Anselm

Deze week zag ik de film Anselm. Een documentaire in 3D.
De maker is Wim Wenders en dan is de kans groot dat je
een heel mooie film gaat zien. Poëtisch mooi zou ik
willen zeggen.

Ooit zag ik een documentaire over Ansel Kiefer en de beelden
die me bijbleven speelden zich af in Barjac, een voormalige
zijdefabriek in Zuid-Frankrijk.
Het was alsof ik naar een concertfilm zat te kijken van
Depeche Mode maar dan zonder muziek:
donker, grijs, grauw, industrieel en alles megalomaan groot.

De film van Wim Wenders is heel anders. Je ontkomt natuurlijk
niet aan de zware thema’s, de grote werken en het vele gebruik
van dokere kleuren.
Maar Wenders weet dat heel goed te compenseren door in scene
gezette opnames te combineren met oude en recente beelden.

WimWendersAnselmDasRauschenDerZeit

Wim Wenders, Anselm, Das rauschen der Zeit (het haasten van de tijd).


Die in scene gezette beelden hebben heel erg de stijl van bijvoorbeeld
Erwin Olaf en dan in het bijzonder de serie ‘Hope’.
Strak, uitgebalanceerd kleurgebruik, zonder te veel emotie.
De geschiedenis toont Wenders aan de hand van archiefbeelden zoals
de kinderen die spelen op de puinhopen na WOII.
De carriere van Kiefer aan de hand van fragmenten uit interviews en documentaires.

Naast het scherm waarop ik dit bericht schrijf loopt
Copilot, de AI-oplossing van Microsoft.
De ondertitel van de film intrigeert me omdat uit de documentaire ik me
geen verwijzing naar de titel kan herinneren.
Maar die relatie lag er misschien wel, bijvoorbeeld via de
muziek. Die is geschreven door Leonard Küßner.

Maar even kijken waar Copilot me brengt.
Allereerst blijkt de titel ook de titel te zijn van
een werk van Kiefer. Ik ga op zoek.

AnselmKieferFürOssipMandelstammDasRauschenDerZeit2011OilEmulsionAcrylicStoneBoatPropellerAndLeadOnCanvas

Anselm Kiefer, Für Ossip Mandelstamm, Das Rauschen der Zeit, 2011, oil emulsion, acrylic, stone, boat propeller and lead on canvas.


Copilot over Ossip Mandelstam:

‘Das Rauschen der Zeit’ is de titel van een boek van de Russische dichter Ossip Mandelstam. Het is een verzameling autobiografische proza uit de jaren 20 van de vorige eeuw, waarin Mandelstam zijn jeugd in Sint-Petersburg beschrijft en zijn ervaringen tijdens de Russische Revolutie. Het boek bevat ook enkele van Mandelstams beroemde gedichten, waaronder ‘Tristia’ en ‘Stenen’.

Ik probeer te begrijpen waarom Kiefer zich aangetrokken voelt
tot Mandelstamm maar kom met Copilot niet verder.
Misschien zoek ik te ver (al denk ik van niet, maar
ik kan op dit moment niet meer vinden).

Het aantal werken dat Kiefer maakt moet enorm zijn.
In de film zien we wat van die werken terwijl hij er aan werkt
maar ook werken die uitgestald staan: vele ruimtes met werk,
vaak 10, 20 voorbeelden van werken met vergelijkbare thematiek.
Bijvoorbeeld boeken.
De ruimte waar gewerkt wordt is groot en de monumentale
werken staan ieder op een eigen verrijdbare kar.

De film lijkt een goede introductie of verdieping te zijn
op een bezoek aan de tentoonstelling Bilderstreit in
Museum Voorlinden.

Anselm Kiefer 02

Wolfsbohne ihr Blüten von Deutschland o mein Herz wird untrügbarer Kristall
an dem Das Licht sich prüfet, wenn Deutschland Hölderlin, Vom Abgrund nämlich… wie an
den Häusern der Juden (zum Andenken des ruinirten Jerusalems’s), immer etwas unvollendet gelassen werden muß
Es sind sieben Rosen im Haus. Unser Kind weiß es und schläft in der Ukraine, wo sie mir Vater und Mutter erschlugen
was blüht dort? Welche Blume, Mutter, tat dir dort weh mit
ihrem Namen?

für Paul Celan

Hierboven zie je de tekst die op het werk ‘Wolfsbohne’ staat.
Die had ik bij het vorige bericht nog niet beschikbaar.
De werken waarmee de tentoonstelling wordt ‘ingeleid’,
worden beschouwd door de samenstellers van de tentoonstelling
als cruciaal voor het oeuvre van Kiefer.
De film Anselm van Wim Wenders bevestigt dat.

Een volgend werk is super actueel:
Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Der Morgenthau Plan.

DSC08815MuseumVoorlindenAnselmKieferDerMorgenthauPlan

Kiefer is geen helderziende. Hij wilde het absurde van Der Morgenthau Plan helder maken. Dus eerst eens bekijken wat Der Morgenthau Plan precies was.


Wikipedia:

Het Morgenthauplan was een plan voor de bezetting van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog, voorgesteld door de Amerikaanse minister van financiën Henry Morgenthau jr.

