Papier-mâché

Het is de bedoeling om de letterzuil aan de buitenkant
nog te voorzien van een decoratie.
Die wil ik gaan maken met papier-mâché.
Dat heb ik niet meer gedaan (het werken met papier-mâché)
sinds ik op de kleuterschool een masker van papier-mâché
heb gemaakt. Toen had de kleuterjuf de papier-mâché
gemaakt. Afgelopen najaar zag ik nog in Lecce (Italië)
hoe men met stroken papier en lijm er prachtige werken mee maakten.
Veel kerststallen.

Mu moet ik dat zelf eens gaan proberen.
Het begint er mee dat ik een idee moet hebben voor
de decoratie. Letterzuil, Afficheletters, Letters dus.
Welke letters?

IMG_3719MVanSjaalman

In ieder geval doet de letter ‘M’ mee. Gesneden uit schuimrubber afkomstig uit een weggegooide doos uit de afvalcontainer. Ik weet niet hoe precies ik de letter moet snijden. Welke details je straks nog ziet nadat er papier-mâché over gaat. Heb vooral voor dit materiaal gekozen vanwege de dikte.


Onlangs las ik weet iets over de Max Havelaar.
Daar komt de persoon Sjaalman in voor.
Die brengt te beoordeling een pak met manuscripten
maar een potentiële geldschieter. De geldschieter is handelaar in koffie
en komt een geschrift tegen dat naar zijn idee over koffie gaat.
En zie de ‘Max Havelaar’ is geboren.

IMG_3720SjaalmanInWording

Het woord dat ik ga maken is dus ‘Sjaalman’. Daarbij wil ik vooral wijzen naar het ‘Pak van Sjaalman’.


Het vrije woord staat in Nederland behoorlijk onder druk.
Er waren altijd al groepen van buiten Nederland die er
druk op proberen uit te voeren. Maar de druk wordt steeds meer opgevoerd,
steeds dichter bij huis. Nu in Nederland zijn het de
boeren, viruswaanzinnigen en extreem-rechtse partijen
die proberen daar inbreuk op te doen.
Het ‘Pak van Sjaalman’ staat voor mij voor de vrijheid
meningen te formuleren en te uiten.
Over allerlei onderwerpen, maar zonder daarbij de vrijheid van
anderen te proberen te beperken.

Wikipedia zegt het zo:

De Ideeën van Multatuli (in diens eigen spelling Ideen) zijn een reeks van 1282 genummerde, overwegend aforistische en essayistische overwegingen en stellingnames, die in omvang uiteenlopen van enkele zinnen tot enkele bladzijden, en tussen 1862 en 1877 werden gepubliceerd in zeven bundels. Tussen de overpeinzingen is ook andersoortig werk opgenomen, zoals de volledige roman De geschiedenis van Woutertje Pieterse en het toneelstuk Vorstenschool. Het dominerende beschouwende gedeelte betreft voornamelijk maatschappijkritiek. In de stijl ervan schudt hij oude vormen van zich af, zich uitdrukkend in een directe spreektaal, die niettemin van een grote taalbeheersing getuigt.

IMG_3722Sjaalman

De letters snij ik uit de hand. Ik gebruik verschillend materiaal: dun schuimrubber in combinatie met karton. De ene keer ligt de letter bovenop. Een andere keer wordt de letter opgebouwd. Ik gebruik een stuk van een hemd. Een stuk van een doos. Ik gebruik stukken bamboe en een deel van een riem. Wat van de details straks overblijft weet ik nog niet. Dat gaan we zien. Het idee is papier dat helemaal in de lijm is geweest, in drie lagen aan te brengen. Iedere laag in een bepaalde richting zodat ik weet hoe ver ik ben.


IMG_3723StrokenKrantenpapier

De stroken krantenpapier liggen al netjes gescheurd te wachten. Op de kleuterschool hadden we kleine stukken papier een nacht in de lijm laten staan zodat er een brij ontstond waarmee je bijna kon boetseren.


IMG_3724Sjaalman

Nu nog even uitzoeken hoe ik de letters ten opzichte van elkaar ga leggen. De afficheletters, drukletters in het algemeen, stellen je in staat om ideeën te formuleren en te uiten in drukvorm.De riem moet nog mooi plat komen te liggen.


