Small Wonders – Kleine Mirakels

De Nederlandse titel is van mezelf.
De tentoonstelling Small Wonders zag ik vorige week
in het Rijksmuseum.
Na de Art Gallery of Ontario in Toronto en The Met Cloisters
in New York zijn de kleine mirakels ook in Nederland te zien.
Er is zelfs een speciale website waar de kleine mirakels te zien zijn:
http://smallwonders.nl/index.html

DSC_2464CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling wordt begeleid met een Engelstalige catalogus en een gratis folder. De folder geeft minder informatie maar is ook veel praktischer om bij je te hebben als je op de tentoonstelling rond loopt. Voor thuis is de catalogus, die ontworpen is door Irma Boom, beter. Mijn exemplaar is al weer de tweede druk dus de verkoop lijkt goed te gaan.


DSC_2468AtelierAdamDirckszDrieluikC1500-1530

Als je ergens over wilt klagen, klaag dan over de kaarten. Die zijn er te weinig en ze zijn saai. Atelier Adam Dircksz, drieluik, circa 1500 – 1530.


DSC_2469AtelierAdamDirckszGebedsnootMetOrigineleBehuizingEnBuidelC1510-1530

Dit is een voorbeeld van de buitenkant van een gebedsnoot. Ik heb al eens eerder over deze voorwerpen geschreven. Na de heropening van het Rijksmuseum zag ik er een liggen in de vitrines. Ik had er nog nooit een gezien. Niet eens op een plaatje. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met originele behuizing en buidel, circa 1510 – 1530.


DSC_2470AtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingC1510-1530

Wat de kaarten heel goed laten zien is dat een betere belichting de voorwerpen veel lichter van kleur maakt, niet zo zwaar als op mijn foto’s. Maar de voorwerpen zijn delicaat en niet te vergeten bijna 500 jaar oud dus dat rechtvaardigr de beperkte belichting op de tentoonstelling. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing, circa 1510 – 1530.


WP_20170819_10_20_37_ProStHorisEnDeDraakOmgevingHanGossaertC1510-1520

Toen ik afgelopen zaterdag in het Rijksmuseum was, had men stormschade van de nacht daarvoor. Daarom was de reguliere gang naar de tentoonstelling afgesloten en liep ik via een alternatieve weg. Daarom kwam ik eigenlijk bij de staart van de tentoonstelling. St. Joris en de draak, omgeving van Jan Gossaert, circa 1510 – 1520.


WP_20170819_10_26_37_ProAltaarstukMetDeKruisigingNoordelijkeNederlandenOfNederrijnC1510-1560BuxushoutGrondvlakNotenhout

Dit zijn natuurlijk geen gebedsnoten maar het vakmanschap en materiaal ligt heel erg in de buurt van de gebedsnoten. Daarnaast stralen ze soms dezelfde toewijding aan het onderwerp en de techniek uit als de gebedsnoten. Altaarstuk met de Kruisiging, Noordelijke Nederlanden of Nederrijn, circa 1510 – 1560, buxushout, het grondvlak is van notenhout. Het duiveltje bij de misdadiger rechts is prachtig.


WP_20170819_10_33_20_ProVeleMalenStJorisInDezeDriedimentionelePuzzel

Dit voorwerp had een zaal apart. Het is een soort driedimensionale puzzel. Je ziet St. Joris meerdere malen in deze pilaar van hout. Maker onbekend, circa 1510, buxushout.


WP_20170819_10_33_36_ProStHorisTekst

De beschrijving van de pilaar met St. Joris.


WP_20170819_10_34_14_ProStJoris

St. Joris in close-up.


WP_20170819_10_34_52_ProStJorisDetailMensenOpDePoortLinksRechtsPasseertStJorisTePaard

Rechts St. Joris en links mensen die op de stadsmuur naar beneden kijken.


WP_20170819_10_38_13_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootHollandC1519-1530Buxushout

De eerste gebedsnoot in deze blog. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, Holland, circa 1519 – 1530, buxushout. De noot kun je dus gesloten bij je dragen. Als je hem opent, heeft iedere helft vaak nog een of twee deurtjes of blinden die ook open kunnen (zoals hier de bovenste helft). Op de deurtjes zijn dan vaak reliefs aangebracht. De beide noothelften zijn zelf een soort kijkdozen met gelaagde scenes, heel veel figuren en architectonische hoogstandjes.