Het bestond uit maatregelen die er voor moesten zorgen dat Duitsland nooit meer een oorlog zou kunnen beginnen. Dit zou moeten worden bereikt in drie stappen:

Duitsland zou moeten worden opgedeeld in twee (of meer) aparte staten.
Duitslands belangrijkste industriële centra en mijnbouwgebieden, waaronder Saarland, het Ruhrgebied en Opper-Silezië zouden onder internationaal beheer moeten komen, of worden geannexeerd.
Alle zware Duitse industrie zou ontmanteld of vernietigd moeten worden.

Misschien dat dit in sommige oren als een goed plan klinkt.
De langstzittende Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken
dacht daar anders over:

In de VS betoogde Cordell Hull dat er voor Duitsland niets anders over zou blijven dan land, en dat slechts 60% van de Duitsers van het land kon leven, wat zou betekenen dat 40% van de bevolking zou sterven door hongersnood.

Het kunstwerk van Kiefer is daarom een soort van akker.
Met tarwe en daar tussen een loden boek, een stenen kruik en
een terracotta slang. Een soort toekomstbeeld van een totaal
ontmanteld Duitsland en de dood van vele mensen.

Wil je de parallel naar vandaag zien?

Ook vandaag worden we geconfronteerd met absurde plannen
(en de uitvoering ervan) gemaakt door net geklede heren
die ver weg van de plaats van actie comfrtabel leven:

= het plan van Ismail Haniyeh (politiek leider van Hamas) die
in Qatar verblijft en Mohammed Deif (militair leider van Hamas)
om onschuldige mensen die in Israel verbleven te doden of gijzelen
om de aandacht van de wereld te vestigen op hun situatie.
Vrede komt in hun woordenboek niet voor;

– het plan van Benjamin Netanyahu die de afgelopen jaren
met vooral zijn machtspositie is bezig geweest maar niet
met Vrede. Die heeft een frame nodig om zijn eigen positie
overeind te houden en kwam met het plan voor een grondoorlog
die nodig is om opnieuw ‘afschrikking’ te realiseren zodat
iedereen weer zal denken dat Israel de sterkste is.

Absurde plannen met vele slachtoffers.
De bedenkers wassen hun handen in onschuld.
De plannen worden, net als bij het Morgenthauplan, gebruikt
in de informatie-oorlog rond het conflict.
Net als toen trappen veel mensen in de vallen die door
deze heren worden opgezet met als gevolg wereldwijde
onrust en overal groepen mensen die zich tegen elkaar laten
opzetten en die vergeten dat er iedere seconde slachtoffers
vallen ter meerdere eer en glorie van de plannenmakers.

Superactueel kunstwerk.

Plezierpapier

Een tijdje terug kwam ik een verhaal tegen over een boek
dat men van plan was te maken.
Het zou gaan over Leo Hoegen, papiermaker.
Met interesse heb ik het gevolgd en toen ik het boek kon
kopen, heb ik het ook gekocht.
Eerder deze week kwam dit heel leesbare en praktische boek
in de brievenbus terecht.

IMG_1262DeScheppendeKrachtVanPapierEliseMeijerLeoHoegenPapierscheppen

De scheppende kracht van papier, Elise Meijer schrijft in dit boek over Leo Hoegen, zijn kwaliteiten en internationale ervaring met papierscheppen.


Het boek is prettig geschreven, niet ingewikkeld of omslachtig
maar praktisch. Meteen bruikbaar voor iemand die ook eens papier
wil maken.
Zelf heb ik jaren geleden een cursus gevolgd bij Marieke de Hoop.
Een heel leuk evenement met als resultaat een aantal bladen
handgeschept papier van verschillende samenstelling waar ik
nog jaren met veel plezier toepassingen mee heb gemaakt.

Elisa en Leo pakken het anders aan: leuke afwisselende teksten
met ervaringen, weetjes en veel foto’s met bij ieder hoofdstuk
een QR-code naar een korte, heldere on-line filmles.
Het boek heb ik uit en ik heb alle lessen gevolgd en ik heb
er zin in.

Leo is zelf ook boekbinder dus weet heel goed waar je papier
voor gebruikt en hoe je met je eigen handen mooie dingen
dingen kunt maken. Als een soort samenvatting, ter afsluiting
lees je in het boek:

‘Ambachtslieden blijven ook nodig’, zegt Leo met stellige overtuiging. ‘Machines kunnen veel, maar zijn niet creatief. Een meester in een ambacht heeft zo veel kennis van materialen en gereedchappen en zo veel ervaring, die weet meteen of iets mogelijk is en hoe dan. Welke grondstoffen je moet gebruiken voor een bepaald effect. Een meester papierschepper voelt met de handen of een vel papier van goede kwaliteit is. Dat kan je een machine nooit feilloos leren. Ook voor nieuwe ideeën heb je een creatief menselijk brein nodig en de ervaring van de meester.’

Hier doet Leo Hoegen zich te kort, vind ik.
Hij gaat in de verdediging en vergeet hoeveel plezier
werken met je handen en het scheppen van papier oplevert.
Gelukkig lees je dat wel in zijn enthousiasme, ervaringen en
voorbeelden in het boek.
Daarom noem ik mijn bericht vandaag ‘Plezierpapier’.

Anselm Kiefer 01

Vrolijk wordt het niet.
Dat ik Museum Voorlinden bezocht was al te zien maar
de tentoonstelling waar ik voor ging was Bilderstreit.
Daarvan was nog niet veel te zien.
Nee, vrolijk wordt het niet.

