Vervolg van de tools voor diplomaten in het Dunhuang van vóór 1000.
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Accounts of goods, Mogao Cave 17, 979 – 982.
Chinese – Khotanese phrasebook, Mogao Cave 17, 10th century.
Old Tibetan annals, Mogao Cave 17, 9th – 10th century. Blijkbaar slaat ‘old’ meer op de oud-Tibetaanse taal dan op de leeftijd van het document.
Mélodie Doumy, A Silk Road Oasis – Life in ancient Dunhuang.
Dunhuang is een oase in een woestijn.
De laatste oase als je vanuit het China van het jaar 100 – 1000
naar het westen wilt reizen.
De zijderoute liep via deze plaats.
Daarnaast was de route via Dunhuang ook de veiligste als je
naar India wilde reizen om zaken te doen of om diepere kennis
over het Boeddhisme op te doen.
Zo’n snijpunt tussen landen vraagt om handelaren, mensen die
meerdere talen spraken en schreven en diplomaten.
Daarom gaat een deel van de tentoonstelling
‘A Silk Road Oasis – Life in ancient Dunhuang’
over diplomaten.
Hier vond ik nog een beschrijving van de tentoonstelling in het Engels.
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Scroll in Sanskrit and Khotanese,
Mogao Cave 17, 943.
Ca Kima-sana, The multilingual envoy, Mogao Cave 17, 982.
Indian medica text in Khotanese, Mogao Cave17, 10th century.
Een van de onderwerpen van de tentoonstelling, die nog te zien is
in de British Library, is de aanwezigheid van grote groepen
vrouwelijke religieuzen. Soms meer dan mannelijke.
Dan gaat het vooral om Boeddhistische kloosterlingen.
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Rules of a womens association, Mogao Cave 17, 959. Als ik de jaartallen zie bij de documenten of het drukwerk moet ik steeds twee keer kijken (van verbazing).
Buddhist discipline for nuns, Mogao Cave 17, 543.
Onderstaande tekst vat nog eens samen wat de boodschap is
bij de tentoongestelde stukken over vrouwelijke kloosterlingen in Dunhuang.
In dit deel van de tentoonstelling ligt de focus op de kloosters
voor nonnen in Dunhuang.
Je zult zien dat het uitwisselen van ideeën over religie gepaard
gaat met substantiele aantallen mensen die zich voor de religie
(Boeddhisme bijvoorbeeld) inzetten.
De boeken, documenten en andere werken hebben daar betrekking op.
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Deng Ziyi, the novice nun, Mogao Cave 17, 10 June 914.
A nun’s will, Mogao Cave 17, 865.
Votive painting, Mogao Cave 17, 9th – 10th century.
Register of nuns, Mogao Cave 17, 10th century.
In het volgende bericht rond ik dit onderwerp af om
naar het volgende onderdeel van de tentoonstelling te gaan.
Wat ik erg interessant vond was dat in Mogao Cave 17 een
compeet, gedrukt boek was, veel ouder dan de gedrukte boeken
in het Westen. Een copie van de Diamond Sutra.
Die zag ik op de tentoonstelling voor het eerst in het echt.
Je kunt hem nog gaan zien tot en met 23 februari.
Het gaat om een boekrol die begint met een afbeelding:
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Printed Diamond Sutra, Mogao Cave 17, 11 May 868. Je leest het goed: ongeveer 500 jaar voor Gutenberg.
Hier ligt de rol. De afbeelding bevindt zich aan het begin. Op de foto bovenaan. Je ziet de rol hier van opzij.
Stamped Buddhist figures, Mogao Cave 17, 5th – 10th century.
Lei Yanmei, the woodblock-carver, Prayersheet.
Lei Yanmei, the woodblock-carver, Booklet.
Tot zover de techniek.
Het eerste bericht over deze tentoonstelling in de British Library
was het eerste deel van de inleiding.
Dit bericht bouwt daar op voort.
Je krijgt ook een idee van de issues waar je mee te maken krijgt
als je documenten of voorwerpen achter glas op de foto wilt zetten.
De breedte van wat er gevonden is in Mogao Cave 17
blijft verbazen.
We hebben natuurlijk geen foto’s van negende eeuw China.
Maar wat denk je hier van:
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, Sketches of the Maitreya Sutra’s paradise, Mogao Cave 17, 9th – 10th century. Het bewerken van de velden – ploegen.
Een monnik preekt.
Bidden bij een tempel.
Als je een handelsplaats bent en je wilt verkopen, dan moet je wel de talen beheersen. Rubbing of a multiingual stele, Mogao Caves, 1907.
Miwnay, the abandoned Sogdian wife, Dunhuang Limes, 313 – 314.
Letter from a Christian priest, Mogao Cave 17, 884.
De ‘Zijderoute’ is een begrip waar we in het Westen
weinig bij stilstaan.
Je zou haast denken dat we het verdringen.
Het geeft namelijk een positief beeld van handel, van migratie,
van landen in het oosten.
Het Britisch Museum heeft het onderzocht en er een grote
tentoonstelling aan gewijd.
De British Library bleef niet achter.
De British Library heeft in haar collectie oa de Stein Collection.
Een verzameling met onder andere werken uit Cave 17.
Vlak bij de Chinese stad Dunhuang ligt een complex met Boeddhistische
grotten die een rol speelden in de verbreiding van het Boeddhisme
van India naar China en Japan.
Door omstandigheden is 1 grot lang afgesloten geweest. Cave 17.
We kenden lange tijd het bestaan van de grot niet meer.
In de grot lagen documenten, boeken en allerlei ander materiaal
dat in Dunhuang ontwikkeld is tussen de 4e en 11e eeuw.
Onder andere het oudst bekende, gedrukte boek: de Diamond Sutra.
De grot is herontdekt door een Chinese monnik en tussen 1906 en
1909 door onder andere de Hongaars-Engelse Aurel Stein.
Zijn collectie wordt beheerd door de British Library.
Voor het eerst in heel lange tijd is er in de British Library
een tentoonstelling te zien over de boeken, manuscripten,
documenten enz.
De titel van de tentoonstelling is: A Silk Road Oasis – Life in ancient Dunhuang. Ik ben, na vorig jaar zelf in Dunhuang te zijn geweest, gaan kijken naar de 50 voorwerpen die er werden getoond. De tentoonstelling opende met het schetsen van de omstandigheden in Dunhuang.
Dunhuang was een vooruit geschoven Chinese post. Een van de grensstreden die het meest naar het westen lag. Hier haalde je nog eens goed adem voor je naar het westen ging of kwam je op adem om na de woestijn verder te reizen naar het oosten. Voeg daar aan toe de stroom van mensen en ideëen (bijvoorbeeld in de vorm van boeken) vanuit India die het Boeddhisme verspreidden.
Londen, British Library, A Silk Road Oasis, earthenware figure, China, 7th – 10 century. De Sogdiërs waren een groep handelaren die zich in Dunhuang vestigden. Maar het beperkte zich niet tot deze groep. Dunhuang was een smeltkroes.
An ancient Iranian prayer, Mogao Cave 17, 9th century. Dit document is een voorbeeld van de breedte (van onderwerp en geografie) en belang van de voorwerpen gevonden in Dunhuang.
News of turmoil on Central China, Dunhuang Limes, 313 – 314. Zoals hieronder te lezen is geeft het document aan dat onrust in China (overvallen door de Hunnen) leidde tot hongersnood. Heel actueel: de oorlog in Oekraine leidde tot voedselproblemen in Noord-Afrika. Politiek raakte het nog veel verder.
Hemp shoe, Dunhuang Limes, 1st – 2nd century. Dunhuang was niet alleen een cultureel schakelpunt, het was ook een belangrijke knoop in de militaire verdedegingslinie van China.