WP_20170819_10_43_34_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenPeulMet5ErwtenHollandC1500-1530Buxushout

De creativiteit lijkt geen grenzen te kennen. Hier een ‘gebedsnoot’ in de vorm van een peul met daarin erwten die open kunnen en waarop afbeeldingen zijn aangebracht. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een peul met vijf erwten, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. De peul is grofweg 10 cm lang..


WP_20170819_10_46_33_ProGebedsnootInDeVormVanEenDoodshoofdDuitsland1520-1540Perenhout

Blijkbaar waren er toen ook al goths. Gebedsnoot in de vorm van een doodshoofd, Duitsland, 1520 – 1540, perenhout.


WP_20170819_10_47_19_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout

Gebedsnoot in de vorm van het hoofd van Maria, Duitsland, circa 1500 – voor 1526, perenhout.

WP_20170819_10_47_44_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout


WP_20170819_10_47_58_Pro (2)AtelierAdamDirckszLijkkistMetSkeletC1500-1530

Weer een ander devotioneel voorwerp: Atelier Adam Dircksz, lijkkist met skelet, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_10_49_43_ProNavolgerVanAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenWalnootMetDoosjeHollandC1540OfLaterDoosjeAmsterdam18eEeuwBuxushourZilver

Navolger van Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een walnoot met doosje, Holland, circa 1540 of later, het doosje is uit Amsterdam uit de 18e eeuw. De walnoot is van buxushout, het doosje is van zilver.


WP_20170819_11_00_46_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMetGodInGlorieEnHetLaatsteOordeelC1500-1530

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met ‘God in glorie’ en ‘Het Laatste Oordeel’, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_11_02_25_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInBehuizingBovenLaatsteOordeelHollandC1500-1530BehuizingLate16eEeuwBuxusVerguldZilver

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in behuizing, boven Laatste Oordeel, Holland, circa 1500 – 1530, de behuizing is uit de late 16e eeuw. De noot is van buxushout, de behuizing van verguld zilver.


WP_20170819_11_02_49_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMiddenBovenKruisigingMiddenMiddenKruisafnameHollandC1500-1530Buxus

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, centrum-boven: de Kruisiging, centrum-midden: de Kruisafname, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. Met ‘Holland’ vermoedt men Delft. In deze noot staat het kruis centraal. Zo met de bovenste twee deurtjes open heeft het voorwerp ook de vorm van het kruis. Maar dat kan toeval zijn.


WP_20170819_11_04_55_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftChristusAfdalendInDeHelHollandC1500-1530Buxus

Toen ik muurschilderingen in Ferrara, Italie beschreef dacht ik dat ‘Christ in limbo’ een zeldzame afbeelding was, maar hier is er ook een. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft ‘Christus afdalend in de hel, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_05_30_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingMetDoosjeEnVergrootglasHollandC1500-1530BuxusDoosjeEind18eEeuw

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing met doosje en vergrootglas (linksonder), Holland, circa 1500 -1530, de gebedsnoot is van buxus, het doosje is uit het einde van de 18e eeuw.


WP_20170819_11_10_31_ProInrichtingTentoonstellingszaalRijksmuseum

Dirt is de zaal waar de meeste gebedsnoten liggen in de tentoonstelling van het Rijksmuseum.


WP_20170819_11_13_29_ProAtelierAdamDirckszOntmanteldeGebedsnootHollandC1500-1530Buxushout

Hier zie je een ontmantelde gebedsnoot. Zo kun je de verschillende onderdelen zien. Het schijnt dat de twee helften op zich ook weer uit losse onderdelen bestaan. Atelier Adam Dircksz, ontmantelde gebedsnoot, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530Buxushout

Deze gebedsnoot krijgt heel veel aandacht op de tentoonstelling. Tussen het volk zit een man met een bril! (rechtsonder van het centrum) Er zitten trouwens nog meer mensen in een boek te lezen. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft met de afbeelding ‘Christus voor Pilatus’, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.

WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530BuxushoutZelfdeBeeldFotoAanDeWand

Op een hele grote afbeelding tegen de muur in het museum zie je de man nog een keer. Hij zit hier rechtsboven. De man schuin voor hem heeft ook een boek op schoot.


