Van den vos Reynaerde / The Art of Bookbinding

The Art of Bookbinding, het klassieke boek over boekbinden,
geschreven door Joseph Zaehnsdorf en uitgegeven voor (hobby) boekbinders
door Atelier de Ganzenweide, is mijn test boek.
Dat ga ik gebruiken om ervaring op te doen met de bindtechniek
zoals die beschreven is door Peter Goddijn
in zijn boek ‘Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden’.

IMG_1312ArtOfBookbindingInSnijmachine

Hier ligt het boek in mijn snijmachine. Normaal snij je een boek dat al genaaid is. Maar ten tijde van dit boekmodel sneed men het papier of perkament nadat het boekblok aan de platkernen was vastgemaakt. Dan heb je natuurlijk het meest precieze beeld van de afmetingen. Nu kan ik alleen maar hopen dat ik niet te grote fouten maak met het zagen van de platkernen.


IMG_1313VanDenVosReynaerdeTheArtOfBookbindingEersteHoutenPlatkern

Dit is de eerste platkern. Dit hout is afkomstig uit een meubel dat in onze badkamer stond. Het is gemaakt om tegen vocht te kunnen. Het is dan ook geen massief hout maar het is wel 9 mm dik. Dat is de maat waarmee men in de 11e eeuw boeken bond.


IMG_1314GeenMassiefHoutMaarGeperstMateriaal

Hier zie je dat het geen massief hout is. Misschien is het helemaal geen hout. Maar het is een soort geperst materiaal. Of dit bruikbaar is om een tunnel in te maken en sleuven? De tijd zal het leren.


IMG_1315VanDenVosReynaerdeTheArtOfBookbinding1PlatMetKaternen

Hier ligt de eerste plat op de katernen.


IMG_1316PeterGoddijnBandMetHoutenPlatkernenGeslotenScharnierenOpliggendeBindingenVasteRugRomaanseAanrijgingVhevronKapitaalPlatsluitingTitelraampje11Eeuw

Dit is zoals Peter Goddijn het boek voorstelt in zijn boek: Band met houten platkernen, gesloten scharnieren, opliggende bindingen, vaste rug, Romaanse aanrijging, chevronkapitaal, platsluiting en titelraampje (11e eeuw).


Naast het werk in de werkplaats ben ik ook nog bezig
geweest advies in te winnen over boren en een bankschroef.
Ik heb na veel zoeken messing spijkers gekocht. Twee soorten.
Bij Masave, een fijnhouthandel in Zwolle probeer ik hout voor
de platten te kopen.
Daarnaast heb ik hennepdraad/touw/garen gekocht en een stuk gereedschap
dat mijn vouwbeen kan vervangen.
Bij de meeste dingen heb ik hulp gehad van de Facebook-groep
‘Boekbinders onder elkaar’

Luang Prabang

De hoofdstad van een van de drie landen die ooit
samengevoegd zijn tot wat wij vandaag kennen als Laos.
Het hoger gelegen Luang Prabang was niet erg warm en
er viel wel eens wat regen.
Maar dat doet niets af van de prachtige ligging van de stad
op een soort landtong tussen twee rivieren.
Het voormalige Koninklijk Paleis en de tempels zijn er prachtig.
Bij een van die tempels, Wat Xieng Thong, staat een gebouw
speciaal voor een begrafeniswagen.
die wordt al even niet meer gebruikt en langzaam maar zeker
heeft die ruimte zich gevuld met veel, heel veel beelden en steles.
Boeddha-beelden en steles met afbeeldingen met Boeddha.
In vormen die ik eerder niet zag.

DSC_3864LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhGebouwMetBegraffeniswagen

Dit is dat gebouw waar de begrafeniswagen in bewaard wordt. De deur die je ziet is voor mensen die in en uit willen. Als de begrafeniswagen het gebouw uit moet kan een groot deel, de midden sectie, van de voorgevel open.


DSC_3867LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhBoeddhaMetFlits


DSC_3868LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhVeelBoeddhas

Mocht je er nog aan twijfelen: het zijn Boeddhistische tempels en kloosters.


DSC_3871LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhSjabloneerwerk

Sjabloneerwerk.


DSC_3872LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanh

Ooit heeft het allemaal oogverblindend geschitterd en geglommen.


WP_20180110_15_56_52_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhTelefoonBoeddha's

Fotograferen viel niet mee. De foto’s van de steles zijn met mijn telefoon gemaakt. Sommige zijn niet helemaal scherp. Maar de vorm van de steles en de grote hoeveelheid Boeddha’s verbazen me nu nog steeds. Daarom mogen ze niet ontbreken.


