Het boekblok heb ik in de band gelijmd en onder bezwaar gelegd.
Gisteravond kon ik het er onder uit halen.
Dit is het resultaat:
Omdat het verwerken van het blauwe schutblad bij de eerste band niet beviel ga ik de platten aan de binnenkant nog afwerken met marmerpapier. Ik had wat extra gekocht voor het geval dat…..en dat komt nu van pas.
Hier zie je 1 plat en het boekblok. Het boekblok heeft als eerste en laatste katern een soort van dubbel schutblad. Die schutbladen zijn meegenaaid. Maar bij het eerste boek kreeg ik het lange eerste schutblad dat ik lijmde op het plat niet mooi. Vandaar dat het eerste schutblad veel korter is geworden. Het dient wel voor de bevestiging, net als het lint waarom het boekblok is genaaid. Maar omdat het veel korter is kan ik het dat blad sneller lijmen en beplak ik de binnenkant van het plat straks als laatste stap met stukken handmarmer.
De platten en het boekblok worden aan elkaar verbonden met een materiaal dat ik al heel lang geleden heb gekocht. De naam weet ik niet meer. Het is een soort van een folie met een papieren binnenkant. Gecacheerd, zeg maar. Daarom gebruik ik nu geen kraftpapier als basis van de rug. De rug is uitgetekend en het eerste karton voor de rug is hier al gelijmd.
De omslagen moeten nog gemaakt worden.
Marmer:
Sustain & Heal, hangemaakt door fairtrade gecertificeerde vrouwen in Bangladesh.
Papier op basis van jute.
Donkerblauw basisvel. Zwart en houtskool met rode en metallic gouden highlights, ongeveer 68 gr. Gekocht bij Papier Royaal.
De band kan gaan drogen.
In Zutphen bezocht ik het Stedelijk Museum Zutphen.
Veel over de archeologie, de handel in de stad maar ook BOEKEN.
Dus daar sta ik vandaag even bij stil.
Antifonariums zijn misschien niet zo populair bij boekenliefhebbers maar het zijn boeken net als ieder ander boek. Stedelijk Museum Zutphen, Antifonarium uit de Sint Walbrgiskerk, 2e helft van de 15e eeuw met aanvullingen uit de 16e eeuw.
Met een mooie initiaal en mooi penwerk.
Antifonarium van de kerk van Warnsveld, circa 1500 – 1528/9.
Helaas herhalen de teksten elkaar nog al eens. De fel rode achtergrond en tekst op een glazen ondergrond levert niet altijd een duidelijk beeld op. Men heeft wel veel voorwerpen bij elkaar in de vitrines staan.
Missaal van de Zutphense St Antonius-Vicarie uit de 1e helft van de 15e eeuw.
Liber Aureus Zutphaniensis, Het gouden boek van Zutphen, 1350 – 1500.
Missaal van het Fraterhuis St Hieronymusberg in Hulsberg, 1473.
Met extra aandacht voor de klavieren (blijkbaar heten deze leren knoopjes ‘monkey fists’ in het Engels).
‘Kneep en binding’ schiet te hulp:
klavier
element aan de rand van een blad, dat uit de snede steekt en zo het vinden van een bepaalde opening vergemakkelijkt.
Er zijn vele vormen van klavieren: omgevouwen (en door het blad gestoken) strookjes van het blad zelf, opgeplakte strookjes, gevlochten knoopjes …
Duits: Registerknopf, Registerstreifen
Engels: fore-edge marker, tab, maar dus blijkbaar ook ‘monkey fist’
Frans: signet de gouttière
Antifonarium (Zomerdeel) uit de Sint Walburgiskerk, 1e helft 15e eeuw.
Niet vaak eerder gezien: Aflaat afkomstig van Convent Het Rondeel, 1336.
Details van de zegels.
De trip naar Zutphen was vooral voor de Librije maar
de Walburgiskerk, het stadje en de musea waren de moeite
van een bezoek waard.
Vandaag de Walburgis als kerkgebouw. Ook daar is een folder van.
Zutphen, Walburgiskerk, foto uit de folder.
In de kerk is aan de hand van een facsimile al te zien wat de Librije te bieden heeft. Met dat verschil dat je gewoon door dit boek kunt bladeren. Een belangrijk boek. Het boek beschrijft ons zonnestelsel met als centrum de zon en niet de aarde, zoals dat op dat moment de algemene overtuiging was. Nicolaus Copernicus, Revolutionibus Orbium Coelestium, facsimile. Het boek verscheen in 1543.
Dit boek zou het in de huidige Nederlandse regering heel goed doen. Het boek van Balthasar Bekker, De Betoverde Weereld, 1661 – 1693, begint deel 3 met: ‘Waar in ’t gemeen gevoel’. Dat is zowat hetzelde als ‘Het volk ervaart.’ Dit boek staat uiteindelijk wel aan de goede kant want het bestrijdt bijgeloof.