DSC_2471CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling is gewoon sensationeel. Small Wonders, Rijksmuseum.


Blogboekje is af!

Alles bij elkaar heeft het wat tijd gekost,
maar mijn Blogboekje is af.
Het is een boek in A4-formaat.
Een katern met 20 pgina’s.
‘Ingebonden’ met een lint.

Het boekje gaat over de fresco’s in de kloosterkerk;
Monastero Di S. Antonio in Polesine,
te Ferrara.

De fresco’s zijn gemaakt door volgelingen van Giotto.
Afgelopen zomer was ik zeer onder de indruk
van het werk van Giotto dat ik in Padua zag:
Cappella degli Scrovegni.

Daarom de blauwe kaft, de blauwe titel, de speciale
pagina met de uitgesneden letter G en al de postkaarten
die ik in het klooster gekocht heb.

 photo DSC_5925MetTitel.jpg

Omslag van het blogboek met de titel van hout.


 photo DSC_5926Lintsluiting.jpg

De centrale pagina met voorbeelden van de kaarten en de lintsluiting.


Op naar de volgende inbind-klus.

BlogBoekje

Uit Italie, Ferrara, bracht ik een serie ansichtkaarten mee
van fresco’s van ‘The school of Giotto’.
Zeg maar fresco’s van volgelingen van Giotto.
In het Monastero di S. Antonio in Polesine mocht ik geen foto’s maken
dus heb ik de kaarten gekocht.
Tot nog toe bleek dit een dankbaar onderwerp voor
een aantal blogposts.
Maar ik heb wel die kaarten.

Al een tijd wil ik iets doen met het maken van boeken/boekjes.
Deze twee dingen kwamen samen toe ik even geleden
naar Boekkunst Breda ging.
Katja Clement was een van de exposanten en toevallig
had ik me al ingeschreven voor een workshop bij haar.

 photo DSC_5510BoekKunstInStadsgallerijBreda.jpg

 photo DSC_5512BoekkunstBreda.jpg

Men had een leuk boekje gemaakt met een rand waar de kaartjes van de kunstenaars in pasten.


Ik dacht misschien kan ik dat ook.
Dus eerst maar eens goed het boekje bekeken.

 photo DSC_5511IndividueleIntroductie.jpg

Het bevat een aantal pagina’s voor de individuele presentatie van de kunstenaars.


 photo DSC_5513MachinaalGenaaidDenkIk.jpg

Dan nog even gekeken naar hoe het boekje is ingenaaid. Ik denk machinaal.


 photo DSC_5515UitElkaarGehaald.jpg

Dus heb ik toen het boekje maar uit elkaar gehaald.


 photo DSC_5530KopijWordtGeredigeerd.jpg

Inmiddels heb ik al papier en karton gehaald voor het boekblokje en de kaft en ben ik begonnen de kopij te redigeren en nog wat ontwerpjes te maken. Ik weet nog niet hoe ik de titel Blogboekje01 ga maken. Spannend!


Ferrara: Monastero S. Antonio in Polesine

Dit jaar zijn we op vakantie geweest in Italie.
In tegenstelling tot eerdere reisverslagen,
maak ik deze keer geen verslag in volgorde van de tijd.
Ik maak een verslag aan de hand van thema’s of gebouwen of
bepaalde kunstvoorwerpen.

In deze blog wil ik stilstaan bij een bezoek aan een
klooster in de stad Ferrara op de Po-vlakte.
De Italiaanse kunst is nog steeds
voor een groot deel in de kerken te vinden.

Er zijn een paar tendensen en verschijnselen die ik bijzonder
interessant vind:
– de ontwikkeling van de Christelijke iconografie;
– de presentatie van verhalen als een soort ‘stripverhaal’;
– de ontwikkeling van de twee-dimensionale weergaves naar
het tonen van emotie, beweging, drie-dimensionaal.

Christelijke iconografie
Opdrachtgevers en kunstenaars ontwikkelden in de tijd steeds meer
standaard beelden en standaard manieren om die beelden te tonen.
‘Madonna con bambino’ is een voorbeeld van zo’n veelvoorkomende
voorstelling waarbij steeds vaker teruggegrepen werd en wordt
op standaard houdingen.
Maar over de eeuwen hebben zich daarin ontwikkelingen voorgedaan.
Zie verder.

