Dunhuang: Stringing together

Het is al weer een tijd geleden dat hier iets
te lezen of te zien was van mijn poging een van de
technieken toe te passen die men in Dunhuang
gevonden heeft bij de ingebonden boeken.
De eerste techniek die ik probeer noemt men op
de web site Stringing Together. Dat is tenslotte
mooie dan ‘aan elkaar binden’. Maar dat is precies
wat het is.

WP_20170923_11_46_21_Pro

Als tekst gebruik ik onder andere een Nederlandse vertaling van zo’n Chinees verhaal. Het verhaal is niet Boeddhistisch maar de teksten uit Dunhuang (Mogao-grotten) zijn dat vaak wel. Dus als ‘illustratie’ van het verhaal gebruik ik een lino die ik gemaakt heb op basis van een afbeelding in een van de grotten in Mogao.


Wat ik nu probeer is door verschillende spiegelacties
meerdere versies te krijgen van een en dezelfde afbeelding.
Eerder heb ik lino 1 afgedrukt op een ander stuk lino
en die vervolgens uitgesneden.
Zo krijg ik twee afbeeldingen die elkaars spiegelbeeld zijn.
Nu probeer ik van lino 1 een afbeelding op papier te maken en
die (de papieren afbeelding) vervolgens weer af te drukken op lino.
Die snij ik dan net anders uit als het origineel.
Dan heb ik dus kleur 2.

WP_20170923_11_46_29_Pro

Met Boeddha heb ik niets speciaals maar het past nu eenmaal het best bij deze Chinese boektechnieken.


WP_20170923_11_48_16_Pro

Ik gebruik deze keer ook ander papier. Dit papier neemt de inkt denk ik minder makkelijk op. Ik hoop hiermee dan een betere afdruk te kunnen maken.


WP_20170923_12_00_38_Pro

Echt meevallen deed het niet. Links lino 1 met inkt, rechtsonder een afdruk op papier en rechtsboven de afdruk van het papier op lino 2. Deze lino is inmiddels uitgesneden en vanmiddag ga ik dus eens proberen, met een andere kleur dan zwart, wat het resultaat hiervan gaat zijn.


WP_20170923_14_54_01_Pro

Stiekem weer een aantal afdrukken gemaakt.


Angkor Wat tiendaagse: dag 10

Vandaag de laatste foto’s van Angkor Wat.
De komende tijd zullen nog een aantal tempels hier de revue
passeren: Bayon, Baphuon, Royal Palace, Phimeanakas tempel,
Thommapon, Chau Say Tevoda, Ta Keo en Ta Prohm en nog veel meer.

DSC_1473OnderAanEenPilaar

Onder aan een pilaar.


DSC_1474LiggemdeBuddha

Een liggende Boeddha.


DSC_1475NogEenPilaar


DSC_1476AanHetPlafond

Hoog aan de muur.


DSC_1477AfbeeldingOpPilaar


Wat Ek Phnom

Na een reisdag hebben we besloten een paar tempels
te bezoeken in de omgeving van Battambang (de tweede stad van Cambodja).
Battambang is heel anders dan Phnom Penh: geen hoogbouw, overzichtelijk
en een stuk rustiger.
De eerste tempel was een schot in de roos.
Voor een leek op gebied van Cambodjaanse kunst is Wat Ek Phnom
een geweldig beginpunt.
Het geeft je de kans om meer begrip te krijgen voor de architectuur
door de beperkte schaal (beperkt maar niet klein).
De tempel ligt prachtig verscholen achter een Boeddhistisch
monument en tempel en in het bos.

DSC_1294EnormBoeddhistischMonumentBijWatEkPhnom

Het enorme monument in de vorm van deze grote Boeddha waarachter Wat Ek Phnom verborgen ligt.


DSC_1295WatEkPhnomVerborgenInHetGroen

Daar ligt Wat Ek Phnom tussen de bomen en struiken.


DSC_1296WatEkPhnom

De berg stenen die we de komende dagen nog zo vaak zullen zien is het symbool voor de heilige berg van het geloof. Zowel in het Hindoeisme als in het Boeddhisme komen heilige bergen voor.


Op wikipedia staat het een en ander over Wat Ek Phnom.

Wikipedia:

Wat Ek Phnom is an angkorian temple located on the left bank of the Sangkae River near the Peam Aek spot approximately 13 km north of the city of Battambang in north western Cambodia.
It is a Hindu temple built in the 11th century under the rule of king Suryavarman I.
Although partly collapsed and looted it is famous for its well-carved lintels and pediments.

An enormous white-stone sitting Buddha statue leads to the modern Buddhist pagoda Ek Phnom surrounded by 18 Bodhi Trees. The site is deemed as a very popular picnic and pilgrimage destination for Khmers at celebration times. The pagoda opens the way to the ruins of the ancient hinduist temple.
The ancient temple, built of sandstone blocks and enclosed by the remains of a laterite outer wall and a Baray, consists of small temples or prasats on a platform and measures 52m by 49m.
Mostly reduced to ruins today only the main towers of the temple remain standing whose upper flanks hold some fine bas-reliefs.

Samenvatting en vertaling:

Wat Ek Phnom is een Hindoe-tempel op 13 kilometer van Battambang.
De tempel is gebouwd in de 11e eeuw onder Koning Suryavarman I.
Al is de tempel gedeeltelijk in verval (onder andere door plundering)
staat de tempel bekend voor de mooi gebeeldhouwde dorpels.

Een wit, stenen Boeddha leidt de weg naar een moderne Boeddhistische tempel
omrings door 18 Bodhi-bomen. De plaats in een populaire pick-nick plaats
en pelgrimsbestemming. Vanuit de Boeddhistische pagode kom je bij
de antieke tempel. Het platform van de tempel is bijna
50 meter in het vierkant.

DSC_1297WatEkPhnom

Wat Ek Phnom.


DSC_1298WatEkPhnomMetBoeddhistischeTempel

Nu met de Boeddhistische pagode op de achtergrond.


DSC_1299MetDoorkijkjes

Een dergelijk gebouw heeft altijd wel een aantal doorkijkjes.


DSC_1301WatEkPhnom

Ik ben eerst eens rond de tempel heen gelopen. Pas daarna er op geklommen en de binnenkant bekeken.


