Dit beslagstuk stond in mij vorige bericht. Het stuk heet ‘…met leeuwen’. Ik gaf al aan dt ik het meer op vossen vond lijken. Nu lees ik op pagina 44 van het boek bij de tentoonstelling dat de archeologen nu, dit een ‘#notalion’ noemen. Dus geen leeuw. Vreemd, maar reden genoeg om er weer even bij stil te staan.
Het boek dat verschenen is bij de tentoonstelling Het jaar 1000. Annemarieke Willemsen, Het jaar 1000 – Nederland in het midden van de Middeleeuwen.
Naar mijn gevoel probeert de tentoonstelling (de maker Annemarieke Willemsen)
steeds een onderwerp aan te snijden, er een uitspraak over te doe, om
die vervolgens te onderbouwen met (archeologische) vondsten uit de tijd.
Nederland bestond in het jaar 1000 niet, wel woonden er mensen die probeerden
rond te komen zoals mensen dat in 2024 nog steeds doen.
Misschien wat minder mensen maar hun taal, cultuur en de plaats waar
ze woonden was volop in ontwikkeling. Net als vandaag.
Rijksmuseum van Oudheden, Het jaar 1000, Leidse Willeram, manuscript op perkament, Abdij van Egmond, circa 1100.
Oorkonde van Roomskoning Hendrik II voor Abdij van Thorn. De oorkonde verleent marktrecht en tolrecht en stelt het rechtsgebied vast. Perkament met waszegel. Geschreven in Mainz op 5 juni 1007.
Het monogram is een soort van puzzel (voor mij in ieder geval). Het geeft de naam weer van Hendrik II.
Versiering/aanhef van de oorkonde.
Stamper voor in een vijzel met vier gezichten, 1000 – 1200, tufsteen, Heel (Gemeente Maasgouw).
Fibula (mantelspeld) met kruisiging, 800 – 1100, brons & email, Den Bosch.
Beslagstuk met leeuwen (persoonlijk zie ik er meer vossen in), 950 – 1050, brons, Schouwen.
Oorkonde van Hendrik IV over de schenking van Bruoche (Broekerhof) aanhet Sint Pieterskapittel in Utrecht, perkamenten manuscript met een fragment van een waszegel. Geschreven in Worms op 23 mei 1076.
Het fragment van de waszegel.
Het monogram van Hendrik IV.
Misschien wel het meest aandoenlijke voorwerp op de tentoonstelling.
Een houten lader die in een waterput is teruggevonden.
Een lader van mogelijk meer dan 1000 jaar oud!
Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, Het jaar 1000, Ladder met vijf sporten uit een waterput, 986 – 1020, essenhout, Maasdijk.
De tentoonstelling toont een aantal restanten van oude (Viking) schepen. Maar dat er nog restanden zijn van een boomstamkano uit ongeveer 900. Gevonden in Zeewolde.
De nadruk in dit bericht zal vooral op de munten liggen.
Je ziet die afbeeldingen van Keizers en Koningen wel eens in boeken,
maar in Leiden kun je ze in werkelijkheid zien.
Schat na schat. Prachtig.
Schat met 193 denarii (denarii is meervoud voor denarius) en een vingerring, 900 – 911, zilver, Midlum (bij Harlingen in Friesland).
Zilverkleurige, spiegelende kaartjes met toelichtingen doen het niet goed op foto’s. Zeker niet als er ook nog schaduwen op vallen. Heb dit kaartje zoveel mogelijk leesbaar gemaakt.
Schat met 29 penningen van onder andere Otto en Bruno, geslagen in Tiel of Nijmegen, 936 – 975, zilver, Grave.
Helaas geeft het RMO vooral publieksboeken uit bij hun tentoonstellingen. Misschien lezen die wel beter weg dan een catalogus die ieder voorwerp op de tentoonstelling beschrijft maar als naslagwerk is zo’n publieksboek van beperkte waarde.
Maar wie nou op welke munt staat kan ik thuis moeilijk achterhalen. Neemt niet weg dat de munten heel leuk zijn om te zien.
Volgens mij is dit Bisschop Koenaard van Zwaben, 1076 – 1099. Bisschoppen hadden in die tijd zowel kerkelijke als wereldlijke macht.
Het jaartal lijkt een beetje willekeurig gekozen maar
de toelichting in de 4-delige podcast en op de
tentoonstelling overtuigd.