Het is wel een goede tentoonstelling.
Veel recent werk, mooi opgesteld.
De catalogus was er nog niet.
Het werk is steeds zwaar op de hand en de overeenkomsten met
Neo Rauch worden steeds duidelijker:
de sfeer van Duitse romantiek, de interesse voor alchemie.
Op andere vlakken verschillen beiden weer.
Rauch is soort van figuratief maar Kiefer is vaker
conceptueel.

Op een site van een boekenliefhebber sprak het eerste werk
heel erg aan: stalen boekenkasten met boeken van lood.
Voorzien van zware kettingen.
De pagina’s van de boeken en ook de kaften zijn van
grote stukken lood. De kettingen hangen wel over de boeken
maar geen van de boeken liggen aan de ketting.

DSC08811MuseumVoorlindenAnselmKieferDSC08812MuseumVoorlindenAnselmKieferDSC08813MuseumVoorlindenAnselmKiefer

Boeken dienen vooral om ervaringen, bevindingen en ideeen vast te leggen. Dat kan over luchtige zaken gaan maar bij Kiefer is het bijna altijd zwaar, loodzwaar. Meteen komt de alchemie om de hoek kijken. Tovernaars die zwoegen om lood te veranderen in…….


DSC08814MuseumVoorlindenAnselmKieferWolfsbohne

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Wolfsbohne. Een soort van eerbetoon aan Paul Celan. Een dichter die Duits als zijn moedertaal zag en die met Wolfsbohne terug denkt aan zijn Joodse moeder. De Tweede Wereldoorlog is nooit ver weg.


Paul Celan was me onbekend, dus Wikipedia:

Paul Celan (Cernauti, nu Tsjernivtsi in Oekraïne, 23 november 1920 – Parijs, rond 20 april 1970) was een Duitstalige dichter. Paul Celan was het meest gebruikte pseudoniem van Paul Antschel (De Duitse schrijfwijze van zijn Roemeense achternaam Ancel). Celan stond op de Duitse uitspraak van zijn naam: [pɑʊl ‘t͡selaːn].

Biografie
Paul Celan werd geboren in Roemenië als enig kind van Duitstalige joodse ouders. Hij leefde ook in Oostenrijk en lange tijd in Frankrijk. Zijn ouders werden door de nazi’s vermoord, hijzelf ontsnapte in een werkkamp ternauwernood aan de dood. In 1952 trouwde hij met Gisèle Lestrange, met wie hij twee kinderen kreeg, François en Eric; François overleed kort na de geboorte. Rond 1960 werden de zware en ongegronde plagiaatbeschuldigingen van Claire Goll, weduwe van de Joodse dichter Yvan Goll, sterker. Deze beïnvloedden zijn correspondentie en vervolgden hem tot zijn dood. In 1970 maakte Celan een einde aan zijn leven.

Betekenis
Celan schreef in het Duits, zijn moedertaal. Door gedichten in deze taal te schrijven herdacht hij zijn moeder (zie gedicht ‘Wolfsbohne’). Naast zijn werk als dichter bezorgde hij de Duitse literatuur ook een groot aantal vertalingen van poëzie uit het Frans, Engels, Russisch, Italiaans, Roemeens, Portugees en Hebreeuws.

Paul Celan wordt algemeen beschouwd als een der grootste dichters van de tweede helft van de twintigste eeuw. Hij schreef, beïnvloed door het symbolisme en het surrealisme, gedichten waarin hij op zijn eigen wijze zijn ervaringen met de Holocaust verwerkte. Een van zijn bekende gedichten is Todesfuge, waarin hij bezwerend het lot van de Joden in de Tweede Wereldoorlog oproept en zijn moeder herdenkt. Zijn poëzie wordt gaandeweg hermetischer, al bevatten veel van zijn gedichten verwijzingen naar historische en politieke gebeurtenissen.

Celan gaat spaarzaam met woorden om en schrijft op de rand van het zwijgen. Hij gebruikt gewaagde metaforen en neologismen, die hij voor een deel haalde uit lectuur van geologische boeken.

Morgen ga ik de film zien die Wim Wenders maakte over Kiefer:
Anselm.
Dus binnenkort meer over film en tentoonstelling.

Drukke ochtend, gister in de binnenstad

IMG_1257BredaOudeHaven

Werk in de Oude Haven. Ik ben benieuwd wat ze er gaan doen.


IMG_1258BredaMarkendaalsewegVerlengdeMarkIMG_1259BredaMarkendaalsewegVerlengdeMarkIMG_1260BredaFranciscanessenplein

De bomen aan het Franciscanessenplein, sommige stonden al lange tijd in speciale grote bakken, worden op hun nieuwe (tijdelijke?) plaats gezet. Ik zag ook een boom die in de ‘koude grond’ was geplaatst dus die zal wel op zijn definitieve plaats staan.


IMG_1261BredaReigerstraat

Reigerstraat. Dan noem ik nog niet alle bevoorradingsvrachtwagens en bouwvakbusjes die je rond 08:00 uur in de binnenstad tegen komt.


Volle Maan

Full Moon is de collectietentoonstelling van Museum Voorlinden.
Veel vergelijken en veel humor.