Dit boek werd een beetje ongelukkig gepresenteerd maar de tekst onder de illustratie is heel toepasselijk: Onder het opstellen van dit boek, had ik, uit mijn kamer, het oog over de wallen van Zutphen, over de schone (= mooie) voorbij stromende IJsel, over de lustige daar achter liggende beemden en zaailanden, op de bergen van de Veluwe, en op die hoge bosschages, waar achter het vorstelijke Loo schuilt. Johannes Florentius Martinet, Katechismus der natuur, 1777 – 1779. Een beschrijving van de natuur om de grootheid van God te illustreren.
Gielis van Eynde, doopvont, 1527.
Detail van de ijzeren Kaarsenkroon, eind 14e eeuw.
Van Heeckeren monument, 1706, marmer.
Op een pilaar doodt Sint Joris een draak.
Details van de vele grafzerken.
Sculptuur, God de Vader, circa, 1485, zandsteen.
Er is een uitgebreide winkel in de kerk. Twee van de boeken
die er lagen kon ik niet laten liggen. Ik heb ze nog niet
gelezen maar ze lijken me interessant:
Marjolein Koudstaal en Mirjam van Velzen-Barendsen, ‘Dit is geprint toe Zutphen’, Thiman Petersz Os van Breda, Andries Jansz van Aelst. De eerste Zutphense boekdrukkers, 2022.
Wim J. Th. Smit, Van verstellingen tot restauratie – De zorg voor de boeken van de Librije van Zutphen vanaf het midden van de negentiende eeuw, 2005.
Vandaag even aan de platten gewerkt.
De platten had ik een tijd terug al gesneden.
Ik wil dat beide boeken dezelfde buitenmaat krijgen.
Vandaag het handgemarmerd papier voor de twee platten
gepast en gemeten om vervolgens te snijden en te lijmen.
Passen en meten, aftekenen, vooral de hoeken. Dan kan ik na het insmeren met lijm het karton snel en precies op de goede plaats aanbrengen.
Dit gaat het boekblok worden.
Snijden.
Het restant.
Dan onder bezwaar. Dan kan ik morgen de hoeken op maat maken en de omslagen lijmen.
De volgende ‘kassabon’ kreeg ik bij het Huis van het Boek
in Den Haag op Prinsjesdag.
Nu het eerste boek gereed is kan ik het tweede boek,
met het meest complete stripverhaal, gaan inbinden.
De werkwijze is bepaald dus kan boek twee sneller gaan.
Boek twee zal bestaan uit 12 losse bladen. Een getekende ‘omslag’, een titelpagina, negen bladen met tekeningen (in totaal 172 vakken) en het voorblad van het ‘schetsbloc’ waar de losse vellen uit komen. Ieder vel plak ik op een ‘drager’, een dubbelgevouwen strook etalagekarton. De dragers worden ingenaaid, zo kan ik losse bladen inbinden zonder al te veel aan de maat van de individuele bladen te hoeven doen. Als de bladen straks het boekblok vormen, plak ik de dragers dicht. Op die manier zitten de individuele vellen goed vast en zit ook de draad vast.
Voorbeeld van een van de losse bladen en een detail van drie vakken, nummers 114, 115 en 116. ‘Zien jullie het ook?’.
De 12 dragers, gevouwen en voorzien van de prikgaten om het inbinden mogelijk te maken.
Helemaal links zie je de drager aan de getekende ‘omslag’ gelijmd. De totel op de omslag is ‘Hemelbestormers’. Overigens is het stripverhaal niet van mij. Ik bind het voor iemand anders in. Gisteren zijn ook alle bladen gefotografeerd, voor- en achterkant.
Je zou kunnen denken dat hier het boekblok in de boekenpers zit maar schijn bedriegt. Dit zijn de nog losse bladen met hun dragers. Door de grootte van de bladen passen ze niet in mijn boekenpers. Die gebruik ik hier als een grote presse papier. De losse bladen liggen hier dus onder bezwaar.
De afgelopen twee nachten was ik in Zutphen.
De reden om daar naar toe te gaan is de Librije.
Maar in dit eerste bericht komen de Walburgiskerk
en de Librije nog niet echt in beeld.
Een paar toeristische foto’s wel.
Zutphen ligt aan de Ijsel en was daardoor al heel vroeg een handelsplaats met verre contacten. De hanzestad voerde aan de ene kant handel tot in Scandinavië en aan de andere kant tot diep in het binnenland in Duitsland. Dat het de stad lange tijd goed ging is te zien aan de gebouwen die er nu nog staan, al dateren ze in hun huidige vorm meestal uit de 17e eeuw. Dit is de Wijnhuistoren.
Dat ‘handel’ het thema was dat de stad groot maakte is op veel plaatsen te zien. Bijvoorbeeld aan dit ‘uithangbord’ met de tekst Verkooplokaal.
Het is een leuke plaats om te wandelen en het is er niet erg groot. Verdwalen lijkt me geen optie. Nadeel van zo’n kleine plaats is dat de horeca volledig op toeristen is afgestemd. In het geval van Zutphen vooral op dagjesmensen. Over het algemeen zijn dat mensen die op korte termijn niet een tweede keer komen. Dat doet wat met de kwaliteit.