Bij de tentoonstelling verschijnt ook dit boek dat alle voorwerpen van de tentoonstelling nog eens in het juiste perspectief zet. Mélodie Doumy, A Silk Road Oasis – Life in ancient Dunhuang.
Volgende keer verder met de intro.
De lange afstanden in China leg ik af met de trein,
de hogesnelheidstrein.
Vanuit Dunhuang ga ik naar Lanzhou, een heel andere stad.
Dunhuang is rustig, weinig verkeer, relaxed.
In Dunhuang wonen zo’n 200.000 mensen.
Lanzhou is een stad met 4 miljoen inwoners (2020).
Dat was even iets anders.
Toen ik de reis plande was het idee dat er een transfer nodig
was vanaf het hotel in Dunhuang naar een station voor de
hogesnelheidstrein 180 kilometer verderop.
Maar tijdens de coronaperiode was er wel het een en ander
veranderd. Na een taxirit van 20 minuten stopte de taxi
voor een groot gebouw. Dat bleek het station te zijn.
De eerlijkheid gebied te zeggen dat de trein waar ik in stapte
dat wel de hogesnelheidstrein was maar dat de rails daar
nog niet helemaal was aangepast. Dus het eerste deel van de
reis ging ‘langzaam’.
De eerste indrukken van China laten zich samenvatten als: groot, weids.
Overal sporen van menselijke activiteiten.
Hier ongeveer wisselden we van spoor en ging de snelheid fors omhoog.
De trein stopt slechts op een paar plaatsen zoals hier: Zhangyexi Railway Station (Zhangye West Railway Station).
Er komen mooie landschappen voorbij. Met besneeude bergtoppen in de verte op sommige delen van het traject.
Xining Railway Station.
Minhenan Railway Station. ‘Bijna’ in Lanzhou.
Lanzhou vanuit de taxi. Dat is een heel andere drukte dan die ik de dagen ervoor gewend was.
Het zicht vanuit de hotelkamer.
Een voetgangerscirkel of voetgangersviaduct.
Tijd on te eten en rusten.
Twee avonturen in het bericht van vandaag.
Misschien vind je het eerste avontuur wel erg klein, maar….
De hotelkamer die ik had in Dunhuang Hotel was heel ruim voor
een kamer voor één persoon. Er was een soort van huiskamer
met daarin een reservebed, een grote slaapkamer en nog
een ruime badkamer/toilet.
In de huiskamers stond onder andere een eettafel met vier
stoelen en een bankstel. Natuurlijk met een groot tv-scherm.
De tweede avond zag ik een vreemd blauw schijnsel in de kamer.
Het projecteerde zich ook tegen het plafond.
Dat ik door had dat het van de tafel kwam, dat duurde even.
Het was een beetje verborgen door een plant die midden op
tafel stond. Voor de foto heb ik die even opzij gezet.
Bij een betere inspectie bleek dat onder het gehaakte (?)
tafelkleed een soort van verlichting te zitten.
Het leek mij zoiets als een mechanisme om dobbelstenen
te laten rollen zonder dat je de stenen met de hand moet
aanraken. Maar misschien ben ik nauwkeurige in de gaten gehouden.
Ik denk dat het een soort van speeltafel was.
Na een dag met de taxi van grenspost naar grenspost wilde
ik die avond eten in een restaurant.
In het Memory Box Café had ik al eens gegeten en een of twee
keer thee gedronken. Dit is een typisch Lonely Planet-tent.
Een gelegenheid waar (soms) wel Engelssprekend personeel is
en waar een meer ‘internationale’ sfeer is. De inrichting
zou niet misstaan in het westen, er is koffie (ook cappuccino)
en er zijn gerechten die westers lijken.
In een dergelijk café zie je vaak andere westerse toeristen
en lokale mensen die de sfeer prettig vinden.
Maar bij het Memory Box Café was ik steeds de enige westerling.
Maar de temperatuur was goed, er was geen terras bij hen en bij
het restaurant er naast wel.
Dus ik gaf aan iets te willen eten bij die buren. Het personeel sprak
geen Engels maar dat remde de serveerster niet om mij uit
te leggen dat men koelkasten had staan waarin op satehstokjes
geprikt vis, vlees en groente gereed lag voor de grill.
Het idee is dat je een aantal van die stokjes kiest, je kon
ze zelf uit de koelkast halen en in een schaal leggen, waarna
het restaurant voor de bereiding ging zorgen.
Omdat ik ook eens noodles wilde eten heb ik van een kaart met
foto’s ook nog een gerecht gekozen.
Eerlijk gezegd herken ik niet alles, gaandeweg mijn reis zal dat steeds beter gaan. Maar dat maakt ook niet zo veel uit. Ik lust meestal de meeste dingen. Dus waarom niet in China. Dit was vooral vis.
Respectievelijk vlees en groete.
Eenmaal bereid, gemarineerd, kwam het dan zo op tafel. Dit was heerlijk.
Het was mij vooral om de noodles te doen. Eerlijk gezegd lukte het me niet om dit met stokjes te eten. Er is best veel kracht in je hand nodig en er komt techniek kijken bij het ‘oprollen’ van de noodles om de stokjes. Ik heb het geprobeerd maar heb toen toch om een vork gevraagd. Het duurde even voor men begreep wat ik wilde, de persoon die me hielp dacht dat ze geen vork hadden, maar dat het Memory Box Café er wel zou hebben. Een tweede persoon kwam er toen tussen want ergens had men toch een vork. De noodles smaakte prima. Maar niet alles ging op.
Bij het eten dronk ik thee. Dat kun je in China natuurlijk overal en altijd krijgen. Terwijl ik zat te eten legde de serveerster deze knoflook nog even op de glazen tafel. Waarschijnlijk voor het geval dat ik vond dat er te weinig in het eten zat (?). Ik heb er goed gegeten, de mensen waren heel vriendelijk, zowel het personeel als de andere gasten. Kortom een super avond.
De afspraak was een avontuur van een halve dag met de taxi.
Maar stiekum was het al veel later geworden.
Voor de taxichauffeur was de dag toch al kapot dus hij
stelde een lunch voor en dan een bezoek aan Yangguan Pass.
De lunch was heerlijk.
Er zat een klein restaurant bij een wijngaard.
Tussen de druivenranken was een pad. Daar had men een
overkapping gemaakt met groen doek/plastic.
Die plaats uit de zon, tussen de druiven was ideaal.
Het eten, zoals altijd, heerlijk.
Dit zal ik geregeld eten, sperzieboontjes met knoflook en peper. Het is eigenlijk een bijgerecht. Je gaat bijvoorbeeld met vier mensen of meer ergens eten. Je bestelt een grote vis op een bepaalde manier bereid. Dan bestel je daar rijst bij en een paar borden met groente. Dit is dan typisch zo’n bijgerecht. Dit in combinatie met wat rijst is voor één persoon ruim voldoende. Bovendien is het erg lekker.
Eten is wel op groepen ingericht.
Je kunt ook wel iets voor één persoon bestellen maar
dat is dan al gauw te veel.
Als dessert een trosje vers geplukte en schoongemaakte druiven.
Perfect.
Yangguan Pass was net als Yumen Pass een versterkte grenspost.
Dit waren de laatste, meest westelijke, Chinese plaatsen in de tijd van de Han dynasty.
Het einde van de Hexi-corridor. Voor westerlingen op de Zijderoute
waren het de eerste plaatsen in China.
Vanaf Chang’an (Xi’an) tot aan deze twee passen was je op Chinees
grondgebied. Veilig te bereizen door een systeem met de
Grote Muur van de Han en militaire kampementen om de reizigers
te beschermen en het rijk van de Han te vrij te houden van indringers
vanuit de steppen.
Reisde je verder over deze Zijderoute dan was je op jezelf en
je medereizigers aangewezen en op de voorzieningen is de oasesteden
verder naar het westen.