IMG_3725Sjaalman

Dit gaat het worden. Of de letters te dicht bij elkaar liggen? Ik ga het ervaren. De letters (op twee na, die drogen nog) heb ik vastgeplakt op een stuk papier ter grootte van een zijkant van de letterzuil. Dus als ik straks de ‘Sjaal’ ga uitsnijden en uithollen (de vormen er langs de achterkant uit ga halen) dan zou het moeten passen op de letterzuil.


Het komt allemaal goed

In Breda zag ik gisteren op verschillende plaatsen
drie teksten. Zal wel met het begin van het nieuwe
schooljaar te maken hebben.

IMG_3714BredaVreemdeTekstenIamBlue

I’am blue.


IMG_3713VreemdeTekstenBredaTkomtAllemaalGoed

‘T komt allemaal goed. Dat geloof ik ook.


Letterzuil – Single sheet binding

Intussen was ik al weer wat verder met de letterzuil
en met het voorbereiden van de platten voor mijn eerste
oefening uit Smith’s Sewing Single Sheets.
Een boek van Keith Smith waarin hij methodes beschrijft
voor het inbinden van boeken met losse bladen in plaats van katernen.
Daarbij geeft hij methodes aan voor het inbinden zonder
en met ondersteuning aan de rug van het boek.
Ik begin zonder ondersteuning en vele zullen dit herkennen
als een Koptische binding.

IMG_3695VoorkantVoorplatZietErGoedUit

De voorkant van de voorplat is nog niet helemaal af maar is mooi opgedroogd. Bij deze bindwijze maak je de afwerking van de platten voordat je gaat inbinden. Achteraf is het namelijk onmogelijk een mooie bekleding aan te brengen. Zoals je ziet heb ik er voor gekozen de bekleding met papier uit te voeren vrij naar het ontwerp van Keith Smith.


IMG_3696AchterzijdeVoorplatZietErMinderUit

Zo ziet de achterkant er dan uit. Dat is natuurlijk niet goed. Eens vochtig laat dit papier zich niet meer snijden. Met de schaar kun je het nog wel kleiner maken maar daarmee bereik je niet de precisie die je met een mes kunt bereiken. Gelukkig is de achterkant niet mooi want daar moet toch nog een afwerking op aangebracht worden. Dus kan ik dit nog wel ‘verstoppen’.


IMG_3698LetterzuilLadesMetNaamstrokenOrganiseren

Voor de letterzuil ben ik de lades aan het sorteren en beschrijf ik de inhoud van de lades op de naamstrook. Ik heb de lades ook genummerd van 1 tot 15.


IMG_3699LetterzuilLadesMetNaamstroken

Compleet.


Antiquariaat Leest

IMG_3701ScheveningenAntiquariaatLeest

Deze winkel zag ik afgelopen weekend voor het eerst. Mooie naam voor een antiquariaat trouwens. Naast prachtige boeken in de etalage zagen we dit formulier. Nu weet ik dat veel mensen zeggen dat ze het moeilijk hebben met het in acht houden van de coronamaatregelen maar je kunt het de mensen ook te moeilijk maken: Maximaal 6 personen (of 480 kg). Hoe denkt Robin van Beek dat gewicht te gaan handhaven?


Golfkarton

Op dezelfde verkooptentoonstelling zag ik werk van Vivian Roozenbeek.
Ook van haar had ik niet eerder gehoord.

IMG_3708VivianRoozenbeek

Vivian Roozenbeek.


Van een van de werken die er te zien zijn maakte ik twee foto’s.
Één frontaal en één van opzij.
Bedrieglijk eenvoudig is het werken met golfkarton.

IMG_3706VivianRoozenbeek

IMG_3707VivianRoozenbeek

Vivian Roozenbeek.


Gregorio Bracamonte Nicoya: Jaguar

Op een verkooptentoonstelling in Den Haag zag ik werk
van Gregorio Bracamonte Nicoya.
Hij maakt onder meer beelden in de traditie van
Centraal Amerika en in het bijzonder vielen mij
de jaguar-beelden op.

IMG_3704GregorioBracamonteNicoyaJaguar

Gregorio Bracamonte Nicoya.


