Na boekbindavontuur kan De Krater tot rust komen

De bandzetter is een eenvoudige maar effectieve
boekbindtechniek.
Na een lange periode zonder veel boekbindwerk
heb ik drie boekenweekgeschenken opnieuw ingebonden:

  • Eerlijke vinder van Lize Spit
  • Gezinsverpakking van De Chabotten
  • De Krater van Gerwin van de Werf

Van deze drie boeken vergde De Krater de meeste
inspanning. Alle exemplaren kregen een bijzondere
bekleding: delen van een blockprint uit Jodhpur,
India, afkomstig van Jilani Hand Block Print.

Bij De Krater wilde ik iets nieuws proberen.
Als basis gebruikte ik een stuk textiel van
een theedoek, waarop ik fragmenten van de blockprint
heb laten stiktken. De combinatie van de
patronen en verkleuringen in de theedoek
moest het idee van een krater oproepen.

Het was een experiment, maar ik ben blij met het resultaat.

IMG_6953BoekbindenLizeSpitDeChabottenGerwinVanDeWerfVoorzijde

De voorzijdes.

IMG_6954BoekbindenLizeSpitDeChabottenGerwinVanDeWerfAchterzijde

De achterzijdes.


De Krater

Na vier dagen heb ik het boekblok van De Krater
uit de boekenpers gehaald.
Het hoeft niet zo lang in de pers te blijven maar
het kwam er niet van om al eerder aan het boek te werken.

Het eerste wat ik toen gedaan heb is de rug gelijmd en
er meteen een stuk gaas op geplakt.

IMG_6736BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterUitDeBoekenpersMetGaas

Gerwin van der Werf, De Krater. Deze keer met ‘der’ en niet ‘de Werf’. Het gaas verbindt straks het boekblok met de boekband. Dat doen de schutbladen ook maar het gaas is sterker. De bekleding van de boekband wordt wat dikker dan als ik het zou bekleden met boekbindlinnen. Dus er zal bij het openen van het boek straks nog meer druk op de rug ontstaan dan normaal.


Dan zijn de schutbladen aan de beurt.
Om de drie boeken als een setje te houden wordt het schutblad voor
van hetzelfde materiaal als bij de vorige twee boekjes.
Alleen is de kleur van dit vel het minst passend.
In het begin wilde ik niet een setje van drie maken maar
ik ben ingehaald door de tijd.

IMG_6737BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterMisschienGenoegVoorDrieBoekenleggers

Hier liggen de drie vellen papier voor het schutblad voor op een restant van een vel waaruit het schutblad achter wordt gesneden.


IMG_6738BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterSchutbladSnijden

Het schutblad voor.


IMG_6739BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterOngevouwendSchutbladenIMG_6740BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterGevouwenSchutblad

De gevouwen schutbladen.


IMG_6741BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterGelijmdeSchutblad

De schutbladen zijn op het boekblok gelijmd. Het is nu gereed om open gesneden te worden. Dat ga ik vanmiddag nog doen.


IMG_6742BoekbindenLizeSpitDeEerlijkeVinderDeChabottenGezinsverpakingGerwinVanDerWerfDeKrater

Dit is de set zoals het nu is: Lize Spit, De eerlijke vinder (in mijn uitvoering en de officiele), De Chabotten, Gezinsverpaking. Ik heb al even gezocht maar ik vermoed dat ik daar niet de versie uit de boekhandel van heb vanwege het vermeende beperkte literaire niveau. Eerlijk is dat misschien niet want ik heb het niet gelezen. Maar voor hetzelfde geld moet ik nog even verder zoeken in de boekenkasten. Gerwin van der Werf, De Krater.

IMG_6743BoekbindenGerwinVanDerWerfDeKrater

De omslag is in ieder geval geen weergave van de titel. Maar ook dit boek heb ik (nog) niet gelezen.


Gezinsverpakking

Tot mijn verrassing ontving ik deze week de losse katernen van
het boekenweekgeschenk van 2025:

IMG_6687BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterKaternenStichtingHandBoekbinden

Deze week kreeg ik van de Stichting Handboekbinden, als lid, de katernen van het boekenweekgeschenk geschreven door Gerwin van de Werf, De Krater. Tegelijk stelt het me voor een probleem. Waar haal ik een derde olifant vandaan uit de restant waarmee net 2023 en 2024 ingebonden worden?


IMG_6688BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterKatern

Meestal laat ik een opgevouwen katern zien. Als ik 1 zo’n katern uitvouw dan is dit het resultaat. Een groot vel papier, met in dit geval 8 zijdes van een bladzije. De achterkant is ook bedrukt. Er is nagedacht over het drukken en vouwen en de positie van de individuele bladzijdes. Niets nieuws want dit is al vanaf 1450 zo in gebruik. Maar voor mij blijft het iets magisch.