Stripverhaal
Kerken waren in die tijd haast een stenen boek of stripverhaal.
Belangrijke gebeurtenissen uit het leven van Christus
werden in de ‘juiste’ volgorde weergegeven in de kerken
als ondersteuning bij bidden, preken enz.

Twee- naar driedimensionaal
Hier is een tekst uit de catalogus van een tentoonstelling
in het Catharijneconvent van belang.
Die herhaal ik hier even. Het betref de tentoonstelling
Ongekende Schoonheid, Ikonen uit Macedonie.

Ongekende Schoonheid
Ikonen uit Macedonie

Desiree M.D. Krikhaar
Uitgeverij Waanders / Museum Catharijneconvent
Pagina 30

De vroegchristelijke schilderingen tonen aan dat het beeldprogramma van de christenen afstand neemt van de klassieke kunst, die illusionistisch en realistisch is. Realisme is voor de vroege christelijke kerk uit den boze, omdat de band met de heidense traditie doorgesneden moet worden. De angst voor het terugvallen in idolatrie of afgodsverering is diep geworteld. Stel dat de christenen beelden zouden maken van Christus of van heiligen en die net als de klassieke godenbeelden zouden wassen en met geurwaters zouden besprenkelen of met bloemen zouden bekransen. En dat zij daar ook nog eens omheen zouden gaan dansen, zoals de Israelieten dat deden rond het Gouden Kalf (Exodus 32). Dan zou de stap terug naar de polytheistische godenwereld wel heel gemakkelijk gezet kunnen worden. Mede daarom is de vroegchristelijke beeldtraditie vooral in het oosten gebonden aan het tweedimensionale platte vlak.

Hier wordt een verklaring gegeven waarom mensen ikonen bleven schilderen
terwijl men al wel in staat was meer levendige schilderijen te maken:
men wilde afgoderij of overdreven aanbidding voorkomen.

Een van de eerste schilders die dat doorbreekt is Giotto
(Giotto di Bondone, 1266 of 1267 tot 1337).

In Ferrara is een klooster van Benedictijnse nonnen genoemd naar
de heilige Antonius van Egypte.
Antonius van Egypte ook wel Antonius-Abt of Antonius de Grote genaamd.
Het klooster lag in het verleden op een verhoog tussen riviertakken.
Vandaar dat het klooster ‘Monastero S. Antonio in Polesine’ heet.

 photo DSC_5184KloosterEnKerkHAntoniusInPolesine.jpg

Klooster en kerk van de Heilige Antonius in Polesine.

In de kerk van het klooster, in het deel waar de zusters gaan om te bidden
(de kerk kent ook een deel van waaruit de leken van buiten het klooster
de mis konden volgen), zijn fresco’s te vinden van de school van Giotto.
Denk dan niet dat het gaat om leerlingen die aan de hand van Giotto
hier geschilderd hebben. Lees het meer als groepen kunstenaars
die als navolgers van Giotto te werk gingen.

Op zaterdagochtend is die kerk kort toegankelijk.
Een Italiaans sprekende, oudere zuster leidt je rond.
Foto’s mocht ik er niet maken dus kocht zoveel mogelijk
kaarten met relevante afbeeldingen.
Die kun je hieronder zien.

Sommige fresco’s zijn gemaakt door de Giottoschool
uit Rimini, 14e eeuw.
Andere door de Giottoschool uit Bologna, 14e eeuw.
En op andere kaarten wordt gesproken over de Giottoschool
uit Emilia, 14e eeuw.
Of dit gewoon slordig is van de kaartenmaker of dat dit
werkelijk andere groepen waren weet ik niet.
Je kunt wel verschillen zien.

De kaarten worden zoveel mogelijk op volgorde van tijd getoond
op twee afbeeldingen na. Niet van het ontstaan van het werk
maar in de volgorde van het passieverhaal.
De twee uitzonderingen hebben minder
met het leven van Chistus te maken.
De andere lezen als een stripverhaal:

 photo IMG_20140922_0001FerraraMonasteroDiSAntonioInPolesineKoor.jpg

Interieur van de kerk. De witte muren en plafonds zijn niet het deel waar het mij om gaat. De drie nissen op de achtergrond bevatten de fresco’s. Ferrara, Monastero di S. Antonio in Polesine. Koor.


 photo IMG_20140922_0002FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesinePassionScenesAndSaintsScuolaGiottescaSecXIV.jpg

Een van de nissen (de rechtse op de eerste kaart) met scene’s uit het leven van Christus en heiligen. Ferrara. Monastero di S. Antoinio in Polesine. Passion scenes and Saints. Scuola Giottesca Sec XIV.