IMG_3705GregorioBracamonteNicoyaJaguar

Gregorio Bracamonte Nicoya,


Scheveningse indrukken

De afgelopen twee dagen waren we in Scheveningen.
We hadden geluk het was redelijk mooi weer.
De vakanties zijn voorbij dus het was eenvoudig de
drukte te vermijden.

IMG_3702ScheveningenVredespaleis

Het Vredespaleis.


IMG_3709ScheveningenHaven

Scheveningen Haven in de avond.


IMG_3710SchedeningenOpMaandag

Scheveningen op maandag.


IMG_3711ScheveningenMeeuwenOpHetStrand


IMG_3712ScheveningenNieuwbouwOpHetStrand

On-Nederlandse bouw op een on-Nederlandse plaats. Nieuwbouw op het strand van Scheveningen.


Losse bladen binden

IMG_3686AlleDelenVoorHetVoorplatZijnGesneden

Alle delen die dadelijk de compositie moeten gaan vormen zijn gesneden. Ik kan al wel vertellen dat je meteen de hoekjes van de inslagen moet snijden. Als straks het papier vochtig is van de lijm zal dat niet zo eenvoudig gaan en gaat het makkelijk scheuren en als je mes niet vlijmscherp is opstroppen. Dat is mij dus al overkomen. Maar zover was ik hier nog niet.


IMG_3687VoorplatVochtigMaken

Eerst heb ik het voorplat vochtig gemaakt. Keith Smith geeft aan dat je de compositie in één keer moet afmaken. Voor- en achterkant. Dat snap ik wel want het papier en karton zal door het vocht gaan vervormen. Maar bij mij in de werkplaats droogt nu alles zo snel dat ik na het centrale deel het voorplat eerst onder bezwaar laat drogen. Heb je meer ervaring hiermee (deze lijm, dit papier en karton en deze compositie) dan zal dat inderdaad beter gaan.


IMG_3688HetBeginIsGemaakt

De eerste strook is een soort van ankerpunt voor de volgende stroken. De plaats waar deze strook moest komen was dan ook afgetekend op het voorplat.


IMG_3689IederDeelEvenGoedInDeLijmZetten

Steeds ieder stuk goed insmeren met lijm. Het papier is een zwaar papier waarvan ik ooit een pak kocht bij de Hema. Een pak met verschillende kleuren papier om kaarten te maken. Dus niets bijzonders maar wel zwaarder dan bijvoorbeeld printerpapier. Ik lijm op een stuk spiegel. Glas werkt denk ik ook goed: eenvoudig schoon te maken en glad.


IMG_3690ZienHoeDatErUitZietAlsHetGedroogdIs

Het centrale deel is geplakt. So far, so good. Nu heb ik het even laten drogen.


IMG_3692Letterzuil10LadesHebbenEenNaamstrook

Het werk aan het voorplat heb ik afgewisseld met het plakken van de naamstroken op de lades in mijn letterzuil.


IMG_3693MiddenVoorplatBeplakt

Eenmaal opgedroogd ziet het centrale deel er goed uit.


IMG_3694AlleLadesHebbenNuEenNaamstrook

Morgen misschien meer over het voorplat. Dit is de laatste lade die een naamstrook kreeg. Steeds heb ik alle lades eerst nat gemaakt. De strook papier ten minste twee keer in de lijm gezet. Anders droogt het gewoon te snel in mijn werkplaats.


Losse bladen binden (Sewing single sheets)

Al een tijdje zoek en verzamel ik karton, van consumentenverpakkingen
tot een doos waarin flessen wijn gezetten heeft, om daar
losse bladen uit te snijden.
Om die losse bladen in te kunnen binden heeft
Keith Smith in zijn boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’ drie methodes
beschreven voor het inbinden zonder extra ondersteuning.
Die wil ik eens gaan proberen dus heb ik 3 stapels met elk 10 bladen
bij elkaar geharkt.

IMG_3671VerschillendKartonDikDunBedruktLeeg

Dit zijn de bladen voor het eerste boek. Heel verschillend materiaal, verschillende diktes en sterktes. De sterkte van het papier/karton kan een probleem worden. Maar dat gaan we ervaren. De afmetingen zijn ongeveer 17 x 28 centimeter.