Veel staat er niet meer overeind van de kampementen maar dat
kan ook haast niet als hout, gras, aangestampt zand en
steenslag de belangrijkste bouwmaterialen waren.
In China probeert men van deze sites toch iets te maken dat,
ook voor een groter publiek aantrekkelijk is.
In het geval van Yangguan Pass heeft men
de ‘Yangguan Cultural Relics Scenic Area’ ontwikkeld.
Een combinatie van archeologische vondsten, een prachtige
omgeving, een museum, een soort van replica van een fort
met mogelijkheden tot wandelen, leren boogschieten,
souvenirs kopen en Chinese kunst kijken.
Waarom de zuil hier stond weet ik niet. Maar de decoratie was helemaal ‘zijderoute’. Zoals deze kamelen:
Voor mijn doen heb ik er niet heel veel foto’s gemaakt
vanwege de cameraproblemen.
Maar de foto’s geven in ieder geval een eerste indruk van Yangguan Pass.
China, Dunhuang, Yangguan Pass, Yangguan Museum, Gilding statue of seated Maitreya in esoteric Buddhism style, early Qing Dynasty, 1644 AD – 1911 AD, collected from the public. Twee termen roepen bij mij vragen op ‘esoteric Buddhism style’ en ‘collected from the public’. Misschien bedoelen ze met ‘esoteric Buddhism style’ ‘Tibetaans Boeddhisme’. Maar daarvoor weet ik te weinig van de stromingen in het Boeddhisme. Vermoedelijk zouden wij ‘collected from the public’ ‘geconfisceerd’ noemen, of gestolen. Zeker weten doe ik dat niet. Maar opmerkelijk is het wel.
Painted wooden figure of ‘Water-Moon Guanyin’, Liao and Jin dynasties, 907 AD – 1234 AD, museum collection.
The Water-Moon Avalokiteshvara is a bodhisattva of compassion. His Chinese name, Shuiyue Guanyin, refers to his pose, seated in contemplation of the moon’s reflection on the water (shuiyue), and his nature, attuned to the sounds of the world (guanyin). The reflection of the moon in the water refers to the Buddhist concept that everything in the world around us is ephemeral and illusory, and Guanyin has the ability to hear all the world’s suffering.
Painted wooden figure of Guanyin, Liao and Jin dynasties, 907 AD – 1234 AD, museum collection.
Bronze statue of seated Water-Moon Guanyin, Song dynasty, 960 AD – 1278 AD, museum collection.
Seated stone statue of the Buddha Shakyamuni, Northern Wei dynasty, 386 AD – 534 AD, replica. Dat zul je in westerse musea niet zo vaak zien, een replica. Als het er bij staat zoals hier dan kan dat wel. Dan is het ook wel goed als ze er staan om iets duidelijk te maken maar als replica’s de meerderheid van de collectie is dan wordt ik daar minder blij van.
Pottery figure of a non-Han man walking a camel, Tang dynasty, 618 AD – 907 AD, museum collection.
Het was die 20ste september langzamerhand heel warm geworden. Binnen viel het nog wel mee, maar buiten….. Daarom vingen deze voorwerpen direct mijn oog: Leather wine bag, Qing dynasty, 1616 AD – 1911 AD, museum collection. Ik heb vaak meegemaakt dat men in China onder ‘wine’ meerdere vormen van sterke drank laat vallen, niet alleen wijn. Of je hier ook niet gewoon water in mee kunt nemen…… Hoewel sommige daar misschien wat klein voor zijn. De software die ik gebruik om foto’s te bewerken, gebruik ik vooral om de afbeeldingen op de juiste maat te krijgen. Maar je kunt een foto ook ‘verbeteren’. Bij deze wat donkere foto is dan het volgende het resultaat:
Buiten was het heet. De scenic area is best groot. Kortom ik was al moe toen ik bij deze muren aankwam. Geen idee wat de bedoeling hiervan precies is.
Dit is de Yangguan Pass Tower. Het enige wat van deze grensovergang is overgebleven uit de Han-dynasty. Vanaf dit punt kon je met een soort van grote golfkar naar een volgende plaats gebracht worden. Ik ging mee.
Misschien markeert het wandelpad dat afgezet is wel de plaats waar het kampement geweest is. Ik heb de wandeling gemaakt. Dat viel niet mee. Maar je ervaart iets van de woestijn aan de rand waarvan je staat.
Vanaf de Yumen pass ging de bus weer een stukje verder.
De bestemming waar de rit naar toe ging ligt op zo’n 12 kilometer
van Yumen pass, of de Small Fangpan Castle.
Zoals al eerder aangegeven is de term ‘Castle’ niet helemaal juist.
Bij de Small Fangpan Castle gaat het om een toren, de
‘gouvernment seat of the Yumen officer’.
In het geval van de Big Fangpan Castle, de bestemming waar
mijn blog vandaag over gaat, betreft het een groot magazijn.
Een magazijn voor militair materiaal dat er voor moest zorgen
dat grensovergangen als de Yuman Pass goed bevoorraad konden blijven.
Groot is het in ieder geval.
Het is me niet gelukt om goede foto’s te maken vanuit de bus. Laten we het er maar op houden dat het een sfeerimpressie is.
Het ‘Big Fangpan Castle’ zijn de restanten van muren, ook weer
aangestampte aarde. Er is duidelijk een soort van basis te
onderscheiden waarop de muren staan.
De basis en muren vormen een rechthoek.
Het geheel is, als je aan komt lopen, 134 meter breed, het is
18 meter diep en het hoogste punt is nu 6,7 meter hoog.
Alles bij elkaar een fors gebouw.
In de muren zijn gelijkvormige gaten te zien. De tekst
die het gebouw toelicht probeert daar een verklaring
voor te geven.
De foto’s die ik er maakte nemen je mee op de wandeling
naar de afzetting rond het magazijn en vervolgens loop ik
rond het gebouw terwijl ik regelmatig een foto maak.
Je ziet de zon/schaduw hun werk doen.
Hier zie je goed dat het onderste deel een soort van basis is, een plateau, waarop de muren gebouwd zijn.
Naast ‘Big Fangpan Castle’ worden ook de volgende namen gebruikt: ‘Ancient castle of Hecang’ en ‘Chang’an Warehouse’. ‘Chang’an’ was de naam van de hoofdstad van de Han Dynasty (206 BC – 220 AD), we kennen die stad nu als Xi’an. Voor ‘Hecang’ kan ik geen verklaring vinden.
Voor het maken van foto’s was het alles bij elkaar geen geweldige dag. Doordat ik onvoldoende had opgelet was de batterij van mijn camera bijna leeg. Ik haalde net het einde van het bezoek aan dit magazijn. De foto’s die ik daarna maakte komen van mijn telefoon. Uiteindelijk kwam ik goed weg want mijn telefoon bleek in China stuk te gaan. Maar de foto’s zijn goed thuis gekomen.
Persoonlijk vind ik dit de mooiste foto van het complex. Zelfs op een toch afgelegen plaats kun je als toerist niet zomaar overal op eigen gelegenheid naar toe. Naast de bus heb ik hier geen ander vervoermiddel gezien. Dat je niet op de muren mag klimmen en het magazijn niet in mag lijkt me logisch. Bezoekers zouden te veel schade aanbrengen. Op internet zag ik wel foto’s van mensen die in het gebouw en zelfs op de muren staan. Maar wanneer die foto’s zijn gemaakt weet ik niet.
Vandaag is China (weer) negatief in het nieuws.
Verhalen over spionage.
Ik toon hier alleen wat ik in China zag.
Toen ik rond liep bij de Yumen Pass gaf de chauffeur aan dat ik
vanaf die plaats ook met de bus nog een stuk van de Grote Muur
kon bezoeken. Het pastte in het schema.
Nou dat laat ik me niet twee keer zeggen.