IMG_1217LandgoedVoorlinden

Dit is een zich op een deel van het Landgoed Voorlinden. Het zet wel een beetje de toon voor de setting van het museum. Het is er prachtig maar afgelopen zaterdag beperkte ik me bij mijn eerste bezoek tot het museum en wat ik onderweg er naar toe zoal zag.


IMG_1218MuseumVoorlindenMartinCreedWotkNo2792-2017TreesDimensionsVariable

Museum Voorlinden, Martin Creed, Work no 2792, 2017, trees, dimensions variable.


DSC08885MuseumVoorlindenJanSluijtersMaannachtIV1912OlieverfOpDoek

Hier is de volle maan op het werk van Jan Sluijters, Maannacht IV, 1912, olieverf op doek. Het werk zette voor mij de toon voor de eerste zaal: kleur!


DSC08884MuseumVoorlindenEstherTielemansThePerformance2011AcrylverfEnEpoxyOpMultiplex

Esther Tielemans, The Performance, 2011, acrylverf en epoxy op multiplex.


DSC08886MuseumVoorlindenFrancisAlÿsZonderTitel2011-2012BijenwasMetPigmentOpHout

Francis Alÿs, Zonder titel, 2011 – 2012, bijenwas met pigment op hout. Zover zaal 1.


DSC08890 01 MuseumVoorlindenYvesKleinPortretReliefDeMartialRaysse1962PigmentSynthetischHarsBronsPaneelBladgoud

Dat blauw van Yves Klein is altijd schitterend. Portret relief de Martial Raysse, 1962, pigment, synthetisch hars, brons. Paneel: bladgoud.

DSC08890 02 MuseumVoorlindenYvesKleinPortretReliefDeMartialRaysse1962PigmentSynthetischHarsBronsPaneelBladgoud Detail


DSC08892MuseumVoorlindenHans-PeterFeldmannEiereimerAufStuhlMetPappsockel2003EierschalenEmmerHoutenStoelMultiplexKartonnenDozen

Hans-Peter Feldmann, Eiereimer auf Stuhl mit Pappsockel, 2003, eierschalen, emmer, houten stoel, multiplex en kartonnen dozen.


DSC08894 01 MuseumVoorlindenRobertKinmontTheWingsAreInThePaperDrawer1972-1972HoutPapierVogelvleugels

Robert Kinmont, The wings are in the paper drawer, 1972 – 1973, hout, papier, vogelvleugels.

DSC08894 02 MuseumVoorlindenRobertKinmontTheWingsAreInThePaperDrawer1972-1972HoutPapierVogelvleugels


DSC08896MuseumVoorlindenMarcelBroodthaersPetiteCageAvecOeufs1965-1966EierschalenHoutMetaalTouw

Marcel Broodthaers, Petite cage avec oeufs, 1965 – 1966, eierschalen, hout, metaal, touw.


DSC08898MuseumVoorlindenReneMagritteLaMalédiction(DeVloek)1931OlieverfOpDoek

Rene Magritte, La Malédiction (De vloek), 1931, olieverf op doek.


DSC08901MuseumVoorlindenMarcelBroodthaersLaMaledictionDeMagritte1966WeckpottenWattenFolieVerfPaierHout

Marcel Broodthaers, La Malédiction de Magritte, 1966, weckpotten, watten, folie, verf papier, hout.


Richard Serra in Museum Voorlinden

DSC08903MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008Cortenstaal

Veel van de werken van Richard Serra zijn meteen te herkennen: groot, van staal, een wereld op zich zelf, mooi van vorm. De werken die ik ken staan in een ruimte die er speciaal voor gecreëerd is. In Museum Voorlinden is zelfs een soort van balkon gecreëerd van waaraf je het doolhof van bovenaf kunt zien.


DSC08905MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008Cortenstaal

Het gebogen staal, in de lengte en hoogte, deed me soms wankelen toen ik er tussen liep.


DSC08906MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008CortenstaalDSC08907MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008Cortenstaal

Het cortenstaal dat voor roestvorming op de oppervlaktes van het werk toelaat, zorgt ervoor dat de kleur van het staal zweeft tussen blauw, oranje en rood.


DSC08909MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008Cortenstaal

Sommige delen roepen een meditatieve ervaring op alsof je staat te kijken naar een schilderij van Mark Rothko.


DSC08910MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008CortenstaalDSC08911MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008CortenstaalDSC08912MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008CortenstaalDSC08913MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008CortenstaalDSC08914MuseumVoorlindenRichardSerraOpenEnded2007-2008Cortenstaal


Ik zou zeggen, ga dit prachtige werk zelf ervaren.

Mijn paddestoelenroute dit weekend

De route begon in Breda, zowat recht voor de deur.
In het Valkenberg zag ik in de verte een groep
paddestoelen staan. Ik had geen idee dat die
dit weekend een soort van rode draad gingen vormen.

IMG_1214BredaValkenbergIMG_1215BredaValkenberg

Dit was de groep in Breda. Vaak zie je paddestoelen in het Valkenberg op dood hout maar zo midden in het gras. Dat zie je niet ieder jaar.


Die zaterdag was het plan om naar Museum Voorlinden te gaan.
Het museum had ik nog nooit bezocht en nu met de tentoonstelling
van Anselm Kiefer leek me dat het moment om eens te gaan kijken.
Op de oprijlaan naar het landgoed kwam ik het volgende tegen:

IMG_1216LandgoedVoorlindenPaddestoel

Geen hele groep, maar een enkeling.