WP_20180110_15_57_04_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhTelefoonBoeddha's

Waar zouden ze voor bedoeld zijn geweest?


WP_20180110_15_57_17_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhTelefoonBoeddhas

Ze stonden schijnbaar achteloos op kasten en andere voorwerpen tegen de muur. Naar hier en daar kon je zien dat ze genummerd zijn. Er is dus ergens een inventaris waar deze voorwerpen op staan.


WP_20180110_15_57_52_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhTelefoonBegrafeniswagen

Deel van de begrafeniswagen.


Toen we bij deze tempel aankwamen hadden we geen idee wat we gingen bekijken.
Het bord met de toegangsprijs maakte ons wel wakker.
Maar dan nog loop je vol verbazing rond.

DSC_3875LaosLuangPrabangWatXiengThongVatXiengThongSayaroharamathibodimahavihanhBsmboebrug

De laatste foto van dit blogbericht betreft het schitterend gelegen Luang Prabang met hier een van de twee rivieren waar het tussen ligt. Op de voorgrond een wat vreemde attractie: een bamboebrug.


Ondanks de regen

IMG_1307ParodiaMagnificaBeginVanDeDag

Vanochtend was de Parodia Magnifica al weer wat verder open gekomen. Men voorspelt hoge temperaturen en veel regen. We gaan het zien.


IMG_1308ParodiaMagnificaTussenDeBuienDoor

Dit is de status van onze cactus rond vier uur in de middag.


Vandaag kwam er een hele grote doos….

IMG_1305HeelGrootPakketVoor2KleineProducten

Zoals je kunt zien paste dit niet in de brievenbus. Dus kon ik het gaan afhalen. Dat heb ik net even gedaan. Ik schrok van de grootte van de doos want ik weet dat het om twee plaatjes gaat. Eén van 1 millimeter dik en één van 0,3 mm.


IMG_1306TweePlaatjesMessing!mmEn3tiendeMMDik

Hier zie je de plaatjes messing liggen. Van de Vos Reynaerde, we zijn bijna helemaal gereed om er aan te beginnen. Nu alleen nog messing spijkertjes.


Parodia Magnifica

Het heeft even geduurd.
De eerste twee knoppen kwamen kort na elkaar in bloei.
Al een paar dagen kijken we bijna de bloem naar buiten.

IMG_1300ParodiaMagnificaDeKnopInHetMidden

Dit was het beeld gisteravond (Woensdag). Ik zie een 4-tal knoppen. Twee met zwarte uiteindes. Dat zijn de knoppen die gebloeid hebben. Knop nummer 3 is er al een tijd maar is steeds bruin. Knop nummer 4, hier in het midden tussen de twee zwarte knoppen, die begint geel te worden.


IMG_1303ParodiaMagnificaHetGeelVanDeBloemKomtErDoor

Vandaag zet de Parodia Magnifica door. De knop lijkt groter en steeds geler te worden.


IMG_1304ParodiaMagnificaKnop3KomtOpen

Morgen wordt het weer warm (met regen). Hopelijk gaat hij morgen weer een stuk verder open.


Kleine boekjes

Vanmiddag kon ik de draad oppakken van het ‘Kleine boekje’
uit de rubriek ‘Kleine Boekjes’ van Karin Cox in de
uitgave van de Stichting Handboekbinden.

De vorige keer had ik het binnenblad (het boekblok)
in de pers gedaan zodat het na het verven goed zou opdrogen.

IMG_1292KleineBoekjesLarinCoxBoekblokUitDePersNogOngevouwen

Zo kwam het uit de pers. Met een scheef oog afgekeken van Bomarzo.


IMG_1293KleineBoekjesKarinCoxBand

Bij een lokale hobbywinkel vond ik pas tussen andere restpartijen een paar stevige vellen A-4 met bedrukking. Fel aan de buitenkant en minder fel aan de binnenkant (of omgekeerd). Dat wordt mijn kaft (of band).


IMG_1294KleineBoekjesKarinCoxGolvendeLijnen

Het idee van de ‘golvende lijn’ moest wat meer nadruk krijgen. Ik ben benieuwd wat van de figuren overblijft in het kleine boekje als alles geplakt en gevouwen is.


IMG_1295KleineBoekjesKarinCoxBomarzo

Dit is mijn versie. Het combineert het concept van een boek met een (kijk)doos, een kaart, een pop-up kaart. Ben wel benieuwd of ik er ook een kan maken met tekst in. Dat vind ik toch wel prettig bij een boek.