DSC_1302WatEkPhnom


DSC_1304WatEkPhnom

DSC_1304WatEkPhnomDetail

Detail van de vorige foto.


DSC_1305WatEkPhnom


DSC_1306

Hier en daar afgesleten maar je krijgt een goed beeld van hoe de tempel er uit heeft kunnen zien.


DSC_1307WatEkPhnomBinnenkantGestutEnVeiligGemaakt

De binnenkant is gestut en veilig gemaakt voor bezoekers.


DSC_1308

Restanten van wat voor mij het achterterrein van de tempel was. Maar misschien zat aan deze kant wel de ingang.


DSC_1309

Wat Ek Phnom.


DSC_1310


DSC_1312


DSC_1313


DSC_1314BoeddhistischeTempel

De moderne Boeddhistische tempel.

DSC_1314BoeddhistischeTempelDetailVanDePlafondschilderingen

Detail van de vorige foto met de schilderingen tegen het plafond.


DSC_1315NaastHetGroteBoeddhaMonument

Rond de enorme Boeddha staan er nog een reeks ‘kleinere’ beelden.


DSC_1316

Versiering van de Boeddhistische tempel.


DSC_1317TraprailingMetMeerkoppigeSlang

Een trapleuning in de vorm van een slangelijf met meerdere koppen (hier 5) zullen we in de Cambodjaanse tempels nog vaker zien.


DSC_1318BoeddhistischMonument

We laten deze enorme Boeddha achter ons.


National Museum of Cambodia

Ook als ik op vakantie ben probeer ik altijd
de belangrijke musea in een land mee te nemen.
Dus op 4 januari van dit jaar heb ik in Phnom Penh
het Nationaal Museum van Cambodja bezocht.
Eigenlijk de eerste grootschalige kennismaking met werk uit Cambodja.
Op mijn weblog passeerde soms wel een kunstwerk uit Cambodja
maar ik had geen echt beeld bij het land, de kunststromingen enz.
Angkor Wat was een kreet.

Dan kom je in dit prachtige, voornamelijk houten museum, een
soort koloniale droom. Het gebouw zou zo in de Efteling kunnen staan.

Maar de kunst was overweldigend.
Zowel vanwege de kwaliteit van het werk als de aantallen.

 photo DSC_1219MuseumOpstelling.jpg

Een beeld van de museumopstelling.


 photo DSC_1220MuseumOpstelling.jpg

Sommige van de vitrines waren al oud. Het waren soms kunstvoorwerpen of op zijn minst antiek op zich zelf.


 photo DSC_1221BuddhaSangkatDaKampongLengKampongChhnangPre-AngkorianPeriod7thCenturyBronze.jpg

Buddha, Sangkat Da, Kampong Leng, Kampong Chhnang, pre-Angkorian period, 7th century, bronze.


 photo DSC_1223BullOfShivaAnkorWat12thCentury.jpg

Bull of Shiva, Angkor Wat, 12th century.


 photo DSC_1225BeschilderdPaneelRaamVanMuseum.jpg

Beschilderd paneel van een raam in het museum.


 photo DSC_1226BinnenruimteVanHetMuseum.jpg

Dit is de binnenplaats van het museum. Dat geeft een goed beeld van het gebouw.


 photo DSC_1227MuseumOpstelling.jpg


 photo DSC_1228MuseumOpstelling.jpg


 photo DSC_1229ShivaPrasatPhnomKromAnkorSeamReapAngkorianPeriodEarly10thCentury.jpg

Shiva Prasat, Phnom Krom, Angkor, Seam Reap, Angkorian period, early 10th century.


 photo DSC_1231MuseumOpstelling.jpg


 photo DSC_1232KhmerStatueHeadBrahmaKohKerSrayangDistrictPreahVihearProvince10thCenturysandstone.jpg

Khmer statue head of Brahma, Koh Ker, Srayang District, Preah Vihear Province, 10th century, sandstone.


Aan dit zandstenen beeld zit een triest verhaal.
Een dat we in het museum vaker tegen komen:

Two sandstone statue heads in the 10th century in the Koh Ker style.
These two heads were looted from a temple of Koh Ker groups during the civil war 1970’s.
Cambodian ambassador to France, HE HOR Namhong was informed by a friend that he saw two Khmer stetue heads up for sale for $ 1 million.
After visiting these statues HE HOR Namhong has found that these are genuine Khmer antiquities.
Se HOR Namhong was then complained to the Central Office of fight Against Trafficking in Cultural Proporty,
which referred to the Tribunal of Paris, fortunatly SE HOR Namhong knew the magistrate Mrs Pellegrini
who ordered the seizure of these 2 statues and handed to HE HOR Namhong in 1994.
The two statues are kept at the residence of the Ambassador of Cambodia to Paris until their return to Cambodja 16 March 2016.
After studying the process of reassembling the two heads, the results show that these two heads
belong to a large statue of Brahma, looted ruin a group of Koh Ker temple, built in the 10th century
during the reign of King Jayavarman IV (921 – 941 AD).

Korte samenvatting:
Twee hoofden van standbeelden werden gedurende de burgeroorlog van de jaren ’70
gestolen en naar het buitenland vervoerd.
De Cambodjaanse ambassadeur in Frankrijk werd gewezen op een veiling waar
2 hoofden werden aangeboden voor 1 miljoen dollar.
In 1994 werden de hoofden terug gegeven aan de ambassadeur.
Het duurt dan tot maart 2016 voordat de beelden terugkomen in Cambodja.
Het gaat om het hoofd van Brahma, gestolen uit de Koh Ker-tempel en
ze zijn gemaakt tijdens de regeerperiode van
Koning Jayavarman IV (921 – 941 na Christus).

 photo DSC_1234VajimukhaPrasatNeangKhmauTakeoAngkorianPeriodKohKerStyle1stHalfOf10thCentury.jpg

Vajimukha, Prasat Neang Khmau, Takeo, Angkorian period, Koh Ker-style, 1st half of 10th century.


 photo DSC_1237FrontonWithCombatOfBhimaAndDuryodhanaBanteaySreiSiemReapAmgkorianPeriodBanteaySreiStyleLate10thCentury.jpg

Fronton with combat of Bhima and Duryodhana, Banteay Srei, Siem Reap, Angkorian period, Banteay Srei style, late 10th century.

