Update over bladerboek

Dat snijden van het bladerboek was geen goed idee.
Doordat het boekblok niet massief is krijgt het papier
de kans om alle kanten uit te gaan.
De kracht die je op het snijapparaat zet
komt ook verkeerd op het boek terecht.
Ik ga het boek wel gewoon afmaken maar het is er niet mooier
op geworden. Ik had de bladen moeten snijden toen
de herfstbladen er nog niet op bevestigd waren en de bladen niet
ingebonden waren. Les voor de volgende keer.

Vandaag de platten gesneden.
Als ik het boekblok er tussen leg ziet het er als volgt uit:

WP_20180127_10_17_54_ProBladerboekMetBasisVoorDeBand

Uit Laos heb ik pas een stapel papier meegebracht.
Het heet saa-papier.
Dat wordt gemaakt van de schors van de moerbei-boom.
Je ziet het in allerlei vormen op meerdere plaatsen in Azie.
In dit geval is het papier gedecoreerd met bloemblaadjes
en grassoorten.
Het is mooi papier. Niet heel erg sterk denk ik.

WP_20180127_10_41_36_ProSaaPapierHeelVerschillendGedecoreerd

De decoratie is heel verschillend. Hier een paar velletjes als voorbeeld.


WP_20180127_10_45_25_ProSaaPapierUitLaos

Hier zie je de 24 dubbelgevouwen vellen saa-papier. Nummer 25 heb ik gebruikt om als kaart te versturen.


Van deze vellen ga ik een boekje maken.
Waarschijnlijk ga ik het vullen met foto’s uit
Cambodja en Laos. Maar daar moet ik nog even over nadenken.

Even bijpraten over het Bladerboek

Het bladerboek is een boek dat ik aan het maken ben
waarbij de tekst op geprepareerde herfstbladeren is
aangebracht. Die bladeren vormen met de hulp van een drager
de pagina’s van mijn boek.
Dat ben ik nu aan het inbinden.
De bladen zijn genaaid en gelijmd.
Het is tijd om gaas op de rug aan te brengen.

WP_20180121_13_23_37_ProNaInlijmenRugGaasAanbrengen

Aan een kant (op een van de schutbladen) heb ik al een stuk van het gaas gelijmd.


WP_20180121_13_46_52_ProGaasOpDeRug

Vervolgens is de rug en de tweede kant van het boek aan de beurt. Dan laat ik het boek drogen.


WP_20180124_14_16_45_ProBladerboek

Langzaam ontstaat het beeld van hoe het boek er uit gaat zien.


WP_20180124_14_18_24_ProBladerboekKanNuGesnedenWorden

Ik ben nu op het punt aangekomen dat ik de staart (de onderkant) van het boek kan gaan afsnijden. De onderkant wordt dan helemaal gelijk. Dan past het boek straks beter in zijn band. Nu is dat snijden vermoedelijk nog niet zo eenvoudig. Normaal gesproken is een boekblok een massief geheel. Maar in dit boek zit veel ruimte tussen de dragers. Maar eens zien hoe ik dat ga doen. Maar voorlopig ben ik blij met dit resultaat. Het idee van een drager voor de herfstbladeren werkt!


Bladerboek

Na de vakantie ben ik natuurlijk weer verder gegaan
met waar ik gebleven was met het bladerboek.
Alle teksten waren gedrukt.
Een tekst moest ik nog aangrengen op een blad.
Gereed dus om het boek te gaan inbinden.

WP_20180120_09_54_01_ProGaatjesGeprikt

Eerst gaatjes prikken. Het ondersteunend blad (de drager van het herfstblad) is zo gemaakt dat ik de onderkant en de bovenkant apart van elkaar ga innaaien. Een blad moet ik aan de bovenkant van het boek een beetje laten afwijken. Het herfstblad dat op de drager is aangebracht komt anders boven het boek uit. De gaatjes op dat blad komen dus ook iets anders te staan.


WP_20180120_10_11_23_ProHetLaatsteEnVoorlaatsteBlad

Ik begin met het inbinden van de onderkant. De onderkant ga ik straks onder het snijmachine leggen. De bladen zijn niet allemaal even groot. Het scheelt maar heel weinig. Daar zie je straks niets meer van.


WP_20180120_10_33_57_ProBijEenBladTeHardGetrokken.

De onderkant is ingebonden. Bij 1 blad heb ik helaas te hard getrokken. Dat kun je goed zien.


WP_20180120_10_35_52_ProEenBladBewustUitHetLood

Nu is de bovenkant aan de beurt.


WP_20180120_11_16_50_ProHelemaalIngenaaid

Het naaiwerk is gereed. Ik ga nu de rug inlijmen zodat ik er later het gaas op kan aanbrengen.


WP_20180120_11_41_51_ProDeBovenkantIngelijmd

De bovenkant is ingelijmd. Helaas blijkt het papier minder sterk dan ik had verwacht. Het gaat er niet voor zorgen dat ik het boek niet kan inbinden maar als het iets dterker was geweest dan waren de bladen mooier gebleven.