Het gaat hier dus om de Grote Muur van de Han dynasy, niet te
verwarren met de Grote Muur van de Ming dynasty.
Dit zijn niet die grote stenen muren die veel mensen (ik ook)
in de buurt van Beijing bezoeken.
Dit zijn muren 2000 jaar geleden opgeworpen en gemaakt van
aangestampte aarde, gras en bamboe.
In 2009 bezocht ik de Grote Muur van de Ming dynasty in de buurt van Beijing. De Grote Muur van de Han dynasty geeft een heel ander beeld. Net zo interessant.
De rit met de bus was maar kort en ik zou er geen spijt van krijgen. Want na de muur ging de bus nog een stuk verder. Maar eerst een foto vanuit de bus. Je ziet aan de kleuren dat deze genomen is vanachter gekleurd glas. De omgeving is op het eerste gezicht een kale vlakte. Onherbergzaam. Zo was ook de rit vanuit Dunhuang naar Yumen Pass.
Dit is zo’n stuk van die The Great Wall of the Han dynasty. Je ziet de lagen aangestampte aarde afgewisseld met materiaal als gras en/of bamboe en gravel. Die muur diende als verdedigingslinie en om de ongeveer 5 kilometer, op een hogere plaats (bij voorkeur) was er een soort van toren. Daar werden soldaten gestationeerd.
Weer en wind hebben hun best gedaan om de muren te laten verdwijnen maar hier staan nog restanten. Die worden nu verzorgd en de toeristen worden op afstand gehouden.
Dit is een restant van een van de torens die ik net noemden. Dit is Danggu Beacon Tower.
Dit is dan het uitzicht.
Op het moment dat ik de foto’s maakte voor dit bericht,
was ik nog in Dunhuang. Voor mij het begin van mijn zijderoute.
Als we denken over de zijderoute dan gaan onze gedachten vaak
uit naar een avontuur a la Marco Polo met een vertrek in
Europe en dan een lange tocht naar China.
Maar China zoals wij dat nu kennen bestond toen nog niet.
Vanuit het perspectief van de Han dynasty (202 BC – 220 AD)
was Dunhuang een hele afgelegen plaats in het westen.
Onder gezag van de Han dynastie, maar ver weg.
Het volgende kaartje geeft een idee van de locatie van de
Han dynasty (donker bruin) en de locatie van Dunhuang
(helemaal links, boven het midden, in die chocoladebruine ‘landtong’).
Kaart gevonden op internet, getekend door Jack Yuan (Yu Ninjie).
Wie de dienst uitmaakte in dat enorme gebied was nog
vollop in beweging. In de rest van de wereld was dat
niet anders. Om grip te houden op het gebied werden
er, als er geen afdoende natuurlijke barrieres waren,
muren aangelegd. De Han dynasty was niet anders.
De militaire organisatie vormde een belangrijk instrument
om het gebied bij elkaar en onder controle te houden.
In de Han Dynasty was dat niet anders.
Als je handel wilde drijven met de volkeren in het westen dan
ging je dus eerst via die ‘landtong’ met onderweg, geregeld militaire
posten. Zo was er een laatste militaire plaats in de buurt
van wat nu Dunhuang is: Yumen pass.
Yumen pass. Denk bij ‘pass’ niet te snel aan een bergpas. Het was een soort van grensovergang. Een overgang van het relatief veilige gebied van de Han Dynasty naar het westen (of omgekeerd).
Vandaag ben ik met een taxi naar de Yumen pass en daar
is nog iets te zien, een restant van een toren of volgens
anderen van een kasteel.
Het is een muur van aangestampte aarde die in het vierkant loopt.
Onderdeel van het militaire kampement en de hamdelsplaats
die hier was.
Na het kopen van een kaartje (de taxichauffeur regelt dat allemaal, hij heeft een goede vertaalapp op zijn telefoon voor mij) kom je eerst in een soort tentoonstellingsgebied waar het verhaal van deze plaats wordt uitgelegd. Daar liggen ook voorwerpen zoals deze steen met een illustratie. Yumen Pass, Fangpan Tower, Painted brick with sowing picture, Wei & Jin dynasty, reproduction. Helaas een reproductie en dat is het geval met het meeste van wat er te zien is. Maar het staat er eerlijk bij:
Ik loop maar snel door naar de Fangpan Tower eb het uitzichtplatform
dat er achter ligt.
De toren heeft twee ingangen. Hier zie je de uitgang naar het uitzichtplatform van binnen uit de toren.
Meer informatie over de World Heritage site van
Yumen pass vind je bijvoorbeeld hier.
Afgelopen september/oktober ben ik China geweest.
Een soort van ‘zijderoute’-reis.
Die vakantie begon in Dunhuang.
Daar bezocht ik onder andere het Dunhuang Museum.
De foto’s uit dit bericht heb ik in dat museum gemaakt.
Dunhuang Museum, Figurine of Heavenly King, Tang dynasty, 618 – 907 AD, collected. Bij een aantal voorwerpen die vandaag aan de orde komen staan provenance-opmerkingen die vragen oproepen. Bij voorwerpen wil je weten waar ze vandaan komen. Een opmerking als ‘collected’ (verzameld) zegt natuurlijk niets.
Tomb guard, Tang dynasty, 618 – 907 AD, collected. De datering naar dynasty is voor iemand die de Chinese geschiedenis goed kent, verzeggend maar die datering is nogal ruim. Neemt niet weg dat dit fantastische beelden zijn.
Brick with phoenix design, Five dynasties, 907 – 979 AD, collected at Laijuntang Taoist Temple on Mount Sanwei. Volgens Google Maps is er een ‘Mountain peak’ niet ver van Dunhuang met die naam.
Brick with dragon design, Five dynasties, 907 – 979 AD, collected at Laijuntang Taoist Temple on Mount Sanwei.
De verwijzing naar Marco Polo en zijn verslag. In hoofdstuk 40 (XL) zou sprake zijn van de plaats Sachion in de provincie Tanguth. Mijn Amerikaanse vertaling, ‘The travels of Marco Polo – The Venetian’, vertaald en geregigeerd door William Marsden, heeft ook een hoofdstuk XL in Boek 2 maar dat lijkt over een andere ervaring te gaan. Dit moet ik nog verder uitzoeken.
Woodcut block with rune in sanscrit, Yuan dynasty, 1271 – 1368 AD, unearthed at Majuanwan in 1979. Van de houtblok was een afdruk gemaakt.
Daarop zie je de boeddhistische afbeelding in het centrum van het houtblok het best.
Bronze pagoda of Tibetan Buddhism, het museum vermeldde geen datum.
Bronze statue of four-armed Avalokitesvara, Ming dynasty, 1368 – 1644 AD, donated. Dat is een geweldig geschenk!
Bronze statue of Sakyamuni Buddha, Ming dynasty, 1368 – 1644 AD, collected.
Porcelain Chanticleer, Ming dynasty, 1368 – 1644 AD, transferred by County Government Office in 1951. Wat zou er bedoeld worden met ‘transferred by County Government Office’? Ik zou het iets genoemd hebben als ‘stel kippen’, ‘twee kippen’ of ‘een koppel kippen’.
De Engelse naam op het informatiebordje(Guanyuf) kan ik niet plaatsen en ‘Martical Valour’ komt uit bij krijgshaftig. Dit is een puzzel. Op internet zie ik beeldjes die ‘judge’ of rechter genoemd worden en die er erg op lijken. ‘Guanyu’ of ‘Guan Yu’, dus zonder de ‘f’ is de god van oorlog.
Wooden lattice window, Qing dynasty 1644 – 1911 AD, donated by Xiyun Taoist Temple in 1958.
#notalion
Wooden lion, Qing dynasty, 1644 – 1911 AD.