Veel voorwerk met een nauwkeurigere datering van de stukken
dan een tijdvak op ‘stijlkenmerken’, leidde tot een
prachtige tentoonstelling.
De vier delen van de podcast verlopen een beetje stroef maar
ze ijn wel informatief. De twee aanvullende podcasts (deel
5en 6) zijn erg dun qua inhoud. Marketing-dun. Je zou zeggen:
‘dat heeft zo’n tentoonstelling toch niet nodig’.
Rijksmuseum van Oudheden, Kistje met vlechtwerk en dieren, Maastricht, Schatkamer van de Sint-Servaasbasiliek, 1000 – 1100, ivoor.
De strukken in de eerste vitrine maken meteen veel indruk. Jachthoorn ‘Olifant’ met jachtscenes en vlechtwerk uit de Mariakerk in Utrecht, 1000 – 1100, ivoor, gemaakt in Zuid Italie. Direct valt je ook niet alleen op de mooie stukken maar ook op de internationale dimensie.
Reliekhoorn met beslag met dieren en maskers, Maastricht, Onze-Lieve-Vrouwebasiliek, 900 – 1000, runderhoorn en zilver (Uiteindes zijn uit de 19e eeuw).
Fragmenten textiel met leeuwen uit de ‘Noodkist’met de botten van Sint Servaas, 900 – 1000, gemaakt van zijde in Centraal Azië.
De tentoonstelling gaat je versteld doen staan.
Ga kijken, de tentoonstelling duurt extra lang.
Of hoe deze blog in het oog om de volgende afleveringen
bij te kunnen houden.
Never a dull moment.
Toen ik het museum bezocht had ik helemaal geen idee
wat ik daar zoal zou kunnen zien.
Maar de kamer van Savonarola was wel het laatste
waar ik aan gedacht had.
Eerder was ik in Ferrara, daar staat een standbeeld van
Savonarola. Maar kan er zo snel geen foto van vinden.
Savonarola is een vorloper van het protestantisme gezien.
Iemand die een uitgesproken mening had en die ook een
tijd wereldlijke macht had.
In het voormalige klooster zijn een aantal relieken te zien. Of die ook echt van hem geweest zijn is niet altijd met zekerheid te zeggen. Ze lijken wel uit die tijd te zijn.
Florence, Museo di San Marco, Baccio della Porta of Fra Bartolomeo, Portret of Savonarola, circa 1498, oil on wood.
Onbekende schilder / Francesco Rosselli (wellicht?), Savonarola’s execution in Piazza della Signoria, circa 1500, painting on wood.
Een bureau in de stijl van de tijd van Savonarola.
Een houten kruisbeeld. Ook uit die tijd maar niet in bezit geweest van Savonarola. Kijk nog eens goed naar de Calvarieberg waar het kruis in staat.
Gisteren was ik in Amsterdam om de opera Agrippina te zien en horen.
Omdat ik daarvoor naar Amsterdam ging maakte ik van de gelegenheid
gebruik om de tentoonstelling ‘Oog in oog’ in het Allard Pierson te zien.
Het Allard Pierson heeft een fantastische collectie maar zit in
een gebouw dat niet echt geschikt is voor (grote, publieks-)
tentoonstellingen.
Het was er gisteren druk en dat betekent meteen dat mensen te
weinig ruimte hebben om de voorwerpen te bewonderen of
te bestuderen.
Maar als je een geweldige serie mummieportretten wilt zien
en daar niet half Europa voor door kunt/wilt reizen dan is het
Allard Pierson de plaats om dit voorjaar naar toe te gaan.
Dus maakte ik wat foto’s in Amsterdam. Van de opera mag je om
begrijpelijke redenen geen foto’s maken al moet ik zeggen dat de
voorstelling fotogeniek was. Een schijnbaar eenvoudig maar
prachtig decor en belichting, geweldige zangers in fantastische
kleding (top!) en een heel goed orkest.
Daar had ik heel wat foto’s van willen maken. Maar zonder
foto’s was het ook een geweldige ervaring.
Als je dan toch ergens mee moet beginnen dan net zo goed in de metro van Amsterdam.
Een beetje verstopt zit bij de ingang van het Allard Pierson een mooi hek uit 1901. Dit zit aan de rechterkant van de ingang. Of er aan de linkerkant eenzelfde hekwerk zit kon ik niet zien.
Klem tussen de deuren.