 photo DSC_1237FrontonWithCombatOfBhimaAndDuryodhanaBanteaySreiSiemReapAmgkorianPeriodBanteaySreiStyleLate10thCenturyDetail.jpg

Detail van vorige afbeelding.


 photo DSC_1239Garuda.jpg

Garuda.


 photo DSC_1243MonkeyBanteaySreiSiemReapAmgkorianPeriodBanteaySreiStyleLate10thCentury.jpg

Monkey, Banteay Srei, Siem Reap, Angkorian period, Banteay Srei style, late 10th century.


 photo DSC_1245RecliningVishnuPrasatWesternMebonAngkorSiemReapAngkorianPeriodBaphuonStyle11thCentury.jpg

Reclining Vishnu, Prasat Western Mebon, Angkor, Siem Reap, Angkorian period, Baphuon style, 11th century.


 photo DSC_1248BasReliefOfBanteayChhmarAngkorianPeriodBayonStyleLate12th-Early13rhCentury.jpg

Slechte foto, helaas. Bas-relief of Banteay Chhmar, Angkorian period, Bayon style, late 12th – early 13th century.

 photo DSC_1249BasReliefOfBanteayChhmarAngkorianPeriodBayonStyleLate12th-Early13rhCentury.jpg


Kort samengevat:
In juli 1996 werden twee bas-reliefs gestolen en
over de grens naar Thailand gebracht. Daar werden de dieven aangehouden.
In 2000 werd bepaald dat de stukken niet terug naar hun vindplaats kunnen gaan
maar in het museum moeten worden ondergebracht.
Vraag is: hoeveel wordt er gestolen en niet aangehouden of nooit
teruggevonden?

 photo DSC_1250Kronen.jpg

De foto is niet best maar deze prachtige oude vitrine met kronen kon ik niet van mijn blog aflaten. Prachtig.


 photo DSC_1251PrachtigeOudeVitrinesVolledigInStijl.jpg


 photo DSC_1252MuseumOpstelling.jpg


 photo DSC_1253RechtsVoorBuddhaInMeditationModernPeriod19thCenturyLinksMaitreyaPhnomPenhModernPeriod1930.jpg

Rechts voor: Buddha in meditation, Modern period, 19th century. Links: Maitreya, Phnom Penh, Modern period, 1930.


 photo DSC_1256HeelHeelVeelBuddhas.jpg

Heel, heel veel Boeddha’s.


 photo DSC_1259.jpg


 photo DSC_1260.jpg


Boottocht in Chau Doc

Als je in Zuid Vietnam bent dan zul je heel regelmatig water tegenkomen.
Wij houden van een boottochtje en dus hebben we op 2 januari
van dit jaar in Chau Doc een boottocht gemaakt.

 photo DSC_1145ChauDocUitzichtOpDeRijstvelden.jpg

Maar de ochtend begon met een uitzicht op de rijstvelden.


 photo DSC_1146BoottochtChauDocDeBootLigtNogAanDeKant.jpg

We stapten de boot in die aan de kant van de rivier lag midden tussen het hardnekkige groen. Het is niet eenvoudig om hier uit te komen.


 photo DSC_1147BoottochtChauDoc.jpg

In Chao Doc is de rivier breed. Er zijn veel activiteiten aan de rivier. Vanhier zullen we op 3 januari met een boot naar Phnom Penh in Cambodja gaan. Maar vandaag rustig genieten op het water.


 photo DSC_1149BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1151BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1152.jpg


 photo DSC_1154BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1156BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1157BoottochtChauDoc.jpg

De foto’s spreken voor zich. Het is er mooi, rustig en meestal warm.


 photo DSC_1158BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1161BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1163BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1164BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1165BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1166BoottochtChauDoc.jpg

Borden afwassen in de rivier lijkt me niet zo’n goed plan. Ook niet in Zuid Vietnam. Misschien is dit de eerste grove reiniging van de kommen.


 photo DSC_1168BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1169BoottochtChauDoc.jpg

Gelukkig bood de boot veel bescherming van de zon.


 photo DSC_1170BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1171BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1172BoottochtChauDoc.jpg


 photo DSC_1176ChaiDocBuddhaOpEenLotus.jpg

Het hotel lag vlak bij een Boeddhistische tempel. Dus daar zijn we even naar toe gewandeld.


 photo DSC_1177TempelInChauDoc.jpg

Het was er heerlijk rustig en soms koel want men was met veel water de paden en de gebouwen aan het schoonmaken.


Vietnam / Cambodja: eerste indruk

De afgelopen tijd waren we in Vietnam en Cambodja.
Natuurlijk heb ik daar wat foto’s gemaakt.
Ongeveer de helft van de foto’s zijn gemaakt
in Seam Reap. Die plaats kennen we beter onder de naam
Angkor Wat. Alleen is Angkor Wat de naam van slechts
één tempel terwijl het hele gebied kilometers oppervlakte heeft
en bezaaid ligt met tempels en paleizen.
Elk met zijn eigen naam.

Normaal probeer ik altijd mijn ‘mooiste’ foto’s uit te zoeken
voor een eerste blog post. Maar dat kost mij heel veel tijd.
Achteraf blijkt dan ook altijd weer dat ik er een paar vergeten ben
en dat sommige eigenlijk niet in het rijtje thuishoren.
Daarom deze keer een andere benadering:
ik begin met foto 1 en dan foto 51, 101, 151 enz.
Volgens mij is het best een representatieve set geworden.

Nog een ding: we waren ongeveer één week in Vietnam en
2 weken in Cambodja. Die verhouding zie je terug in de foto’s.

 photo DSC_0961VietnamVerkeerInHoChiMinhStad.jpg

Verkeer in de avondspits in Ho Chi Minh City. Dat is het vroegere Saigon. Toen de hoofdstad van Zuid Vietnam.


 photo DSC_1010VietnamBoeddhisme.jpg

Boeddhisme is de overheersende religie in Vietnam en Cambodja. Dat gezegd hebbende zie je er ook heel veel Hindoeisme of een menging van beide.


 photo DSC_1060VietnamMekongDeltaOverslagVanGoederen.jpg

Wij hebben alleen het zuiden van Vietnam bezocht. Naast Ho Chi Minh City ben je dan vooral in de Mekong delta. Hier zie je hoe de overslag van goederen in dat gebied in zijn werk gaat.


