Op gezette tijden krijg ik de nieuwsbrief van de website
RechterTie.nl en op 10/04/2013 stond er het verhaal in van
Marco Huysmans die uitgenodigd was voor een symposium
in China over Robert van Gulik en zijn betekenis
voor de Chinese cultuur.
Daarnaast kondigde hij een bibliofiele uitgave aan
van het verhaal The Hot Springs Of Odawara.
Dat ging als volgt:

Nieuwsbrief RechterTie.nl van 10/04/2013.

Odawara
Toen ik bijgekomen was van de schok gevraagd
te zijn als spreker op een conferentie in China,
kreeg ik een ideetje dat de kriebels uit het begin
van deze nieuwsbrief verbond met de conferentie.
Als ik nu eens een mooie uitgave zou
maken van The Hot Springs of Odawara? Of
nog beter, als ik nu eens het Engelse origineel
zou uitgeven in combinatie met een Chinese
vertaling? Dat zou een boekje worden dat je in
twee richtingen kunt lezen (aangenomen dat je
het Chinees machtig bent): Chinees lees je immers
traditioneel van rechts naar links.
Om te beginnen vroeg ik Sunny of zij wist van
een Chinese vertaling. Die was er volgens haar
niet, maar ze bood direct spontaan aan om er
zelf een te maken, in klassiek Chinees met de
traditionele karakters. Dat aanbod greep ik
natuurlijk met beide handen aan, en ik ging
direct enthousiast aan de slag met de rest van
de voorbereidingen. Er moest een layout/bladspiegel
gekozen worden, papiersoorten, lettertypen,
enzovoort. Ik zal u hier niet met de details
vermoeien. Op de website zult u te zijner
tijd kunnen lezen wat de uitgangspunten van
het ontwerp waren en hoe die zijn vertaald in
concrete keuzes.
Eén ding stond bij voorbaat vast: het zou een
boekje worden dat gebonden was op klassieke
Chinese wijze. Al snel vond ik in de buurt een
ambachtelijke boekbinder die zijn vak geleerd
had op de abdij van Berne in Heeswijk. Hij
vond het een interessante uitdaging en kwam
met allerlei uitstekende ideeën voor de uitvoering.
Een echte vakman.

Gisteren was het zover: ik kreeg een mailtje dat
de eerste batch van 160 exemplaren klaar was.
Ik heb twee versies laten maken: een gewone,
met enkelvoudige Chinese binding; en een
luxe, met dubbele omslag en dubbele Chinese
binding. U ziet hieronder plaatjes van de Engelse
voorkant van de luxe editie en de Chinese
voorkant van de gewone versie.
De luxe editie verschijnt in een beperkte oplage
van 50 genummerde en gesigneerde exemplaren,
plus tien exemplaren hors commerce voor
familie en vrienden. Van de normale versie heb
ik voorlopig 100 exemplaren laten inbinden; er
zijn meer exemplaren gedrukt, maar ik wacht
met het inbinden daarvan tot ik beter kan inschatten
of er überhaupt belangstelling is voor
dit boekje. Het inbinden is handwerk en daarom
tamelijk prijzig: het is duurder dan het
drukken!
Maar het resultaat mag er wezen, toch?

Deze week was het dan zover.
Mijn exemplaren zijn gearriveerd.
Ik heb nummer 27 van de 50 genummerde en
gesigneerde exemplaren met dubbele omslag
en dubbele Chinese binding.
Daarnaast heb ik twee versies met enkele omslag
en enkele Chinese binding.

Prachtig verpakt.

De toelichting op de website op het ontwerp
van het boekje gaat als volgt:

Met als zegel het Shou symbol, het symbool voor ‘een lang leven’.

The Hot Springs of Odawara — Ontwerp

Uitgangspunten

Het ontwerp is gebaseerd op de voorliefde van Van Gulik voor de traditie.
Waar een keuze gemaakt moest worden tussen klassiek
en modern is consequent voor klassiek gekozen.

The Hot Springs Of Odawara

Schreefletters in plaats van schreefloze;
traditionele Chinese karakters in plaats van vereenvoudigde;
een strak tekstbeeld gebaseerd op een vaste mathematische verhouding;
een klassiek papier in natuurlijke tinten;
gebonden op traditionele Chinese wijze.