De reden voor mij om naar Dunhuang te gaan was de vondst van duizenden (50.000) documenten in grot 17 van Dunhuang. Onder die documenten was een Lotus Sutra: de Diamond Sutra, een tekst gedrukt in 868. De tekst die je hier ziet gaat daar over en over hoe de teksten werden ‘ontdekt’.
Dit is de foto die in 1907 gemaakt is van beheerder/abt Wang Yuanlu, door Marc Aurel Stein, een Hongaarse archeoloog die in opdracht van Groot Brittannië reisde door China. Hij kocht een deel van de manuscripten die nu in de British Library zijn.
Self shot picture by Paul Pelliot tn the Library Cave, Mogao, 1908. Deze foto’s zijn heel bekend en ik vand een andere website waar deze foto te zien is. De foto is van een iets andere hoek. Ik weet niet of het dezelfde foto is. Maar de omschrijving is dan iets anders.
Paul Pelliot (1878-1945) shown seated in Cave 17 at Dunhuang in 1908 reading the manuscripts. Paul Pelliot was een andere onderzoeker en die herhaalde de actie van Stein.
Maar ik wil nog even stilstaan bij Wang Yuanlu. Op
Wikipedia staat het volgende:
Wang Yuanli ((±1849-1931) was een Chinese monnik, die zich had opgeworpen als beheerder van de honderden Mogao-grotten en met zeer beperkte middelen enkele daarvan trachtte te restaureren. Vanaf de vierde eeuw hadden boeddhistische monniken hier honderden grotten gecreëerd en gedecoreerd met onder meer sculpturen en muurschilderingen.
In 1900 ontdekte hij een afgesloten grot met rond 50.000 manuscripten, de zogenaamde manuscripten van Dunhuang . De grot had vooral als een opslagplaats gefunctioneerd voor voornamelijk boeddhistische documenten, zoals soetra’s. Inwoners van Dunhuang en omgeving, reizigers, pelgrims en anderen moeten in de loop van de eeuwen duizenden, wellicht tienduizenden documenten hebben geschonken aan de boeddhistische instituten aldaar.
Na enige tijd was er geen andere oplossing dan die te bewaren in een opslagplaats, de grot 17. Aurel Stein introduceerde daarvoor de sindsdien gangbare term sacred waste. Dit soort opslagplaatsen komen in meer culturen voor, zoals de joodse genizah. De vondsten in de grot bij Dunhuang zijn dan ook vaak vergeleken met die van de genizah van Caïro.
In 1908 hoorde de Brits-Hongaarse oriëntalist Aurel Stein tijdens een expeditie in Centraal-Azië van deze vondst. Stein reisde onmiddellijk naar Dunhuang. In zijn ontmoetingen met Wang Yuanlu vergeleek Stein zichzelf voortdurend met Xuanzang, een beroemde Chinese monnik die in de 7e eeuw naar India reisde en in China gezien werd als de belangrijkste vertaler van soetras in het Chinees. Gecombineerd met wat financiële giften, waardoor Wang Yuanlu enige restauratiewerkzaamheden kon voortzetten, bracht dat Aurel Stein in het bezit van een zeer omvangrijke collectie documenten.
Ruim een half jaar later werd hij gevolgd door Paul Pelliot, die ook met een zeer omvangrijke collectie vertrok. Op de terugreis naar Parijs liet Pelliot in 1909 in Peking enkele documenten aan Chinese geleerden zien. Die informeerden de Chinese regering. Deze gaf het bevel alle nog resterende documenten naar Peking te zenden, Dat bevel werd niet geheel uitgevoerd. Als gevolg daarvan werden er in de jaren daarna ook nog kleinere hoeveelheden documenten verkocht aan Russische en Japanse onderzoekers.
Het afsluiten van de grot had waarschijnlijk vooral prozaïsche en triviale redenen. De grot had zijn functie vervuld. Uit de plattegronden die Aurel Stein van de grot maakte, wordt duidelijk dat die vrijwel geheel gevuld was met documenten en een aantal kunstvoorwerpen. Het is ook bekend, dat in het begin van de 11e eeuw de onmiddellijk daarnaast gelegen grot 16 gerestaureerd werd en nieuwe muurschilderingen kreeg. Ook esthetische redenen kunnen dus een reden voor sluiting van grot 17 zijn geweest. De grot moet kort na 1002 afgesloten zijn.
Als je aan het eind van de collectie komt, wordt je naar de souvenirshop geleid.
Als iemand mijn blog leest dan kan het beeld ontstaan
dat ik van museum naar museum ren en daar al mijn foto’s maak.
Dat beeld wil ik een beetje nuanceren.
Als ik op vakantie ben loop ik voor mijn doen erg veel.
Dan zie je veel. Maar of je daar dan ook foto’s van
maakt is een keuze.
Foto’s van mensen probeer ik zoveel mogelijk te voorkomen,
vanwege privacy maar ook omdat het best moeilijk is
om goede foto’s van mensen te maken.
Op de eerste ‘volle’ dag in Dunhuang ga ik in de avond
weer terug naar de avondmarkt. Om op zoek te gaan naar
een caférestaurant dat ook in de Lonely Planet wordt genoemd
(thee drinken) en om op de markt de twee vellen met
tekeningen/schilderingen op te halen die ik de avond ervoor
besteld had.
Voor de avondmarkt loop ik nog wat rond in de buurt van het hotel.
Mijn oog viel op deze effectieve voertuigen die gebruikt worden door onder andere groente- en fruit verkopers. Het was aan het eind van de middag. Er verschenen er een paar van deze voertuigen op een kruispunt waar ik stond te kijken. De beweoners weten van het tijdstip en de plaats want al gauw kwamen er klanten.
Echt druk met verkeer is het niet in Dunhuang. Een rustige stad met veel grote, brede wegen. Prima om te wennen aan China. Je kunt er rustig je ogen de kost geven. Dat is nodig want er zijn zoveel dingen heel anders dan in het westen en dat is super interessant om te zien en te proberen te begrijpen. Later op de reis als ik bij mijn oud-collega ben kan ik zaken navragen.
Er zijn gespecialiseerde verkopers (watermeloen) maar ook verkopers met een breder assortiment. Als er dan toch geen klanten zijn kun je net zo goed even rusten.
Overdag waren de temperaturen voor mij prima, soms warm. Zeker buiten de stad. Maar de ochtenden waren koud in Dunhuang (en ik neem aan de nachten ook). De meeste mensen op deze voertuigen hadden dan ook kleding bij zich die bij beide temperaturen gebruikt kunnen worden: tegen de kou en tegen de zon.
De avondmarkt is druk bezocht en ik ga natuurlijk weer naar al het eten kijken. Het ziet er allemaal fantastisch uit en ruikt geweldig. Maar ik ben er om de beschilderde vellen op te halen die ik wil gaan gebruiken als schutblad bij een toekomstig boek.
Dit is de kraam op de avondmarkt waar ik de schilderingen zag. De motieven zijn bekend voor de Chinese klanten en ik vind ze mooi. Misschien niet in mijn interieur maar als schutblad in een boek zie ik ze zeker zitten. De vorige avond heb ik geprobeerd uit te leggen wat ik graag wil. Met behulp van mijn Engels, handen en voeten, het Engels van de mevrouw van de kraam ernaast en een vertaalapp op de telefoon van de eigenaresse van de kraam. Spannend. De maker gaat de twee illustraties brengen maar is nog niet klaar. Dat geeft mij de kans bij de kraam plaats te nemen (krukje van de eigenaresse). Te kijken naar de bezoekers van de markt. Met sommige, meestal jongere, mensen een gesprek aangaan en foto’s te maken.
De maker schetst/schildert op papier. Door meerdere lagen papier of een drager van textiel wordt het geheel stevig genoeg om bijvoorbeeld aan de muur te hangen.
Dit is het motief dat ik graag wil hebben: een apsara. Deze hemelse figuren zijn ook te zien in de Mogao grotten, is hopelijk eenvoudig schaalbaar en niet te groot.