De eerste middag ben ik al wel even langs de Walburgiskerk gelopen en zag daar dit beeld van de heilige. Met boek in de hand!
Later op de dag werd het weer goed, zeker voor september. Maar donderdagochtend was het nog mistig bij de historische houthaven.
Twee recente gevelstenen die me opvielen.
Boven een deuropening van het Oude Convent hangt dit boek met de tekst Letter op. De maker, wederom Hans ’t Mannetje heeft hier weer een mooie dubbele betekenis meegegeven.
Er staan LETTER (S) OP het boek. Maar tevens hangt dit zware boek in een beugel boven de deur. Hij zou zomaar kunnen doorroesten en het boek zou …op uw hoofd kunnen vallen, dus “let er op”.
De steen eronder heeft als tekst: “Geheugenis”.
Ook een doordenkertje?
Gisteren ben ik nog verder gegaan met het boek, vanochtend
trouwens ook. Dus het boek is verder dan de foto’s
in dit bericht. Maar daarover binnenkort meer.
De platten zijn goed gelukt. Het marmerpapier laat zich goed verwerken. Dat is natuurlijk altijd afwachten. Nu haal ik de hoekjes er af en lijm ik de omslagen.
De vraag is dan: hoe ga ik de rug maken.
Daar loop ik al even over na te denken maar ik kom er niet uit.
Als ik een boek voor mezelf maak neem ik gerust een gokje.
Maar nu ik een boek maak voor iemand anders (en dan ook nog
twee die min if meer hetzelfde moeten worden), denk ik wat
langer na. Je krijgt maar 1 kans.
Ik besluit dummy’s te maken.
Als boek gebruik ik stukken van de achterkant van de Allerhande.
Ik wil beter begrijpen hoe ik het moet aanpakken.
Dummy 1:
Het materiaal. De achterkant van de Allerhande en twee stukken afvalkarton.
Dan is dit het resultaat. Ik gebruik het groene materiaal dat ik ook op het boek wil gebruiken. Het is een soort van geplastificeerd papier. Ik ervaar meteen hoe het zich laat verwerken (heel prettig). Ik maak de rug door de platten met het ‘rugmateriaal’ aan elkaar te bevestigen, zonder extra ruimte in de rug en zonder rugversteviging. Het boek dat nu ontstaat is nog niet ‘onder bezwaar’ geweest maar gaat makkelijk open staan. Wat meer ruimte in de rug is dus wel een idee.
Maar de kop laat zich eenvoudig plakken.
Dummy 2:
Het materiaal. Een klein stukje van de Allerhande en een reststukje karton.
Daarmee maak ik deze rugbasis.
Dan is dit de beklede rug.
En dan is dit het boekje. Ik heb het zelf open weggezet voor de foto. Deze vorm is mooier dan dummy 1. Dit wordt de aanpak.
Materiaal uitgerekend, uitgesneden, dan meten, passen, ontdekken dat je een meetfout hebt gemaakt, opnieuw snijden, weer passen en meten en aftekenen.
Alles goed klaarleggen, de rug, de platten en het bekledingsmateriaal, de lijm en de lijmkwast. Dan beginnen.
De boekband is gereed. Nu het boekblok nog in de boekband zetten. Het uur van de waarheid.
Gisteren ben ik begonnen met de boekband.
De kern is karton. Die zal ik dus eerst op maat moeten
gaan snijden. Ik ga twee boeken maken dus snij ik
nu al vier platten.
De banden bekleed ik met een marmer. Het marmer heet
Sustain & Heal, het is een handgemaakt marmer.
Het is door fairtrade gecertificeerde vrouwen gemaakt
in Bangladesh. Het papier is gemaakt op basis van jute
en weegt ongeveer 68 gram.
Dit is het karton waar de platten uit moeten komen. Een boekbinder zei ooit dat je dat niet met de hand moet doen. Het snijden van groot karton is met de hand bijna onmogelijk. Het vraagt gedoseerde kracht en om te komen tot een rechthoek
is niet eenvoudig. Gelukkig mag je bij mijn boeken zien dat het handwerk is maar een bordschaar zou ideaal zijn. Daar beschik ik niet over en ook niet over de ruimte die nodig is voor een bordschaar.
Dit zijn de marmers. Je ziet dat ieder blad een eigen ‘rekening’ heeft. Het papier heeft aan alle zijdes nog de scheprand. Deze keer laat ik de scheprand niet terugkomen in het boek. Het mettalic goud dat door het zwart en petrol (groen/blauw) loopt vind ik zo mooi. Het is een werveling die in de ruimte zou kunnen voorkomen en de strip gaat over ruimtevaart.
Dit zijn de platten voor het eerste boek.
Hier snij ik de marmers op maat voor de platten.
Als ik een boek voor mezelf maak zou ik misschien meer op ‘overhouden’ hebben gesneden maar ook deze randen gaan niet weg. Die gaan vast op of in een volgens boek belanden. Daar zijn ze te mooi voor.