 photo DSC_1111VietnamDeelnemersAaneenDrijvendeMarkt.jpg

Drijvende markten zijn een verschijnsel waar reisorganisaties veel aandacht op leggen als ze over Vietnam spreken. Stel je daarbij niet te veel voor. Markten met veel kleine bootjes met mensen met de typische ronde hoeden op zijn er niet meer. Als ze er wel zijn ben je zo ongeveer op de ‘Alkmaarse kaasmarkt’. Hier deelnemers aan een drijvende markt.


 photo DSC_1161VietnamChauDocZomaarOpHetWater.jpg

Boottocht gemaakt vanaf Chau Doc. Zomaar een bootje in de Mekong delta.


 photo DSC_1211CambodjaPhnomPenhMountPenhWatPhnomJeKomtGeenBoeddhaTekort.jpg

Deze foto is een detail van Wat Phnom, een tempel op een ‘berg’ in Phnom Penh. Aan Boeddha’s geen gebrek.


 photo DSC_1261CambodjaPhnomPenhPaleismuur.jpg

De paleismuur in Phnom Penh. Die zou in een overzicht van de mooiste foto’s er niet tussen hebben gestaan maar het paleis is wel de moeite waard om te bezoeken.


 photo DSC_1310CambodjaBeeldhouwwerkPhnomSampov.jpg

Phnom Sampov is een tempelcomplex op een heuvel. De tempels zijn er nog volledig in gebruik en heel bekend in Cambodja.


 photo DSC_1361CambodjaWatBananPoortwachterVanDeTempel.jpg

Wat Banan is een voorbeeld van een kleinere tempel in de buurt van Battambang, de tweede stad van Cambodja. De tempel ligt op het romantische platteland van Cambodja. Dit is een van de tempelwachters. Deze beelden zijn heel typisch voor Vietnamese en Cambodjaanse tempels.


 photo DSC_1411CambodjaBattambangBoeddhistischeKloosterpoort.jpg

Deel van een poort van een Boeddhistisch kloostercomplex in Battambang.


 photo DSC_1428SiemReapAngkorWat.jpg

Siem Reap, daar is het dan. Het tempelcomplex Angkor Wat. Mijn indruk is dat het in deze tijd van het jaar, het er altijd te druk is met toeristen. De toeristen komen voor een heel groot deel uit Azie zelf. Zo hebben we in Siem Reap een fiettocht gemaakt waabij een van de deelnemers aan de tocht uit Singapore kwam en voor 4 dagen in siem Reap was om onder andere de tempels te zien. De reistijd van Singapore naar Siem Reap is maar 2 uur met het vliegtuig.


 photo DSC_1477SiemReapAngkorWatDansendFiguurOpKolom.jpg

Okay, deze foto zou de groep ‘mooiste’ ook niet gehaald hebben. Siem Reap, Angkor Wat, dansend figuur op kolom in het tempelcomplex.


 photo DSC_1528SiemReapTopVanDeBaphuonTempelMountMeru.jpg

Siem Reap, de top van de Baphuon-tempel. Deze tempel bootst de mythische berg Mount Meru na.


Wikipedia:

Mount Meru is a sacred mountain with five peaks in Hindu, Jain and Buddhist cosmology and is considered to be the center of all the physical, metaphysical and spiritual universes.

In de vertaling:

Mount Meru is een heilige berg met 5 toppen in de Hindoe, Jain en
Boeddhistische wereldbeschouwing.
Het is het centrum in het fysieke, wijsgerige en
het spirituele universum.


 photo DSC_1578SiemReapChauSayTevodaVeelVoorkomendeManierOmRamenVormTeGeven.jpg

Als je naar het architectonische element ‘raam’ kijkt dan zie je dat dit vaak ingevuld wordt zoals op deze foto te zien is. Dit is een voorbeeld van de Chau Say Tevoda-tempel.


 photo DSC_1628SiemReapPreahKhan.jpg

Een voorbeeld van beeldhouwwerk van de Preah Khan-tempel. Let op het hoofddeksel.


 photo DSC_1678SiemReapPreahKhanWaterRondDeOpgangNaarDeTempel.jpg

De tempels liggen prachtig. Het gebied ligt buiten de stad Siem Reap en bosrijk gebied met veel water. Daarom is een bezoek aan deze complexen alleen al de moeite waard. Hier zie je de bomen in het water bij de brug naar het Preah Khan-tempelcomplex.


 photo DSC_1728SiemReapReRupTempelGezichtVanBovenaf.jpg

Dit is de tempel met de naam Pre Rup. Dat betekent: draai het lichaam om. Daaruit komt het vermoeden voort dat deze tempel gebruikt werd bij begrafenissen, maar daarover is geen zekerheid. Hier het gezicht vanaf de tempel.


 photo DSC_1778SiemReapBanteaySrei.jpg

Banteay Srei is een kleine tempel die op 20 kilometer van Siem Reap af ligt. Het beeldhouwwerk is er erg verfijnd.


 photo DSC_1828SiemReapBayonPrachtigeReliefs.jpg

Dit is een voorbeeld van de prachtige bas-reliefs op de Bayon-tempel.


 photo DSC_1878SiemReapBayonDrieLachendeGezichtjesOpEenTempelToren.jpg

Maar het zijn deze gezichten op de torens van de Bayon-tempel die deze plaats zo beroemd maken.


Als een sprookje: slapende Boeddha

Deel 34 van mijn reisverslag van onze reis van Hyderabad naar Mumbai.

 photo 20121220GoumlranSoumlderstroumlmShabashProLight.jpg


Ik kan me zo voorstellen dat lezers die regelmatig terugkeren
op de Argusvlinder, het idee hebben: alweer een blog over Ajanta.
Inderdaad, vandaag de laatste. Maar wat voor een.
De slapende Boeddha ligt niet te slapen.
het enorme beeld stelt de zojuist overleden Boeddha voor.
Hij ligt op een bed omringd door zijn vrienden en bekenden die
over hem rouwen en hemelse figuren.
Het is een van de vele tijke versieringen van cave 26.
Kijk maar eens mee:

 photo DSC_0750GevelVanChaityaGrihaCave26MetRijkeVersiering.jpg

Dit is de gevel van de Chaitya-Griha, dit is een speciaal type grot. De versiering is heel uitbundig.


 photo DSC_0750GevelVanChaityaGrihaCave26MetRijkeVersieringDetail.jpg

Hier zie je een deel van die gevel.


 photo DSC_0751.jpg

Hoofd van een van de Boeddha-beelden in de gevel.


 photo DSC_0752.jpg


 photo DSC_0754InDeGevel.jpg

Dat de beelden niet altijd even natuurgetrouw zijn laat dit voorbeeld zien.


 photo DSC_0756DeceasedBuddhaMahaparinitvana.jpg

Hier is hij dan. Het enorme beeld van de overleden Boeddha. Als een prins die ligt te slapen. Er is een speciale naam voor deze voorstelling: Mahaparinitvana.

