Flora Batava in Italië? (Flora Batava 4)

De afgelopen tijd was ik in Italië.
Op zich heeft dat niets met de titel van dit bericht te maken,
maar in Italië, in Florence, in het Museo Nazionale Antropologia
ed Etnologia zag ik in de boekwinkel een boek uit 2009 liggen
dat ging over de geschiedenis van de natuurwetenschappen in Italië.

Het boek was nogal prijzig en ik had al een stappeltje
museumgidsen gekocht en dat moet dan allemaal weer
mee naar huis.
Ik bladerde het even door en zag toen de volgende foto staan.

IMG_8913FlorenceMuseoNazionaleDiAntropologiaEdEtnologiaBookFilippoParlatoreFloraItaliana5Delen1848-18745DelenTeodoroCaruel

De foto op deze pagina toont de Flora Italiana. Geschreven door Filippo Parlatore. Parlatore ontwikkelde de eerste 5 delen (1848 – 1874) die daarna compleet gemaakt werden met nog eens 5 delen door Teodoro Caruel. Hoe zou dat werk zich verhouden tot de Flora Batava? Maar goed, foto’s maken van een boek in een boek/souvenirwinkel. Ik heb het boek maar gauw teruggelegd.


Op Wikipedia vind je een artikel over Filippo Parlatore.
Ook over Teodoro Caruel bestaat er een Wikipedia-pagina.
Beide pagina’s zijn niet in het Nederlands beschikbaar.

De boeken van de Flora Italiano vind je wel op internet en een
eerste, snel onderzoek levert op dat het om niet geillustreerde
werken gaat.
Daarin zie je volgens mij dat de nadruk of op de wetenschap alleen
ligt of dat er iemand zich ook zorgen maakt om de verkoop.

Maar terug naar de Flora Batava-middag van de Summerschool
History of the Book in Artis.

DSC04339MVanDelftFloraBatavaNederlandscheVogelenCorneliusNozemanChristiaanSeppEnZoon1770

Marieke van Delft liet ons het vorige project van de familie Sepp zien: Nederlandsche Vogelen door Cornelius Nozeman en uitgegeven door Christiaan Sepp en Zoon, 1770.


Het boek Nederlandsche vogelen heeft weer zo’n
fantastische titel(omschrijving):

Nederlandsche vogelen;
volgens hunne huishouding,
aert, en eigebschappen beschreeven
door
Cornelius Nozeman,
leeraer der Remonstranten
en mede-directeur van ’t Bataefsch genootschap
der proefondervindelyke wysbegeerte
te Rotterdam;
alle naer ’t leeven geheel nieuw en naeuwkeurig
getekend, in ’t koper gebragt, en natuurlyk
gekoleurd
door, en onder toezicht van
Christiaan Sepp en Zoon

DSC04340MVanDelftFloraBatavaNederlandscheVogelenCorneliusNozemanChristiaanSeppEnZoon1770MilviNidusNestWesternMarsh-HarrierBruineKiekendiefCircusAeruginosus

Met bijzondere platen zoals deze over 2 pagina’s: Milvi Nidus, staat er bovenaan de pagina, nest van de western marsh-harrier of de bruine kiekendief. De huidige wetenschappelijke naam is Circus Aeruginosus.


DSC04341MVanDelftFloraBatavaNederlandscheVogelenCorneliusNozemanChristiaanSeppEnZoon1770ColumbaAenasHolenduif

Nog een voorbeeld: de Columba Aenas of holenduif.


DSC04343MVanDelftFloraBatavaDavidDeGorterFloraVIIProvinciarumBelgiiFoederatiIndigena1781

Voor de Flora Batava (vanaf 1800 verschenen) waren er al wel flora’s. Dit is daar een voorbeeld van. David de Gorter maakte de Flora VII Provinciarum belgii foederati indigena in 1781. Maar dat is een boek zonder de prachtige afbeeldingen.


DSC04342MVanDelftFloraBatavaDavidDeGorterFloraVIIProvinciarumBelgiiFoederatiIndigena1781

Volgens mij ligt hier het boek van David de Gorter open bij de mossen.