Ik leg eerst het marmer weg, Dan leg ik de plat op de plaats waar ik hem wil hebben. Op die manier zorg ik ervoor dat de randen aan alle zijdes even breed zijn. Dan leg ik de grote hoeklineaal aan een hoek van de plat. Dan kan ik dadelijk de plat snel en eenvoudig op de juiste plaat terugleggen. Vervolgens klap ik de plat om en leg die op een stuk papier, lijm de plat in en plaats hem terug op het marmer. Dit heb ik zo voor het eerst zo gedaan en dat beviel goed.
Mijn boekenpers is helaas niet groot genoeg om de platten er in te laten drogen. Dus ik moet improviseren. Bakpapier op de grond, gelijmde plat er op,…….
…….afdekken met bakpapier, een plant (die ik vaker begruik in de boekenpers), ……….
…….dan de boekenpers er boven op. Het gewicht van de gietijzeren boekenpers zorgt er voor dat het karton en het papier mooi vlak blijft tijdens het drogen.
Vandaag weer verder.
Door de warmte van de afgelopen periode heb ik niet veel
gedaan aan mijn meest recente boekbind-project.
De eerste set tekeningen waren beschreven, voorzien van
een ‘drager’ en ze hadden een paar weken onder bezwaar gelegen.
Gereed voor de volgende stap: het naaien van het boekblok.
Het naaibankje is in gereedheid gebracht. Ik wil de bladen met hun etalage-kartonnen dragers op lint binden. Daarmee wordt de rug straks extra stevig. De Linten staan op de juiste plaats en die plaats meet ik af aan de gaten in het schutblad. Dat schutblad is een dubbelgevouwen deel van een stuk papier. Één pagina zal straks op de binnenkant van de boekband geplakt worden, de tweede pagina zal een soort van beschermblad vormen. Een flyleaf noemen ze dat geloof ik in het Engels.
Na geruime tijd onder bezwaar zijn de dragers toch weer een beetje open gaan staan. Daarom, ondanks dat de vellen niet helemaal in de boekenpers passen, toch nog een kleine 24 uur in de boekenpers.
Het naaien is begonnen.
Links aan het blad is de ‘drager’ goed te zien. Voor het bovenste blad is die nog extra bijgesneden om alles van de tekening zichtbaar te houden. Als je goed kijkt kun je zien dat de bladen niet allemaal hetzelfde formaat hebben. De ‘dragers’ wel.
Dan het voorste schutblad nog en dan is deze set ingenaaid.
Zo ziet dat er dan uit. De linten worden straks nog ingekort. Iedere drager ga ik individueel dichtlijmen. Ook de rug ga ik in de boekenpers nog lijmen zodat alle dragers samen 1 rug vormen. Maar dat is de volgende stap. Daarna begin ik aan de band.
Vorig weekend kocht ik een boek (over het boek later meer) en dat
kwam deze week in een doos.
Toen ik de doos goed bekeek bleek de doos een soort van
(politieke) geschiedenisles:
We zien hier: Juliana, P.J. Troelstra, P.J. Oud, A.F. de Savornin Lohman, Tjerk Hiddes De Fries of Tjerk Hiddes De Vries. Een korte introductie geleend van Wikipedia.
Juliana (1909 – 2004)
Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina, Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld was koningin der Nederlanden van 4 september 1948 tot en met 30 april 1980.P.J. Troelstra (1860 – 1930)
Pieter Jelles Troelstra was een Nederlandse dichter, advocaat, journalist en politicus.P.J. Oud (1886 – 1968)
Pieter Jacobus (Pieter, Piet) Oud was een Nederlands politicus en geschiedschrijver.A.F. de Savornin Lohman (1837 – 1924)
Alexander Frederik de Savornin Lohman was een Nederlands politicus.Tjerk Hiddes De Fries, 1622 – 1666
Tjerk (of Tsjerk) Hiddes de Vries was een Fries admiraal en zeeheld uit de zeventiende eeuw.
Twee pakketjes de afgelopen weken: een momotype en een maandenkroon.
De term ‘maandenkroon’ kende ik niet.
Internet ook niet en dus copilot ook niet.
Misschien kennen ze de Italiaanse term ‘corona dei mesi’.
En jawel, zie Wikipedia:
Folgóre da San Gimignano, pseudoniem van Giacomo di Michele of Jacopo di Michele (San Gimignano, 1270 – 1332), was een Italiaans dichter uit de hoge middeleeuwen.
Zijn naam zou afgeleid zijn van het Italiaanse fulgore (schittering, glans) en is onder andere te vinden in een document uit Siena uit 1295. Andere bronnen maken melding van zijn overlijden in 1332. Men weet weinig van zijn leven, behalve dat hij gevochten heeft als infanterist en later cavalerist voor zijn geboortestad of “commune” (Italiaanse lokale bestuurseenheid in de middeleeuwen, vergelijkbaar met gemeente en ommelanden).