De gids die ik in Ajanta kocht zegt over dit beeld het volgende:

The usual cliche of figures of Buddha on the walls of the aisles is however, relieved by two scenes, one representing the mahaparinirvana of Buddha and the other, the Assault and Temptation of Mara.
The former, carved on the left wall near the side-door, contains a colossal figure of Buddha reclining on his right side on a couch between two sala trees; below are the figures of his disciples and followers mourning his decease, and above are celestial beings.


 photo DSC_0757Cave26ChaityaGriha.jpg

Zicht op het interieur van cave 26.


 photo DSC_0760ZijkantVanDeStupa.jpg

De stupa is heel uitgebreid gedecoreerd zoals hier te zien aan de zijkant.


 photo DSC_0760ZijkantVanDeStupaDetail.jpg

Detail.


 photo DSC_0761ZeerRijkeDecoratie.jpg


 photo DSC_0762TemptationOfMara.jpg

Dit is de tweede belangrijke beeldengroep in deze Chaitya-Griha: Assault and Temptation of Mara. Op het web heb ik maar een redelijke foto van deze beeldengroep kunnen vinden en die toont Mara niet eens. Die zit namelijk (onder andere) op een olifant, links boven de Boeddha.

De gids schrijft hierover:

The second scene also occurs on the same wall. Here Buddha is seated, with his right palm in the bhumisparsas mudra under the Bodhi tree at the centre; on the left is Mara on an elephant accompanied by his host of demon-forces attacking Buddha; on the right is the retreat of Mara; in the foreground are the daughters of Mara trying to tempt Buddha by dance and music; and in the bottom right corner is the figure of the dejected Mara.


 photo DSC_0765InterieurChaityaGriha01.jpg

Nogmaals het interieur.


 photo DSC_0765InterieurChaityaGriha02DeStupaHeelRijkGedecoreerd.jpg

De volgorde van de foto’s is een beetje verwarrend maar dat is veroorzaakt doordat ik slecht voorbereid was op deze grot die drie ingangen bleek te hebben en de drukte in deze zeer tot de verbeelding sprekende Chaitya-Griha. In de oude grotten is de stupa niet of nauwelijks gedecoreerd. Deze veel jongere grot laat de ontwikkeling in het Boeddhisme en en de kunst goed zien.


 photo DSC_0769.jpg


 photo DSC_0770DeLaatsteBlik.jpg

Een laatste blik op de site.


 photo DSC_0771CadeauBoekOverAjantaEnEenOverElloraKeurigIngepakt.jpg

Ik kocht er twee gidsen. Een gids over Ellora en een over Ajanta. Ze werden keurig ingepakt. Thuis heb ik ze uitgepakt en dan zien ze er als volgt uit:

 photo DSC_0771CadeauBoekOverAjantaEnEenOverElloraKeurigIngepaktEnDanThuis.jpg


 photo DSC_0772EenVanDeVeleVogelsOpDeSite.jpg

In de afdaling naar de uitgang had ik nog even tijd om een van de vele vogels die er leven te fotograferen.


 photo DSC_0773AjantaCaves.jpg

Ajanta Caves

Ajanta Caves are famous for their murals which are the finest surviving examples of Indian Art, particularly painting. These caves were excavated in horse-shoe shaped bend of rock scarp nearly 76 mtr in height overlooking a narrow stream known as Waghora.
The location of this valley provided a calm and serene environment for the Buddhist monks who retreated at these secluded places during the rainy season. Each case was connected to the stream by a flight of steps, which are now almost obliterated, albeit traces of some could be noticed at some places. In all 30 caves were hewn out of the living rock in different periods according to the necessity.
Out of these, five (cave 9, 10, 19, 26 and 29) are Chaityagrihas and the rest are vihares. In date and style also these caves can be divided into two broad groups. Out of the 30 caves 6 caves belong to the earliest phase of Buddhism ie Hinayana. Caves 9 & 10 which are Chaityagrihas and 8, 12, 13 and 15A which are Viharas belong to this phase. These caves are datable to the pre-Christian era, the earliest among them being cave 10 dating from the second century BC where the object of worship is a stupa. These caves are imitation of contemporary wooden constructions even to the extent of fixing of wooden rafters and beams to the ceiling even though they are non-functional.
These early caves were painted but nothing substantial has survived. Caves No 9 and 10 clearly show some vestiges of painting. The headgear, ornaments of the images in these paintings resemble the bas-relief sculpture of Sanchi and Bharhut.
The addition of new caves could be noticed again during the period of Vakatakas, the contemporaries of the imperial Guptas. These were caused to be excavated by the royal family and also the feudatories owing allegiance to the Vakatakas. Varahadeva, the minister of Vakataka king Harishena (475-500 AD) dedicated Cave 16 to the Buddhist Sangha while cave 17 was the gift of a prince (who subjugated Asmaka) a feudatory of the same king. A flurry of activity at Ajanta was between mid 5th century AD to mid 6th century AD. Hieun Tsang, the famous Chinese traveller who visited India during the first half of the 7th century AD has left a vivid and graphic description of the flourishing Buddhist establishments here even though he did not visit the caves.
A solitary Tashtrakuta inscription in cave no 26 indicates its use during 8th – 9th centuries AD. The second phase departs from the earlier one with the introduction of new pattern in layout as well a the centrality Buddha image, both in sculpture as well as in paintings.
All these caves which were once painted but now the best examples of these exemplary paintings of Vakataka period could be noticed only in caves 1, 2, 16 and 17. The variation in style and execution in these paintings also are noticed, mainly due to different authors who followed contemporary style.
the main theme of the paintings is the depiction of various Jataka stories-different incidents associated with the life of Buddha, and the contemporary events and social life. The ceiling decoration invariably consists of decorative patterns, geometrical as well as floral. Apart from painted representations, sculptural panels also adorn the beauty of the caves.
Ajanta paintings are the best examples of Tempra technique, executed after elaborate preparation of rock surface. After chiselling rock surface, different layers of clay mixed ferruginous earth, sand, fibrous material of organic origin were applied very carefully. Then the surface was finally finished with a thin coat of lime wash.
Over this surface, outlines are drawn boldly, then the spaces are filled with requisite colours in different shades and tones to achieve the three dimensional effect of rounded and plastic volumes. The colours and shades utilised also vary from red and yellow ochre, terra verte, to lime, kaolin, gypsum, lamp black and lapis lazuli. The chief binding material used here was glue.
The group of caves is inscribed by the UNESCO as a World Heritage Monument in the year 1983.