Als je net als ik niets weet van de historische Agrippina dan is de
volgende tekst misschien een beginpunt:
Julia Agrippina minor (6 november 15, Oppidum Ubiorum – 19-23 maart 59, Campanië), vanaf 50 Julia Augusta Agrippina genoemd (PIR2 I 641), beter bekend als Agrippina de Jongere of Agrippina minor, was een prominent lid van de Julisch-Claudische dynastie: ze was achtereenvolgens zus (van Caligula), echtgenote (van Claudius) én moeder (van Nero) van de princeps, de keizer van het Romeinse Rijk. Agrippina minor nam ook actief deel aan de dynastieke politiek en zou daarenboven politiek advies geven aan haar echtgenoot Claudius en haar zoon Nero.
Over haar dood:
Hoe Agrippina aan haar einde kwam is onzeker vanwege de historische tegenstrijdigheden in de bronnen, die bovendien anti-Nero zijn. Alle overgeleverde verhalen over de dood van Agrippina spreken zichzelf en elkaar tegen en zijn over het algemeen zeer fantasierijk.
Voor de opera is dit misschien een eerste inleiding:
Agrippina (HWV 6) is an opera seria in three acts by George Frideric Handel with a libretto by Cardinal Vincenzo Grimani. Composed for the 1709–10 Venice Carnevale season, the opera tells the story of Agrippina, the mother of Nero, as she plots the downfall of the Roman Emperor Claudius and the installation of her son as emperor. Grimani’s libretto, considered one of the best that Handel set, is an “anti-heroic satirical comedy”, full of topical political allusions. Some analysts believe that it reflects Grimani’s political and diplomatic rivalry with Pope Clement XI.
Bovenstaande teksten komen van Wikipedia.
“anti-heroic satirical comedy”, voor de Nationale Opera vooral een opera
die komisch is en waarbij de vrouwen de hoofdrol spelen.
Zij trekken aan de touwtjes waarbij ze gebruik maken van al hun kwaliteiten
maar een opera die minder vrolijk afloopt voor Agrippina.
Eerlijk gezegd past de afloop die bedacht is door Barrie Kosky beter
dan het origineel maar het is tegelijk ook wel 2024-moraliserend:
als manipulator trek je uiteindelijk aan het kortste eindje. Dat zou
je bij Putin voorlopig niet zeggen.
Maar het was nog te vroep voor de opera dus eerst Vietnamees gegeten.
Voorafgaand aan de drie en een half durende opera was een inleiding van een half uur. Dan kun je de grote zaal in.
Het Accademia Bizantina neemt plaats. Het is een barokopera en dat zie je aan de samenstelling van het orkest.
Het decor is een toneel op zichzelf dat meerdere vormen zal aannemen tijdens de voorstelling.
Dan is het zo weer 11 uur en kan de reis naar Breda beginnen. Mooie middag en avond en op de tentoonstelling ‘Oog in oog’ kom ik nog terug.
Vandaag ben in in Leiden naar de tentoonstelling
‘Het jaar 1000′ geweest.
Weken geleden ben ik begonnen met de podcast te beluisteren
waarin de tentoonstelling wordt toegelicht (4 delen).
Vervolgens kreeg in van collega’s het boek dat bij de
trntoonstelling verscheen. Daar ben ik mee begonnen
het te lezen.
Maar vanochtend met de trein naar Leiden en vanmiddag weer terug.
Ik maakte een paar foto’s onderweg:
Eerst kwam ik langs het Kasteel van Breda. Hier het beeld vanuit het Valkenberg in Breda.
Bij het verlaten van het park kom je dan langs het Nassaumonument. Dit is een foto van de ‘zijkant’. Als je bijvoorbeeld vanaf het station naar het park loopt zie die regenwaterafvoer niet. Die is juist zo leuk.
Het monument heeft een aantal reliefs. Dit beeldt de intocht en de ontvangst van de Nassau’s in Breda af.
Deze spectaculaire hanger in op de tentoonstelling te zien. Je ziet Christus als beschermer van het Ottoonse vorstenpaar: Keizer Otto II (op de foto links) en Keizerin Theophanu. Een prachtig stuk.
Sommige van de complexen in Florence zijn heel groot,
heel onvoorspelbaar van samenstelling en de inhoud
kan je nog veel meer verrassen.
De Basiliek van San Lorenzo is onderdeel van het
Mediceo Laurenziano Complex. De Medicikapellen zijn er
ook een onderdeel van.
In de crypte van het complex is een natuurhistorische
tentoonstelling maar ik kom er ook andere dingen tegen:
Florence, Basilica of San Lorenzo, Verrocchio is de ontwerper van de Tomb of Cosimo the Elder, 1467.