Tijdens de middag in de Artis Bibliotheek kon ik niet iedere keer
als eerste met de camera bij de boeken staan.
Dus gebruikte ik soms de tijd om eerder getoonde boeken nog een keer
vast te leggen zoals het mij schikte. Daar was voldoende ruimte voor.
Dus…

DSC04344MVanDelftFloraBatavaCaroliLinnaeiSystemaNaturae1735TheodorumHaakJoannisWilhelmiDeGroot

Dat we dezeversie uit 1735 van Linnaeus mochten hanteren vond ik wel bijzonder. Caroli Linnaei (Carl Linnaeus), Systema Naturae, 1735, Theodorum Haak, Joannis Wilhelmi de Groot. Het ziet er zo eenvoudig uit. Het is wel groot maar dat kun je van deze foto moeilijk afleiden. De impact van dit werk is enorm.


DSC04345MVanDelftFloraBatavaAristolochiaClematitisPijpbloem

Nog een prachtige plaat uit de Flora Batava: de Aristolochia Clematitis of de Pijpbloem. Zoek eens op internet. Je zult zien dat dit soort platen, een beetje afhankelijk van kwaliteit en uit welke druk van het boek de plaat afkomstig is, gaan tussen de 300 en 1500 euro per stuk.


DSC04347MVanDelftFloraBatavaBeschouwingDerWonderenGodsInDeMinstgeachteSchepzelenOfNederlandscheInsectenJanChristiaanSepp

De titelpagina van: Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten van Jan Christiaan Sepp.


DSC04346MVanDelftFloraBatavaNederlandscheVogelenCorneliusNozemanChristiaanSeppEnZoon1770GarrulusVlaamseGaai

Dit is de Vlaamse gaai uit Nederlandsche Vogelen van Cornelius Nozeman, Christiaan Sepp en Zoon waren de uitgever in 1770. Garrulus is de Latijnse naam.


DSC04348MVanDelftFloraBatavaNederlandscheVogelenCorneliusNozemanChristiaanSeppEnZoon1770SturnusSpreeuwCinclusWaterspreeuw

De laatste van vandaag: 2 vogels, de spreeuw en de waterspreeuw. Nederlandsche vogelen, Cornelius Nozeman, Christiaan Sepp en Zoon, 1770, De Sturnus en Cinclus.


Er ging echt een wereld voor me open en het werd nog beter!

Wat hebben de aardappel, aubergine en tomaat gemeen? (Flora Batava 3)

Het zijn drie cultuurvarianten die voorkomen in de nachtschade-familie.
Een andere variant van deze familie komt in dit stukje aan de orde.

We waren druk bezit met de Flora Batava en Linnaeus en toen kwam
een deel van de Flora Batava op tafel dat nog volledige uit losse
delen bestaat.

DSC04332MVanDelftFloraBatava

Dit is het voorblad van de stapel die in een daarvoor bestemde map zit die met lintjes kan worden afgesloten. Het betreft deel 6. De plant die hieronder te zien is kwam voor in aflevering 78. Zoek maar eens op op internet.


DSC04333MVanDelftFloraBatavaSolanumDulcamaraKlimmendeNachtschadeLijstDerPlanten

Ieder deel (ten minste dit deel) begint met onder andere een lijst met platen. Door de jaren heen wijkt dat een beetje af (vorm, lettertype), maar in grote lijnen is dat wel het geval. De plant die hier volgt heet nu ‘Bitterzoet’, maar toen ‘Klimmende Nachtschade’ of ‘Solanum Dulcamara’.


DSC04334MVanDelftFloraBatavaSolanumDulcamaraKlimmendeNachtschade

Plaat met beschrijving.


DSC04335MVanDelftFloraBatavaSolanumDulcamaraKlimmendeNachtschade


DSC04336MVanDelftFloraBatavaBeschouwingDerWonderenGodsInDeMinstgeachteSchepzelenOfNederlandscheInsecten

Dit is een voorbeeld van een eerdere reeks waar uitgever Sepp ervaring mee had: ‘Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten’.