Het lettertype in de titel van 20 december 2012 is van Göran Söderström/Goran Soderstrom en heet Shabash Pro Light.

Ajanta in India 2012 – 2013

Deel 31 van mijn reisverslag van onze reis van Hyderabad naar Mumbai.

 photo 20121220GoumlranSoumlderstroumlmShabashProLight.jpg


Cave 1 hebben we gezien in mijn vorig verhaal.
Nu gaan we verder en zien bijvoorbeeld cave 9.
Deze was onlangs in het nieuws omdat hij weer opengesteld is voor het publiek
na grondige restauraties.
Ik kan hier alleen maar laten zien hoe we de grotkloosters en -tempels
in 2012 aantroffen. Het was erg indrukwekkend!


 photo DSC_0676.jpg

In Ajanta zie je niet alleen muurschilderingen. Ook de architectuur en het beeldhouwwerk is beroemd. Leuk is ook dat er grotten zijn die nog niet af zijn. Ze vertellen de archeologen bijvoorbeeld hoe men te werk ging bij het aanleggen van de grotten.


 photo DSC_0678.jpg

Sommige ruimtes zijn enorm.


 photo DSC_0679.jpg

Grote oppervlaktes met grote beelden van voornamelijk Boeddha.


 photo DSC_0680.jpg


 photo DSC_0681.jpg


 photo DSC_0682JeKuntJeErLatenRonddragen.jpg

Als toerist kun je je ook laten dragen langs de kloosters en tempels. Rechts zie je een toerist die door 4 mannen van grot naar grot gedragen wordt. Onder een paraplu.


 photo DSC_0683OokDeDetailsVanHetBeeldhouwwerkIsFantastisch.jpg

De details van het beeldhouwwerk is prachtig.


 photo DSC_0685.jpg

 photo DSC_0685FocusOpHetBoeddhaBeeld.jpg

Met een focus op het Boeddhabeeld.


 photo DSC_0687.jpg

De schilderingen zijn soms goed en soms moeilijk te ‘lezen’. Op sommige plaatsen is er niet zo veel meer van over.


 photo DSC_0688NogEenHeleWand.jpg

Maar je ziet er hele wanden vol met Boeddha’s.


 photo DSC_0689.jpg

In alle formaten.

 photo DSC_0689WieVanDeDrie.jpg

Wie van de drie?


 photo DSC_0691Ajanta.jpg

De ligging van Ajanta is fenomenaal.


 photo DSC_0693.jpg


 photo DSC_0694.jpg

Je kijkt je ogen uit. De ene plek is al dramatischer dan de andere.


 photo DSC_0698EenHeleWandVol.jpg

Nog een hele wand met Boeddha’s.

 photo DSC_0698EenHeleWandVolMaarSteedsWeerAnders.jpg

Steeds weer in een andere houding.


 photo DSC_0699HeleBeeldengroep.jpg

Een hele beeldengroep rond het centrale beeld (van Boeddha?)


 photo DSC_0700MetBoeddhistischeMonnikenUitJapan.jpg

Er was een groep Beoddhistische monniken. Hier loopt er een voor mijn lens in een chaitya griha (gebedshal).


 photo DSC_0701GeschilderdeLotus.jpg

Een stel geschilderde lotussen.


 photo DSC_0702Buddha.jpg


 photo DSC_0703.jpg


 photo DSC_0704.jpg


 photo DSC_0705CaveNo9.jpg

Grot nummer 9.

Cave no. 9

This is the oldest chaityagriha belonging to Hinayana sect of Buddhism datable to 1st century BC, it is rectangular on plan, but the layout is apsidal. The chaitya (18.24 x 18.4 m) with its well-balanced façade is divided into a nave, an apse and aisles by a colonnade of twenty-three pillars. The vaulted ceiling of the nave and apse were originally braced with superfluous wooden beams and rafters. At the center of the apse stands a plain globular stupa om a high cylindrical base. The façade wall is decorated with a beautifull chaitya-window and figures of Lord Buddha. Inside the chaitya are seen two layers of paintings the earlier dating back to the second half of the 1st century BC, and the latter to 5th-6th century AD. The pillars and ceilings are decorated with paintings of Buddha and floral decorations while the walls are decorated with figures of Lord Buddha, groups of votaries, procession of devotees towards a stupa etc.

Verttaalhulp:
Nave; Koor of schip van een kerk
Apse: Priesterkoor, halfronde beuk in een kerk

Nederlandse samenvatting:
De tekst hierboven probeert de vorm van de chaitya griha te beschrijven.
De hal waar je in binnenloopt maakt een lange, diepe indruk.
Aan het eind van de hal staat een stupa.
In werkelijkheid is het complex bijna vierkant. Dat komt omdat de hal
waar je inloopt zowel links als rechts pilaren heeft.
Achter die pilaren zit natuurlijk nog een omgang.
In originele staat was het plafond voorzien van houten stutten
en balken. Dit om de natuurlijke vorm en natuurlijk uiterlijk
na te bootsen. Deze ruimtes werden gebruikt tijdens het moeson seizoen.
Hoog en droog in de heuvels.
De oudste schilderingen dateren uit ongeveer 50 voor Christus, de jongste
uit de tijd tussen de 5e en 6e eeuw na Christus.


 photo DSC_0706Buddha01.jpg

Op rechthoekige pilaren staan schilderingen van Boeddha.


 photo DSC_0706Buddha02.jpg


 photo DSC_0708.jpg

In Ajanta zijn meerdere chaitya griha’s.


 photo DSC_0709Buddha01.jpg


 photo DSC_0709Buddha02.jpg


 photo DSC_0709Buddha03.jpg


Het lettertype in de titel van 20 december 2012 is van Göran Söderström/Goran Soderstrom en heet Shabash Pro Light.