Gelezen: Een autobiografische vertelling uit Rusland

WP_20180116_15_02_30_ProPieterWaterdrinkerTsjaiikovskistraat40EenAutobiografischeVertellingUitRusland

De schrijver is Pieter Waterdrinker. De titel van het boek is: Tsjaikovskistraat 40. En de ondertitel is: Een autobiografische vertelling uit Rusland.


Pieter Waterdrinker neemt ons mee op een tocht langs
zijn (sterke) verhalen over zijn leven in de voormalige Sovjetunie en Rusland.
Hij doet dat vanuit de Tsjaikovskistraat 40 in St. Petersburg.
Een straat vlak bij waar het allemaal gebeurde in 1917.
De vertelling weeft zijn persoonlijke geschiedenis aan een met beschrijvingen
van historische gebeurtenissen en persoonlijkheden.

Zijn stijl neigt naar het populaire maar dat is niet het grootste probleem
van dit boek dat zich regelmatig best vlot laat lezen.
Het boek is in het begin leuk. Soms schrijft hij over dingen die
bij een aantal mensen bekend zal voorkomen.
Bijvoorbeeld als hij de tragische geschiedenis van de laatste tsaar
en zijn familie nog eens uit de doeken doet.
Maar soms zijn de verhalen nieuw en opmerkelijk.

Wat mij vooral trok is dat hij ook schrijft over de periode
eind jaren ’80 en begin jaren ’90. Hij werkte in het toerisme,
als gids, ik ging in 1991 als toerist naar Leningrad en Moskou,
met een gids.
Zijn persoonlijke vertellingen over die periode waren voor mij heel herkenbaar.
Niet dat we alle details meemaakten tijdens onze reis, zoals hij ze beschrijft
maar verbazen doen zijn verhalen en details me niet.
Bijvoorbeeld over de kaarten voor balletvoorstellingen (ik ben toen daar niet
naar toe geweest, de meeste andere mensen in onze groep wel).

De geschiedenis herhaalt zich niet, de geschiedenis rijmt.
En soms is die zijn eigen spiegelbeeld.

Een mooie uitspraak. Of die van Waterdrinker zelf is weet ik niet,
maar dat maakt ook niet zoveel uit.
Wel dat je deze uitspraak, en een aantal andere fragmenten,
meerdere malen in het boek tegen komt.
Wat mij betreft is herhaling in dit boek niet het sterkste punt.
Het gaat tegen staan.
Het citaat hierboven is van pagina 217 maar komt vaker voor.

Het boek leest zoals gezegd regelmatig aangenaam maar had best
een derde korter kunnen zijn.
Daar was het beter van geworden.
Aan het eind van het boek (pagina 401 – 413) gaat het over
‘het Rijk van de Rode Teugels’.
De recencent van de Volkskrant vindt het geweldig maar ik zie dat anders.
Het is een tekst waarin Waterdrinker probeert
te bewijzen dat hij kan schrijven.
Volkommen onduidelijk wordt de geschiedenis van 1917 gecombineerd
met gebeurtenissen van vandaag.
Aks hij dan nog schrijft (pagina 413):

…..mijn Russische buren zowel onder als beneden mij…..

dan is het toch echt tijd om op te houden.
(Het gaat om de buren onder en boven)
Jammer dat zijn redacteur hier niet strenger is geweest.
Want dan had het een goed boek kunnen worden.
Nu is het een aardig boek dat meestal vlot leest

Bladerboek

Vanochtend ben ik aan de slag geweest met mijn bladerboek.
De vorige keer stopte ik met het laten drogen
van de voorlaatste tekst.
Die moet ik nu dus opplakken.

WP_20171223_09_53_34_ProEvenHetGebiedMarkerenDatIngelijmdMoetWordenVoorlaatsteBlad

Dus op het blad geef ik met wat stroken restpapier aan waar de tekst gaat komen. Dat is het gebied dat ik ga inlijmen.


Dit geeft mij de kans om me beter voor te stellen hoe het eindresultaat
er uit gaat zien. Om te beginnen heb ik het tweede schutblad gesneden.
Als ik de schutbladen wegleg met een pagina met een herfstblad en tekst
dan gaat het er als volgt uitzien.

WP_20171223_10_21_55_ProEenBladMetTekstopDeSchutbladen


WP_20171223_10_23_45_ProZoKomenDeBladenInHetBoek

Dan met een stapeltje bladeren.


WP_20171223_10_24_26_ProZijAanzicht

De achterkant gaat aan elkaar genaaid worden en ik ga er gaas tegen zetten. Dat zal volgend jaar gebeuren maar voor nu ziet het er zo uit.