Een aantal van de fresco’s zijn hieronder in detail te zien.
Om een idee te geven waar die zich bevinden hier wat hints:

 photo IMG_20140922_0002FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesinePassionScenesAndSaintsScuolaGiottescaSecXIVToelichting.jpg


 photo IMG_20140922_0003FerraraChiesaDeSAntonioInPolesineCapellaCentraleDelCoreXV-XVI.jpg

Middelste nis. de fresco’s zijn uit de 15e en 16e eeuw. Ferrara. Chiesa de S. Antonio in Polesine. Capella centrale del core. Sec. XV – XVI.


 photo IMG_20140922_0004FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAnnuncizioneScuolaGiottescoRimineseSecXIV.jpg

De aankondiging. De engel vertelt Maria dat ze zwanger zal worden. Een inmiddels klassiek beginpunt van de levensgeschiedenis van Jezus. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine, L’Annuncizione, Scuola Giottesco-Riminese, sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0005FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLapidazioneDeDStefanoScuolaFarrareseSecXV.jpg

Wel een Christelijk thema maar het hoort niet zo thuis in de levensgeschiedenis van Jezus. Ik moest hem ergens kwijt. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine, Lapidazione di S. Stefano (de steniging van de heilige Stefanus). Scuola Farrarese, sec. XV.


 photo IMG_20140922_0007FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAnnunciazioneDomenicoPanetti-InizioSecXVI.jpg

Nog een Aankondiging. De tweede in deze kerk. Nu van veel later, de 16e eeuw. Deze voorstelling heeft in het midden nu drie aanvullende afbeeldingen: God de Vader, de Heilige Geest en een stad in de verte. De figuren hebben veel meer volume. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. L’Annunciazione, Domenico Panetti – Inizio. Sec. XVI. ‘Inizio’ betekent begin. Wat dat in verband met dit fresco wil zeggen weet ik niet.

Wikipedia:
Domenico Panetti (1460–1530) was an Italian painter of the Renaissance period, active mainly in his native Ferrara. Among his early pupils was Garofalo.


 photo IMG_20140922_0008FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineNativitaScuolaGiottescaSecXIV.jpg

Kerstscene. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Nativita. Scuola Giottesca. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0009FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLaFugaInEgittoScuolaGiottescoRimineseSecXIV.jpg

De vlucht naar Egypte. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. La fuga in Egitto. Scuola Giottesco-Riminese. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0006FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineSAnnaLaMadonnaGesuBambinoScuolaFerrareseSecXV.jpg

Anna te Drieën. Hoort duidelijk niet in de serie. Andere stijl, andere tijd. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. S. Anna, la Madonna, Gesu bambino. Scuola Ferrarese. Sec. XV.


 photo IMG_20140922_0010FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuFraIDottoriScuolaGiottescaSecXIVLeftChapel.jpg

Deze voorstelling beeldt het verhaal uit dat Maria en Josef in Jeruzalem zijn met hun zoon. Op een bepaald moment zijn ze Jezus kwijt en blijkt hij in de tempel te discussiëren met schriftgeleerden. Ferrara. Monastero de S. Antoinio in Polesine, Gesu fra i dottori. Scuola Giottesca. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIV.jpg

Het ‘stripverhaal’ gaat hier verder met een prachtige afbeelding; de Judaskus. Maar in de afbeelding gebeuren meerdere dingen tegelijk. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Bacio di Giuda. Scuola di Giotto. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD01.jpg

Dit is het detail waarop de kus te zien is. Maar rechts daarvan en rechtsonder gebeurt ook het een en ander. De staat van de fresco’s is niet best. Je kunt met het blote oog zien dat de figuren al vaker zijn bijgekleurd.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD02.jpg

Tegelijk met de kus wordt Jezus door de soldaten gearresteerd. Hier legt de soldaat zijn hand op de schouder van Jezus.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD03.jpg