Ajanta in 2012 – 2013

 photo 20121220GoumlranSoumlderstroumlmShabashProLight.jpg


Ajanta is iets bijzonders.
Ajanta is een plaats in India, in de deelstaat Maharashtra.
In een bijzondere natuurlijke situatie liggen er een groot aantal (30)
Boeddhistische rotskloosters en tempels.

Tussen twee, dicht bij elkaar liggende heuvelwanden,
met tussen hen in op zo’n kleine 80 meter onder de toppen
van de heuvels, stroomt een rivier. De Waghora.

Van de grotten zijn er 5 van het zogenaamde chaitya-grihas type.
Eerder noemde ik dat bij gebrek aan een beter woord
een Boeddhistische kathadraal.
De andere zijn of sangharamas (heiligdom)
of viharas (klooster).

De grotten zijn qua datering in twee groepen te verdelen:
= de oudste groep zijn van voor onze jaartelling vanaf
200 jaar voor Christus;
= de jongste groep is van 200 jaar na Christus met als meest actieve
periode 550 – 600 jaar na Christus.

Het meest bijzonder aan de grotten zijn naast de ligging en
het beeldhouwwerk, de schilderingen.

Neem een kijkje met me in grot 1.

 photo DSC_0651.jpg


 photo DSC_0652Cave01.jpg

Cave NO. 1

This is one of the finest monasteries (35,7 x 26,6 m) of its kind and no other monastery at Ajanta has been so handsomely ornamented. The Mahayana monastery consists of an open courtyard, verandah, a hypostylar hall, santum with an antechamber and cells. The sanctum houses Lord Buddha in preaching posture with Bodhisattvas on either side and five disciples and a wheel flanked by deers at the base of the pedestal suggests symbolically Buddha’s first sermon at Sarnath.

The doorframe and pillars were beautifully carved. Every inch of this cave was originally painted, even the pillars and the sculptures being no exception,. The ceiling painted with geometrical, floral and faunal depictions, creates an impression of a decorative shamiyana held above. The walls painted mostly with the Jataka tales and scenes related to Lord Buddha’s life.
The cave contains some of the masterpieces of the world of painting namely Padmapani and Vajrapani.

Nog wat leeshulp:

Shamiyana

Indiase tent die gebruikt wordt bij officiele gelegengheden zoals bruiloften en andere feestelijhkheden. Vaak kleurrijk.

Wikipedia:

Mahayana

Mahāyāna is een van de hoofdstromingen in het boeddhisme.

Jatakaverhalen

De Jatakaverhalen zijn verhalen over de vorige levens van de Boeddha, toen hij een bodhisatta was, strevend naar het perfectioneren van de paramitas (karaktereigenschappen). In deze verhalen was de bodhisatta soms een dier, soms een mens en soms een god.


 photo DSC_0654Padmapani.jpg

Dit is meteen een van de mooiste en meest complete schilderingen: Padmapani. Ajanta is een feest om te zien. Maar de meeste ruimtes die beschilderd zijn, hebben maar een beperkte belichting. Dat is natuurlijk prima, heel goed voor het behoud van de schilderingen, maar minder gemakkelijk voor mij als amateur fotograaf die uit de hand wat foto’s wil maken. Bovendien was het in de eerste grotten erg druk en kon je in convooi naar binnen. Na een korte tijd mochten de volgende bezoekers naar binnen.


 photo DSC_0655.jpg

Voorbeeld van een plafond.


 photo DSC_0664SomsEenZoekplaatje.jpg

Soms is het een zoekplaatje maar als je goed kijkt ontdek je verschillende figuren op deze wand.

Hier een aantal details:

 photo DSC_0664SomsEenZoekplaatje01CentraleFiguur.jpg

De centrale figuur op de wand. Ik ben te weinig thuis in de iconografie van het Boeddhisme om al deze figuren te kunnen duiden.

 photo DSC_0664SomsEenZoekplaatje02GroeneFiguurMetBloemenInHetHaar.jpg

Een groene figuur met bloemen in het haar.

 photo DSC_0664SomsEenZoekplaatje03WatHeeftHetInZijnHand.jpg

Wat heeft deze sierlijke hand vast?


 photo DSC_0665FloraleMotievenHopelijkNietOpZijnKop.jpg

Florale motieven van het plafond (hopelijk zie je hier de afbeelding niet op zijn kop).


 photo DSC_0666.jpg


 photo DSC_0667Plafond.jpg

Nog een (deel van het) plafond. Hierna enkele details.

 photo DSC_0667PlafondFloraleMotieven.jpg

Florale motieven en vruchten.

 photo DSC_0667PlafondRand.jpg

Een stukje van de rand van het plafond.


 photo DSC_0670AllerleiConventies.jpg

Je ziet allerlei conventies, allerlei gebruiken in de architectuur, het schilderen en in het beeldhouwwerk.


 photo DSC_0672FigurenEnGeometischeFiguren.jpg

Menselijke figuren en geometrische afbeeldingen.


 photo DSC_0672FigurenEnGeometischeFigurenKleuren.jpg

Let op de kleuren die zijn gebruikt!

 photo DSC_0672FigurenEnGeometischeFigurenMuzikant.jpg

Zou dit een muzikant zijn?


 photo DSC_0673RestenVanMuurschildering.jpg

Resten van een muurschildering.

 photo DSC_0673RestenVanMuurschilderingDetailMetEenFiguur.jpg


Het lettertype in de titel van 20 december 2012 is van Göran Söderström/Goran Soderstrom (Amerikanen kunnen niet omgaan met dingen die ze niet begrijpen. Allerlei leestekens horen daar helaas bij) en heet Shabash Pro Light.