IMG_1297KleineBoekjesKarinCoxOpvouwen

Goed dichtvouwen en dan even onder de pers.


Van den Vos Reynaerde / The art of bookbinding

Er is weer een stap gezet.
Het project waar ik vandaag weer een stap voor gezet heb
gaat me wel een tijdje zoet houden.
Ik ga een volgend boek maken uit het boek van Peter Goddijn:
Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden.

Aanleiding is het feit dat de Stichting Handboekbinden dit
jaar heeft bestempeld als het jaar van het middeleeuwse boek.
Daarbij hebben ze in samenwerking met Rob Koch van
Atelier de Ganzenweide ‘Van de Vos Reynaerde’ uitgegeven,
in losse katernen.

Het boek dat ik ga proberen te maken is 1.2:
Band met houten platten, gesloten scharnieren, opliggende bindingen,
vaste rug, romaanse aanrijging, chevronkapitaal,
platsluiting en titelraampje [11e eeuw].

Een mond vol.
11e eeuw komt een beetje in de buurt bij het ontstaan van het boek.
Volgens Wikipedia:

Waarschijnlijk werd het geschreven tussen 1257 en 1271.

Maar omdat het de eerste keer is dat ik dergelijk complex boek ga maken
probeer ik de instructies eerst uit op ‘The art of bookbinding’
van Joseph Zaehnsdorf. Een klassieker op het gebied van boekbinden.
Veel jonger natuurlijk.
De versie die atelier de Ganzenweide vorig jaar uitbracht
is van 1903.

Volgens Goddijn moet ik een boekblok nemen van 14 x 21 centimeter.
‘The Art of bookbinding’ is 13,5 x 21 centimeter.
De dikte van het boek komt ook redelijk overeen.

Voor de houten platten ben ik al even op zoek naar hout.
Maar het is niet eenvoudig om een klein stuk MDF of eikenhout te kopen.
Dus daar worstel ik nog mee.
In de tussentijd gebruik ik voor ‘The Art of bookbinding’ de plankjes
van ons voormalige douche-meubel.
Het is geen massief hout zag ik vandaag maar het oppervlakte is mooi glad,
het is 9 mm dik (Goddijn adviseert 10 mm).
Hopelijk lukt het.

IMG_1299VanDenVosReynaerdeTheArtOfBookbindingJosephZaehnsdorfEerstePlat

Hier liggen een paar katernen van The Art of bookbinding op het stuk plank waaruit ik de platten ben begonnen te zagen.


Kleine boekjes

In de uitgaven van de Stichting Handboekbinden staat
regelmatig de rubriek ‘Kleine boekjes’.
In de meest recente uitgave een boekje met een vorm
die ik graag een keer zie.
Ik kom later nog wel eens een keer terug op het boekje
maar het gaf me de kans een materiaal uit te testen dat
ik onlangs kocht: een soort kunststof linoleum.

Het snijdt heel vlot. Al met erg weinig kracht
bereik je mooie resultaten. Ik was een tijdje terug al
begonnen met in het achterhoofd ‘de golvende lijn’.

IMG_1286KleineBoekjesKarinCoxLino

Dit is het materiaal met de golvende lijnen.


IMG_1287KleineBoekjesKarinCoxLino

Bij het afdrukken gebruikte ik een acrylverf. Moeilijk met de warmte, het is bovendien erg droog in mijn werkplaats in de FutureDome in Breda.


IMG_1288KleineBoekjesKarinCoxDruksel

Voor het kleine boekje heb ik niet de volledige A-4 nodig. Ik hou ervan het toeval een rol te laten spelen. Dus ik maak een vorm met 4 afdrukken maar weet nog niet hoe ik het papier ga snijden. Na het drukken heb ik er ook nog met de hand een vorm op gezet. Het ligt nu te drogen. Ik ben benieuwd hoe dit straks in het kleine boekje gaat uitkomen.


Elias P van Bommel

Mijn gemengde gevoelens heb ik besproken met een aantal mensen
en iemand kwam met het idee het monogram met kleurpotlood
te benadrukken.
Geen gek idee.

IMG_1281EliasPVanBommelMonogramMetPotlood

De randen zijn gekleurd met een donkere blauwe kleur en de oppervlaktes van de letters met wit. Het is zeker een vooruitgang.


IMG_1283EliasPVanBommelBoek

Als ik het boek dan even in elkaar pas dan geeft dat bovenstaand beeld.