WP_20171223_10_28_16_ProZoGaatHetBoekErUitZien

Als ik het boek overeind zet en ik laat het een beetje openwaaieren dan ziet het er zo uit. Het boek gaat wel een harde kaft krijgen. Dus dit is nog maar een eerste indicatie.


WP_20171223_11_17_04_ProHetVoorlaatsteBladMoetNogVerderDrogen

De lijm is nog niet helemaal droog maar dit wordt de voorlaatste pagina. De tekst voor op het schutblad is ook al gedrukt. Daarvan ligt de inkt nog te drogen.


WP_20171223_11_37_49_ProDeAllerlaatsteTekstMoetNogDrogenOmTeKunnenInplakken

Dat zal er zo uit gaan zien. Volgend jaar de volgende stappen. De Argusvlinder sluit de werkplaats in de FutureDome voor een paar dagen. Even me concentreren op de feestdagen.


Bladerboek

De afgelopen dagen ben ik nog bezig geweest met het bladerboek.
Er moet nog veel gebeuren maar iedere keer een stapje.
Op dit moment ben ik de teksten aan het drukken op
doorzichtig papier. Dat papier is hard.
Drukken valt niet mee.
Maar ik wil doorzichtig papier om de vorm en kleur
van de bladeren zo zichtbaar mogelijk te laten.

WP_20171217_10_56_42_ProDeBehulpzameReiziger

Hier zijn de teksten gedrukt en is het papier op maat gemaakt. Het papier ligt op de plaats waar ik het ga plakken.


WP_20171217_11_10_33_ProDeBehulpzameReiziger

Hier liggen de bladen 5 tot en met 9, van onder naar boven, op volgorde. Het papier is er net opgeplakt. Dan gaan de bladen voor lange tijd onder bezwaar. Het papier heeft de eigenschap erg van vorm te veranderen. Bijvoorbeeld door op te rollen. Dat doet het papier zo gauw er lijm op komt. Het papier is zo sterk dat het de geprepareerde bladen krom trekt. Met het bezwaar probeer ik dat te voorkomen.


WP_20171219_19_28_15_ProDeBehulpzameReiziger

Tekst 10. Met de beruchte ‘spuug-tekst’: Er was alleen iemand die stilletjes op mij toekwam, in mijn oor spuwde en meteen verdween zonder iets te zeggen. Even verder volgt dan: De mond uit, het oor in: dit is vast en zeker iets goeds.


Het leven van een boekenleurder

Onlangs zag ik een kort verhaal over de publicatie
Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder van
De Carbolineum Pers uit Kalmthout van 2017.
Een heruitgave van een boek dat het eerst verscheen in 1915
bij Elsevier.
Ik besloot het te kopen en ontving het eerder deze week.

WP_20171215_12_54_55_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Deze uitgave van de margedrukker/uitgever De Carbolineum Pers zegt
het als volgt in het Colofon:

De eerste uitgave van dit boek verscheen in 1915 bij Elsevier in Amsterdam. Nu, 102 jaar later, is de tekst in november 2017 opnieuw gezet uit de Times New Roman 16 punt, gedrukt op geschept Conqueror papier, en met de hand gebonden. Het nawoord van P.J. Buijnsters verscheen eerder als artikel in De Parelduiker, 2007/04 en is geactualiseerd. De oplage bestaat uit 50 genummerde exemplaren, waarvan de eerste verschenen op de Beurs van Bijzondere Uitgevers in Amsterdam, op zondag 10 december 2017.

De eerste hoofdstukken heb ik intussen gelezen.
Het zijn heel plezierig te lezen avonturen van een boekenverkoper
die de boeken niet via een winkel verkoopt maar die boeken
verkoopt aan vrienden, bekenden en (potentiele) klanten door hen
persoonlijk op te zoeken.
Het taalgebruik is hier en daar Vlaams met wat Frans.
De eerste versie verscheen in Nederland in 1915.
Dat is tijdens de Eerste Wereldoorlog.

De eerste letter van een nieuw hoofdstuk is een grote rode letter.
Soms wordt die letter herhaald in de zwarte, 16 punt, Times New Roman-tekst.
Waarom hier niet één lijn getrokken is, weet ik niet.

Het boek is mooi ingebonden en voorzien van een eemvoudige doos (slipcase)
van dun karton.

Ik geniet.

WP_20171215_12_55_12_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder, De Carbolineum Pers, Kalmthout, 2017.


WP_20171215_12_55_25_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder, De Carbolineum Pers.


WP_20171215_15_27_50_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017


Weer een beetje verder met het bladerboek

De eerste drie tekstpagina’s zijn gedrukt.
Het gaat om heel korte teksten, drie of vier regels
per blad. Gedrukt op doorzichtig papier.
Hier zie je dadelijk wat foto’s van het drukwerk
dat nog een beetje moet drogen.
Intussen zijn de teksten al op de bladeren geplakt
en liggen ze onder bezwaar.
Het doorzichtig papier heeft de eigenschap helemaal op te rollen.
Het trekt ook het blad helemaal krom.
Daarom moet het wel een tijdje onder bezwaar.