Hier snijdt Petrus bij een van de soldaten een oor af. Alles bij elkaar drie acties die niet tegelijk hebben kunnen gebeuren, maar wel in 1 beeld zijn samengevat.


 photo IMG_20140922_0012FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuSaleAllaCroceParticolareScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

Dit is een sensationeel beeld. Nog nooit eerder had ik een voorstelling gezien van een Christus die zelf het kruis beklimt. Terwijl hij dat doet wordt hij bovendien nog in zijn zij gestoken met een speer. Dit beeld komt in latere iconografie niet (vaak) meer voor. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesu sale alla croce (particolare, Nederlands: bijzonder). Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0012FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuSaleAllaCroceParticolareScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg


 photo IMG_20140922_0013FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesiInCrocLaMadonnaESGiovanniScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

De kruisiging. Goede Vrijdag. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesi in croce, la Madonna e S. Giovanni. Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0013FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesiInCrocLaMadonnaESGiovanniScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg

Detail met de madonna.


 photo IMG_20140922_0014FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDeposizioneDallaCroceScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

De kruisafname. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Deposizione dalla croce. Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV. Misschien is men vandaag de dag voorzichtig met de fresco’s maar hier is te zien dat men een stenen trap tegen de frsco’s aan gemetseld heeft. Aan de basis van het kruis heeft ook wat metselwerk plaatsgevonden.

 photo IMG_20140922_0014FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDeposizioneDallaCroceScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg

Detail. Het expliciet en expressief tonen van menselijke emoties in een kunstwerk is nieuw.


 photo IMG_20140922_0015FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineCompiantoSuCristoMortoScuolaGiottescaEmilianaSecXIV.jpg

Klaagzang over de dode Christus. Wij zouden dit waarschijnlijk ‘de bewening’ noemen. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Compianto su Cristo morto. Scuola Giottesca-Emiliana. Sec. XIV. De onderste helft van dit fresco is in zeer slechte staat.

 photo IMG_20140922_0015FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineCompiantoSuCristoMortoScuolaGiottescaEmilianaSecXIVD.jpg


 photo IMG_20140922_0016FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuAlLimboScuolaGiottescaBologneseSecXIV.jpg

Nog een voorbeeld van een beeld dat zeldzaam is in de Christelijke iconografie. Ik had het eerder nog niet gezien. Christus trapt de deur van het voorgeborchte in. Bij de hemelvaart van Christus wordt de erfzonde gewist. Alle overledenen, die er voor in aanmerking komen, kunnen nu de hemel binnenstappen. Hier staan vooraan om binnen te komen: Adam en Eva, en Johannes de Doper. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesu al limbo. Scuola Giottesca-Bolognese. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0016FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuAlLimboScuolaGiottescaBologneseSecXIVD.jpg

Hier zien we van links af Adam, dan Eva en helemaal rechts, in zijn typische kleding (kamelenhaar), Johannes.


 photo IMG_20140922_0017FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDormitioVirginisScuolaGiotescoRimineseSecXIV.jpg

Mijn Italiaans is ontoereikend en Google Translate helpt me maar ten dele. Ik vermoed: het inslapen van de maargd. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Dormitio Virginis. Scuola Giotesco-Riminese. Sec. XIV. Overigens lijkt deze afbeelding veel statischer, minder drie-dimentionaal en lijkt dus ouder dan sommige van de andere fresco’s.


 photo IMG_20140922_0018FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAssunzioneDeMVergineScuolaGiottescoSecXIV.jpg

Maria Hemelvaart. Ferrara. Monastero di S. Antoinio in Polesine. L’Assunzione di M. Vergine. Scuola Giottesco. Sec. XIV.


Het is duidelijk dat de kaarten door verschillende firma’s gemaakt zijn
en dat daarom de toelichting misschien ook wel verschilt.
Documentatie van de fresco’s hadden de zusters niet te koop.
Zelfs niet in het Italiaans.
Een aspect is hierboven niet aan de orde geweest: het kleurgebruik.
Vergelijk de kleuren die gebruikt zijn om de achtergrond te verven
maar eens met elkaar. Waarschijnlijk zegt dat ook het een
en ander over de makers.

Maar dat het een bijzonder bezoek was, kan uit de kaarten toch
wel duidelijk worden.