In de kraam ernaast verkoopt en maakt een mevrouw gedecoreerde kalebassen. Kalebassen zijn de meestal niet eetbare broertjes van pompoenen. De gedroogde kalebas voorziet ze van tekst en/of afbeeldingen door die in de schil te krassen. Vervolgens kleurt ze de schil met inkt die ze al snel weer weghaalt. In de groeven van de tekst of tekening blijft de kleur achter en wordt zo goed zichtbaar. Op de foto heeft ze net inkt aangemaakt en gaat ze beginnen de inkt aan te brengen op de kalebas.
Grotere kalebassen hebben natuurlijk meer afbeeldingen (op deze kraam vaak klassieke of klassiek-ogende afbeeldingen) en meer tekst. Iedere kalebas krijgt zo’n zwarte ‘ring’ waarin de kalebas goed blijft staan en niet steeds wegrolt.
Tijdens het hele proces worden de inkervingen goed bekeken en evnetueel nog gecorrigeerd.
Als de inkt wordt weggepoetst komt de tekst te voorschijn.
De vrouw maakt exemplaren met meerdere kleuren al is zwart wel de dominante kleur. Ze maakt goedkopere en duurdere uitvoeringen met bijbehorende verpakkingen. Er zijn naast de staande uitvoeringen ook hangende kalebassen mogelijk.
Dan komt de maker eraan met mijn apsaras. Dat ik graag één links en één rechtskijkende apsara had gehad is verloren gegaan in de vertaling. Maar ik vind ze mooi en ben er blij mee. De grote vraag is hoe ik ze de komende tweeenhalve week reizen en de vluchten terug naar Nederland mooi hou. Dat viel achteraf erg mee. Ze verpakte de schilderingen in pakpapier en kwamen heel thuis aan.
De laatste keer was ik nog in het Dunhuang Museum.
Daar pak ik de draad weer op.
De beschilderde bakstenen vond ik heel bijzonder.
Dus daar begin ik dit bericht dan ook mee.
China, Dunhuang Museum, Black painted brick with crow, Wei & Jin dynasty (Six dynasties), AD 220 – 589. Af en toe laat ik ook het bordje dat het museum plaatst bij het voorwerp zien. Dat zie je bijvoorbeeld dat er in totaal vier schriftsoorten worden gebruikt. Ik kan alleen de Engelse tekst lezen en ik kan dus niet beoordelen of er toevallig iets mis gaat in de vertaling.
Tiger ornament for door, Wei & Jin dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, unearthed at a group of tombs at the airport (of Dunhuang?) in 1987.
Pottery granary, Northern Wei dynasty, 386 – 535 AD, unearthed as part of a group of tombs at Qijiawan in 1975.
Painted pottery figurine, Sui dynasty 581 – 618 AD, unearthed in a tomb at the airport in 1982.
Een serie maskers zo lijkt het. De toelichting is een beetje beperkt: Tomb items, Sui dynasty, 581 – 618 AD. Wel erg leuk.
Pottery camel-dragging figurine, Tang dynasty 618 – 907 AD, unearthed in a Tang dynasty tomb at Tiejiabu in 1987. De vindplaats kan ik niet vinden op Google Maps. ‘camel-dragging’ zou ik vertalen met iets als ‘kameelvoorttrekkend’. Waarschijnlijk is kameeldrijver een betere vertaling.
Camel figurine, Tang dynasty 618 – 907 AD.
Er waren meerdere kameeldrijvers te zien.
Tomb guard, Tang dynasty 618 – 907 AD, unearthed in a tomb at Sujiabu in 1972.
Figurine of Heavenly King, Tang dynasty 618 – 907 AD, collected. De opmerking ‘collected’ is een mysterieus begrip. Het klinkt als ergens opgehaald, ergens verzameld. De vraag is natuurlijk waar dan of bij wie?
Brick with subduing dragon design, Tang dynasty 618 – 907 AD, unearthed as part of a groupof tombs at the airport in 1995. Deze steen fotografeerde ik tweemaal. Dit is de foto gemaakt met mijn camera. Dat geeft een koud beeld. De volgende foto van hetzelfde voorwerp is gemaakt met mijn telefoon. Kies de mooiste.
Volgende keer het laatste deel van mijn bezoek
aan het Dunhuang Museum.
In de middag ga ik naar het Dunhuang Museum.
Daar zijn voorwerpen te zien die gevonden zijn in het Hexi Corridor.
Dat is een belangrijke strook redelijk begaanbaar land
met aan de zuidkant het hoger liggende Tibetaans plateau en
met aan de noordkant onhergbergzaam gebied zoals de Gobi-woestijn.
De Hexi Corridor verbond het historische China met het westen.
In de Corridor liggen een aantal oases waarvan die van
Dunhuang de laatste is (vanuit China geredeneerd).
Historisch gezien is dit een belangrijke doorgang die onderdeel
was van de zijderoute.
Relief in de entreehal van het museum. Het relief geeft een beeld van de uitwisseling van goederen, gewoontes en ideeën via de zijderoute.
In de hal ook een steen met een formele tekst over Dunhuang en omgeving en het museum.
Dunhuang locates on the westernmost end of the Hexi Corridor and in a joining area among Gansu, Qinghai and Xinjiang Uygur Autonomous Prefecture neighbouring Guazhou County in the east, Xinjiang Uygur Autonomous Prefecture in the west and north, Subei Mogolian Autonomous County and Akesai Autonomous County in the south with a total area of 31.2 thousand square kilometers.
Dunhung has a long history and about 3,500 yars ago the Huoshaogous the earliest local resident known up to began to live on the oase. Laterly the Wusuns, the Rouzhis also settled down and do the farming here succesively. During the Qin and Han Dynasties, Dunhuang was occupied by the Huns. In the sixth year of the Yuanding Era of the Western Han Dynsty (111 bc) the Emporer Wudi launched the policy to expand the territory and establish Dunhuang Prefecture, imigrate more residents from other places making Dunhuang one of the Four Prefectures in the Haxi Corridor. During the period from Han to Tang, Dunhuang had always been a place of traffic and military fort and melting pot of Chinese and western cultures known as a metripolitan of communication between the Hans and minorities, thus it played an important role in the process of communication between China and western countries in aspects of politics, economy and culture.
Dunhuang is a place where Chinese people had the initial contact with the westeners, hence itself naturally become a historical evident of communication between China and western countries in ancient times. Local residents in Dunhuang have created abundant anciant cultural heritages from generation to generation which are not only shinning pearls in the treasure house of Chinese history and culture but also precious materials for the study of politics, economy, culture, military affairs, communication between China and western countries in ancient times in northwest China and even all over the country.
In het museum staan/hangen overal goede bordjes bij de voorwerpen. China, Dunhuang Museum, Almanac, Han Dynasty, 206 BC – 220 AD, unearthed at Qingshuigou in 1990.
Bronze tortoise, Wei & Jin Dynasties (part of Six Dynasties) AD 220 – 589, unearthed Bridge 3 tomb, 1987. Van deze tomb kan ik op internet niets vinden.
Bronze turtle-dove (tortelduif), Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589.
Intrigerend voorwerp. Mij is niet helemaal duidelijk waar het voor dient. Pottery box with several lattices, Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, tomb at Qijiawan, found in 1976.
Dergelijke stenen met een afbeelding had ik niet eerder gezien. Ik zou ze later nogmaals zien in een museum. Toen stond er bij dat het om replica ging maar hier staat dat er niet bij. Hele mooie afbeeldingen. Painted brick with butchering design (slager), Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, group of tombs south of Luotuo Town.
Painted brick with mulberry tree leave harvest design, Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, group of tombs south of Luotuo Town.
Grappig en mooi! Painted brick drying the clothes design, Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, group of tombs east of Xusanwan.