WP_20171213_16_09_29_ProBladerboekBlad01

Dit is het begin van het verhaal ‘De hulpvaardige reiziger’. een Chinees verhaal uit Dunhuang. De Nederlandse vertaling is van W. L. Idema.


WP_20171213_16_08_17_ProBladerboekBlad02

Dit is blad twee.


WP_20171213_16_07_09_ProBladerboekBlad03

Dit wordt blad drie. In totaal worden het 10 pagina’s met herfstbladeren en een laatste schutblad met een korte tekst.


Bladerboek

Het is best spannend met het bladerboek.
Het hele ontwerp heb ik nog niet eerder zo in elkaar gezet.
Het is de eerste versie en het model tegelijkertijd.
Eigenlijk hoort dat niet zo.

Ik ga de tekst op doorzichtig papier drukken.
Dat heb ik gedaan met het titelblad.

WP_20171206_16_17_08_ProMeerderePogingenOmHetDrukwerkGoedTeLatenPassen

Verschillende pogingen.


WP_20171206_16_07_29_ProDeHulpvaardigeReiziger

De tekst moet dan gaan passen op het blad zoals ik dat wil.


WP_20171206_16_35_00_ProDehulpvaardigeReizigerDitIsHetIdee

Dan maak ik het papier op[ maat. Dan lijm ik het in en kan het opgeplakt worden.


WP_20171206_19_39_50_ProHetTitelbladGaatOnderBezwaar

Zo gaat het dan onder bezwaar. Vanmorgen ben ik nog speciaal naar de FutureDome gegaan om te zien of het allemaal mooi onder het bezwaar uitkomt. Dat is wel gelukt. Maar de foto die ik er van maakte niet. Misschien sloeg de lens een beetje aan. Hoe dan ook dit is pagina van 10. De verdeling van de teksten over de pagina’s heb ik al bedacht.


Gelezen: King Leopold’s Ghost

WP_20171206_12_29_27_ProFolioSocietyAdamHochschildKingLeopoldsGhost

King Leopold’s Ghost van Adam Hochschild, hier in de 2017-versie van de Folio Society. Een mooie uitvoering die als basis de herziene versie van 2013 gebruikt. Boek met harde kaft, fotosecties, bronvermelding en notenapparaat en een slipcase (beschermende doos).


Het boek heb ik in een paar weken gelezen.
Meestal net voor het slapen of in het weekend.
Het boek is indrukwekkend.

Het taalgebruik is een beetje statisch, soms wat ouderwets.
Dat valt in het Engels als het niet je eerste taal is niet mee.
Maar het boek heeft nog iets anders aparts.

Als je een geschiedenisboek schrijft heb je feiten nodig.
Het liefst feiten die door alle betrokken partijen bevestigd worden.
Maar in een situatie waarin de partij die het meest ‘schade’ heeft opgelopen
nauwelijks een geschreven geschiedenis heeft en de partij die
het meest ‘gewonnen’ heeft opereerde als een sooort marketingmachine,
dan is dat een enorme ongelijke wedstrijd.
De schrijver heeft daar iets op moeten verzinnen.

WP_20171206_12_30_37_ProFolioSocietyAdamHochschildKingLeopoldsGhost

Het is 1482 als een Portugese zeevaarder een enorme rivier ontdekt
aan de Westkust van Afrika. De zeevaarder is Diogo Cão.
De naam van de rivier: Congo.
Bij de rivier lag een koninkrijk met zo’n 3 miljoen inwoners
en een koning, de ManiKongo.
Het koninkrijk kende, net als in de rest van Afrika, slavernij.
Maar niet op de schaal die de Europeanen er van gingen maken.

In 1841, op 28 januari werd John Rowlands geboren, een bastaard.
Plaats: Denbigh, Wales.
Wij kennen deze persoon allemaal als: Henry Morton Stanley.
Ontdekkingsreiziger. De man die onder andere op zoek ging
in Afrika naar David Livingstone (bron van de Nijl).

Afrika was hot, cool, hip.
In 1875 was Leopold II koning van Belgie geworden.
Hij wilde graag voor Belgie kolonieen. Maar die waren niet zomaar
voor handen. Dus ging hij op zoek.
Hij vond Henry Morton Stanley, ze ontmoetten elkaar in 1878.
Stanley ging voor Leopold naar Africa om zoveel mogelijk land te kopen.
Van het een kwam het ander: handel in ivoor en vooral handel in
natuurlijk rubber. Het werk werd gedaan door de lokale bevolking.
Dat de bevolking niet zachtjes werd aangepakt blijkt wel uit
de sterfteschattingen die over de hele periode
10 miljoen of meer belopen.
Naast alle honger, verminkingen, verkrachtigen, berovingen, al het geweld,…
Terwijl Leopold ruim een miljard rijker werd. Als prive-persoon (pag. 291).