Binnen zag ik er meer. Zeker bij/in de Winterreise:

IMG_1221MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreiseEenPaddestoel

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, detail van Winterreise.

IMG_1222MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreiseDriePaddestoelen


IMG_1225Paddestoelroute

Thuis lag deze paddestoel van marsepein en chocolade als beloning voor de inspannende dag te wachten. De paddestoelroute was compleet.


‘Grote’ politiek in Breda

IMG_1246BredaProPalestinabetogingVerlaatHetKasteelplein

Toen ik vanmiddag boodschappen ging doen werd duidelijk waar al het lawaai vandaan kwam dat ik al een tijdje hoorde: ik liep plots achter de Pro-Palestina-betoging in Breda. Hier verlaten ze het Kasteelplein voor een ronde door het centrum.


IMG_1247BredaProPalestinabetogingGroteMarkt

De tocht ging over de Grote Markt…..


IMG_1248BredaProPalestinabetogingHalstraat

Door de Halstraat en verder.


IMG_1250BredaProPalestinabetogingKasteelplein

Even later was men terug op het Kasteelplein. Ik ook, zonder deboodschappen om dat ten minste 1 winkel waar ik iets wilde kopen niet open is op zondag.


IMG_1251BredaProPalestinabetogingKasteelpleinIMG_1253BredaProPalestinabetogingKasteelplein

Op het Kasteelplein volgden nog speeches en spreekkoren. Daarna ging men door het Velkenberg.


Soep van de week

IMG_1212Pompoensoep

Ik kocht vrijdag een soeppakket. Waar norrmaal de ui een basisgroente is was dat nu de sjalot. Uien, mooie grote, zijn al geruime tijd moeilijk te krijgen. De uien in een pakket als dit gaat ook snel rotten. Ik vermoed dat de grootgrutter daarom voor de sjalotten gaat. Het geheime ingredient van deze keer zijn de drie stukken kaneel. Gekocht bij The Good Spice.


IMG_1211VerspilzakjeZonderPondSpruiten

Naast het pakket kocht ik ook een verspilzakje. Met de inhoud kan ik nog een keer pompoensoep maken. Dat is ook wel nodig want het pakket leverde maar 1 liter soep op. En nog was de soep dun. Als bonus zat in het zakje ook nog eens meer dan een pons spruiten. Dus daar kan ik nog eens makkelijk een maaltijd van maken. Maar nu alle ruimte voor de soep.


IMG_1213Pompoensoep

Sjalot, wortel, gember, kaneel, knoflook, flessehalspompoen, appel en sinasappel.


Een ochtendwandeling; eerder deze week.

IMG_1204BredaWaterstraatOLVrouwe-OfWaterstraatseKerk

Breda, Waterstraat, O.L. Vrouwe- of Waterstraatse Kerk. Nu een uitgaansgelegenheid.


IMG_1206BredaStJanstraatKathedraalSint-Antoniuskerk

Breda, St. Janstraat, Kathedraal, Sint-Antoniuskerk.


IMG_1207BredaGroteMarkt

Breda, foto gemaakt op de hoek Catharinastraat-Kasteelplein. Grote Kerk en Grote Toren.


Palazzo Vecchio

Die dag ging de route naar het Palazzo Vecchio.
De dag ervoor waarschuwde de kaartverkoper me dat er een etage dicht
was en dat, als ik kon, beter een dag later kon komen.
Dat heb ik toen gedaan.

Het Palazzo Vecchio is geen paleis zoals de naam misschien
doet vermoeden, al zou je dat niet zeggen aan de inrichting.
Het was eigenlijk een soort stadskantoor of beter nog een
procinciehuis of kantoor van het landsbestuur.
Een beetje afhankelijk van de tijdsperiode waarover we het
hebben.

De huidige decoratie is voornamelijk georganiseerd en gerealiseerd door
Giorgio Vasari. Maar het anders kunnen verlopen.
Op een bepaald moment is er nagedacht over het verhogen van de
grote zaal (die echt gigantisch is) en het houden van een wedstrijd
met Michelangelo en Leonardo da Vinci voor de mooiste muurschildering.
Michelangelo maakte zijn werk nooit af want ging werken voor de paus.
Leonardo da Vinci had zulke technische problemen dat hij het opgaf.
De opdracht ging naar Giorgio Vasari.

DSC04999FlorencePalazzoVecchioGreatHallCeilingGiorgioVasariArnolfoShowsThePlanToEnlargeFlorence

Dit is een van de vele schilderijen in het plafond. Florence, Palazzo Vecchio, Great Hall, Ceiling, Giorgio Vasari, Arnolfo shows the plan to enlarge Florence. De schilderingen aan het plafond richten zich allemaal op de geschiedenis van Florence en de strijd met Siena en Pisa over de hegemonie. De officiele naam voor dit werk dat ik vond is: Arnolfo di Cambio presents the Priors with the project for the new circle of walls and the enlargement of the city.


DSC05000FlorencePalazzoVecchioGreatHallCeilingPart2

Deze tekst noemt alle ambachtslieden die bij de realisatie van de verhoging en afwerking van het plafond betrokken waren. Het werk vond plaats in 2 jaar tijd! Giorgio Vasari overzag en coordineerde alle werkzaamheden en nam zelf een deel van het schilderwerk voor zijn rekening. Don Vincenzo Borghini is de opsteller van het programma van de te schilderen onderwerpen. Bernardo di Antonio di Monna Mattea was verantwoordelijk voor het metselwerk en Battista di Bartolomeo Botticelli voor het timmerwerk.