Grappige man die zaaier. Painted brick with sowing design, Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, group of tombs south of Luotuo Town.
Painted brick with trip by oxcart design, Wei & Jin Dynasty (Six Dynasties), AD 220 – 589, group of tombs south of Luotuo Town.
Naast Boeddhistische voorwerpen uit Tibet en voorbeelden van
teksten gevonden in Mogao zijn er ook beelden te zien.
China, Mogao Caves, Arhat – clay moulding sculpture, Yuan dynasty, 1271 – 1368 AD, Mogao Cave 477.
Iedere keer dat je een afbeelding of Boeddhistisch voorwerp ziet
heb je weer de kans om een nieuw onderdeel van de complexe
religie te leren. Dat geldt overigens niet alleen voor het
Boeddhisme. Het kan ook als herhaling dienen 🙂
Bijvoorbeeld: wat of wie is een ‘Arhat’?
Een arahant of arhat is een boeddha of een discipel van een boeddha. Indien arahant naar een discipel verwijst, betreft het iemand wiens geest door diep penetrerend inzicht in de natuur van het bestaan volledig gezuiverd en bevrijd is. In het Theravada-boeddhisme is dit hoogste van de vier Graden van Verlichting die door een discipel van een boeddha behaald kan worden. De Boeddha werd zeer vaak een arahant genoemd: het woord arahant is onderdeel van de standaardbeschrijving van een boeddha.
Standing stone statue of a Heavenly King, Tang dynasty, 618 – 907 AD, Mogao Cave 224.
Wat is een Heavenly King?
De Vier Hemelse Koningen zijn vier boeddhistische bewakersgoden die elk voor een bepaalde windrichting staan.
Ze zijn de beschermers van de wereld en vechters tegen het kwaad. Ze kunnen elk een legioen bovennatuurlijke wezens bevelen om de dharma te beschermen. In het daoïsme bewaken zij elk een hemelpoort van de vier windrichtingen.
Ik gok er op dat het op de afbeelding gaat om ‘Virūpākṣa’
(Sanskriet), of ‘Guăng Mù Tiān’ (pinyin) of “Hij die alles ziet”.
Als dat correct is dan vertegenwoordigt hij de Westelijke windrichting.
Ik doe deze aanname omdat de koning in zijn hand een soort
van tempel of heiligdom heeft.
Op Wikipedia staan als symbolen genoemd ‘adder, kleine stoepa of parel’.
Ik sta open voor andere, beter onderbouwde verklaringen.
Statue of an offering bodhisattva, Tang dynasty, 618 – 907 AD.
Al tijdens de voorbereiding had ik gelezen dat het niet toegestaan
was om foto’s te maken in de Mogao caves. Dat is natuurlijk
een tegenvaller. We zijn dat in het westen anders gewend.
Maar ik had ook gelezen over de replica’s die er op
een paar plaatsen zijn van de grotten.
Die zijn er ook in de tentoonstellingsruimtes bij de
grotten en in het Dunhuang Museum. Mijn aanname was dat
fotograferen van de replica’s wel mogelijk zou zijn.
Maar dat was een verkeerde aanname.
Daar kwam ik op de harde manier achter omdat medebezoekers
me er op wezen terwijl ik aan het fotograferen was.
De bordjes niet gezien.
De foto’s die ik al gemaakt had laat ik hier wel zien.
Al was het maar omdat ze een beeld geven van wat de
Mogao Caves je bieden als je er op bezoek gaat.
Dit is een replica van een van de grotten in Mogao.
De replica’s geven wel een beeld van hoe ontzagwekkend de grotten kunnen zijn. Hoe met heel verschillende stijlen verhalen verteld werden langs de Zijderoute.
Als je de directe omgeving van de grotten verlaat
ga je weer een brug over en tref je een aantal
tentoonstellingsgebouwen.
Helaas had ik weinig tijd om er goed te gaan kijken.
Dus heb ik me beperkt tot een paar foto’s die ik
in de korte tijd die ik had de hoogtepunten zou noemen.
Er was een deel met Boeddhistische voorwerpen uit Tibet.
Waarom men die keuze heeft gemaakt weet ik niet.
Ik weet ook niet of het hier om permanente tentoonstellingen
gaat of niet.
Een ander deel dat in dit bericht aan de orde komt
gaat over het schrift, of beter gezegd de verschillende
schriften waarvan men voorbeelden gevonden heeft in Mogao.
Het grootste deel van de geschriften die gevonden zijn in Mogao
zijn buiten China. In de UK, Ruslanf en Frankrijk.
China heeft zelf een klein deel.
Groot Brittannië, Rusland en Frankrijk waren de koloniale machten met
interesse in deze oudheden.
De kaartjes bij de voorwerpen geven niet heel veel informatie. Ik zou meer willen weten over het materiaal en de functie. Maar daarover staat niets. Ook de afbeelding wordt niet verklaard. Dunhuang, Mogao Caves, Vajra Yogini, 17th century, Tibet. Metaal neem ik aan, het ziet er uit als koper of een koperlegering.
High relief of Bodhisattvas, 14th century, Tibet, beating method.
High relief of Bodhisattvas, 14th century, Tibet, beating method.
Usnisa Vijaya, Namgyalma, 13th – 14th century, Tibet.
De nadruk in de beschrijvingen van Mogao ligt steeds op de Library Cave (cave 17). Maar blijkbaar zijn er ook in andere grotten geschriften gevonden. Essential mantras in Tangut script, Western Xia dynasty, 1038 – 1227 AD, Mogao Cave 121, Northern Section.
Block Printed Sutra, Tangut script, Western Xia dynasty, 1038 – 1227 AD, Mogao Cave 125, Northern Section.
Het kaartje toon ik toch maar even omdat ik ‘Liang Zhaofu’ niet kan vinden op internet. Diamond Sutra chanted by Liang Zhaofu. In Uighur script, Yuan dynasty, 1271 – 1368 AD, Mogao Cave 464, Northern section.
Fragment of time tables, Tibetan script, Yuan dynasty, 1271 – 1368 AD, Mogao Cave 59, Northern section.
Aan de gaatjes te zien en het ontbreken van tekst direct rond de gaatjes, kun je denk ik opmaken, dat deze bladen gebonden zijn geweest als een palmbladboek. Satasahasrika – Prajnaparamita Sutra, Tibetan script, Tang dynasty, 618 – 907 AD, Mogao Library Cave (17).
Stele carved, Six syllable mantra, 8th year of Zhi Zheng reign, Yuan dynasty, 1348 AD, Mogao Cave 61. Dit is de afbeelding centraal op de stele:
Paper for practicing calligraphy, Tang dynasty, 618 – 907 AD, Mogao Library Cave (17).
De Mogaogrotten zijn belangrijk vanwege de Boeddhistische
afbeeldingen in de bijna 500 overgebleven grotten.
Maar minstens zo belangrijk zijn die grotten vanwege de
‘bibliotheekgrot’. Een grot die rond het jaar 1000 werd
afgesloten en pas weer begin 20ste eeuw werd herontdekt.
De bibliotheek bevat zeer oude, gedrukte boeken waaronder
een Diamond Sutra.
Wikpedia:
A copy of the Tang dynasty–Chinese version of the Diamond Sūtra was found among the Dunhuang manuscripts in 1900 by Daoist monk Wang Yuanlu and sold to Aurel Stein in 1907. They are dated back to 11 May 868. It is, in the words of the British Library, “the earliest dated printed book”.
De tekst van dit bericht schreef ik deels in China, in Dunhuang,
en deels vandaag. Met behulp van oa Wikipedia.
De Mogao Caves zijn heel bijzonder, in meerdere opzichten.
Volgens de gids zijn er op een dag zoals ik er was
(dinsdag 19 september) zo’n 11.000 bezoekers.