De manier waaop Adam Hochschild dit ontbreken van geschreven bronnen
heeft opgelost, is door de tegenstanders van Leopold in beeld te brengen en
hun bevindingen: hun brieven, artikelen, lichtbeelden (foto’s), enz.
Mensen als Edmund Dene Morel, John Hobbis Harris en Mrs. Harris (Alice Seeley),
Roger Casement, William Henry Sheppard en George Washington Williams.

Het verlies aan menselijk leven was onvoorstelbaar en
in 1908 ‘verkocht’ Leopold II de Kongo aan Belgie.

WP_20171206_12_31_16_ProAdamHoghschildKingLeopoldsGhost

Adam Hochschild, King Leopold’s Ghost, 2017, Folio Society.


Je wordt triest als je het boek leest.
Het is zo onvoorstelbaar.
Triest zijn ook een deel van de reacties op het boek.
Natuurlijk waren ook andere landen fout (Nederland).
Maar dat rechtvaardigt niet, de ontkenning die er in Belgie nog steeds is.

Bladerboek

Voor mijn volgende boek is het de bedoeling om
de tekst te drukken op doorzichtig papier
en die dan aan te brengen op de herfstbladeren.
Dus vandaag even een testje gedaan hoe ik dat het best
kan aanpakken.
Ik denk dat ik een werkwijze gevonden heb.

WP_20171203_11_43_01_ProTekstOpHerfstblad

Een tekst op een herfstblad.


Gelezen en bekeken: Familieziek

PeterVanDongenFamilieZiekVanDis

Peter van Dongen, Familieziek (naar het verhaal van Adriaan van Dis).


Een literair stripverhaal.
Mooi getekend.
Veel ruimte om tussen de regels door te lezen.
Als een film.

Stringing together

Zes van de 10 geplande boekjes in het kader van mijn project
Stringing together waren al gereed en eerder hier te zien.
De laatste vier zijn de afgelopen dagen gereed gekomen.
Daarvan even kort verslag.

WP_20171201_19_49_15_ProSpuugMetFoliepers

De titels blijven daarbij het onderdeel dat het minst vloeiend verloopt. De titel van alle boekjes, alle 10 uniek, is Spuug. Maar ik durf het nog niet aan om de titel rechtstreeks op de kaft te plaatsen. Daarvoor zijn de resultaten nog te wisselend van kwaliteit.


WP_20171201_20_06_07_ProBoekjeNr7ZaanschBordEnvelop

Vorige week had ik bij Boektotaal ook wat Zaansch Bord gekocht en die komt nu goed van pas. Voor deze uitvoering heb ik een soort hoge envelop gemaakt. Om het boekje te kunnen lezen moet je de envelop openen en het boekje er uit halen. Alleen aan het boekje zit een koordje. Niet aan de envelop.


WP_20171201_20_07_06_ProBoekjeNr8

Ook hier een soort sierlijk gesneden envelop. Maar hierbij geen flap die het boekje ‘gevangen’ houdt in de envelop.


WP_20171201_21_59_32_ProNr9OpMijnWerkblad

Boekje nummer 9 op mijn werkblad. De kaft is opengesneden in een ritmisch patroon. Het boekje is hier nog niet helemaal af want er zit nog geen koordje aan.


WP_20171202_09_42_45_ProBoekjeNr9UitgesnedenKaft

Hier is dat koordje wel aangebracht. Het boekje hangt voor het raam van mijn werkplaats met alle andere boekjes in deze serie.


WP_20171202_11_54_27_ProBoekjeNr10MetModelKaftKanOpenKlappen

Nummer 10. De kaft bestaat uit twee delen die aan elkaar vastzitten maar kunnen scharnieren. Daardoor maken ze voldoende ruimte om het boekje er uit te pakken. Dit is het enige boekje waarbij zowel de kaft als het boekje met een eigen koordje aan elkaar zijn gemaakt. Hiermee is deze opdracht afgerond. Alles staat klaar om de teksten te gaan zetten en aanbrengen in mijn bladerboek.


WP_20171202_11_59_56_ProDe10BoekjesVoorMijnRaamVanDeWerkplaats

Op de laatste foto zie je alle boekjes voor het raam van de werkplaats hangen.


Boektotaal: Werken met leer

Nog een laataste update over de workshop
‘Werken met leer’ bij Boektotaal.
Het boewk was nog niet helemaal gereed toen ik de winkel
annex atelierruimte in Steenwijk verliet op zaterdag.
De overgang van het leer naar de kartonnen platten was nog te groot.
Die dikte ga ik opvangen met een stuk karton dat ik had
meegekregen vanuit de cursus.

WP_20171128_19_22_51_ProOvergangLeerPlatTeGroot

Ook al is het maar millimeterwerk, de dikte van het leer ten opzichte van de platten zul je altijd zien in het schutblad als het boekblok in de band wordt geplaatst. Op zich is dat niet erg maar als het verschil te groot is, is dat niet mooi. Omdat ik erg zuinig ben geweest met de afmeting van het leer en het schalmen soms niet 100% perfect was, moet ik het karton een beetje modelleren naar de open ruimte.