Als schilders naast Vasari worden genoemd:

Michele di Ridolfo del Ghirlandaio
Prospero Fontana
Giovanni Stradano
Marco Marchetti da Faenza
Santi di Tito
Giambattista Naldini
Jacopo Zucchi
Stefano Veltroni
Orazio Porta da Monte San Savino
Tommasso di Battista del Verrocchio

DSC05001FlorencePalazzoVecchioGreatHallSaloneDeiCinquecento

Palazzo Vecchio, Salone dei Cinquecento.


DSC05000FlorencePalazzoVecchioGreatHallCeilingPart1

De tekst die ik zag gaat nog veel verder want het beschrijft alle voorstellingen die je op het plafond kunt zien. Dat gaat wat ver voor dit bericht maar je kunt zo ook al wel zien wat een enorme prestatie dit is geweest.


DSC05002FlorencePalazzoVecchioGreatHallSaloneDeiCinquecento

De fresco’s op de muren zijn enorm.


Dit is dan de grote zaal. Maar er zijn nog een hele reeks ‘kantoren’
die allemaal heel uitzonderlijk zijn gedecoreerd.
De komende berichten laat ik daar wat van zien.

Denkers, schrijvers, staatslieden en kunstenaars

DSC04985FlorencePonteVecchio

Ponte Vecchio in de ochtend. Ik loop langs de grijze gevels van het Uffizi die vol staat met beelden. Het is een soort eregallerij met Italiaanse denkers, schrijvers, staatslieden en kunstenaars. Ik kies er een aantal.


DSC04986FlorenceUffiziGevelAmerigoVespucci

Amerigo Vespucci.


DSC04987FlorenceUffiziGevelGalileoGalilei

Galileo Galilei. Meer wetenschapper dan denker?


DSC04988FlorenceUffiziGevelNiccoloMacchiavelli

Niccolo Macchiavelli. Ik heb niet gezegd dat het lieverdjes zijn.


DSC04989FlorenceUffiziGevelGiovanniBoccaccio

Giovanni Boccaccio.


DSC04990FlorenceUffiziGevelFrancescoPetrarca

Francesco Petrarca.


DSC04991FlorenceUffiziGevelDanteAllighieri

Dante Allighieri. Nu ik ze terug zie realiseer ik me dat het wel een geschiedenis is van witte mannen.


DSC04992FlorenceUffiziGevelLeonardoDaVinci

Leonardo da Vinci.


DSC04993FlorenceUffiziGevelDonatello

Donatello.


DSC04994FlorenceUffiziGevelGiotto

Giotto.


DSC04995FlorenceUffiziGevelCosimoPaterPatriae

Cosimo (de Medici) Pater Patriae.


DSC04996FlorenceUffiziGevelLorenzoIlMagnifico

Lorenzo il Magnifico.


DSC04997FlorenceLoggiaDeiLanziMediciLionByGiovanniDiScheranoFancellii

Vervolgens ben ik aangeland bij de Loggia dei Lanzi met de Medici Lion door Giovanni di Scherano Fancellii. Zou Fancellii werkelijk met twee i’s zijn?


DSC04998FlorencePiazzaDellaSignoria

Het is waar, niet alle beelden in Florence zijn mpoi. Wat denk je van dit, hopelijk voor de inwoners tijdelijke, beeld op de Piazza della Signoria. Maker onbekend.


Basilica di Santo Spirito

Niet iedereen zal bij het horen of lezen van ‘Basilica di Santo Spirito’
direct enthousiast worden.
Het is een kerk in Florence met 38 zijkapellen.
Die kapellen, vaak voor en door een specifieke familie ingericht
bevatten heel uiteenlopende kunstwerken.
Ik maakte tijdens het rondlopen de volgende foto’s:

DSC04970NerliChapelFilippinoLippiMadonnaWithBabyAndStGiovanninoAmongSaintsMartinoDiToursAndCatarinaDÁlessandriaAndTheTwoClientsEndOf15thCPaintedOnWood

Nerli Chapel, Filippino Lippi, Madonna with Child and St. Giovannino among Saints Martino di Tours and Catarina d ‘Alessandria and the two clients, end of the 15th century, painted on wood. De twee ‘klanten’ of opdrachtgevers zijn Tanai Nerli en zijn vrouw Nanna di Nerli-Capponi.


DSC04972 01 BiliottiChapelIntercessionOfChristAndMariaWithSaintsAntonioDaPadovaMariaMaddalenaAndSomeMembersOfTheBiliottiFamilyEnd15thCWood

Hier zie je een andere kapel: Biliotti Chapel. De structuur van veel van de kapellen zijn hetzelfde: bovenaan een altaarstuk, een kunstwerk. Met daar onder/voor een altaar en in dit geval een geschilderd antependium (Een antependium is een onderdeel van de liturgische aankleding van een altaar. Een antependium hangt aan de publiekskant tegen het altaar om de heiligheid van het altaar extra te duiden, maar ook om de kerkganger een bijzonder gevoel mee te geven. Het begrip antependium wordt ook wel ruimer uitgelegd als een doek dat ergens tegenaan hangt of ergens overheen hangt).