Een Engels-Chinese uitgave van het verhaal.

Pagina-layout

Het ontwerp van The Hot Springs of Odawara
is gebaseerd op het werk van Jan Tschichold.
Hij formuleerde een ontwerp voor “het perfecte boek”,
geheel gebaseerd op de verhouding 2:3.
Opengeslagen is de bladspiegel
zoals Tschichold die bedacht heeft.
Een tekstblok heeft als afmetingen 3″ × 4.5″.
De afmetingen van het boekje (5.5″ × 6.75″)
voldoen ook aan de 2:3-regel mits men
de ruimte voor de binding wegdenkt (1″).

Chinese boekbindtechniek: dubbele binding.

Lettertypen

De Engelse tekst is gezet in 12-punts Adobe Garamond Pro
met een regelafstand van 16pt.
De Chinese tekst is gezet in 12-punts PMingLiU
met een regelafstand van 21pt.
De Chinese tekst is op de klassieke wijze gezet:
van boven naar onder en van rechts naar links.
Alleen het onderschrift bij het plaatje
wordt van links naar rechts gelezen.

Nummer 27 van de serie van 50, gesigneerd door de uitgever Marco Huysmans.

Kleinkapitalen

Op diverse plaatsen is gebruik gemaakt van kleinkapitalen
(small caps) om accenten aan te brengen.
De omslag en de titelpagina zijn geheel in kleinkapitalen gezet.
Verder zijn de eerste paar woorden van elk deel
van de tekst in kleinkapitalen gezet
met een vetgedrukte en vergrote initiaal.

Voorin staat de Engelse uitgave.

Ligaturen

Er is gebruik gemaakt van ligaturen
voor diverse lettercombinaties.
De combinatie van een c en een t
wordt bijvoorbeeld zo weergegeven:

Cijfers

Cijfers zijn gezet in oldstyle figures.
Dit zijn cijfers die niet allemaal even hoog zijn
maar soms uitsteken boven het maaiveld (de letter “m”)
en soms onder de baseline komen.
Ter vergelijking ziet u hieronder eerst de normale cijfers
en dan de oldstyle cijfers in het lettertype van het boekje.

Hier alleen een voorbeeld van de Oldstyle cijfers.

Uitlijning

De uitlijning van de tekst is fully justified.
De tekst is optisch uitgelijnd; dat betekent
dat leestekens soms een stukje in de marge gezet zijn
om de uitlijning voor het menselijke oog beter te laten lijken.

Inspringen

Nieuwe paragrafen springen 24 pt in.
De regelafstand (16 pt) verhoudt zich tot deze indentatie als 2:3.

Achterin (voor Westerse lezers zoals ik) de Chinese uitgave.

Paginanummers

Er zijn geen paginanummers.
Deze keuze houdt verband met het onderwerp
van het essay: het ontbreken van paginanummers
illustreert de continuïteit van de natuur
tegenover de begrensdheid van het menselijke bestaan.
Daarnaast is het essay zo kort
dat het ontbreken van een paginanummering
nauwelijks onthandt.
Het kan immers gemakkelijk (en wat mij betreft bij voorkeur)
in één zitting gelezen worden.

Chinees karakter

Het Chinese karakter dat op de omslag
en enkele andere plaatsen gebruikt is,
is een gestileerde versie van het karakter 寿 (shou)
dat “lang leven” betekent.
Van Gulik gebruikte het voor de uitgave van
Moord op Oudejaarsavond, ’s-Gravenhage 1958.

Papier

Het gebruikte papier is Gmund Savanna.
De omslag is gedrukt op 200-grams Arena Structuros,
voor het binnenwerk is gekozen voor 100-grams Cascara structuros.

Drukker

Het drukwerk is van Drukkerij Zeeland.

Binding

Het boekje is op traditionele Chinese wijze gebonden
door Jos van den Berg
van Handboekbinderij “De Boekenlegger”.
De luxe editie heeft een dubbele omslag en
is met een dubbele steek genaaid.