WP_20171128_19_23_10_ProEvenPassenEnMeten

Even passen en meten.


WP_20171128_19_26_34_ProKartonIngeplakt

Dan lijmen. Een van de twee kanten van de band is nu gereed. De tweede kant is door onregelmatiger leer iets moeilijker.


WP_20171128_19_44_31_ProNuIsDeBandGereed

Die onregelmatigheid is onder aan de foto te zien. Nu is de mand gereed om het boekblok te plaatsen. Na het in de band plaatsen van het boekblok zie je daar nauwelijks iets van.


WP_20171129_16_13_18_Pro

Hier staat het boek trots naast de voormalige Chinese theedoos. Het boek lijkt wel op zijn kop te staan.


Boektotaal: Werken met leer

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop gevolgd bij Boektotaal.
Een of twee keer per jaar volg ik ergens in Nederland of
Belgie een workshop die een relatie heeft met boekbinden.
‘Werken met leer’ paste dus precies in het plaatje.
Ik heb eigenlijk geen ervaring met het werken met leer en
had behoefte aan een overzicht: wat komt er allemaal bij kijken,
wat is nou schalmen, wat dun je nou aan leer, hoe laat zich dat verwerken?
Allemaal beginnersvragen en ik kreeg heel veel antwoorden.

De Boekenmarkt is een gezellige winkel in een van de winkelstraten
in het centrum van Steenwijk. Boektotaal is de naam van hun website.
Tweede hands boeken, een scheepsmodel, dozen (want we veranderen met de tijd mee),
papier, karton, atelierruimte, veel boekbindgereedschap, lijm, garen en
natuurlijk leer.
De workshop werd heel vakbekwaam geleid door de eigenaar en ik ging
aan het eind van de dag tevreden naar huis met een in leer ingebonden boek
dat op een haar na gereed was.

Dat het gezellig was met de eigenaars van de winkel, de hond en de cursisten
is duidelijk.

Zo gingen we aan het werk:

WP_20171125_11_06_09_Pro2PlattenRuggebordKraftpapierEnEenVoorbereidBoekblokLetOpDeAfgehoektePlatten(DiePreciesVerkeerdLiggen)

Het boekblok hebben we niet met de hand gemaakt. Dan kan natuurlijk wel maar dat zou te veel tijd kosten. We willen met het leer aan de slag. Dus snel twee platten gemaakt (de voor- en de achterkant van de band), het ruggebord gesneden en het kraftpapier op maat gemaakt om een en ander met elkaar te verbinden. De platten liggen hier precies verkeerd. Aan iedere plat zijn twee hoeken afgerond. Dat is om het scharnierend leer straks meer ruimte te geven en de zijde die is afgerond moet dan ook aan de rugkant zitten. Maar hier is alles nog los, dus geen probleem.


WP_20171125_11_11_39_ProNetAndersDanWerkenMetLinnenBoekband

Als je met leer gaat werken leg je het ruggebord aan de andere kant van het kraftpapier dan wat je zou doen als je een linnen band maakt. De reden daarvoor is dat je de achterkant zo glad mogelijk wil maken. Alle oneffenheden die onder het leer zitten, zie je straks door het leer heen (Prinses op de erwt-effect).


WP_20171125_11_14_01_ProRuggebordjeOpKraftpapier

Eerst plak je het ruggebord op het kraftpapier.


WP_20171125_11_15_20_ProKneeplatje

Dan gebruik je een kneeplatje om te bepalen waar je de platten gaat lijmen. Wat een uitvinding!


WP_20171125_11_23_10_ProHierLiggenDeAfgehoektePlattenCorrect

De afgeronde hoeken van de platten komen aan de rugzijde.


WP_20171125_11_23_23_ProOpDeAndereKantZitHetRuggebord

Er ging iets mis met het kraftpapier maar dat is geen ramp. Het ruggebord zit aan de andere kant van de platten.


WP_20171125_11_24_09_ProPassenIsNetZoBelangrijkAlsMeten

Het begint in de verte al op een boek te lijken. Passen is overigens net zo belangrijk als meten en het helpt je een beeld te vormen van waar je naar toe aan het werken bent.


WP_20171125_11_45_30_ProDeBasisVoorHetAvontuurVanVandaag

Liggend ziet het er zo uit.


WP_20171125_12_01_09_ProDitIsDeMalOmDeVerdelingVanDeRibbenGoedTeKrijgen

We gaan valse ribben op de rug van het boek maken. De verdeling van die ruibben op het boek is zo dat de onderste rib op buiten proportie veel ruimte vanaf de onderkant van het boek wordt gemaakt. Om de positie van de ribben te bepalen gebruiken we een mal.