IMG_6689BoekbindenGerwinVanDeWerfDeKraterKatern


IMG_6690BoekbindenIndiaJodhpurJilaniHandBlockPrintBlockPrint

Dit is het probleem. Dit zijn 2 restanten. De olifanten staan erg naar de rand en sommige zijn al niet meer compleet. Hoe maak ik daarvan nog een boekbandbekleding. Het stuk textiel komt uit India, Jodhpur. Het is gemaakt door Jilani Hand Block Print (Block print is dus de techniek).


IMG_6691BoekbindenDeChabottenGezinsverpakingIndiaJodhpurJilaniHandBlockPrintBlockPrint

Maar eerst ga ik de boekband van De Chabotten, Gezinsverpaking, afmaken.


IMG_6692BoekbindenDeChabottenGezinsverpakingIndiaJodhpurJilaniHandBlockPrintBlockPrint

Dit is het resultaat.


IMG_6693IdeeVoorGerwinVanDeWerfDeKrater

Wat als ik nou eens een andere stof neem als basis voor de boekbekleding. Bijvoorbeeld deze theedoek. Hij heeft jaren dienst gedaan maar werd niet mooier door chloor. Daarna heb ik hem in mijn atelier gebruikt en kwam hij in aanraking met verf. Wat nou als ik uit de restanten stukken knip die op de voorzijde voldoende zwart open laten om een vulkaan met krater te suggereren en dan op het achterplat een (groot) deel van een olifant. Als iemand me dan kan helpen met het vastzetten van de stof op de theedoek, dan kan daar vlieseline achterzetten.

IMG_6694IdeeVoorGerwinVanDeWerfDeKraterIMG_6695IdeeVoorGerwinVanDeWerfDeKrater

De boekband met de net gelijmde overslagen ligt op de stof om een gevoel voor de benodigde ruimte en de positie van de benodigde stof aan te gevven. Onder links ligt al een deel van een restant dat daar dan op vastgezet kan worden. Voor de voorzijde wil ik eerst beter de goede maten weten want daarvoor moet ik stof knippen. Eenmaal geknipt kun je er nog maar moeilijk stukken aanzetten.


IMG_6696BoekbindenLizeSpitEerlijkeVinderDeChabottenGezinsverpakingIndiaJodhpurJilaniHandBlockPrintBlockPrint

Hier liggen de ingebonden versie van Lize Spit De eerlijke vinder (links) en de boekband voor De Chabotten, Gezinsverpaking, alvast naast elkaar. Dat wordt een leuk duo maar misschien wordt het een trio.


Gezinsverpakking

De boekband is onder de boekenpers uit.

IMG_6653DeChabottenGezinsverpakingDeBoekband

Lize Spit ‘De eerlijke vinder’ en de Chabotten ‘Gezinsverpakking’ wordt een leuk setje boekenweek boeken.


Gezinsverpakking

IMG_6645DeChabottenGezinsverpakingMetenEnAftekenenOpDeAchterkant

Nu de basis voor de boekband af is kan ik beginnen met de stof te voorzien van vlieseline. Maar dan is het wel zaak eerst te weten hoe groot de stof precies wordt. Dus meten, aftekenen (op de achterzijde van de stof) en passen.


IMG_6646DeChabottenGezinsverpakingTextielOpMaat

Dit is het stuk stof voor de bekleding en de omslagen.


IMG_6647DeChabottenGezinsverpakingVlieselineKnippen

Passen en meten met de vlieseline, aftekenen en dan knippen.


IMG_6648DeChabottenGezinsverpakingVlieselineH410

Ik had drie soorten vlieseline liggen. Dis is H410. Deze wordt gebruikt bij het maken van kostuums als binnenvoering voor jasjes. Heel soepel. Eens kijken en ervaren hoe dat zich laat verwerken.


IMG_6649DeChabottenGezinsverpakingVlieselineOpTextiel

Gereed om de vlieseline op de stof te strijken.


IMG_6650DeChabottenGezinsverpakingBoekbandBekledingGestreken

Eenmaal gestreken is de stof meteen stugger. Maar dat is ook de bedoeling.


IMG_6651DeChabottenGezinsverpakingBoekbandVoorbereidingBoekenpers

Hier is de basis boekband tegen het textiel gelijmd. Dat wil ik een tidje in de boekenpers leggen zodat het een mooie en stevige eenheid gaat vormen.