Aan hem worden 32 sonnetten toegeschreven, geschreven tussen 1308 en 1316, die in de traditie staan van de Provençaalse lyriek. Het meest bekend zijn de sonnettenkransen gewijd aan de dagen van de week en die aan de maanden van het jaar. Van deze laatste sonnetten bestaat een integrale vertaling door Dolf Verspoor in zijn boek Romaanse sonnetten. Hierin wordt een nostalgisch beeld bij elke maand opgeroepen, waarbij het goede leven (lekker eten en drinken, het beminnen van de vrouwen, het gezellig bij elkaar zitten) een belangrijke rol in nemen.
Daarnaast zijn er enkele fragmenten overgeleverd van een sonnettenreeks over de deugden waar een ridder niet zonder kan en nog enkele politiek getinte sonnetten die betrekking hebben op de toenmalige strijd tussen Ghibellijnen en Welfen (zie ook Dante Alighieri). De strekking van de sonnetten is anti-Ghibellijns.
Het boek bevat per maand van het jaar een sonnet geschreven
door Maarten Asscher. Het boek heet: Dickninge, naar het landgoed
met die naam.
Ik kocht het boek niet vanwege de schrijver maar vanwege de
drukker/boekbinder Geert de Koning van de Factotum Pers.
Voor een hele reeks foto’s van het boek (en andere boeken)
bezoekt u het best de website.
Zoals steeds prachtig gemaakt: Factotum Pers, Geert de Koning, Maarten Asscher, Dickninge, een maandenkroon.
Het het tweede pakket had ik voldoende geduld om foto’s
te maken van het uitpakken:
De voorkant onthult meteen waar we mee te doen hebben. Een tijd terug steunde ik, samen met gelukkig een heel aantal anderen, Myrthe Majoor die een film aan het realiseren was: Home of the Giants. Als tegenprestatie zou ik een monotype ontvangen van een van de stills uit haar film.
Bij de monotype drie briefkaarten met een boodschap.
Ik kan op zoek naar een plaatje aan de muur.
Vandaag heb ik een verantwoordeing geschreven voor de manier
waarop ik de losse bladen met tekst en tekeningen van een
ruimtevaartstrip ga inbinden.
Dan onderzoek je de zaken nog eens een slag naukeuriger.
Dat was maar goed ook want ik vond het volgende.
Bij een blad zijn de tekeningen op de achterkant gemaakt. Bij alle anderen op de voorkant. Daarom zit bij de meeste bladen een stuk marge en de rij gaten voor de ringband aan de linkerzijde. Dat is de zijde waar ik de bladen ga binden. Maar de ruimte, de witmarge, van het ene afwijkende blad is links slechts 5,5 mm.
Bij die andere bladen zou ik dus 1,15 cm hebben maar ik moet me aan de kleinste maat houden.
Dit blad heeft een lelijke vouw van boven naar onder aan de linkerkant van het blad. Daar ga ik dus een bredere strook bevestigen dan bij de andere bladen.
Hier zie je dezelfde vouw aan de achterkant. Toen ik met dit vel bezig was viel me op dat zijn maten niet precies gelijk zijn aan die van de andere bladeren. Het bleek om twee afwijkende bladen te gaan.
Hier zie je het blad oversteken aan de bovenkant.
Schetsbloc. De bladen die groter zijn blijken precies dezelfde maat te hebben als een blad van de originele kaft die ik in de stapel vond.
Zevenentwintig centimeter waar de andere bladen 26,5 zijn. Je ziet hier dat de oude kaft ook een vouw heeft zo’n halve cm van de onderrand. In het zwarte deel is dat het best te zien.
Aan de zijkant hetzelfde.
Het mes is er bij aan te pas moeten komen maar gelukkig kon het snijden beperkt worden tot smalle stroken. Nergens zijn tekeningen of is de tekst geraakt. De bladspiegel is zo goed en zo kwaad als mogelijk gehandhaafd. De snijresten.
In de NRC las ok een recentie van het stripboek Molo Uku.
Vooral het gemelde vertelperspectief vanuit de lokale bevolking
en niet vanuit de koloniale bezetters, sprak me aan.
Daarom bestelde ik het boek en heb het gelezen.
Ook Adriaan van Dis heeft een paar zinnen geschreven om
het boek aan te bevelen.
Ik vraag me af of Van Dis het boek ook daadwerkelijk heeft gelezen. Erno Pickee is een Nederlandse docent die de tekst schreef, Harits Farhan is een Indonesische tekenaar, Molo Uku, Erfenis van de Gouden Eeuw.
Ik stel me de vraag of Van Dis het boek zelf gelezen heeft
omdat ik niet overtuigd ben dat het Moluks perpectief wel
echt tot zijn recht komt.
Het boek schetst een idillisch beeld van vredelievende mensen
die in een soort van perfecte wereld leven tot er een VOC-schip
voor de kust verschijnt.
De tekst is naif optimistisch en als fantasie prima maar de
claim is dat het een Moluks perspectief gaat tonen.
Maar het lijkt een bedacht Moluks perspectief van een
wereld zonder kwaad.
Dat is jammer want het is zo belangrijk dat er boeken
verschijnen met een ander beeld dan de VOC-mentaliteit die
de Nederlandse minister-president Jan Peter Balkenende
in 2006 de wereld in stuurde.