Dus de uitdaging voor de organisatie is: hoe laat je
zoveel mogelijk mensen kennis maken met de Buddhistische
cultuur zonder schade toe te brengen aan de conditie van de grotten.
Beetje hetzelfde probleem als bijvoorbeeld in
het Dal der Koningen in Egypte.
De organisatie doet dat op verschillende manieren maar
de keuzes die men daarbij maakt sluiten een
diepgaande kennismaking eigenlijk uit.
Hoe ziet zo’n bezoek er uit:
= in mijn geval bracht een taxi me naar een soort van
eerste bezoekerscentrum.
Dat centrum ligt nog een eind van de grotten af.
De grotten zijn Unesco Werelderfgoed en grotten worden
beinvloed door bijvoorbeeld de waterstand in het gebied.
Dus wordt het vrij bewegen van bezoekers in het gebied
zoveel mogelijk beperkt tot het georganiseerde vervoer
en de begeleide bezoeken.
= de stroom bezoekers wordt opgevangen in dat bezoekerscentrum
waar een tweetal films worden getoond.
Een ervan in een IMAX-theater.
Voor niet-Chinees sprekende bezoekers (in mijn geval waren dat er
op dat punt erg weinig) is er een koptelefoon met ontvanger
die tijdens de film de Engelse versie van het geluid laat horen.
Dat geluid is vooral muziek met een voice-over.
In het bezoekerscentrum op weg naar de eerste film.
Die films zijn vrij commercieel: veel beelden van woestijnzand
en kamelen, weinig informatie die verder gaat dat de basics.
Vergelijkbaar met een deel van de Nederlandstalige Wikipedia-pagina:
De Mogaogrotten zijn boeddhistische tempelgrotten op ongeveer 25 km afstand van het stadscentrum van Dunhuang, Jiuquan, in de Chinese provincie Gansu.
Tussen ongeveer de 4e tot en met de 12e eeuw hebben boeddhistische monniken hier ongeveer 1000 grotten geslagen in de zandsteenrotsen en versierd met boeddhistische kunst, zoals boeddhabeelden, sculpturen en muurschilderingen. Begin 21e eeuw zijn nog 492 grotten bewaard gebleven en voor een deel toegankelijk voor toerisme. De grotten staan sinds 1961 op de lijst erfgoederen van China en sinds 1987 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
In 1900 ontdekte de Chinese monnik Wang Yuanlu hier een afgesloten grot met rond 50.000 manuscripten, de zogenaamde manuscripten van Dunhuang.
= bij het bezoekerscentrum stap je in een bus van de organisatie
die de laatste afstand tot een tweede grote parkeerplaats overbrugt.
Vanuit de bus.
In het gebied zijn meer grotten. Die het eerst in beeld komen lijken niet afgesloten. Er zijn ook geen trappen en gaanderijen om ze te bezoeken. Dus blijkbaar zijn die niet interessant voor toeristen (?)
Bij het verlaten van de bus een overzicht van het complex en een waarschuwing.
= Daar overbrug je te voet de laatste honderden meters naar
de plaats waar de stroom bezoekers worden ingedeeld in groepen
die een gids toegewezen krijgen.
= Niet-Chinees sprekende bezoekers worden uit de stroom gevist
en daarmee vormt men groepen Engelssprekende bezoekers.
In mijn geval ging dat vooral om mensen van Aziatische afkomst
die bijvoorbeeld in Australië of de VS wonen,
ook mensen waarbij een van de partners een Aziatische oorsprong heeft
terwijl de andere partner uit het Westen komt.
Wachten tot je toegewezen wordt aan een groep en Engelssprekende gids.
= De gids neemt je dan vervolgens mee om een 8 of 4 grotten te zien.
Dat aantal is afhankelijk van het kaartje.
Men verkoopt voor iedere dag 6.000 kaartjes voor 8 grotten.
Mensen die daarna een kaartje kopen (zeg maar ‘Overloop-kaartjes’)
zien 4 grotten. Deel van de 8 grotten zijn er die iedere bezoeker
te zien krijgt (grot 16, 17 en de grot met de slapende Buddha
en de grot met de grote Buddha) en een aantal andere grotten.
Die laatste zijn een beetje afhankelijk van de beschikbaarheid
(niet alle grotten zijn altijd te bezoeken en in sommige grotten
zijn misschien op dat moment al bezoekers).
Grot 17 is de grot waarin de Dunhuang-manuscripten gevonden zijn.
Grot 16 is de toegang tot grot 17. De grotten verschillen van grootte.
= in de grotten mogen geen foto’s gemaakt worden.
Jammer genoeg mag dat ook niet in de replica-grotten in
het expositiecentrum bij de grotten.
Ook de replica’s in het Dunhuang-museum mogen niet gefotografeerd worden.
= de balkons voor de grotten, de ingangen, de trappen,
zijn van modern beton. Soms loopt dit (deels) door tot ver in de grotten.
In de tijd, zijn door erosie van zon, wind en water, de voorkanten
van de grotten weggevaagd. De betonnen ‘mantel’ moet wat van de grotten
over is beschermen.
Het materiaal waarin de grotten zijn uitgehouwen is zandsteen.
Dat is eenvoudig te bewerken maar kwetsbaar voor zon, regen, wind
en luchtverontreiniging.
De betonnen mantel van bijvoorbeeld grot 331.
Deze ruimte met schilderingen aan de buitenkant zijn van latere datum en worden door alle bezoekers bezocht (dat is wat mij er van bij staat.
= Alle ruimtes worden grotten genoemd. Meestal zijn de grotten
afgesloten met een deur. Maar bij grot 130, de grot
met de grote Boeddha, staat er een soort van uitbouw
voor de bergwand. Dat opvallende gebouw zie je op veel foto’s staan.
Crowd control voor grot 130.
Bij grot 130 is ook de uitgang van het complex.
= de Mogaogrotten zijn heel anders dan de Boeddhistische grotten
in Ellora en Ajanta in India. Die bezocht ik in 2013.
De Ellora Caves zijn van Hindoeistische, Boeddhistische of Jain
oorsprong en dateren grofweg van 550 – 950 na Christus.
De Ajanta Caves dateren van 200 voor Christus – 480 na Christus.
= de afbeeldingen in de Mogao caves zijn fantastisch,
de verhalen heel doordacht. Een heel eigen denkwereld.
Daar wil je meer van weten maar de gids zit in een race
tegen de klok. Het maximum aantal grotten is bereikt.
Over een tweede brug naar tentoonstellingsruimtes en de parkeerplaats met de bus. De taxi staat al weer te wachten.
Nog een aantal Memorial stupa’s.
Dan rest de terechte vraag: Wat heb je nu eigenlijk gezien?
In Dunhuang kocht ik een boek over Mogao. Een boek met
weinig tekst maar wel een aantal mooie afbeeldingen.
Die geven een idee van wat je te zien krijgt als je
dit complex bezoekt.
Al is het niet zo dat ik kan zeggen dat ik al die voorbeelden
ook zelf gezien heb…….helaas.
Voorbeeld van een deel van de inhoud van grot 432. Argus in China, uit het boek ‘China Dunhuang’, Edit Dunhuang Research Academy, Group of pained clay figures, eastward facing niche in central pillar, Mogao Cave 432, Western Wei Dynasty, 535 – 556 na Christus.
Apsaras, north wall Mogao cave 305, Sui Dynasty, 581 – 618 na Christus.
Ananda, Budhisattva and Heavenly King, south side central niche, Moga Cave 45, High Tang Dynasty, 705 – 780 na Christus.
Buddha preaching the law, south wall Mogao Cave 320, High Tang Dynasty, 705 – 780 na Christus.
Big Buddha, Mogao Cave 130, High Tang Dynasty, 705 – 780 na Christus.
Dit is het boek waar de serie met voorbeelden uit komt: China Dunhuang, Edit Dunhuang Research Academy.
Argusvlinder 