IMG_3672ZelfLijmMaken

Er zijn veel verschillende soorten lijm. Voor boekbinden zijn er eigenlijk maar twee keuzes: PVA of een bloempasta. PVA gebruik ik tot nu toe steeds maar ik wil ook ervaring opdoen met een bloempasta. Die heb ik ooit eens gemaakt en het probleem was dat de lijm al heel snel niet meer bruikbaar was door schimmel. Daarom gebruik ik nu een middel dat ik in een hobbywinkel heb gekocht en dat gebaseerd is op cellulose. Ik ga het niet op belangrijke boeken uitproberen maar op deze testboeken van losse bladen en op de naamstroken op mijn letterlades. De glazen pot is precies 250 ml water en het schepje dat er bij ligt is het maatschepje dat in de verpakking van de lijm zit. Het lege verfblik wordt mijn lijmpot.


IMG_3673SingleSheetKeithSmith

Dit is de stapel karton met de twee platten. Je ziet de verschillende maakwijzes van het karton, de diktes en het materiaal. Aan één kant steken de platten uit: de voorkant van het boek (fore edge). Aan de rug komt geen versteviging dus als je de platten laat uitsteken aan de boven- en onderkant dan gaat je boekblok op den duur doorzakken als het in een boekenkast staat.


IMG_3674SingleSheetsKeithSmithDePlattenStekenMaarAamEemKantUit


IMG_3675SingleSheetsKeithSmith

En nog een bovenaanzicht.


IMG_3679DeWerkplaatsIsZoDroogDatikHetKartonNatMaakVoordatIkKanPlakken

De platten ga ik bekleden met papier. Het is in mijn werkplaats nog zo droog en warm dat ik de platten helemaal bevochtig om het drogen van de lijm niet te snel te laten verlopen. Het achterplat krijgt één kleur. Op de voorplat komt een soort van compositie in 5 kleuren. Het ontwerp staat in het boek van Keith Smith.


IMG_3680Prikmal

Ook de prikmal heb ik al voorbereid.


IMG_3681VierVanDeVijfKleuren

Als ik mijn berekeningen wil tonen kan ik die maar beter niet meer met potlood maken. Dit zijn vier van de 5 kleuren voor het voorplat.


IMG_3682KeithSmithPagina92

Het ontwerp van Keith Smith staat op pagina 92 van zijn boek.


IMG_3683MaarHetVoorbeeldVanKeithSmith

In het ontwerp in het boek gaat Smith uit van een portrait ontwerp. Dus een compositie die op een oppervlak komt dat hoger dan breed is. Bij mij is dat niet zo: mijn boek wordt breder (28 centimeter) dan hoog (17 centimeter). Dat noem je tegenwoordig ‘landscape’. Die afmetingen zijn puur toeval. Consumentenverpakkingen zijn meestal niet zo groot en ik wilde zoveel mogelijk van de afbeeldingen op de losse bladen krijgen. In het boek van Smith staat niet in welke volgorde je de stukken papier het best kunt snijden. Ik werk van het midden naar buiten. De stroken papier aan de buitenkant gaan om de randen van de voorplat heen. Als die op de achterkant straks 1 millimeter meer of minder zijn is niet zo’n probleem. Dat zie je straks niet meer. Maar je wilt geen open ruimtes op de voorkant van je boek.


Mij bekroop het gevoel dat ik bekeken werd……

Plots zag ik, vandaag voor het eerst, dat er een paar
ogen op me gericht was. Zomaar op een boom in
het Valkenberg in Breda.

IMG_3684HannekeAdelaarHebOogVoorElkaarKijkNaarElkaarEnBeoordeelElkaarNietOpHuidskleur

De ogen zijn gemaakt door Hanneke Adelaar. De boodschap is: Heb oog voor elkaar, kijk naar elkaar en beoordeel elkaar niet op huidskleur.


IMG_3684HannekeAdelaarHebOogVoorElkaarKijkNaarElkaarEnBeoordeelElkaarNietOpHuidskleurDetail

Hanneke Adelaar.


Toen ik door wilde fietsen zag ik aan de andere kant van
het pad nog een kunstwerk hoog in een boom.