De hele ‘titel’ heeft nogal wat voeten in de aarde:

Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten
naar hunne aanmerkelyke huishouding, verwonderlyke gedaantewisseling en andere wetenswaardige byzonderheden,
volgens eigen ondervinding beschreven, naar ’t leven naauwkeurig getekent,
in ’t koper gebracht en gekleurd
door
Jan Christiaan Sepp

Dus de platen werden eerst in koper gesneden (kopergravure)
en daarna met de hand ingekleurd. Dat was bij de Flora Batava ook.
Later zal de kleurenlithografie worden ingezet om het kleuren,
of ten minste de basis, te drukken.
Alles afhankelijk van de prijs.
De prijs per aflevering bepaalde de grootte en uitvoeringskwaliteit.

DSC04337MVanDelftFloraBatavaBeschouwingDerWonderenGodsInDeMinstgeachteSchepzelenOfNederlandscheInsectenDSC04338MVanDelftFloraBatavaBeschouwingDerWonderenGodsInDeMinstgeachteSchepzelenOfNederlandscheInsectenDetail


Mannetjesereprijs (Flora Batava 2)

DSC04326MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis01

Dit is het eerste voorbeeld dat we bekeken. Flora Batava, Mannetjesereprijs of Veronica Officinalis (Latijnse naam). Het werkte een beetje als volgt. Mensen in het land vonden een interessante plant en stuurde die op naar de redacteur. Die beoordeelde dan de opgestuurde plant, gaf een tekenaar de opdracht de plant na te tekenen, zocht intussen de gegevens bij elkaar over de plant, bekeek de eerste versie van de tekening, gaf eventueel aanwijzingen voor verbeteringen en dan als de plaat goed was ging het geheel naar de drukker.


Dat is in hoofdlijnen zo.
Maar dat roept nog wel een paar vragen op die nog niet
beantwoord zijn voor mij.
Hoe wisten mensen dat ze planten konden insturen?
Hoe stuur je in 1800 een plant op zodat die nog goed
genoeg is bij aankomst om hem te tekenen?

DSC04326MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis02Vindplaats

Hier zie je hoe informatie werd verzameld en vastgelegd over de plant. Hier waar de planten vandaan komen. Hier bijvoorbeeld dat de plant is ingeleverd door Favrod en dat die hem vond in een bosje bij Amersfoort.


Blijkbaar was er ook niet echt een programma, zo van: weegbree is aan de
beurt in week 27 dan moeten de inzendingen in week 20 binnen zijn
zodat we genoeg tijd hebben voor het verzamelen van gegevens en het
tekenen, corrigeren en drukken (maken van kopergravures) van de plaat.
Mijn voorbeeld is een totaal verzinsel maar als je de ambitie hebt
alle planten van Nederland in beeld te brengen hoe organiseer je dat dan?

DSC04326MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis03GebruikLinnaeus

Hier informatie over het gebruik. Blijkbaar werd een aftreksel van deze plant ‘Europese thee’ genoemd en Linnaeus geeft aan dat ook in Zweden een aftreksel van de plant als thee wordt gedronken. Dit brengt ons bij Linnaeus.


DSC04327MVanDelftFloraBatavaCaroliLinnaeiSystemaNaturae1735TheodorumHaakJoannisWilhelmiDeGroot

Toen Linnaeus in Nederland verbleef zorgde Nederlandse sponsors er voor dat de eerste versie van zijn Systema Naturae werd uitgebracht. Een exemplaar van deze versie van 1735 is ook in het bezit van de Artis bibliotheek. Linnaeus bracht structuur aan in de natuur (zoveel als hij kon) en plaatste bijvoorbeeld de walvis bij de vissen. Had een aparte groep van nog nader in te delen dieren: paradox. Deelde ook de mens in als onderdeel van de natuur, namelijk als zoogdier. Geen onbelangrijke stappen. Caroli Linnaei, Systema Naturae, 1735, Theodorum Haak, Joannis Wilhelmi de Groot.