IMG_1284EliasPVanBommelBoekVoorplat


IMG_1285EPVanBommelBoekInElkaarGepastAchterplat

Aan de tulp op de achterzijde heb ik nog niets gedaan.


Boekidee: boek in blik

L kocht afgelopen week drie nieuwe potten voor
een paar planten. Die potten stonden op een soort
langwerpig dienblad.
Dat dienblad gaan we niet gebruiken om de potjes op
te zetten. ‘Of ik iets met het blad kon doen’.
Dat kan ik.

Twee andere dingen zette mij aan het denken:
= het snijafval van het Elias P. van Bommel boek.
Een van de stukken die ik afgesneden heb is zo groot
dat je er een boek van kunt maken. Probleem is alleen
dat er nu nog niets in het boek geschreven staat.

= een citaat uit het boek ‘De Boekbinder’ van Bridget Collins
(Pagina 20):

“Dozen, was destijds mijn eerste gedachte geweest. Kleine vergulde en leren dozen om spulletjes in te bewaren.”

Zo beschrijft de hoofdpersoon de boeken die hij in een kraam ziet
liggen als hij voor het eerst boeken ziet.
De heel vrij interpretatie van wat een codex is, zal voor het verloop
van het boek en de verdere avonturen van belang zijn.

IMG_1278BoekInBlik

Dit is het snijafval in het langwerpige dienblad. Het boekblok moet dan nog wel verder gesneden worden. Dan worden de kop, staart en frontsnede mooi recht. Nu nog bedenken hoe ik het boekblok kan binden met het blik.


IMG_1279BoekInEenBlik

Waarschijnlijk voor de waterafvoer zit er aan een kant een gaatje in het blik. Als ik aan de andere kant nog een gaatje maak dan kan een touw, waar het boekblok aan vast zit, langs de buitenkant gebonden worden.


Maar er moet misschien nog meer gebeuren:
= hoe vul ik de pagina’s?
= zitten de katernen wel goed aan elkaar?
= krijgt het boekblok een voorplat?
= vul ik de open ruimtes, zo ja, waarmee?
= bevestig ik het boekblok aan het blik met een schutblad?
= bekleed ik de buitenkant of beschilder ik die?

Met gemengde gevoelens

IMG_1270EPVanBommelHetKanBeginnen

De boekband voor Elias P van Bommel is zo ver dat ik het in elkaar kan gaan zetten. Eerst het monogram lijmen op het voorplat. Dan boekbindlinnen inlijmen, monogram inlijmen, bevestigen, negatief over het monogram met linnen plaatsen en dan onder de pers.


IMG_1271EPVanBommelEersteResultaatTeMagerGlimmendelijmemDoorVouwbeen

Het eerste probleem waar ik tegen aan loop is het vouwbeen. Mijn vouwbeen is van been en dat geeft glimmende strepen op het linnen. Die gaan niet meer weg. Ik heb geen teflon vouwbeen. Misschien toch maar een keer kopen. Het monogram is maar 1 millimeter dik. Ik was bang dat dit misschien een probleem zou vormen voor het linnen maar dat is niet zo. Het linnen moet op sommige plaatsen wel 4 millimeter opvangen: bovenkant monogram, dal van opening in de letter P, dan berg van opening in de letter P, dan nog een keer een dal aan de onderkant van het monogram.


IMG_1272EPVanBommelTulpExtraIngelijmd

Het proces dat ik toepaste in foto’s: hier de tulp ingesmeerd met lijm (PVA). De tulp is gesneden uit karton van 3 millimeter (de achterkant van een notitieblok).


IMG_1273EPVanBommelBoekbindlinnenIngelijmd

Boekbindlinnen op de plaats waar de achterplat komt ingelijmd.


IMG_1274EPVanBommel

Hier heb ik niet met een ‘negatief’ gewerkt. Ik had te weinig rekening gehouden dat ik een negatief zou moeten overhouden. De tulp is onder de pers gegaan met emalaine. Een soort schuimplastic dat geen weerstand biedt aan het karton maar wel aan het linnen.


IMG_1275EPVanBommelTotaalIndruk

Dit gaat de band worden.


IMG_1276EPVanBommelNegatiefVerschovenInDePers

Hier zie je goed het tweede probleem dat ik had: het ‘negatief’ was verschoven terwijl ik de band in de pers stopte. Daarom zie je op sommige plaatsen twee randen aan de letter (bovenkant letter B en V).


Dus ik kijk met gemengde gevoelens naar deze band.
Misschien moet ik de band opnieuw maken.