IMG_6652DeChabottenGezinsverpakingBoekbandPasteNietInBoekenpersDusEronder

Maar zo nog open geklapt is de oppervlakte te groot voor de boekenpers. Daarom ligt de boekband hier onder de gietijzeren boekenpers.


Wordt vervolgd.

Gezinsverpakking

IMG_6634DeChabottenGezinsverpakingPlattenSnijdenPassenEnMeten

Gisteren begonnen met het snijden van de platten (voorplat en achterplat) en de rug. Die vormen samen met een stuk kraftpapier de basis voor de boekband van de bandzetter. Steeds passen en meten.


IMG_6635DeChabottenGezinsverpakingSnijafvalI

Dan kan het snijden in de snijmachine beginnen. Eerst een korte kant (de rug gebruik je dan om er voor te zorgen dat de korte kant mooi haaks in de snijmachine ligt.

IMG_6636DeChabottenGezinsverpakingSnijafvalIIIMG_6637DeChabottenGezinsverpakingSnijafval III


IMG_6638DeChabottenGezinsverpakingOnderdelenBoekbandMetBoekblok

Weer passen en meten. Met het boekblok. Daarna kun je de boekbandbasis in elkaar zetten.


IMG_6639DeChabottenGezinsverpakingBasisBoekbandGereed

Met kraftpapier.


IMG_6640DeChabottenGezinsverpakingBasisBoekbandOmBoek

Passen en meten.


IMG_6641DeChabottenGezinsverpakingFraadDichtBijRand

Nu het boekblok gesneden is gaat het boek helemaal open, alle bladzijdes zijn dan in te zien. Je ziet ook het naaiwerk aan de binnenkant (wat dicht tegen de bovenkant).


IMG_6642DeChabottenGezinsverpaking Mogelijkheid I

Ik kan de stof zo knippen dat de olifant er precies op staat als op ‘De eerlijke vinder’ van Lize Spit.

IMG_6643DeChabottenGezinsverpaking Mogelijkheid II

Of wat meer opgeschiven naar rechts zodat de slurf bijna de rand van de boekband raakt.

IMG_6644DeChabottenGezinsverpaking Mogelijkheid III

Maar ik kies voor deze positie, iets speelser.


Gezinsverpakking

In 2024 schreven De Chabotten het boekenweekgeschenk ‘Gezinsverpakking’.
Dat is het tweede boekje dat ik wil gaan inbinden in het stuk textiel,
blockprint, uit India.
Die stof bracht ik dit jaar mee terug naar Nederland.

IMG_6618DeChabottenGezinsverpaking

Dit is het stapeltje losse katernen dat ik via de Stichting Handboekbinden heb gekregen.


IMG_6619DeChabottenGezinsverpakingBoekblokEnKatern

De katernen moeten straks nog op maat gesneden worden. Een katern is een paar bedrukte vellen papier die netjes gevouwen zijn.


IMG_6620DeChabottenGezinsverpakingGatenEnBladspiegel

Om het in te binden ga ik gaten prikken in ieder katern. Daarvoor gebruik ik de prikmal. De gaten bevinden zich dadelijk in de bladspiegel van het boek. De gaten hadden nog dichter op elkaar mogen zitten maar het kan wel. Het bovenste en onderste gat komen straks op 1 centimeter van de boven- en onderkant van het boekblok.


IMG_6621DeChabottenGezinsverpakingGatenPrikkenIMG_6622DeChabottenGezinsverpakingNaaldEnDraad

Voor de draad heb ik anderhalve meter afgeknipt: de afstand tussen het onderste en bovenste gat is 19 centimeter. Het zijn 6 katernen. Ik neem dan 7 x 20 centimeter= 140 cm, afgerond 150 cm. ‘De eerlijke vinder’ heb ik ingebonden met een witte draad die met was behandeld is. Die draad laat zich makkelijker verwerken. Maar nu kies ik voor de zwarte draad.


IMG_6623DeChabottenGezinsverpakingEersteTweeKaternen(VanAchterNaarVoor)IMG_6624DeChabottenGezinsverpakingBoekblokGenaaid

Je begint met het laatste katern van het boek en bind steeds het voorgaande katern erbij.


IMG_6625DeChabottenGezinsverpakingGaas

Als het boekblok ingebonden is kan ik aan het gaas voor de rug en de schutbladen beginnen.


IMG_6626DeChabottenGezinsverpakingSchutbladVoor

Schutblad – voor.


IMG_6627DeChabottenGezinsverpakingSchutbladSnijden

Schutblad – snijden.


IMG_6628DeChabottenGezinsverpakingOpMaat

Schutblad – passen.