Ongelukkig is ook dat het boek een deel 1 is waar wel de
zaadjes worden gelegd voor een vervolg maar dat het vervolg
er nog niet is. Denk niet dat het een dun boekje is.
Het is een dik boek maar op zich zelf omvat het nauwelijks
enige karakterontwikkeling en maar weinig voortgang.
De tekenstijl is mooi. Maar de meeste tekeningen zijn
zwart/wit en de stijl past wat minder bij een verhaal dat
het beeld op de geschiedenis wil veranderen.
Daarvoor zou ik voor een meer strakke stijl gekozen hebben.
De stijl van Harits Farhan zou het prima doen bij een
fantasyverhaal. Maar ik verwachtte meer een verhaal dat
in de geschiedenis een paar dingen gaat rechtzetten.
Het verhaal wordt ingeleid door paginavullende tekeningen
over Syrië, Egypte, China, de Romeinen en Arabië.
De tekening van Egypte toont een dodenmasker, laten we
zeggen van Toetanchamon, 14e eeuw voor Christus.
Daarnaast zien we piramides, ze zijn te herkennen als
de piramides van het plateau van Gizeh. De grootste
is uit de 26ste eeuw voor Christus.
Het is niet fout zo’n beeld te construeren maar heel
nauwkeurig vindt ik het ook niet. Het doet de vraag
stellen of de andere dingen die je in het boek ziet en
leest wel nauwkeurig zijn.
Het tweede deel ga ik ook zeker lezen. Wie weet…..
Al een keer eerder gaf ik aan hoe ik de handgetekende bladen van een ruimtevaartstrip in wil binden. Per pagina ga ik een dubbelgevouwen strook aanbrengen waarbij de tekeningen niet geraakt gaan worden. Dus eerst maar eens stoken gesneden met de snijmachine.
Steeds passen of de stroken passen zoals je het bedacht hebt. Er zijn twee vellen die niet meer de oorspronkelijke grootte hebben. Daar gaan de stroken dan ook niet groot genoeg voor zijn. Maar eerst maar eens de meerderheid van de bladen een oplossing bieden.
De stroken van etalagekarton laten zich moeilijk vouwen. Daarbij gebruik ik mijn metalen driehoek om de ene helft vast te houden en ik gebruik mijn vouwbeen om te vouwen. Klinkt logisch maar de stroken moeten zoveel mogelijk identiek zijn. Dat valt nog niet mee.
De vouw is afgemeten.
Het stapeltje dubbelgevouwen stroken.
Het lijkt zo wel een kunstwerk van Jan Schoonhoven maar het zijn mijn stroken die ik weggelegd heb om onder de boekenpers te stoppen. Daar hebben ze meer dan 20 uur gelegen.
Eenmaal uit de boekenpers stop ik de stroken, op elkaar, nog een paar dagen tussen de twee ‘knijpers’. Volgende stap gaat worden gaten voorprikken en dan stroken lijmen aan de bladen. Maar voor ik dat doe wil ik een verantwoording schrijven voor de keuzes die ik maak. Volgt binnenkort.
Een van de handgetekende plaatjes van de stripverhaal die ik ga inbinden. De tekeningen en de tekst zijn al lang geleden gemaakt. De persoon die ze maakten had heel veel interesse in ruimtevaart. Er zijn een aantal losse vellen, waarvan een aantal zijn die goed zouden kunnen dienen als omslag en een aantal vellen uit het schetsboek met tekeningen die samen een strip vormen.
Of er een verband is of bedoeld is met het gebied White Sands
in de Verenigde Staten, weet ik niet en daar zullen we ook
niet meer achter komen. Maar de kans is groot.
Wikipedia:
Het White Sands National Park (voor 20 december 2019 White Sands National Monument) is een Nationaal Park en Nationaal Monument in de Verenigde Staten, ongeveer 25 km verwijderd van Alamogordo in New Mexico op een hoogte van 1291 meter. Het gebied is een deel van de door bergen omringde vallei Tularosa Basin en bevat het zuidelijke deel van een 710 km² groot veld met zandduinen van gipskristallen.
Maar er is ook een aantal vellen die nog in het originele schetsboek zaten. Ze zijn tweezijdig voorzien van tekeningen en teksten. De eerste pagina is een soort van titelblad. De lekst is ‘Van planeet tot planeet’. Het is eenzijdig benut. Te zien is dat de bladen met een metalen draad vast zitten. Een draad die als een ringband is gevormd. Die draad haal ik weg want die verhinderd het inbinden. De bruine rand op de bladen lijkt uit plakbandresten te bestaan. Daar blijf ik van af. Ik ga inbinden, niet restaureren.
De draad is een lange draad. Die haal ik dus door ieder gat om hem er zo langzaam maar zeker uit te halen. Als de draad te lang wordt knip ik hem af.
