Afgelopen weekend at ik in een restaurant in Breda
dat nog niet zo lang geleden met een nieuwe kok is begonnen.
Ik had er niet eerder gegeten, de amuse was heerlijk en
het voorgerecht stak er echt bovenuit.
Preimozaiek met Waldorfsalade. Een streling voor oog en tong.
De naam van het restaurant is terug te vinden in dit korte berichtje.
Eerder deze week melde ik al dat ik van Stichting Handboekbinden
de losse katernen ontvangen had van het boekenweekgeschenk 2025:
Gerwin van de Werf, De Krater.
De plannen voor de bandbekleding kon je al lezen, dus het
inbinden kan beginnen.
Het eerste katern kan in de prikmal.
Het eerste katern kan op het naaibankje (het laatste of het katern met de hoogste paginanummers). Voor dit boekje is 150 centimeter naaigaren meer dan voldoende. Het is gewaxte draad. Die laat zich heel prettig verwerken.
De katernen zijn ingenaaid. Nu gaan ze nog een tijdje in de boekenpers om een mooi, hecht boekblok te worden.
De afgelopen dagen las ik onder andere in het boekje ‘Vestdijk –
Concerten te Doorn’, deel 17 in de Saldencahiers.
Dit is een reeks boekjes van de margedrukker die gaat onder de naam
Statenhofpers Den Haag (Jaap Schipper en Christianne Duchateau).
Het leuke voor mij aan deze reeks is de mooi verzorgde uitvoering van de boeken,
het gevarieerde aanbod aan auteurs (waarvan ik geregeld nog nooit iets
gelezen heb) en het handzame formaat.
Deze keer betreft het een deel met recenties geschreven door Simon
Vestdijk van muziekvoorstellingen in Doorn rond het einde van de
Tweede Wereldoorlog en het eerste bevrijdingsjaar. In totaal 6 stukken
die bestemd waren voor de krant.
Dus niet persé groot literair werk maar het toont een kant van Vestdijk
die weinig met schrijven te maken heeft en daarom waarschijnlijk
interessant voor kenners van zijn werk.
Dat ben ik in ieder geval niet.
Toen ik door de stukken las kreeg ik de aandrang om de muziek te
beluisteren waarvan Vestdijk de uitvoering beschrijft.
Van de ‘Regendruppelétude’ van Frédéric Chopin, had ik nog nooit gehoord.
Maar op internet waren meerdere uitvoeringen te horen.
Zoek die van Lang Lang maar eens op.
Statenhofpers, Den Haag, Saldencahiers 17, Simon Vestdijk – Concerten te Doorn. Met een inleiding door Peter van Schijndel en een portret van Vestdijk door Karel Kindermans, Chang Chi Lan-Ying en Jan de Jong waren verantwoordelijk voor het zet- en drukwerk.
Al lezend kwam bij mij ook de vraag binnen over de waarde van recenties.
In de podcast ‘Klassiek Inside’ (!) worden regelmatig twee elkaar tegensprekende
recenties voorgelegd aan (de vertegenwoordiger van) de uitvoerenden. Bijvoorbeeld
een stuk uit het NRC en de Volkskrant.
Met de vraag wat de uitvoerenden daar nou van vonden.
Soms lees je bijna magische teksten.
Ook Vestdijk schrijft van die zinnen in geheimtaal die blijkbaar horen
bij de wereld van klassieke muziek:
Pagina 32:
“In het ‘Intermezzo’ in A groote terts en in Schubert was echter een gunstig evenwicht tusschen opvatting en karakter der muziek bereikt, waarbij technische verwerkelijking en doorvoelde voordracht hand in hand gingen.”
Pagina 35 (een zin die vaker voorkomt in de 6 stukken):
“die over een uitnemend geschoold orgaan blijkt te beschikken.”
Dergelijke zinnen maken me zo nieuwsgierig dat ik bij die uitvoering had willen zijn.
Maar daarvoor zal toch echt tijdreizen moeten worden uitgevonden.
Ik heb genoten van het boek!
Tot mijn verrassing ontving ik deze week de losse katernen van
het boekenweekgeschenk van 2025:
Deze week kreeg ik van de Stichting Handboekbinden, als lid, de katernen van het boekenweekgeschenk geschreven door Gerwin van de Werf, De Krater. Tegelijk stelt het me voor een probleem. Waar haal ik een derde olifant vandaan uit de restant waarmee net 2023 en 2024 ingebonden worden?
Meestal laat ik een opgevouwen katern zien. Als ik 1 zo’n katern uitvouw dan is dit het resultaat. Een groot vel papier, met in dit geval 8 zijdes van een bladzije. De achterkant is ook bedrukt. Er is nagedacht over het drukken en vouwen en de positie van de individuele bladzijdes. Niets nieuws want dit is al vanaf 1450 zo in gebruik. Maar voor mij blijft het iets magisch.
Dit is het probleem. Dit zijn 2 restanten. De olifanten staan erg naar de rand en sommige zijn al niet meer compleet. Hoe maak ik daarvan nog een boekbandbekleding. Het stuk textiel komt uit India, Jodhpur. Het is gemaakt door Jilani Hand Block Print (Block print is dus de techniek).