WP_20171125_12_02_54_ProDeMalBepaaltWaarDeRibbenKomenNietGelijkVerdelen

Door de boekband op de mal te leggen kun je de positie van de ribben bepalen.


WP_20171125_12_07_52_ProDaarKomenDeValseRibben

Hier gaan ze dus komen.


WP_20171125_13_39_10_ProMetDeValseRibben

De basis van de valse ribben kun je maken met verschillende materialen: karton, vlastouw of gewoon stukjes draad in een coating. Die zijn al mooi rond. Dan hoef je niet veel te schuren (denk aan de prinses op de erwt!).


WP_20171125_13_53_09_ProHetLeer

Dit is dan het leer. Op de ruwe zijde is het boek al afgetekend.


WP_20171125_13_56_35_ProBoekbindenIsErgRegionaalMessenUitDuitslandEngeland

Dat leer gaan we schalmen of dunnen. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is met een scherp mes. Boekbinden is een heel regionaal georienteerd ambacht. Het gereedschap is dan ook anders per regio. Het resultaat is steeds gelijk. Hier zie je Duitse, Engelse, Franse en Zwitserse messen. Let op, niet alle messen zijn voor linkshandigen geschikt.


WP_20171125_14_15_35_ProHetDunnenKanMetEenMachine

Schalmen kan ook met een machine. Maar denk dan niet dat het volledig automatisch gaat. De machine is meer een combinatie van een mes en een derde handje. Het machine geeft je de mogelijkheid de schuinte en de diepte van het mes vast te zetten. Met de hand zul je dat zelf moeten doen. Als je een machine als deze gaat gebruiken moet je eigenlijk ook een mes hebben. De machine kan niet altijd overal bij.


WP_20171125_14_38_31_ProLeerSchalmenAanDeRandenDeBovenkantGingEvenMis

Een van mijn grote vragen was: wat dun je dan precies aan het leer. Het antwoord: om te beginnen de randen. Hier zie je mijn stuk leer waar de randen van zijn gedund. Je ziet ook (helaas) dat het aan de bovenkant (links) mis ging. Ik heb dit leer met de machine gedund. Voor een eerste poging ben ik heel tevreden.


WP_20171125_14_50_44_ProNuOokDunnenOpDeScharnieren

De tweede plaats om het leer te dunnen is op de scharnier. Dan kan ook weer met de machine. daar zijn bijzondere hulpmiddelen voor bij geleverd. Voor beginners als ik. is er ook een andere oplossing.


WP_20171125_14_53_37_ProSchalemenMetMachine

Hier demonstreert de instructeur het gebruikt van het machine voor een sleuf.


WP_20171125_14_54_38_ProSchuineKantenOfSleuven

Op dit voorbeeldstukje leer zie je de sleuf (onderste twee) maar ook een schuine kant aan de rand (boven aan).


WP_20171125_15_01_02_ProInPlaatsVanSchalmenMetEenMesKanSomsSchurenOok

Hier toont een medecursist de andere methode: schuurpapier. Werkt prima.


WP_20171125_15_16_59_ProLeerGereedOmAanTeBrengen

Het resultaat. Dit is nu gereed om de band mee te gaan bekleden. Maar de basis van de band is nog niet helemaal gereed.


WP_20171125_15_30_10_ProVoorstrijkenMetVerdundePVA

Eerst het leer voorlijmen met een verdunde boekbinderlijm (PVA).


WP_20171125_15_44_00_ProInLijmen

Na kort drogen van het voorlijmen, definitief het leer inlijmen.


WP_20171125_15_48_52_ProNoestHandwerk

Als het leer op de basis van de band is gelijmd ga je direct de ribben modelleren. Het leer is nu extra soepel door de lijm en met een vouwbeen kun je de ribben een mooi aanzicht geven. Dit is het noeste handwerk van de ambachtsman. Een kunststof vouwbeen werkt beter want laat geen verkleuringen na.


WP_20171125_15_53_24_ProDeRibbenEnTouwsporenModelleren

Vroeger ontstonden de ribben omdat touw gebruikt werd om het boek te binden. Dat liet sporen na en die kun je nu ook in het leer aanbrengen.


WP_20171125_16_07_03_ProHierIsDeBasisVoorDeExtraVerdikkingAlaangebracht

Aan de rug gaan we een heel kleine verdikking aanbrengen. De basis daarvoor is een klein strookje karton. Hier is het al aangebracht. Dat gaat er voor zorgen dat het leer hier dikker wordt (Prinses op de erwt). Als het boek dan dichtgevouwen wordt dan schuift die verdikking over het kapitaalbandje en zorgt en zo voor dat er geen stof in de rug kan komen.


WP_20171125_16_08_08_ProBijPincetLigtBasisExtraVerdikkingGereed

Het is echt maar een heel klein en dun strookje karton. Hier ligt het naast de pincet.