Alleen het laatste eindje kon ik er uitdraaien. De stukjes papier die je hier ziet liggen tussen het metaal zijn niet van de bladen met tekeningen. Ze zijn denk ik van bladen die eerder uit het schtsboek zijn gehaald of (gezien de kleur) de achterkant van het schetsboek. De achterkant zit er namelijk niet meer bij.
De beschadigingen aan de bladen zijn in de loop der jaren gebeurd. Eerst wilde ik die rand met gaten en omgekrulde stukken van de bladen afsnijden. Maar de strook papier naast de tekeningen, aan de voor- en achterkant, zijn de enige stukken die ik kan gebruiken om de bladen te ‘verlengen’ met een inbindbare strook papier. Dus ik ga niets wegsnijden, iedere millimeter zal ik moeten gebruiken. Technieken om losse bladen in te binden waarover je kunt lezen, gaan bijna altijd uit van voldoende ruimte om een boek in te binden. Die is er hier niet dus die moet ik eerst maken.
Het idee is om de schetsbladen aan één kant te lijmen op een dubbelgevouwen strook karton . De vouw is dan de plaats waar gaten in gemaakt kunnen worden voor de binddraad. Na het binden kan dan het tweede uiteinde van de strook op het schetsblad gelijmd worden. Als een soort van sandwich, zonder tekening of tekst te overlappen. Omgekrulde delen van de schetsbladrand kan ik dan op zijn plaats lijmen.
Is dat een bibliotheek waar je gedwongen bent om
aan een stuk door boeken te lezen?
Nee het is een bibliotheek waar men, ter bescherming
van de boeken, de boeken aan een ketting heeft liggen.
Een dergelijke bibliotheek bestaat in Nederland:
de Librije in Zutphen.
Omdat ik er binnenkort een keer wil gaan kijken, heb
ik eerst gezocht naar informatie ter voorbereiding.
Ik vond het volgende boek.
Lotte Hellinga, Vroege Drukken – Librije Zutphen – De kettingbibliotheek van de Walburgiskerk, Philip Elchers, 2010.
In de inleiding worden 4 boeken aangekondigd waarvan dit deel 1 is.
De overige delen zijn bij min weten nooit gepubliceerd. Helaas.
Het boek gaat is, zoals de naam al zegt, op de vroege drukken,
de gedrukte boeken in de bibliotheek van kort na en tijdens de
verspreiding van de nieuwe technologie: de boekdrukkunst met losse letters.
Er zit in het boek (en vooral achter het boek) veel kennis over
de boekdrukkunst en de eerste stappen daarmee.
Daarnaast worden veel boeken besproken uit de bibliotheek.
Maar daarmee stuit het boek meteen op een dilemma: er is veel kennis
maar hoe breng je dat bij een breed publiek?
De tekst van het boek is niet heel ingewikkeld. Veel van de informatie
zal voor een aantal lezers al bekend zijn. Bij de beschrijving
van de boeken ligt dat anders. Niet dat daar de tekst ingewikkeld is
maar er wordy weinig hulp geboden om uit de zoekplaatjes te komen
die dergelijke boeken vaak zijn.
Je kunt wel vinden wat er over het boek gezegd wordt maar
het is wel even zoeken. Dat is niet erg maar dan is het gelijk
een stuk minder een introductie voor een breed lezerspubliek.
Alles bij elkaar heb ik het met plezier gelezen en bekeken
en kijk ik uit naar een bezoek.
Misschien is de titel niet zo vleiend voor het boek dat ik even
aan je wil voorstellen. Maar de titel zegt dan ook meer
over mijn dag dan over dit prachtige boek.
Ook dit boekje lag al een tijd in mijn woonkamer. Heel vaak lees ik een boek maar half en dan leg ik het weg. Niet omdat het boek niet goed is of het onderwerp me niet interesseert, nee integendeel. Vaak omdat het zo’n goed boek is, zo goed dat ik het niet wil uitlezen omdat het dan voorbij is. Als het er nog ligt, half gelezen, dan kan het avontuur nog verder. In dit geval had ik de inleiding al wel gelezen. Vandaag las ik het verhaal waar het in dit boek om gaat: Bonvesin da la Riva, Het twistgesprek tussen de vlieg en de mier. Het verhaal is een vertaling van Els Jongeneel. De uitgever is Factotum Pers, 2023. De illustratie is van Madeleine Kuijper en de vormgeving, het druk- en inbindwerk is van Geert de Koning.
De verzorging is weer top!
Het boek is zo goed ingebonden. Een plezier om door te bladeren en te lezen.
Mooi lettertype, mooi papier en interessante tekst en toelichting.
‘Een pittige woordenwisseling’ zo heet de inleiding op het fabelverhaal over het gesprek tussen de vlieg en de mier.
Die woordenwisseling staat in een lange en belangrijke traditie.
Die traditie is niet alleen van belang voor dit boek. Het geeft
veel context over hoe verhalen vanuit de Oudheid tot ons kunnen komen.
