Kort geleden kocht ik deze reisgids:

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon. A hand book for travellers in India, Burma and Ceylon including all British India, the Portuguese and French possessions, and the Indian States. Twelfth edition with eighty-six maps and plans.

London, John Murray, Albemarle Street.
Calcutta Thacker, Spink, &Co.
1926

Als je op zoek bent naar een goede reisgids voor bijvoorbeeld Suriname of
Indonesie, dan ga je niet eerst een Nederlandse uitgever raadplegen.
Maar voor landen van het Britse koloniale rijk is dat dus anders.

Murray was een literaire uitgeverij.
Schrijvers als Jane Austen, Lord Byron, Walter Scott, Charles Darwin,
Herman Melville, David Livingstone, Sir Arthur Conan Doyle
en vele andere lieten Murray hun boeken uitgeven.

Dit handboek en andere gidsen werden in nauwe samenwerking
met Thomas Cook uitgebracht.

Ook deze advertenties geven aan dat de firma Thomas Cook betrokken was bij deze gids. Een van de familieleden werkte zelfs voor de uitgeverij.

Murray begon met gidsen over gebieden in het Verenigd Koninkrijk
en na zelf reizen te hebben gemaakt buiten Engeland
kwam gidsen over Europa en gebieden zoals India daarbij.

In 1859 verscheen de gids: The Bombay, Madras and Bengal presidencies, 3 volumes.
In 1892 verscheen deze gids als een (1) boek.
Het boek is geschreven en geredigeerd door verschillende auteurs.
Precies zoals de Lonely Planet vandaag de dag.

Titelblad: Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon. A hand book for travellers in India, Burma and Ceylon including all British India, the Portuguese and French possessions, and the Indian States. Twelfth edition with eighty-six maps and plans. Murray’s handboek voor India, Birma en Ceylon inclusief heel Brits India, de Portugese en Franse bezittingen en de Indiase staten. Twaalfde editie met 86 kaarten en plattegronden. 1926.

Het boek bevat naast algemene inleidingen en beschrijvingen van religies, klimaat, gewoontes enz, 51 routes waarvan 36 routes voor op het Indiase subcontinent.
De gidsen werden later onderdeel van het bedrijf dat de Blue Guides uitgeeft.
Die algemene inleiding wordt in het boek ‘General hints’ genoemd.
Daar zitten een paar mooie stukjes tussen.

Zoals bijvoorbeeld in het hoofdstukje over Motoring:

The customs duty is 30 per cent. ad valorum: if the car is re-exported within two years, a refund of 7/8ths of the amount deposited is returnable.

De kosten van de douane zijn bij het invoeren van een auto
30% van de waarde.
Exporteer je de auto binnen 2 jaar weer uit India dan kun je
zeven-achtste van het betaalde bedrag terugvragen.
En zo gaan de adviezen maar door voor die toeristen die
hun eigen vervoer meebrengen uit Engeland.

For landing and getting ready for the road, Rs. 100 should be allowed. Bombay is the best place to land for a tour through Northern India, as the roads are good, and arrangements for petrol etc., are easily made.

Om de auto aan land te brengen en gereed te maken om te rijden in Insia
moet rekening worden gehouden met een kost van 100 Roepies.
Bombay is de beste plaats om Noord-India te bezoeken.
De wegen zijn er goed en benzine kan er eenvoudig geregeld worden.

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon: kaart met gemiddelde hoeveelheden regen.

Dan is er een hoofdstuk over Travelling servants, reizende bedienden.

A travelling servant who can speak English is almost indispensable, but should not be engaged except through friends resident in India or on the recommendation of a trustworthy Agent. Such a servant is almost necessary to wait on his master at hotels, where, without him, he may be but poorly served; and will be found very useful in a hundred different ways when travelling by rail or otherwise, and as an interpreter.

Een reizende bediende die Engels spreekt is bijna onmisbaar
maar moet alleen aangenomen worden via vrienden die in India wonen
of op aanraden van een betrouwbare agent.
Zo’n bediende is bijna noodzakelijk om zijn meester te bedienen in hotels,
waar zonder hem, je wel eens slecht bediend kunt worden; en is daarnaast
voor honderd andere dingen heel handig als je met de trein reist
of anderszins, en als vertaler.

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon: Lucknow.

Over hotels wordt het volgende gezegd:

Outside the Presidency towns, the chief hill stations and certain exceptional places, there are hardly any hotels in India really up to the European standard of excellence. At all the chief places fairley large airy rooms will be found in the hotels, but the traveller will hardly be well waited upon unless he brings a servant with him.

Buiten de Engelse koloniale hoofdsteden, de zomerresidenties
en enkele uitzonderlijke plaatsen zijn er in India geen hotels
die werkelijk voldoen aan de hoge Europese standaarden.
In alle grote plaatsen zijn er hotels met ruime kamers die
goed gelucht kunnen worden maar
de reiziger zal bijna nergens correct bediend worden behalve als
je zelf een bediende meeneemt.

Gelukkig is er in 100 jaar veel veranderd.

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon: kaart die aangeeft waar de belangrijkste gewassen overwegend geteeld worden (rijst, graan ed.).

Over het eten staat er bijvoorbeeld:

The traveller will, of course, realise that he must not expect the quality of meat, fowls and eggs to be always up to the standard of a more temperate climate.

De reiziger zal zich natuurlijk dienen te realiseren dat je niet
de kwaliteit van vlees, wild en eieren kunt verwachten
die standaard is in een meer gematigd klimaat.

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon: Varanasi of Benares zoals het genoemd werd.

Heel leerzaam vond ik het hoofdstuk over sport. De tekst gaat er
namelijk automatisch vanuit dat met sport niet zo zeer lichaamsbeweging
wordt bedoeld maar de jacht.

The equipment for these pursuits varies from day to day, and each man must best know his own wants. Firearms are subject to a heavy duty when brought into the country…. Large-game shooting is expensive and takes time; it should not be attempted except in company with a really good shikari and with the assistance of persons of local authority,….Small-game shooting- i.e., wild fowl, hare, etc., with an occasional shot at an antelope- is an easier matter, and will afford excellent sport.

De uitrusting voor deze uitdagingen varieeren van dag tot dag
en iedere man weet het best wat hij wil.
Vuurwapens zijn onderworpen aan hoge douanetarieven wanneer
je die het land invoert.
Jacht op groot wild is duur en kost tijd.
Onderneem geen poging hiertoe berhalve als men in het gezelschap is
van een groot-wildgids en dan met de hulp van lokale autoriteiten.
Jacht op klein wild (bijvoorbeeld gevogelte of haas) met af en toe een schot
op een antiloop, is een eenvoudigere aangelegenheid, en levert
prima sport op.

Murray’s Hand book India, Burma & Ceylon: het overzicht met de routes die in het boek besproken worden.