India 2012 – 2013: Boeddhistische kathedraal in Ellora

 photo 20121219TheFontryDroemingNormal.jpg


In deze log staat grot 10 centraal, de enige chaitya griha in Ellora.
Bij gebrek aan een goede westerse term wordt dit een Boeddhistische kathedraal
annex klooster genoemd. Ongelofelijk indrukwekkend.
Zeker als het de eerste keer is als je een dergelijke ruimte ziet.
Van buiten af, de eerste foto, vermoed je nog niets.
Maar dan.

 photo DSC_0557BuddhistCathedral.jpg

Alle foto’s in deze blog zijn of van de hal achter deze gevel
of van deze gevel. De details zijn imponerend.


 photo DSC_0558BoeddhistischeKathedraalKlooster.jpg

Engelse tekst:

Cave 10

The double storied Buddhist cathedral-cum-monastery the only chaitya griha at Ellora Cave is stylistically and palaeographically datable to 7th century AD. It is a beautiful creation of artists, who have copied the contemporary wooden constructions in cave architecture. The most remarkable feature is the Music Gallery (upper floor) and the beautiful carved façade. The facade is decorated with number of friezes of animals, couples and a beautifully carved window, which allows light to the cave. It consists of a large courtyard with a double storeyed apartments on both sides and a apsidal pillared hall on a raised platform.
The spacious hall apsidal on plan , has thirty pillars arranged in an elongated apse. The object of worship is a seated image of preaching Buddha flanked by two bodhisattvas and celestial couples all carved against the stupa, which serves as an ornamental background. The drum of the stupa is also decorated with panels of Buddha and Bodhisattvas. The ribbed vault gives an echo effect in the hall when a person standing at one end of the columns of the nave creates any sound.
The upper floor is approached by a flight pf steps cut in to the sidewall of verandah, it is possible that from this Music-Gallery, background music was provided to the monks, chanting mantras below. It may also have been used for seating important visitors during prayers.

Nederlandse vertaling/samenvatting:

Deze Boeddhistische kathedraal/klooster is de enige chaitya griha in Ellora.
Het gebouw heeft twee verdiepingen en is gedateerd
op basis van de stijl en op basis van gevonden handschriften
in de 7e eeuw na Christus.
De makers hebben de in die tijd gebruikelijke houten constructie gekopieerd
naar de grot.
De meest opmerkelijke eigenschappen zijn de muziekgalerij en de façade.
De façade is versierd met verschillende afbeeldingen van dieren,
stellen en een prachtig raam dat het licht toelaat in de grot.
De ruime hal, in de vorm van een apsis (een halfronde,
of veelhoekige, nisvormige ruimte) heeft 30 pilaren,
opgesteld in een verlengde apsis.
Het voorwerp van de aanbidding is een zittende Boeddha,
geflankeerd door Bodhisattvas en hemelse stelltjes voor een stupa.
De stupa vormt de decoratieve achtergrond.
Ook de stupa is versierd met afbeeldingen van Boeddha en Bodhisattvas

Wikipedia:
In het boeddhisme is een Bodhisattva een belangrijke boeddhistische heilige die het boeddhaschap niet heeft geaccepteerd. Hij/Zij accepteert het pas als alle levende wezens het westelijke paradijs hebben bereikt. Bodhisattva’s zijn in een hoge graad van verlichting. Bodhisattva betekent letterlijk “verlichting (bodhi) zijn (sattva)” in het Sanskriet.

De bovenste verdieping kan worden bereikt via een in de wand uitgehakte trap.
Het is mogelijk dat deze ruimte werd gebruikt om achtergrondmuziek te maken
als de monniken aan het bidden waren
of om er belangrijke bezoekers te laten plaatsnemen tijdens het bidden.


 photo DSC_0559.jpg
En dan ga je naar binnen en ben je even uit het veld geslagen.


 photo DSC_0560.jpg

De zittende Boeddha.


 photo DSC_0561VersieringPlafondRand01.jpg

De versierde plafondrand.

 photo DSC_0561VersieringPlafondRand02.jpg

In detail.


 photo DSC_0563.jpg


 photo DSC_0565.jpg


 photo DSC_0566PilaarDetail.jpg

Detail van een van de pilaren.


 photo DSC_0568BovenDeDeur.jpg

Detail van de gevel, het deel boven een van de beelden.

 photo DSC_0568BovenDeDeur02ZieKoppen.jpg

Zie die mooie koppen.

 photo DSC_0568BovenDeDeur03OptochtMetBaldakijn.jpg

Optocht met baldakijn. Zal wel niet het juiste woord zijn.


 photo DSC_0569Trio.jpg

 photo DSC_0569TrioDetail.jpg


 photo DSC_0570PrachtigeOren.jpg

Prachtige oren.


 photo DSC_0572.jpg


 photo DSC_0573.jpg


 photo DSC_0574TweeDuimenOmhoog.jpg

Tijd om even bij te komen, twee duimen omhoog vanwege de ervaring (‘Thums up’ (vertaling: duimen omhoog) is een Indiaas limonademerk). Ellora is fantastisch!


Het lettertype in de titel van 19 december 2012 is van The Fontry en heet Droeming Normal.

Rijksmuseum Amsterdam

Afgelopen zaterdag ben ik niet alleen naar De Nieuwe Kerk
in Amsterdam geweest maar ook nin het vernieuwe Rijksmuseum.
Ik was er nog niet geweest na de heropening.

 photo DSC_2935RijksMuseum.jpg

Het was er verschrikkelijk druk: veel toeristen vanwege de kersttijd
en er zijn natuurlijk mensen die vakantie hebben.
Ik had geen kaartje geprint thuis dus in de rij.
Buiten in de regen en kou.
Toen ik eenmaal binnen was zag ik de rijen:
een voor de kaartjesverkoop en een voor de garderobe.
Ik dacht: ‘Deze jongen houdt zijn jas aan’.

 photo DSC_2926KopVanEenBoeddhaGandharaPakistan3eEeuwLeisteen.jpg

Kop van een Boeddha, Gandhara, Pakistan, 3e eeuw, leisteen.

 photo DSC_2927.jpg

Ik had al een tentoonstelling bezocht en wilde me dus beperken tot twee afdelingen:
Aziatische kunst en de eregalerij.
Beide waren een fantastische ervaring.
Het was lang, te lang geleden, maar nu is er die fantastische presentatie.

 photo DSC_2928PortretVanSjahJahan1625-1650BeschilderdAlbastNoordIndia.jpg

Portret van Sjah Jahan, 1625 – 1650, beschilderd albast, Noord-India. Helaas is de foto een beetje bewogen.

 photo DSC_2930.jpg

Een feest voor het oog:
de ‘recente’ aanwinst van de twee levensgrote paleiswachters bijvoorbeeld.
Ga dat zien.