Bij het grafmonument/pilaar stond de volgende omschrijving:
When Cosimo the Elder died in 1464 the City Counsil, or Signoria, paid him the compliment of ordering a solemn funeral. The place chosen by the Medici for his burial was naturally the Basilica of San Lorenzo and Verrocchio was commissioned to produce his funeral monument in March 1465. The artist designed a large Renaissance sarcophagus built into the pillar, in the crypt, that supports the floor of the chancel. Cosimo’s body was placed in the sarcophagus on 22 October 1467. Verrocchio also designed the geometrical polychrome marble inlay work which serves as Cosimo’s tombstone in the floor before the high altar in the basilica and which is situated exactly above his tomb in the crypt below. His funeral monument can be glimpsed through four grates (roosters) set around the edges of the marble inlay work.
The Latin inscription regularly removed and replaced to reflect the Medici family’s alternating political fortunes, reads: Here lies Cosimo de Medici Father of the nation by public decree.
Het volgende graf is van Donatello:
Basilica of San Lorenzo, Tomb of Donatello.
Manifattura Moscovita (?), Icona con l ‘ascensione di Cristo, inizio sec XIX (begin 19e eeuw).
Een van de grootste verrassingen van het bezoek aan Florence. Palazzo Vecchio, The hall of geographical maps. Cosimo had het plan geval een ruimte helemaal te wijden aan de aarde en de sterrenhemel. De cosmos. De ruimte zou een instrument van studie en interesse maar ook van politiek worden.
India, Patagonië en Vuurland.
Een restauratie was in volle gang.
Ik kon mijn ogen niet geloven. Wat een werk, wat een kennis. Niet al die kennis kwam uit Italië. Zo zou werk van Ortelius geruikt zijn. Op de laatste foto Germania met links het gebied dat we nu Nederland noemen.
Ik vond achter een betaalmuur een artikel over de kaarten:
CHARISMATIC COSMOGRAPHY IN LATE CINQUECENTO FLORENCE (2009)
MARK ROSEN
University of Texas at Dallas
Arts & HumanitiesOne of the most significant projects of the Renaissance involving cosmographical decoration was the remarkably ambitious (and only partly completed) Guardaroba of Duke Cosimo I de’ Medici, begun in 1563. It is located in the Florentine ducal home and center of authority, the Palazzo Vecchio, and was described in contemporary correspondence as being the “cosmography of Duke Cosimo” – a lavishly decorated chamber expressing the duke’s interpretation of the physical universe. In creating a new state room to house the Medici collection of artworks and precious objects, Cosimo and his primary artistic advisor, Giorgio Vasari, assembled a team of artists, artisans, humanists, geographers, and scientists to give concrete shape to Cosimo’s cosmos (a pun which was widely acknowledged in his day). The ostensible aim of this room was to re-create the structure of the known universe in miniature, placing maps and astrological imagery at the center of its complex program. In its intended form, the Guardaroba was probably the most significant attempt in sixteenth-century Italy to visualize and demonstrate on a grand visual scale a sovereign’s cosmography.
The initial plans for the Guardaroba were only partly followed and ultimately were greatly scaled back after Cosimo died in 1574. A much abbreviated form of the room was completed by Cosimo’s two successors, his sons Francesco I (ruled 1574-1587) and Ferdinando I (ruled 1587-1609).
It was intended as a collecting area, with cabinets circling the four walls of the room; on those cabinets were to be painted 57 maps of the regions of the world, broken down according to the ancient Ptolemaic divisions as well as updated with more recently explored areas. The objects of the Medici collection would then be placed behind those maps inside the cabinets, according either to place of origin or perhaps according to type of object; in either case, a system designed to give order to the collection was keyed to the maps. Further fleshing out the program were antique portrait busts placed atop the cabinets, three hundred uniformly sized portraits of great leaders of recent centuries, images of plant and animal life, a preexisting planetary clock made in the early sixteenth century by Lorenzo della Volpaia, and, painted on the ceiling, a great astrological chart showing all the currently known constellations. Also planned for the room were two globes, one terrestrial and the other celestial, which would sit hidden in a compartment above the painted constellations until the duke or a courtier pulled a switch to open a panel in the ceiling that would then let the two globes slowly descend to the floor – clearly the most theatrical effect of the ensemble.
The fabrication of the space, however, encountered a number of setbacks primarily owing to changes in patronage.