DSC04972 02 BiliottiChapelMaestroDellaConversazioneDiSantoSpiritoGiovanniCianfaniniMadonnaWithChildAndSaintsMatteoAndGirolamoEnd15thBegin16thCPaintedOnWood02

Biliotti Chapel, de maker is de Maestro della Conversazione di Santo Spirito, later is die geidentificeerd als Giovanni Cianfanini. Het onderwerp van het schilderij is: Madonna with Child and Saints Matteo and Girolamo. End 15th – begin 16th century. Painted on wood.


Dit is het antependium:

DSC04972 03 BiliottiChapelIntercessionOfChristAndMariaWithSaintsAntonioDaPadovaMariaMaddalenaAndSomeMembersOfTheBiliottiFamilyEnd15thCWood

Intercession of Christ and Maria with Saints Antonio da Padova, Maria Maddalena and some members of the Biliotti Family, end 15th century, wood.


DSC04974CapellaFrescobaldiPietroDelDonzelloAnnunciazione1498PaintedOnWood

Capella Frescobaldi, Pietro del Donzello, Annunciazione, 1498. Painted on wood.


DSC04976CapellaFrescobaldiPietroAndPolitoDelDonzelloAttrTheNativityAfter1509PaintedOnWood

Capella Frescobaldi, Attributed to Pietro and Polito del Donzello, The Nativity. After 1509. Painted on wood.


DSC04978 01 CorbinelliChapelBernardoDiStefanoRosselliTheIncredulityOfStThomasWoodenAntependium

Nog een andere kapel: Corbinelli Chapel, Bernardo di Stefano Rosselli, The incredulity of St Thomas (Ongelovige Thomas). Wooden antependium. Even inzoomen op de details.

DSC04978 02 CorbinelliChapelBernardoDiStefanoRosselliTheIncredulityOfStThomasWoodenAntependiumDSC04978 03 CorbinelliChapelBernardoDiStefanoRosselliTheIncredulityOfStThomasWoodenAntependium

Ik kan me niet herinneren dergelijke geschilderde antependiums gezien te hebben. Wel stoffen lopers met geborduurde voorstellingen maar niet eerder dit soort geschilderde borden.


DSC04981TheNewRefectoryBernardinoPoettiTreCeneWeddingAtCanaTheLastSupperSupperAtEmmaus1597FrescoTXT

The new refectory, Bernardino Poetti, Tre Cene (drie maaltijden). Fresco’s.

DSC04980TheNewRefectoryBernardinoPoettiTreCeneTheLastSupper1597Fresco

Bernardino Poetti, The Last Supper (Het Laatste Avondmaal), 1597.


DSC04982TheNewRefectoryBernardinoPoettiTreCeneWeddingAtCana1597Fresco

Bernardino Poetti, the Wedding at Cana (de Bruiloft in Kana), 1597.


DSC04983TheNewRefectoryBernardinoPoettiTreCeneSupperAtEmmaus1597Fresco

Bernardino Poetti, Supper at Emmaus (de Emmausgangers), 1597.


Deze dagen pijnlijke beelden.
Ze beelden bijzondere momenten uit die mensen vieren of gedenken
met een maaltijd. Vandaag gaat het er in Israel en Gaza heel anders aan toe.

Bargello (laatste in de reeks)

Vandaag een soort van afsluitend bericht over Bargello,
het fantastische museum in Florence.
Je hebt veel kunnen zien van wat er allemaal in het gebouw staat.
Maar hoe ziet het Bargello er van buiten uit?
Daar begint dit bericht mee.

IMG_8779MuseoNationaleDelBargello

Het Bargello is zo’n typisch stadspaleis. Het staat in een wirwar van kleinere straatjes en een brede straat.


IMG_8780MuseoNationaleDelBargelloIMG_8781MuseoNationaleDelBargello


IMG_8791FlorenceBargelloMarianoD'AgnoloRomanelliSeatedFemaleFigureCa1390-1400PaintedWood

Florence, Bargello, Mariano d’Agnolo Romanelli, Seated female figure, circa 1390 – 1400, painted wood. Heel bijzonder, ook de pose is niet heel gangbaar.

IMG_8792FlorenceBargelloMarianoD'AgnoloRomanelliSeatedFemaleFigureCa1390-1400PaintedWoodTXT


De beroemdste werken zijn al wel de revue gepasseerd maar er zijn
ook zaken die ik (nog) niet heb laten zien.
Zoals een hele serie metalen vogels (de foto was mislukt) of
een afdeling porcelein en een verzameling gegoten (koperen?) bellen.

IMG_8793BargelloPorceleinAardenwerkIMG_8794BargelloVerzamelingGegotenKoperenBellen


Tijd om de dag af te sluiten.

IMG_8795FlorenceIMG_8796FlorenceIMG_8797Florence


Terug naar de kust

Lang geleden (1976) verscheen er de LP (!) ‘Zing je moerstaal’.
Ik was toen nog radio-amateur en de combinatie Nederlandstalige muziek en
literatuur sprak me wel aan.
Er stond een nummer op waarvan ik zeker weet dat het een soort van hit werd:
‘Terug naar de kust’.
Uitgevoerd door Maggie MacNeal en naar ik afgelopen week heb ontdekt,
geschreven door Theun de Winter.