Een versie van dit boek is ook te vinden op internet.

DSC04328MVanDelftFloraBatavaCaroliLinnaeiSystemaNaturae1735TheodorumHaakJoannisWilhelmiDeGroot


DSC04329MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis01Overzicht

Eerst moest ik denken aan het radioprogramma ‘Vroege vogels’. Het vraagt aan de luisteraars speciale waarnemingen of zelfs geluidsfragmenten op te sturen. Die informatie gebruikt men dan in hun programma’s. Dan gebruik je het verloop van de seizoenen als een leidraad. Maar ja: radio, vaste groep luisteraars en geen ambitie om compleet te zijn. Hoe doe je dat in 1800. Bij ideeen: ik hoor ze graag. Flora Batava, de plant heet ‘Mannetjesereprijs’ of Veronica Officinalis. Dat de namen van planten en dieren in het Latijn altijd uit twee delen bestaan danken we ook aan Linnaeus.


DSC04329MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis02DetailKnopZaad

De plant werd in zijn geheel afgebeeld, inclusief de wortels maar daarnaast ook de zaden, knoppen en de bloemen.


DSC04329MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis03Mooi

Die platen zijn een voor een al kunstwerken op zich zelf.


DSC04330MVanDelftFloraBatavaCaroliLinnaeiSystemaNaturae1735TheodorumHaakJoannisWilhelmiDeGrootParadox

Hier nog even de paradox-groep. Gaandeweg zullen alle dieren in deze groep of ingedeeld worden of naar het rijk der fabelen worden verwezen. Hier zie je bijvoorbeeld de pelikaan, de eenhoorn (monoceros), phoenix en de draak nog in het rijtje van Linnaeus staan.


DSC04331MVanDelftFloraBatavaMannetjesereprijsVeronicaOfficinalis

Als laatste voor vandaag nogmaals de beschrijving.


Als de plaats in de wetenschap en de prestaties van Linnaeus
niet direct duidelijk zijn dan kun je op Wikipedia je
geheugen goed verversen.

Via de website van Plantaardigheden is de Flora Batava
helemaal te zien en lezen.

Flora Batava (1)

Het lijkt een beetje alsof ik een soort van serial blogger ben geworden.
Maar toeval wil dat ik het geluk had deel te nemen
aan een aantal zaken die ik interessant en vooral ook mooi vond.
Dat deel ik graag hier.

Een van die dingen was een middag over de Flora Batava (ik wist niet
wat dat was) onder leiding van Marieke van Delft (die ik van naam
kende) in het kader van de Summerschool Historie of the Book.
Een activiteit van het Allard Pierson in Amsterdam.

Vandaag als inleiding een aantal van de slides die Marieke van Delft
met ons doornam als inleiding.
De Flora Batava is een reeks van uitgaves die over een periode van
meer dan 100 jaar verscheen met de ambitie om een beeld te geven
van de planten die in Nederland voorkwamen.
Zoek maar eens op op Wikipedia.

DSC04318MVanDelfFloraBatavaFeitelijkeGegevens

Belangrijk voor de uitgever was een vast aantal platen per boekje. Per aantal boekjes kon je die dan laten inbinden. Idee was dat mensen intekenden op het project en zo iedere keer een boek ontvingen.


DSC04319MVanDelftFloraBatavaBeschouwingDerWonderenGodsInDeMinstgeachteSchepzelenOfNederlandscheInsectenNaarHetLevenNaauwkeurigGetekent1754-1925

De uitgeversfamilie Sepp had daar ervaring mee want werkten ook mee aan deze reeks over insekten: ‘Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten […de titel is nog langer…] naar het leven naauwkeurig getekent. 1754 – 1925’. Dergelijke overzichten bestonden dus al wel langer maar dan niet met illustraties. Dat maakten deze uitgaves zo bijzonder.