De tekst in dit boekje sluit grotendeels aan op bovenstaande tekst van Mark Rosen.
De laatste foto geeft een overzicht van alle kaarten.
De volgende foto’s kun je rekenen bij de ruimte met de kaarten
maar ook bij een andere ruimte. Het gaat me om de deuren.
De deuren zijn prachtig ingelegd om zo afbeeldingen te maken. Zo zie je hier een soort van raam in de deur.
Zoals deze Dante door Giuliano da Maiano en Francesco de Giovanni ook Francione genoemd. Het ontwerp is van Sandro Botticelli, 1480.
De tekst is: ‘Nel mezzo del cammin di nostra vita (In het midden van onze levensweg)’, de beginregel van Inferno, het eerste deel uit de Goddelijke komedie.
Mandy den Elzen, Flora van Breda, Grote Kerk, Breda. Op mijn eigen pc staatn de foto’s van deze blog in een map met de naam ‘Floraatje van Breda’. De ronkende introductie op een aantal websites hadden bij mij de verwachtingen hoog gemaakt. Bij een bezoek aan de kerk viel het wat tegen. Niet dat de planen niet mooi zijn maar de presentatie maakt bekijken moeilijk. De informatie over de planten, de oorsprong van het blad en de vindplaats zijn of summier of niet aanwezig. Jammer.
Als kunstenaar werkt Mandy den Elzen op het grensvlak van kunst, natuur, wetenschap en biologie. Haar werk is al op verschillende locaties over de hele wereld tentoongesteld. Deze zomer brengt Den Elzen een ode aan de verscheidenheid van Bredase wilde plantensoorten met haar project Flora van Breda. Door in samenwerking met de Plantenwerkgroep van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging zorgvuldig de gevonden planten te beschrijven, archiveren en conserveren creëert Den Elzen een tijdsbeeld van het ecologische erfgoed van de stad. De planten en hun verhaal worden als het ware een monument, opgedragen aan het belang van groen in een stad. In de Grote Kerk Breda, waar zelf ook een verscheidenheid aan bloemen en planten te vinden is, worden de gebalsemde planten in een groeiende installatie bij elkaar gebracht en gedurende de tentoonstelling aangevuld met nieuwe vondsten. Schuif aan bij dit plantenritueel en laat je inspireren door de onderzoekende verhalen.
Misschien is een een app actief op de planten zoals studenten die
gemaakt hebben voor de graven in de Grote Kerk.
Misschien zijn daar de ‘zorgvuldige beschrijvingen’ van
Mandy den Elzen te raadplegen?
Ik ga dat nog eens navragen.
Geum Urbanum, Geel Nagelkruid. Waarom vindt iemand dit geel? Waarom noemt iemand dit ‘nagel’-kruid. Wat kun jer mee kruiden. Er is vast veel meer over te vertellen.
Gelukkig is Wikipedia er altijd:
Geel nagelkruid of gewoon nagelkruid is een in de Benelux vrij algemeen voorkomende, 30-60 cm hoge kruidachtige plant uit de rozenfamilie (Rosaceae). De soortaanduiding soort urbanum is afgeleid van het Latijnse woord voor stad, omdat de soort vroeger vooral in de buurt van steden en dorpen voorkwam.
De Nederlandse naam van deze plant heeft geen betrekking op de op nagels lijkende weerhaakjes van de vruchtjes, maar op het feit dat de wortel naar kruidnagel ruikt.
Geel is waarschijnlijk omdat de bloemen geel zijn (?)
Malva Sylvestris, Groot Kaasjeskruid. Prachtige vorm.
Wikipedia:
Regionale namen zijn onder meer hemdeknoopjes, juvverrooske, kasekenskruid, kattekaasjes, kerkbloem, mastellekens, mastellekenskruid en pastellekens. Voor de oorsprong van de botanische naam Malva zijn ten minste twee verklaringen. De eerste verklaring stelt dat Malva is afgeleid van het Oudgriekse woord ‘malassoo’ = verzachten. De tweede verklaring is dat Malva is afgeleid van het Hebreeuwse woord ‘malluah’ = zout van smaak. De naam kaas is afgeleid van de vruchtvorm, die iets van een Goudse kaas weg heeft.
Dit blad van de Aegopodium Podagraria, Zevenblad, verdient een betere foto.
Flora van Nederland:
De in mei tot juli bloeiende plant is genoemd naar zijn typische samengestelde bladeren, die vaak bestaan uit 5 tot 7 deelblaadjes.