IMG_1277EPVanBommelUitDePers


Apollo 11

Apollo11

Deze week zag ik de documentaire Apollo 11.


De foto is van de filmposter.
De foto is wel wat kleiner dan de filmposter en ik heb wat
van de teksten weggehaald.

Apollo11 01BuzzAldrinNeilArmstrong

Buzz Aldrin en Neil Armstrong. De beelden zijn indrukwekkend. Ze zijn in kleur en niet vierkant zoals de zwart/wit beelden zoals wij die op de televisie zagen. Met eenvoudige animaties wordt uitgelegd waar in de vlucht we zijn. Ik heb de film steeds als spannend ervaren ook al weet je op hoofdlijnen wat er is gebeurd.


Apollo11 02

Bovendien krijg je ook beelden te zien die vooral bedoeld zijn voor Amerikaanse televisiekijkers zoals opnames van de toeschouwers en de quarantaine van de astronauten achteraf.


Apollo11 03

Daarmee is de documentaire wel een goed nieuws show. Er wordt natuurlijk niet ingegaan op de nut en noodzaak van ruimtevaart of op de kosten.


****

Deel 2 van Wat Xieng Thong

Dit complex is ongelofelijk.
Ik geef toe, ik wist niet wat te verwachten, maar ik werd
er helemaal door uit het veld geslagen.

DSC_3845LaosLuangPrabangWatXiengThong

Laos, Luang Prabang, Wat Xieng Thong.


DSC_3846LaosLuangPrabangWatXiengThong

Het weer zat die dag niet mee en mijn camera had zijn beste tijd wel gehad. Na deze vakantie heb ik ook een andere gekocht.


DSC_3847LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementOrnamentationOutsideOfBuildingDetail01

Bij het complex is ook een gebouw waarin een begrafeniswagen staat. Met daarbij een heleboel andere spullen. Een ongelofelijke collectie. Dit paneel is van een zorgvuldig verborgen deur. De begrafeniswagen is heel groot. De feitelijke deur is dan ook veel groter dan waar je als toerist mee naar binnen gaat. Maar die grote deur is zorgvuldig verborgen met panelen als dit. Met veel oogverblindend goud.


DSC_3847LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementOrnamentationOutsideOfBuildingDetail02EenFiguur

Detail van 1 figuur van de vorige foto.


DSC_3848LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementOrnamentationOutsideOfBuilding

Dit is het gebouw. Het paneel van de vorige twee foto’s zit boven wat je hier als ingang ziet.


DSC_3849LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementDetailOrnamentationOutsideOfBuilding

Gouden figuur in de decoratie aan de buitenkant van het gebouw.


DSC_3850LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementDetailOrnamentationOutsideOfBuilding


DSC_3851LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement01Stele

In het gebouw stonden ook een aantal steles. Met veel, heel veel Boeddha’s. Op de volgende twee foto’s zoem ik in op details.

DSC_3851LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement02SteleDetail

DSC_3851LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement03SteleDetail

De functie werd me niet helemaal duidelijk maar ik was wel diep onder de indruk.


DSC_3852LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement01Stele

Nog een stele.

DSC_3852LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement02SteleDetail

De olifant van links onder.

DSC_3852LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement03SteleDetail

Een van de weinige, nog (?) vergulde Boeddha’s op deze stele.


DSC_3853LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipement


DSC_3854LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementStele

Nog een stele. Er is te zien dat het voorwerp genummerd is dus er is ooit een inventarisatie gemaakt. Nu stond er geen toelichting bij dit voorwerp maar er waren voorwerpen die dat wel hadden.


DSC_3855LaosLuangPrabangWatXiengThongFragmentVanEenDeur

Fragment van een deur.


DSC_3856LaosLuangPrabangWatXiengThongBegrafenisWagen

De begrafeniswagen.


DSC_3861LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementBoeddha

Er stonden rijen met Boeddhabeelden voor een muur met glasmozaïek.


DSC_3862LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementBegrafeniswagen


DSC_3863LaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementDetailGlasmozaiek

Detail van glasmozaïek.


WP_20180110_15_55_54_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementBegrafeniswagen

Deze foto (met mijn telefoon!) geeft een beter beeld van de begrafeniswagen. Hoe die wagen precies in elkaar zit en waar het allemaal voor dient is me onduidelijk.


WP_20180110_15_56_30_ProLaosLuangPrabangWatXiengThongBuildingForFuneralEquipementHeelVeelBoeddhas

De rijen met Boeddha’s.


Er gaat nog meer volgen van dit complex.