DSC04320MVanDelftFloraBatavaRedacteuren

De redacteuren, verantwoordelijk voor de tekst en de opzet van de tekeningen: J. Kops (de eerste en dus ‘bedenker’ van de opbouw), F.W. van Eeden (vader van), L. Vuyck en W.J. Lütjeharms.


DSC04321MVanDelftFloraBatavaBeschrijvingPlanten


DSC04322MVanDelftFloraBatavaJCSeppDeBreukFSVanDePavordSmitsErvenLoosjesVincentLoosjesMartinusNijhoffUitgeven

De uitgevers (de risico-nemers): J.C. Sepp, De Breuk samen met F.S. van de Pavord Smits, Erven Loosjes, Vincent Loosjes en Martinus Nijhoff.


DSC04323MVanDelftFloraBatavaGJVanOsCJVanHulstijnAJKouwelsMejLaChapelleGVanMerkesteijnJJZuidemaBroosDJHJoostenMejHCVanDePavordSmitsTekenen

Voor de eerste tekeningen werd gebruik gemaakt van platen van een Engelse uitgave. Daarna: G.J. van Os, C.J. van Hulstijn, A.J. Kouwels, Mej La Chapelle, G. van Merkesteijn, J.J. Zuidema Broos, D.J.H. Joosten, Mej. H.C. van de Pavord Smits.


DSC04324MVanDelftFloraBatavaWaarde

Het plan voor de reeks was in aanleg een particulier idee dat werd gesteund door de overheid door steeds garant te staan voor een aantal exemplaren.


Binnenkort de boeken die we die middag hebben gezien.

De hort op

Gisteren ging ik naar mijn tweede lezing / workshop
in het kader van de Summer school History of the book
in de Artis Bibliotheek.
IMG_8698AmsterdamSummerSchoolHistoryOfTheBook
Maar omdat ik wat vroeg was heb ik de Hortus Botanicus
in Amsterdam even bezocht.
Ik vermoedde dat dit prima ging passen bij het verhaal
van Marieke van Delft over de Flora Batava (en misschien
ook nog werk van Maria Sibylla Merian?).

IMG_8699AmsterdamHortusBotanicus

In de grote kassen is een loopbrug van waar af je van boven op de planten kunt kijken. Altijd weer een heel ander perspectief dan je gewoon bent.


IMG_8700AmsterdamHortusBotanicusIMG_8702AmsterdamHortusBotanicus

Maar de kas met vlinders maakt je heel opgewekt.


IMG_8703AmsterdamHortusBotanicus

Ik nam te weinig tijd om er voor te zorgen dat ik de vlinders kon fotograferen vanaf de kop naar achter. Dit is precies andersom maar ook heel mooi. Die kleuren.


IMG_8704AmsterdamHortusBotanicusIMG_8705AmsterdamHortusBotanicusIMG_8708AmsterdamHortusBotanicusIMG_8709AmsterdamHortusBotanicusIMG_8710AmsterdamHortusBotanicusIMG_8712AmsterdamHortusBotanicusKaartje

Een goede start van de dag.


Oude boeken, nieuwe podia

‘Oude boeken, nieuwe podia – Liber amicorum voor Marieke van Delft’
is de titel van een pas verschenen boek.
Daar wil ik even bij stilstaan.

IMG_6175OudeBoekenNieuwePodiaLiberAmicorumVoorMariekeVanDelft

Met zo’n boekband, en ik doe er nu ook weer aan mee,
roep je wel een beetje een stoffig beeld op.
Na het lezen van het boek ken ik het verhaal over
deze vijf controversiële zestiende-eeuwse boeken
helaas nog niet.
Maar het boek is niet stoffig.
Vijftig, vaak sprankelende stukken met mooie illustraties
heb ik kunnen lezen en bekijken.