Zo schrijft Els Jongeneel op de pagina’s 9 en 10:
Het dispuut tussen dieren vinden we met name in dierfabels die vanaf de Oudheid circuleerden, meestal in Latijnse vertaling. De bekendste bron zijn de Fabulae Aesiopiae van de Latijnse fabeldichter Phaedrus (1e helft 1e eeuw n.Chr.). Het begin van Bonvesins dispuut tussen de vlieg en de mier – de onbezonnen, pochende vlieg die naar eigen goeddunken haar kostje zoekt en binnenkomt bij vooraanstaande lieden, maar geen voorraad aanlegt en ’s winters omkomt van de honger, tegenover de ijverige, deugdzame mier die zich door hard werken voorraad verschaft – is ontleend aan Phaedrus (IV, 23).
Phaedrus (IV, 23) is een mooie fabel van een hond die met een groot
stuk vlees in zijn bek in het water zwemt.
Hij ziet zijn weerspiegeling in het water met een groot stuk vlees
dat hij wel wil. De hond opent zijn bek om het vlees te pakken,
maar verliest het vlees dat hij in zijn bek had en bijten in
de spiegeling levert natuurlijk niets op.
Dit is een thema dat, in een andere vorm, terugkomt in de
literatuur over de mier.
Voor de moralistische uitwerking echter van de botsing tussen het deugdzame, ijverige miertje en de snoevende onbezonnen en ondeugdzame vlieg heeft Bonvesin geput uit een of meerdere bestiaria, bundels van dierenverhalen die in de 13e eeuw in zowel het Latijn als in de volkstaal circuleerden, veelal in dichtvorm. De brontekst van de bestiaria is de Physiologus, een in het Grieks geschreven collectie van (overwegend) dierenverhalen van een onbekende auteur, waarschijnlijk ontstaan in Alexandrië in de 2e of 3e eeuw. Veel van de opgevoerde dieren zijn ontleend aan de Bijbel. De oorspronkelijke Physiologus is verloren gegaan; het werk is voornamelijk in Latijnse vertalingen overgeleverd. De dierenverhalen zijn opgebouwd uit een natuurhistorische component (‘natura’ genoemd) gevolgd door een allegorische interpretatie. De allegorische interpretatie, die kenmerkend is voor de bestiaria, is gebaseerd op de door God aan Adam verleende macht over de dieren en op de daaruit voortvloeiende volwaardige kennis en naamgeving van de dieren door Adam in prelapsarische staat, zoals vermeld in Genesis 2:19-20.
Genesis 2:19-20, in de versie van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap.
De schepping wordt daarbij beschouwd als spiegel van geestelijke beginsels. Kennis van dieren, aldus de onderliggende gedachte van de bestiaria, verschaft inzicht in de goddelijke scheppingsorde, die ten dienste staat van het moreel en geestelijk nut van de mens. Dat spirituele nut belichten de auteurs van de bestiaria door middel van allegorisering, meestal gefundeerd op Bijbelexegese.
Eerder noemde ik dit waarschijnlijk het watermerk in het papier maar het kan ook goed zijn dat dit het gevolg is van een extra handeling van de boekbinder. Een soort van blinddruk op het papier….
Zo ook bijvoorbeeld het Bestiario moralizzato di Gubbio (13e eeuw) waarmee Bonvesin waarschijnlijk bekend is geweest, aangezien het de enige van de overgeleverde bestiaria betreft waarin de vlieg als ‘exemplum’ wordt gepresenteerd.
Alles bij elkaar een ‘restjesdag’ met bijzondere allure. Een aanrader!
De boeken liggen al weer een tijdje, gelezen, in de woonkamer.
Ik kwam er maar niet aan toe om ze te noemen op mijn blog.
Voor beide boeken geldt dat ze waarschijnlijk met de
beste bedoelingen gemaakt zijn: rechten voor de vrouw, tegen
discriminatie en kolonialisme en voor de natuur.
Maar goede bedoelingen maken nog geen sterk (strip)verhaal.
Het verhaal van het volk van de Nez Percé dat wordt verdrongen door de koloninisten in Noord-Amerika en dat vlucht naar Canada. Een verhaal van Francois Corteggiani, getekend door Gabriel Andrade en met historisch advies van Farid Ameur: Chief Joseph – Het echte verhaal van de Far West. Als iemand in de titel van een boek spreekt van ‘Het echte verhaal’ dan ben je gewaarschuwd.
Achterin het boek een historisch verslag. Als je dat leest realiseer je je meteen hoe saai het stripverhaal eigenlijk is dat er van gemaakt is. De strip slaagt er nergens in een verhaal van vlees en bloed te worden in de betekenis dat het nergens persoonlijk wordt. Het blijft een droog feitenrelaas.
Emmanuel Suarez zorgde voor de tekst en Hamo voor de tekeningen van De buitengewone expeditie van Corentin Tregier in Congo, Alle denkbare goede bedoelingen worden op een grote stapel gelegd. Alleen leidt dat niet automatisch tot een goed verhaal. Het komt niet tot leven en wordt gaandeweg saai.
In beide boeken is niets mis met de tekenstijl. Je moet er van houden maar beide stijlen hebben een plaats in het stripgenre. Hier pagina 15 als voorproefje.
Argusvlinder 