Maar eerst ga ik de boekband van De Chabotten, Gezinsverpaking, afmaken.
Dit is het resultaat.
Wat als ik nou eens een andere stof neem als basis voor de boekbekleding. Bijvoorbeeld deze theedoek. Hij heeft jaren dienst gedaan maar werd niet mooier door chloor. Daarna heb ik hem in mijn atelier gebruikt en kwam hij in aanraking met verf. Wat nou als ik uit de restanten stukken knip die op de voorzijde voldoende zwart open laten om een vulkaan met krater te suggereren en dan op het achterplat een (groot) deel van een olifant. Als iemand me dan kan helpen met het vastzetten van de stof op de theedoek, dan kan daar vlieseline achterzetten.
De boekband met de net gelijmde overslagen ligt op de stof om een gevoel voor de benodigde ruimte en de positie van de benodigde stof aan te gevven. Onder links ligt al een deel van een restant dat daar dan op vastgezet kan worden. Voor de voorzijde wil ik eerst beter de goede maten weten want daarvoor moet ik stof knippen. Eenmaal geknipt kun je er nog maar moeilijk stukken aanzetten.
Hier liggen de ingebonden versie van Lize Spit De eerlijke vinder (links) en de boekband voor De Chabotten, Gezinsverpaking, alvast naast elkaar. Dat wordt een leuk duo maar misschien wordt het een trio.
Deze soep maakte ik al eerder. Vaak.
Prei-kerriesoep.
Prei-kerriesoep.
Met een paar stukjes Emmentaler. Heerlijk.
De naam Kocho zei me niets.
Dus dat heb ik in ieder geval geleerd.
Kocho is een klein plaatsje in China en het was eens een koninkrijk
op de zijderoutes.
In mijn vorige bericht over de Silk Roads-tentoonstelling waren
ook al voorwerpen van deze plaats te zien.
Londen, British Museum, Silk Roads, Funerary banner of a high ranking Uyghur in horse-riding attire, Ruin Alpha, Kocho (Gaochang), China, AD 900 – 1000s, pigments gold and cotton – Detail.
Iemand in het Valkenberg van Breda denkt waarschijnlijk dat de Vrijmarkt voor Koningsdag 2025 al is beginnen.
Drie foto’s van drie ochtendwandelingen.
Zomaar.
Begin van de Tolbrugstraat kijkend in de richting van de Grote Markt.
Breda, Grote Kerk.
Zonsopgang vanachter de woningen van het Begijnhof in Breda, door de bomen van het Valkenberg.
De bodem is lekker. Gekocht op de markt. Deze keer minder verschillende ingredienten. Mijn oven wordt niet zo heet als de maximaal aanbevolen temperatuur voor de bodem dus om er voor te zorgen dat alles warm is: ingredienten vroeg uit de koelkast en langer in de oven.
Breda, Mertersempark (ik wist niet dat het plein zo heette), ontwerper Ant. Velegh, Gedenknaald yroonsbestijging van Wilhelmina, 1898.
HULDE VAN PRINCENHAGE
AAN ZIJNE EDELE GEBIEDSTER
DE HOOGE VROUWE VAN PRINCENHAGE
BARONNESSE VAN BREDA
DE NIEUWE LOOT VAN D’ OUDEN STAM
NASSAU-ORANJE
H.M. KONINGIN WILHELMINA
BIJ HARE TROONSBESTIJGING
OP 31 AUGUSTUS 6 SEPTEMBER 1898
JAN VAN POLANEN
HEER VAN BREDA
KOOPT DE HEERLIJKHEID DE HAGE
VAN JOHANNA
HERTOGIN VAN BRABANT 8 MAART 1387
GRAAF ENGELBERT VAN NASSAU
DE ROEMRIJKE
HUWT JOHANNA ERFDOCHTER
VAN POLANEN 1 AUG. 1403
GEHULDIGD ALS HEER
VAN BREDA EN DE HAGE 24 AUG. 1404
REINIER GRAAF VAN NASSAU
ERFT PRINSDOM ORANJE 1531
DOOR BREDA EN DE HAGE
GEHULDIGD ALS HEER 1533
WILLEM DE ZWIJGER
ERFT VAN ZIJN OOM REINIER
ORANJE BREDA EN PRINCENHAGE 1544
GEHULDIGD ALS HEER
TE BREDA EN PRINCENHAGE 29 MAART 1552
WORDT STADHOUDER DER NEDERLANDEN 1581
Ik geef gelijk toe, in deze versie van groentesoep zit vlees.
Gehaktballetjes.
Maar die zie je niet bij de voorbereiding.
Het station in Breda is op de groei gebouwd.
Het is een veel te groot complex voor een kleine stad als Breda.
Maar ja, de NS had de grond.
Daarom zijn er in het station ook een aantal ‘kunstvitrines’.
De oogst van gisteren.
In twee kunstvitrines zijn foto’s te zien. Een mooie opstelling. Wie de foto’s gemaakt heeft blijft onduidelijk. De toelichting op de wanden is van een vorige tentoonstelling.