IMG_3685TheWhiteYouthStandsUpNeverAgainStrangeFruitTheBlackPeopleDeserveABetterWorldCorneVanGool

Aansluitend qua thema: The white youth stands up: never again ‘Strange Fruit’. The black people deserve a better world.’ Corné van Gool.


IMG_3685TheWhiteYouthStandsUpNeverAgainStrangeFruitTheBlackPeopleDeserveABetterWorldCorneVanGoolDetailAtlas

De kleifiguur die het hoogst op de boom is bevestigd is een Atlas met een donkere huidskleur. Dat is waarschijnlijk niet zoals we ‘Atlas’ normaal voorstellen. Corné van Gool.


Op en in het Paleis op de Dam in Amsterdam
is bijvoorbeeld ook een ‘Atlas’ te zien.

IMG_1429KoninklijkPaleisAmsterdamDamAmsterdamHetUniversumVanAmsterdamSchattenUitDeCartografieVanDeGoudenEeuwAtlasMetHetHemelgewelf

Atlas, hier in de Burgerzaal. Hij draagt de hemel op zijn schouders en kijkt neer op de marmeren wereldkaarten in de vloer van de zaal. De architect Jacob van Campen ontwierp de grote zaal als ontmoetingsplaats voor alle burgers. Op het dak van het paleis staat een bronzen versie.

Letterzuil

IMG_3665LetterzuilMetVastePlankenEnDeLades

Gisteren heb ik de planken tussen de zijkanten van de letterzuil bevestigd met spijkertjes. Toen was het moment gekomen de lades er in te plaatsten om te kijken hoe het wordt. Het resultaat zie je op de foto. Ik besloot de buitenkant nog een keer te verven. Dan zitten ook alle kopjes van de spijkers onder de verf. Daarna kan ik weer terug naar de lades. De dozen krijgen nog een ´naamstrook´.


IMG_3666LetterzuilNaamstroken

Deze stroken bevestig ik aan de buitenkant van de lades. De ‘Naamstroken’. Daar schrijf ik dan op welke letters in de lade liggen. Het is tenslotte een letterzuil. Daarnaast krijgen de drie groepen lades elk een kleur. Ook met een strook stevig papier. Op die manier blijven de lades die bij elkaar horen makkelijker bij elkaar. Bovendien verstevigen de stroken de lades natuurlijk weer. Als laatste stap zit ik er aan te denken letters aan de buitenkant van de letterzuil te gaan bevestigen. Daarover binnenkort meer.


IMG_3669VolgendProjectKeithSmithSmithsSewingSingleSheet

De afgelopen weken ben ik bezig geweest om mijn volgende project voor te bereiden. Ik heb diverse afvalcontainers geraadpleegd. Ik was op zoek naar interessant karton. Verschillende diktes, bedrukking, beplakking, materiaal enz. Daarvan heb ik stukken gesneden zodat er ‘single sheets’ ontstaan. De bindwijze haal ik uit het boek van Keith Smithg: Smith’s single sheet binding. Op de foto de eerste 10 enkele stukken karton en het boek van Keith Smith.


IMG_3670LetterzuilStaatTeDrogenVanLaatsteVerfbeurt

Intussen staat de letterzuil te drogen van de laatste verfbeurt.


Dubbelportret

Omdat we alweer een half jaar thuis werken, heb ik
meer dan voorheen, de kans om in de ochtend
een wandeling te maken, een coronawandeling.
Als ik dan door de binnenstad van Breda loop
zijn er altijd weer een paar dingen die op de foto willen.
Dat is niet altijd vernieuwend al is het dubbelportret
(op twee manieren uit te leggen) best interessant.

IMG_3661BredaGroteKerk

De Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk van Breda.


IMG_3662BredaLangeBrugstraat

De Lange Brugstraat. Het was vanmorgen nog lekker rustig in de straten. De winkels waren nog dicht. Hier en daar werden al wel wat bestellingen gelost. Op de Grote Markt was het weekmarkt.


IMG_3663BredaKorteBrugstraat

Maar voor mij was de zon de belangrijkste speler, ook in de dubbelportretten.


IMG_3664BredaKoninginWilhelminaPaviljoenDubbelportret

Door de zon staan er ineens twee bomen voor het Koningin Wilhelmina Paviljoen aan het Kasteelplein in Breda.