IMG_6629DeChabottenGezinsverpakingSchutbladen

Schutblad – voor en achter.


IMG_6630DeChabottenGezinsverpakingBoekbandOnderdelenIMG_6631DeChabottenGezinsverpakingSchutbladen

Schutblad – gereed om te lijmen.


IMG_6632DeChabottenGezinsverpakingEindjesWegstoppen

Voor het lijmen van het gaas en het in de boekenpers plaatsen, heb ik de eindjes van de draad tussen de katernen gelegd.


Werktafel

Het plan is om weer meer boekbindactiviteiten op te pakken.
Eerder had ik een atelier buiten mijn huis maar dat
is niet meer het geval.
Ik wil in huis kunnen boekbinden.
Nu kreeg ik een workmate en vroeg me af of ik daarop zou kunnen boekbinden.
Eventueel met aanpassingen.

IMG_6410BoekbindenWerktafel

Dit is die werkbank. Er moet in ieder geval een snijmat op kunnen liggen. Daar zijn de twee werkbankdelen niet echt voor geschikt. Dus een plaat MDF kan misschien een uitkomst brengen.


IMG_6411BoekbindenWerktafelTeKleinVoorSnijmat

Zoals je ziet kan een grote snijmat er amper op liggen. Bovendien is er meer ondersteuning nodig.


IMG_6412BoekbindenDeChabottenGezinsverpakkingLizeSpitEerlijkeVinderBlokprintJodhpur

In India, in de buurt van Jodhpur kocht ik een klein stuk textiel. Niet heel bijzonder maar de olifant is een leuk motief op deze blo(c)kprint. In de buurt van Jodhpur bezocht ik een serie verkooppunten van een bepaalde bevolkingsgroep. Allemaal ambachtslieden. Een tapijtenwever, een blokprinter, een boetseerder en een textielverkoper. Dit is maar een stukje ‘afval’ maar ik denk dat ik daar best een boek mee kan inbinden al is het jammer dat de olifanten zo verschillend afgedrukt zijn.


IMG_6413BoekbndenEenSerieVanTitelsNogInTeBinden

Er ligt nog een stapeltje titels, in verschillende grootte, te wachten op aandacht.


IMG_6414BoekbindenDeChabottenGezinsverpakkingLizeSpitEerlijkeVinder

Ik ga me concentreren op twee titels: De Chabotten met ‘Gezinsverpakking’ en Lize Spit met ‘Eerlijke vinder’. Twee boekenweekgeschenken. Vermoedelijk kan ik beide boeken inbinden met delen van het stuk textiel dat ik meebracht.


IMG_6451BoekbndenWerktafelBeoogdWerkbladPassenEnMeten

Het MDF dat ik kocht is ruim 120 cm bij 60 cm. Na passen en meten besloot ik twee stukken van ongeveer 10 centimeter van de lengte af te zagen.


IMG_6454BoekbndenWerktafelBeoogdWerkbladIngekort

Het nieuwe blad blijft los op de workmate liggen. Dan kan ik het makkelijk opruimen als ik de tafel niet in mijn huiskamer wil hebben. De twee afgezaagde delen bevestig ik aan de onderzijde zodat het werkblad niet al te makkelijk kan gaan schuiven.


IMG_6457BoekbndenWerktafelHoutlijm

Houtlijm is hopelijk voldoende. Goed uitsmeren en een klein beetje laten droger voor het hout op het blad te klemmen.


IMG_6458BoekbndenWerktafelIMG_6470BoekbndenWerktafelIMG_6493BoekbndenWerktafel

Mooi van grootte, niet helemaal ideaal om aan te zitten. Maar het kan wel.


IMG_6500BoekbndenLizeSpitEerlijkeVinder

Terwijl ik de zoom uit het stukje textiel haal, wat nogal een gepriegel is (tornen), kan ik beginnen met Lize Spit, ‘Eerlijke vinder’. Ik haal de zoom uit het stuk textiel zodat ik de stof  zo optimaal mogelijk in kan zetten. Op de achterzijde van het stuk stof ga ik vlieseline aanbrengen. Dat heb ik nog liggen in verschillende kwaliteiten. Daardoor kan ik de stof goed als bekledingsstof gaan gebruiken.


IMG_6507BoekbndenLizeSpitEerlijkeVinder

Geen uitgekiend ontwerp van de boekband dus maar een soort van pragmatische boekband.


IMG_6508BoekbndenLizeSpitEerlijkeVinder

Het naaiwerk is snel gebeurd. Op dit moment zit het boekje in de boekenpers. Daar laat ik het zo’n 20 uur zitten. Dan kan ik morgen weer verder.