Eupatorium Cannabinum, Koninginnekruid.
Flora van Nederland:
Kruisbestuiving door diverse insecten is gewaarborgd doordat de meeldraden eerst rijpen en naderhand het stempel met de twee stijltakken ver boven de bloemen uitgroeit.
Aan de stengels staan de forse tegenoverstaande bladeren. Ze lijken heel sterk op de bladeren van Cannabis; vandaar de soortsnaam ‘cannabinum’ in de wetenschappelijke naam.
Misschien zijn de bladeren onder de stolpen wel de gebalsemde exemplaren (?)
Following in the footsteps of the great 16th and 17th century botanists and inspired by Aristotle’s approach to taxonomy, the artist reveals her preoccupation with preserving organic forms of the phytosphere. Den Elzen assiduously establishes a botanical archive of singular leaves. Having devised an innovative conservation process, she meticulously embalms them, consistently developing new methods of retaining specimens’ colours and life-like morphology. By doing so, the artist not only creates the first-ever physical herbarium of Breda, but also writes a symphony of diversity, functionality, and harmony, celebrating unique patterns and elaborate arrangements of each leaf’s shape and veins.
Afgelopen zaterdag ging ik voor een soort dubbelbezoek
naar Den Haag:
– ik wilde voor de tweede keer de Flora Batava tentoonstelling
zien in Huis van het boek;
– ik ging de opera Zauberflöte The next generation zien en horen
in Amara (huis voor cultuur, educatie, events en ontmoeting).
Tussen die twee zaken zou ik ergens gaan eten.
Het liep een klein beetje anders.
Eerst maar eens zien of ik Amare kan vinden. Nou dat was geen probleem. Nu naar Huis van het Boek.
Maar het was warm.
Ik kwam wel dicht in de buurt maar besloot toch
op een terras op een van de kanalen te gaan zitten.
In de schaduw, op het water, een beetje deinzend.
Wie doet je wat.
Tussen de elegante bomen op het Voorhout: Voorhout Monumentaal 2023. Wie doet je wat? Michael Jacklin, Rest Image II, stafijzer.
Marieke Bolhuis, SHE is GIANT, EPS staal, polyurea, DD lak.
Atelier van Lieshout, Milkman, cortenstaal. Persoonlijk had ik het ‘Boer met stikstof op zijn hoofd’ genoemd.
Armando, Kopf, brons.
Zeger Reyers, Vanaf hier mag alles.
Eten deed ik bij een uitstekend Indiaas restaurant.
Werkelijk erg goed.
Toen was het tijd voor de voorstelling. Zauberflöte.
Hier met een Nederlandstalig libretto.
De opera speelt zich af in de toekomst.
Een figuur die wel erg veel weg heeft van Trump starft op toneel.
De taal is direct, er wordt geen blad voor de mond genoemen.
In grote lijnen wordt het oorspronkelijke verhaal van Emanuel Schikaneder
aangehouden.
Het is een bekende verhaalopbouw:
je stelt de deelnemers voor, je stuurt ze op een tocht met
opdrachten en daarin verwerk je muzikale hoogstandjes.
Die waren er!
Aan het eind komt alles goed.
Dus uitstapjes naar extreem rechts, klimaat, gelijkheid van
vrouw en man. Ze liggen voor de hand en passen goed.
Wolfgang Amadeus Mozart, Emanuel Schikaneder, Zauberflöte – The Next Generation. Helaas was het niet druk in Amare want de voorstelling is de moeite waard. Ik heb me prima vermaakt.
Het was nog een eindje met de train maar hij ging!
Het Stedelijk Museum Breda is verbouwd.
Het heeft geen jaren geduurd maar toch wel een aantal maanden.
Sinds afgelopen weekend zijn ze weer open dus ik ben vanmorgen
meteen naar de tentoonstelling met werk van Ruud van Empel
gaan kijken.
Het museum heet overigens nu STDLK Museum Breda.
Wat mij betreft had men de grote schoonmaak nog wel
wat verder kunnen doortrekken zodat er een betekenisvolle
naam was gekozen en er geen tentoonstellingen meer
worden georganiseerd waar je geen foto’s mag maken.
Ruud van Empel Arcadia is de titel van de tentoonstelling. Op de eerste wand is het werk Voyage Pittoresque #1 te zien. Een ‘Archival pigment print. Van Empel is een pionier op het gebied van het digitaal bewerken van foto’s. Is daarmee tot intrigerende werken gekomen waarbij waar je naar kijkt heel echt lijkt maar het nooit echt is.