GheraertLeeuDialogusCreaturarumDatIsTwispraecDerCreaturen100VandenLeeuDieEenIagherWasDyalogusC

Een van de artikelen in het boek gaat over
een bestseller uit 1480 (!).
Een boek geschreven door Gheraert Leeu.
Meer dan 100 fabels met mensen en dieren en een
hele serie afbeeldingen (niet in iedere uitgave
en niet altijd (helemaal) ingekleurd).
Dit betreft de illustratie bij dialoog 100:
Vanden leeu die een iagher was, Dyalogus C.
De afbeeldingen die ik hier toon komen uit het boek
in het bezit van de Koninklijke Bibliotheek.
Verhaal en afbeeldingen zijn vrij toegankelijk
op de website van DBNL.

GheraertLeeuDialogusCreaturarumDatIsTwispraecDerCreaturen105VandenHaseDoctoerIndenRechtenDyalogusCv

Vanden hase doctoer inden rechten, Dyalogus Cv,

De onderwerpen die in Oude boeken, nieuwe podia aan
de orde komen beslaan allerlei onderwerpen.
Ik noem er een paar:
Natuurlijk gaan er artikelen over het STCN
(Short-Title Catalogue, Netherlands), een systematisch
overzicht van de boeken verschenen in Nederland tot 1800.
Marieke van Delft heeft een grote rol gespeeld bij het
ontstaan en de opbouw van dit overzicht.
Ook gaat een aantal artikelen over het gebruik
van internet in relatie tot het oude boek.

GheraertLeeuDialogusCreaturarumDatIsTwispraecDerCreaturen112VandenEzelEndeDenOsseDyalogusHondertEndeTwalif

Vanden ezel ende den osse, Dyalogus hondert ende twalif.
(Beetje digitaal schoongemaakte door mij)

Maar er is meer:
= over het gebruik van Twitter door conservators
van de Koninklijke Bibliotheek;
= over Delpher;
= over arbeidsverhoudingen in drukkerijen;
= over perkamentmakers in de 17e eeuw;
= over teruggave van gestolen boeken na de Tweede Wereldoorlog;
= over het Archief (kastje) van Ledeboer;
= over de productie van een (toeristische) stadskaart;
= over e-boeken;
= over de boekenkast die Bijbel heet;
= over schutbladen;

GheraertLeeuDialogusCreaturarumDatIsTwispraecDerCreaturen120VanVeelBeestenBiEenVergadertDyalogusCxx

Van veel beesten bi een vergadert, Dyalogus Cxx.

Wacht, er is nog meer:
= over boeken op schilderijen;
= over geborduurde boekbanden;
= over een moordonderzoek in 1747;
= over elektronische muziek;
= over de overgang van ANWB-route informatie naar TomTom;
= over het actief inzetten van digitaliseren;
en nog veel meer.
IMG_6176OudeBoekenNieuwePodiaLiberAmicorumVoorMariekeVanDelft

Een prachtig boek.

Nog wat opmerkingen naar aanleiding van het boek:

Om een van de artikelen heb ik toch hard moeten lachten.
Het gaat om ‘On digitising access’ door Adriaan van der Wael.
Het artikel probeert uit te leggen dat het publiek
beschikbaar maken van teksten via het internet nog niet
meteen betekent dat iedereen de tekst ook correct zal
begrijpen.
Dat is helemaal waar en ‘leesbaarheid’ van de tekst
is daarbij erg belangrijk.
Dat de tekst van Van der Wael bijna de enige is in
het boek zonder illustraties of tekeningen ter verduidelijking
van de tekst, vond ik grappig.

Het enthousiasme van de schrijvers voor het internet wil
nog niet zeggen dat ze al gerealiseerd hebben wat voor een leek
als mezelf nodig is om de wereld van het Oude boek te
kunnen begrijpen.

Veel van de sites ontsluiten slechts metadata over boeken:
naam van de schrijver, plaats van het boek, titel, drukker,
maker van de afbeeldingen, materiaal van boekblok,
materiaal van boekband, taal, jaar van uitgave enz.

Zoek maar eens via Google naar ‘id00159670’.
Je vindt geen plaatje van dit beroemde (!) boek.
Zoek je op ‘twispraec der creaturen’ dan vind je
onder andere een artikel op de site van de KB met
een populaire toelichting op dit boek met, jawel,
1 illustratie.
Pas daarna vind je de site van DBNL, waar de
afbeeldingen van dit bericht vandaan komen.