De Cingelstraat in Breda. Ondanks alles een van de mooiste straten in Breda.
De boekband is onder de boekenpers uit.
Lize Spit ‘De eerlijke vinder’ en de Chabotten ‘Gezinsverpakking’ wordt een leuk setje boekenweek boeken.
Dit vond ik een fascinerend object: Londen, British Museum, Silk Roads, Sutra wrapper (bewaarmiddel voor sutra’s), Cave 17, Mogao Caves, Dunhuang, China, AD 700s – 800s.
De volgelingen van Mani, een Christelijke voorganger, zijn niet de bekendste Christelijke groep. Two Manichaean electi (clerics= religieuzen), Ruin Alpha, Kocho (Gaochang), near Turpan, China, AD 800s – 900s.
Three Manichaean women or deities, Ruin K, Kocho (Gaochang), near Turpan, China, AD 800s – 900s.
Buddhist monks receiving instructions, Ming-oi, near Karashahr, China, AD 900s or earlier, wall painting.
Links en rechts van de nieuwe Tolbrug.
Nu de basis voor de boekband af is kan ik beginnen met de stof te voorzien van vlieseline. Maar dan is het wel zaak eerst te weten hoe groot de stof precies wordt. Dus meten, aftekenen (op de achterzijde van de stof) en passen.
Dit is het stuk stof voor de bekleding en de omslagen.
Passen en meten met de vlieseline, aftekenen en dan knippen.
Ik had drie soorten vlieseline liggen. Dis is H410. Deze wordt gebruikt bij het maken van kostuums als binnenvoering voor jasjes. Heel soepel. Eens kijken en ervaren hoe dat zich laat verwerken.
Gereed om de vlieseline op de stof te strijken.
Eenmaal gestreken is de stof meteen stugger. Maar dat is ook de bedoeling.
Hier is de basis boekband tegen het textiel gelijmd. Dat wil ik een tidje in de boekenpers leggen zodat het een mooie en stevige eenheid gaat vormen.
Maar zo nog open geklapt is de oppervlakte te groot voor de boekenpers. Daarom ligt de boekband hier onder de gietijzeren boekenpers.
Wordt vervolgd.
Gisteren begonnen met het snijden van de platten (voorplat en achterplat) en de rug. Die vormen samen met een stuk kraftpapier de basis voor de boekband van de bandzetter. Steeds passen en meten.
Dan kan het snijden in de snijmachine beginnen. Eerst een korte kant (de rug gebruik je dan om er voor te zorgen dat de korte kant mooi haaks in de snijmachine ligt.
Weer passen en meten. Met het boekblok. Daarna kun je de boekbandbasis in elkaar zetten.
Met kraftpapier.
Passen en meten.
Nu het boekblok gesneden is gaat het boek helemaal open, alle bladzijdes zijn dan in te zien. Je ziet ook het naaiwerk aan de binnenkant (wat dicht tegen de bovenkant).
Ik kan de stof zo knippen dat de olifant er precies op staat als op ‘De eerlijke vinder’ van Lize Spit.
Of wat meer opgeschiven naar rechts zodat de slurf bijna de rand van de boekband raakt.
Maar ik kies voor deze positie, iets speelser.
In 2024 schreven De Chabotten het boekenweekgeschenk ‘Gezinsverpakking’.
Dat is het tweede boekje dat ik wil gaan inbinden in het stuk textiel,
blockprint, uit India.
Die stof bracht ik dit jaar mee terug naar Nederland.
Dit is het stapeltje losse katernen dat ik via de Stichting Handboekbinden heb gekregen.
De katernen moeten straks nog op maat gesneden worden. Een katern is een paar bedrukte vellen papier die netjes gevouwen zijn.
Om het in te binden ga ik gaten prikken in ieder katern. Daarvoor gebruik ik de prikmal. De gaten bevinden zich dadelijk in de bladspiegel van het boek. De gaten hadden nog dichter op elkaar mogen zitten maar het kan wel. Het bovenste en onderste gat komen straks op 1 centimeter van de boven- en onderkant van het boekblok.
Voor de draad heb ik anderhalve meter afgeknipt: de afstand tussen het onderste en bovenste gat is 19 centimeter. Het zijn 6 katernen. Ik neem dan 7 x 20 centimeter= 140 cm, afgerond 150 cm. ‘De eerlijke vinder’ heb ik ingebonden met een witte draad die met was behandeld is. Die draad laat zich makkelijker verwerken. Maar nu kies ik voor de zwarte draad.
Je begint met het laatste katern van het boek en bind steeds het voorgaande katern erbij.
Als het boekblok ingebonden is kan ik aan het gaas voor de rug en de schutbladen beginnen.
Schutblad – voor.
Schutblad – snijden.
Schutblad – passen.
Schutblad – voor en achter.
Schutblad – gereed om te lijmen.
Voor het lijmen van het gaas en het in de boekenpers plaatsen, heb ik de eindjes van de draad tussen de katernen gelegd.
Rechtbank Breda. Een mooi gebouw wordt het nooit maar wel een dramatisch beeld
Argusvlinder 