In de oudere werken die er hangen zie je vaak jaren-50
geklede kinderen in een omgeving met veel groen maar ook
prachtige kleuren. Een opmerkelijk aantal van de planten
en bloemen die je er op ziet staan lijken verdacht veel
op vleesetende planten. De idylle wringt.
Verrassend vond ik de serie Pollution.Geen natuur meer maar
plassen olie-achtige stoffen in uiteenlopende kleuren.
Hopelijk mag ik deze foto dan wel gebruiken. Deze is afkomstig van de publiciteits e-mail van het museum. Dus dit mag dan waarschijnlijk wel. Het werk is heel herkenbaar.
Bij de tentoonstelling wordt deze ‘catalogus’ verkocht. Let op: de werken waarmee Van Empel bekend geworden is, die staan hier niet in. Die zijn waarschijnlijk alleen voor de verkoop via de gallerie. Wel staan in dit boek foto’s van de Synagoge en het bijbehorende schooltje van uit de tijd dat dit een kraakpand was. Al is het bij mij om de hoek, ik had daar nog nooit eerder iets van gezien.
De meubels in de koningsgraven waren versierd met metalen. Hier in de vorm van papyrusblad. 2000 – 1600 voor Christus, goud, koper en zilver.
Hand van goud, 2000 – 1600 voor Christus, Inv. 25563.
Kistje met de naam van farao Amenemhat IV, graf 2, 1772 – 1764 voor Christus, obsidiaan en goud.
Pijlpunt van Koning Zakar-Ba’al, 1050 – 900 voor Christus, brons.
Byblos was een gote havenstad in Libanon.
Misschien niet zo groot qua oppervlakte en omzet als
Rotterdam of Shanghai, maar wel in vergelijking
tot andere havensteden in de Middellandse Zee tijdens
de Egyptischedynastieen.
Egypte was verslaafd aan cederhout en andere producten
uit Libanon en je kon het via Byblos vervoeren.
Daarom is de tentoonstelling over deze haven zo interessant
om te zien.
Ga het zien in het RMO in Leiden.
Egypte en het Egyptisch koningschap zijn interessant voor
Libanon en dus volgt men er de Egyptische mode.
Byblos, Sluiting van een halskraag, glas in lotusmotief. De schenker die op dit stuk genoemd wordt is Thoetmosis III.
Hoofd van Thoetmosis III net cobra, teken van het koningschap, 1478 – 1425 voor Christus, kalksteen.
Een heel bijzonder deel van de tentoonstelling is een
verzameling brieven en hun vertaling.
Ze zin onderdeel van een collectie van 382 brieven
van de farao’s Amenhotep III en Achnaton.
Ze dateren van 1360 – 1330 voor Christus.
60 Brieven zijn geschreven door
de koning van Byblos: Rib-Hadda.
De vondsten in dit deel van de tentoonstelling zijn grafvondsten. Spiegel, graftombe van Ipy-Shemu-Abi, 2000 – 1600 voor Christus. Zilver en goud.
Nee geen hoge kroon maar een decoratie van een meubelstuk. Meubelversiering in de vorm van papyrus, 2000 – 1600 voor Chr. Goud, koper en zilver.
Wierooklepel met vogelkop, 2000 – 1600 voor Chr. Goud, zilver en hout.
Ketting met hanger (pectoraal), Graf 2. Het sierraad toont koning Ipy-Shemu-Abi als farao, 2000 – 1600 voor Chr. Ingelegd carneool, turkoois, faience en lapis lazuli.
Twee ringen met scarabee, Graf 1. De ring links was van Prinses Nubemiunet, 2000 – 1600 voor Chr. Goud en amethist.
Armband met Egyptische scarabee, Graf 2, 2000 – 1600 voor Chr. Goud en amethist.
Allemaal gezien in Florence, eerder dit jaar.
Lorenzo Monaco, Adorazione dei Magi il Redentore i Profeti Isaia e David, circa 1420. Tempera on wood.
Gentile da Fabriano, Adorazione dei Magi, 1423. Tempera on wood (detail, no predella).
Leonardo da Vinci, Adorazione dei Magi, circa 1481 – 1482. Oil on wood.
Albrecht Dürer, Adorazione dei Magi, 1504. Oil on panel.