IMG_1196TheunDeWinterLichtVanTroostStatenhofpersJaapSchipperChristianneDuchateauIrisLeRütte2023

Hoe ik daar achter kwam?
Uitgeverij Statenhofpers (Jaap Schipper en Christianne Duchateau) nodigde
mij (en veel anderen) uit om in te tekenen op een boek.
De titel en auteur hielden ze nog even geheim.
Het zou in omvang hun grootste boek worden.
Gezien de kwaliteit van eerdere projecten, tekende ik meteen in.

Het was al weer even geleden dus toen het boek tijdens mijn vakantie
kwam was ik eerst verbaasd.
Het was de dichtbundel ‘Licht van Troost’ met teksten van Theun de Winter.
De illustraties zijn van Iris Le Rütte.

IMG_1197TheunDeWinterLichtVanTroostStatenhofpersJaapSchipperChristianneDuchateauIrisLeRütte2023

Ergens in de introductie of in de ‘fanzine’ wordt gesproken over
het lied dat helaas niet in het boek is opgenomen.
Waarschijnlijk een rechtendingetje.

IMG_1198TheunDeWinterLichtVanTroostStatenhofpersJaapSchipperChristianneDuchateauIrisLeRütte2023

Het boek is mooi uitgevoerd. Mooie typografie en een prachtige band
met Bhutaans papier.

IMG_1199TheunDeWinterLichtVanTroostStatenhofpersJaapSchipperChristianneDuchateauIrisLeRütte2023

Veel van de teksten gaan idolaat over een Amsterdamse voetbalclub maar
voetbal is niet mijn eerste interesse.
Dus of het steeds het niveau van Terug naar de kust bereikt?
Oordeel zelf.

Ik weet niet wat het is maar er is iets mis
Hoe zou dat komen
‘T Liefst loop ik alleen, niemand om me heen
In mezelf te dromen
‘K Wil terug naar de kust
Heel ongerust zoek ik de weg naar de kust
Bijna niet bewust van de dreiging dat daar m’n jeugd voorbijging

‘K Voel me hier niet goed waar ik wonen moet
Tussen al die mensen
Laat me nu maar gaan achter de meeuwen aan
En mijn vage wensen
‘K Wil terug naar de kust
Heel ongerust zoek ik de weg naar de kust
Bijna niet bewust van de dreiging dat daar m’n jeugd voorbijging

Oh, hoe kom ik hier vandaan
Was ik maar niet weggegaan
‘K Hoor de branding in m’n hoofd
Had ik eerder maar geloofd
Wat die stem toen heeft voorspeld
Dat geluk verdwijnt voor geld
Mist en regen, westenwind
Zeg mij of ik ’t ooit weer vind

Ik wil terug naar de kust
Heel ongerust
Zoek ik de weg naar de kust
Bijna niet bewust van de dreiging dat daar m’n jeugd voorbij ging

Oh, hoe kom ik hier vandaan
Was ik maar niet weggegaan
‘K Hoor de branding in m’n hoofd
Had ik eerder maar geloofd
Wat die stem toen heeft voorspeld
Dat geluk verdwijnt voor geld
Mist en regen, westenwind
Zeg mij of ik ’t ooit weer vind
Mist en regen, westenwind
Zeg mij of ik ’t ooit weer vind

Zou die muziek nog ergens te vinden zijn?

kant 1:
“Boezem” van Harry Mulisch door Kayak
“Fred” van Jan Kal door Lucifer
“Rond” van Bert Schierbeek door Bots
“Maar één maand” van Kees Buddingh’ door Alexander Curly
“De tijd zegt niets” van Judith Herzberg door Earth & Fire
“Terug naar de kust” van Theun de Winter door Maggie MacNeal

kant 2:
“De Kinderballade” van Gerrit Komrij door Boudewijn de Groot
“Het Dorp” van Wim de Vries door Fungus
“Perpetuum mobile” van Hans Dorrestijn door Peter Koelewijn
“Avondrood” van Jules Deelder door Focus
“Sober Leven” van Nico Scheepmaker door Drs. P
“Juffrouw Nifterink” van Simon Carmiggelt door Robert Long

Eén stand: intens

WendeSterrenlopen

Vorige week kocht ik de CD (!) van Wende Snijders: Sterrenlopen.


Goede teksten op goede muziek.
Er is eigenlijk maar een opmerking die ik er bij zou kunnen maken:
misschien is het te overwegen om eens, bij wijze van experiment,
af te stappen van die ene stand waarin we Wende steeds tegen komen:
intens.
Misschien dat ze dan zelf en wij als luisteraars even op adem kunnen komen.
Bijvoorbeeld van de tekst van Dimitri Verhulst van ‘Laat mij het zijn’:

Laat mij het zijn die overblijft wanneer je gaat
Zo ben jij het die het wordt bespaard
Te zien dat winters blijven komen
Ook als wij ons niet meer kunnen warmen aan elkaar

Laat mij je overleven, zij het niet te lang
Zodat ik je missen kan
En ik zal er mij van vergewissen dan
Dat het duister zuigt, de leegte trekt
Niets ergers dan te moeten wachten
En toch klaar te zijn voor het vertrek

Laat mij het zijn die straks alleen ontbijt
Met stompe tanden naast de krant
Ik kom je dagelijks tekort
Sleep mij van spleen naar wee
En wil vooral niet
En wil vooral niet dat het beter wordt