WP_20171125_16_22_55_ProExtraStofbewerking

Als je dan het leer om de band vouwt kun je de verdikking direct ook modelleren. Bij het omslaan van het leer om de band moet je ook zorgen voor mooie hoeken. Ook daarvoor heeft de instructeur meerdere oplossingen. Ik weet zeker dat hij die graag aan je wil uitleggen.


WP_20171125_16_54_15_ProEvenPassenDeKapitaalbandKomstStraksAchterDeExtraStofbescherming

Even passen. Het kapitaalbandje is hier zichtbaar. Als de band straks aan het boekblok wordt bevestigd zal de rug helemaal dicht zijn. Alleen als het boek opengevouwen wordt bij het lezen zal de rug open staan. Superslim!


WP_20171125_16_54_27_ProDitGeeftEenBeeldVanDeRibben

Zo zien de valse ribben er uit. Ik ben heel blij!


Een Chinese theedoos omtoveren

Van mezelf heb ik een tussenopdracht gekregen:
sinds vorig jaar liggen er een stuk of 15 (Gelli-)
prints met als thema Herfst te wachten om ingebonden
te worden.
Maar het zijn losse bladen.
Waarom niet in een door bewaren?
Ik heb nog een mooie theedoos die ik van een vriend
gekregen heb ik Shanghai, op het vliegveld.
De doos was gevuld met mooi verpakte theesoorten.
Nu wil ik de doos bekleden, de doos wat ondieper maken
zodat de prints niet verloren in de doos liggen.
Dus eerst de doos ontdoen van onnodige zaken.

WP_20171122_15_59_27_ProTheedoosUirShanghai

Dit is de theedoos. Hij is van karton en papier met een magneetsluiting. Of die sluiting blijft werken als er nog een laag papier over komt? Dat zullen we zien.


Dus daarna ben ik begonnen de doos te bekleden.
Hieronder zie je de status midden tijdens de werkzaamheden.
Nu ligt de doos te drogen.

WP_20171122_19_04_10_Pro

Zowel de buiten- als de binnenkant zullen opnieuw bekleed worden. Het doosgedeelte is helemaal leeg gehaald. Nou ja, de dikke klodder lijm laat ik zitten.


WP_20171122_20_03_17_Pro

Hier maak ik een soort papieren podiumpje. De eerste twee opstaande randen die het podium gaan dragen zijn er opgelijmd. Dat past precies in de diepe doos waardoor de ‘vloer’ een stuk hoger komt te liggen. Het stapeltje prints is maar 1 centimeter hoog terwijl de doos 4 centimeter diep is. Wordt vervolgd.


De boekrol is af

WP_20171122_14_57_36_ProBoekrolGereed

Hier is hij dan. Mijn eerste poging een boekrol te maken. Ik ben nog niet tevreden over de proporties en ik wil over een week of zo eens zien hoe het papier en de afbeeldingen zich houden in opgerolde staat. De houten rollers zijn erg licht. Misschien moeten die zwaarder van gewicht zijn?


Boekrol

In mijn werkplaats werk ik ook aan een boekrol.
De afgelopen dagen hout gekocht voor de stokjes
waar de rol op wordt bevestigd.
Vandaag de drager van de tekst en afbeeldingen gemaakt.
Smalle stroken van een A3-vel papier aan elkaar geplakt
gaan die basis vormen. In totaal bijna 2 meter lang.

WP_20171119_11_49_09_ProBoekrolBasis

De basis van twee meter.


WP_20171119_11_55_59_ProPassenEnMeten

Bij boekbinden is het passen net zo belangrijk als het meten. Ik heb de lengte van het papier beredeneerd maar of het klopt zie je pas als je de teksten en afbeeldingen op de rol past. De tekst is hetzelfde als de tekst die ik gebruik bij Stringing together. Met dat verschil dat het hier alleen het Chinese verhaal is.


Intussen: wat plakt het best?

WP_20171118_09_30_11_ProWatPlaktHetBestLijmModPodge

Mijn bladerboek krijgt natuurlijk ook een tekst. Die ga ik niet met de hand op de bladen schrijven. Onze bladeren zijn daar niet geschikt voor. Ik druk de tekst af op doorzichtig papier. Maar eerst wil ik uitzoeken waarmee ik die tekst straks het best kan lijmen: boekbinderslijm of mod podge?


Zes keer spuug

De eerste zes exemplaren van het project
‘Stringing together’ zijn allemaal gereed.
De laatste handeling was om al de boekjes
een titel te geven: SPUUG.

WP_20171118_11_33_27_Pro6KeerSpuug

Ieder boekje is anders. Kaft of geen kaft, ieder boekje heeft een titel gekregen die ik gemaakt heb met mijn foliepers. Er moet nog wel wat ervaring worden opgedaan voor dit perfect werkt.


WP_20171118_11_54_57_ProSPUUGVoorHetRaamVanMijnWerkplaats

In de tussentijd hangen ze allemaal voor mijn raam van mijn werkplaats in de FutureDome in Breda.