Benozzo Gozzoli, Palazzo Medici, The Magi Chapel, 1459 – 1460. Of de drie afbeeldingen ook de drie koningen zijn durf ik niet te garanderen. Het was zo indrukwekkend. De fresco’s beslaan meerdere muren.
Benozzo Gozzoli, Palazzo Medici, The Magi Chapel.
Gisteren was ik in Amsterdam en was even in de kerk op het begijnhof. Daar zag ik deze mooie kerststal.
In dezelfde kerk.
Als je kijkt naar de voorwerpen op de tentoonstelling
dan realiseer je jezelf dat Byblos een toptentoonstelling is.
De voorwerpen zijn stuk voor stuk prachtig, de stad en het leven
in Byblos is voor de meeste van ons bezoekers een volkomen
verrassing en het verhaal wordt goed verteld.
Ik heb er van genoten en dat doe ik nu weer, weken later,
nu ik mijn foto’s nog eens doorloop en presenteerbaar maak.
Nijlpaarden uit Byblos. In het echt zijn de nijlpaarden minder aaibaar maar als beeldhouwwerk wekken ze zeker die indruk.
Veel van de voorwerpen in dit bericht zijn bij elkaar gevonden in een tempelcomplex. Dit is een kalkstenen stempelzegel met de naam Ankh-Nefer, hoofd van de Osiristempel in Byblos.
Depositie F.
Zittende baviaan.
Leeuwenmens, 2000 – 1600 voor Chr. Kalksteen.
Persoon met schaal.
Persoon met schaap op de schouders.
Menselijk figuur.
Vensterbijl met handvat, brons, 2300 – 1800 voor Christus. De term ‘vensterbijl’ ken ik niet. Ook internat weet er niet goed raad mee. Het boek bij de tentoonstelling is geen catalogus die elk voorwerp dat te zien is uitgebreid beschrijft. Misschien is er wel een ‘wetenschappelijke’ catalogus maar die heb ik niet gekocht. In het boek kwam dit voorwerp helaas niet aan de orde.
Hoofd als hanger, brons en bladgoud, 1940 – 1760 voor Christus. Opvallende datering.
Zegel in de vorm van een kop van een steenbok, brons, 1940 – 1760 voor Christus. INV19114.
De foto’s van de laatste twee voorwerpen tonen ook het nummer dat bij het voorwerp staat en dat naar de tekst verwijst die ergens in de vitrine ophangt. In deze twee situaties tonen die ook nog eens aan hoe groot de voorwerpen zijn. Schitterend speels figuur: Dierenfiguur, brons, 2000 – 1600 voor Christus. INV AO10956.
Het gaat niet over het nieuwe deel van de grafkelders
van de Oranjes in Delft.
Het gaat om grafvondsten in ‘de oudste wereldhaven’,
Byblos in wat we nu Libanon noemen.
De tentoonstelling in het RMO in Leiden.
Op de tentoonstelling is een grote serie aardewerk te zien. In allerlei groottes, modellen, decoraties en functies.
Let op dat mooie, gedraaide handvat.
Een krater, een vaas speciaal bedoeld voor het mengen van vloeistoffen. Inv 407590.
De tentoonstelling Wab-Sabi is echt bijzonder.
Ook deze laatsteserie foto’s en keramiek bewijst dat.
Sieboldhuis, Japan Museum, Wabi Sabi, Ohira Shingo.
Misschien wat veel tekst van de tentoonstelling maar de werken zijn heel bijzonder en een beetje hulp is nooit weg.
Het geluid van karpers: Ninomiya Naohiro, Nokomi.
Ito Keiichi, Tyawan (komlandschappen). Bij komlandschappen moet ik natuurlijk meteen aan de boeklandschappen van Jan de Bie denken. Niet dat ze er op lijken maar de fascinatie van de kunstenaar op een bijzonder onderwerp.
Takasugi Norio.
Sano Naoko, Matchakommen.
Yamamoto Masao. Het duurde even voor ik doorhad dat dit een foto van drie vogels in de sneeuw is. Prachtig.
Detail van een gouden, rituele dolk uit Byblos. Even verderop het hele voorwerp.
RMO, Byblos, Bijl, 2000 – 1600 voor Chr. Goud.
Byblos, Dolk, 2000 – 1800 voor Chr. Goud.
Deze voorwerpen maken de tentoonstelling interessant
voor het grote publiek en alle leeftijden.
RMO, Byblos, Dolk met handvat, 2000 – 1800 voor Chr. Brons.
Argusvlinder 