De websites waar je info over oude boeken kunt
vinden zijn vaak niet geschikt voor mobiele devices.

Al met al is er nog een lange weg te gaan.
Neemt niet weg dat ik ‘Oude boeken , nieuwe podia’
met heel veel plezier gelezen heb.

Maar wat zou nou toch het verhaal zijn achter de
vijf controversiële zestiende-eeuwse boeken?

Vrolijke vrienden op Delpher

Op dit moment lees ik ‘Oude boeken, nieuwe podia’.
Een Liber amicorum voor Marieke van Delft.
Een van de artikelen gaat over ‘Decoratief papier’, papier
dat vaak gebruikt wordt als schutblad (end paper of fly leaf).
Het artikel beschrijft de geschiedenis van dat soort papier
en het gebruik ervan. Het gaat ook, zijdelings, in op
het maken van dat papier.
Voor ‘Vrolijke vrienden’ was ik al aan het nadenken over
het schutblad en waarom zou ik dat niet zelf maken?
Ik ben op Delpher (groot krantenarchief op Internet) op
zoek gegaan naar de term ‘Vrolijke vrienden’.
Daar kwam ik van alles tegen in (lokale) kranten uit
Indonesië, een socialistische krant en landelijke kranten.
Er werd aangegeven dat er 45 pagina’s waren met zoekresultaten.
De eerste tien ben ik doorgelopen en vond advertenties voor het
boek van Jan Mens en Vrolijke vrienden in de vorm van
een voetbalelftal, winnaars van 2.750.000 Yen bij de paardenraces,
Bing Crosby, Bob Hope en Dorothy Lamour onderweg naar Marokko,
een contactadvertentie, revues en feestavonden en straatmuzikanten.

Mijn selectie:

VrolijkeVrienden001


VrolijkeVrienden002


VrolijkeVrienden003


VrolijkeVrienden005


VrolijkeVrienden006


VrolijkeVrienden007


VrolijkeVrienden008


VrolijkeVrienden009


VrolijkeVrienden010


VrolijkeVrienden011


VrolijkeVrienden012


VrolijkeVrienden013


VrolijkeVrienden014


VrolijkeVrienden015


VrolijkeVrienden016


VrolijkeVrienden017


VrolijkeVrienden018


VrolijkeVrienden019


VrolijkeVrienden020


VrolijkeVrienden021


VrolijkeVrienden022


VrolijkeVrienden023


VrolijkeVrienden024


VrolijkeVrienden025


De gele markeringen in de tekst zijn van Delpher.
Misschien kun je dat uitzetten maar ik weet dat niet en
heb er nog niet naar gezocht.

Boek gevonden voor leeslint

Kort geleden ben ik door de restjesdoos gegaan
en heb daar een aantal stukken leer uitgehaald
om te gaan gebruiken als leeslint.
Een ervan is wel erg lang maar daar kon ik me best
een toepassing bij bedenken.
Zeker als je een boek leest met een uitgebreid
notenapparaat. Dan heb je eigenlijk twee leeslinten nodig.
Dat heeft het boek waar ik het lange leeslint in
ga gebruiken niet. De noten staan op dezelfde pagina
als de tekst. Bespaart je het zoeken.
Maar het boek op zichzelf is fors genoeg om een lang
leeslint aan te kunnen.

IMG_6021OudeBoekenNieuwePodia

Oude boeken, nieuwe podia. Liber amicorum voor Marieke van Delft.


Dit pas verschenen boek bevat een 50-tal bijdragen van mensen
thuis in de wereld van manuscripten, incunabelen, prenten,
archieven, drukkers, binders, schrijvers.
Verhalen met nieuwe vondsten, verhalen over het vakgebied en
verhalen over de rol man mevrouw van Delft daarin.
Vooral veel aandacht voor de vernieuwende rol van het internet.
Een plezier om te lezen!