Een heel uitgestrekt complex met een piramide van drie verdiepingen.
Toch was de piramide niet het meest interessant.
Categorie archief: Vakantie
Ta Som: heel korte impressie
Toegangspoort tot het complex.
Ta Som is een kleine tempel uit de laat 12e of 13e eeuw.
Gebouwd onder de regering van Jayavarman VII.
Maar de gezichten zijn er mooi.
Dit is toch geweldig.
Neak Pean: een watertempel
Neak Pean is een heel bijzonder monument.
Het is een heel afwijkend complex dat op geheel eigen wijze
gebruik maakt van de omstandigheden waar het in verkeerd (midden
in het water).
Waarschijnlijk is het meer een symbool dan een tempel.
Het ligt prachtig en eigenlijk is het ook hier te druk.
De omgeving is niet opgezet voor de grote hoeveelheden toeristen
die het gaan bezoeken.
Dit is de directe omgeving van Neak Pean. Water, veel water.
De omgeving is prachtig. De vele toeristen zijn daar dan ook druk mee bezig. Je loopt op kleine, smalle dammetjes tussen enorme waterpartijen. Op die dammetjes zitten dan ook nog allerlei handelaren met souveniers.
Dit is een overzicht van het complex. In het midden van een (kunstmatig?) meer, een toren. In het water restanten van gebeeldhouwde dieren (paard) die erg veel geleden hebben. Op de voorgrond nog een klein gebouwtje waarvan voor mij de functie niet helemaal duidelijk is.
Het voor mij onduidelijke gebouwtje. Dit zou een soort sluisje kunnen zijn.
Het centrale gebouw. Hier spuwden vier dieren water vanaf het toreneiland in het meer. Links van het midden is het torso van het paard te zien, net boven het water.
Details van de toren.
Terug naar de tuktuk.
Preah Khan, Angkor.
We waren begin dit jaar een paar dagen in Siem Reap.
Siem Reap is het dorp / de hotelstad van waaruit
toeristen van over de hele wereld Angkor bezoeken.
Het terrein waarover de restanten van de Khmercultuur
liggen verspreid is enorm. Vierkante kilometers.
Maar dicht bij Siem Reap ligt de beroemdste tempel
van de Khmercultuur: Angkor Wat.
We zijn op dag twee.
Net als de dag er voor hebben we een tuktuk geregeld
die ons een andere deel van de archeologische vondsten
laat zien dan van dag een.
We beginnen de dag met de meest uitgebreide: Preah Khan.
Ik waarschuw: veel foto’s (60+).
Preah Khan is gebouwd in de laat 12 e eeuw
(1191 wordt als datum genoemd).
De stijl is Bayon en het is aangelegd tijdens
de regeerperiode van Jayavarman VII en VIII.
Preah Khan was een tempel waar ook zo’n 1000
leeraren actief waren. Het was de kern van een stad en een
Boeddhistische universiteit.
De lay-out is als volgt:
er is een buitenste muur rond het complex.
Dan volgt een binnenste muur. Daar heb ik steeds foto’s van.
Daarbinnen ligt dan het complex.
Ook hier zijn dat meerdere gebouwen en met vijvers (volgens de kaart
want ik heb er geen gezien, het complex is zo groot dat je
niet alles zonder een gids kunt zien).
Sommige bouwerken zijn aan elkaar geschakeld.
Sommige zijn dat misschien geweest maar dat kun je niet meer zien.
Andere staan gewoon apart.
Het is een doolhof maar fantastisch mooi.
Als je het complex benaderd is er een weg met aan beide zijdes dit soort steles.
Met is de verte een poortgebouw.
Dan volgt er een ‘brug’. Tussen aanhalingstekens omdat er geen water onderdoor stroomt. Het is meer een dam. Op die brug zitten Nagas. De hoofden ontbreken hier vaak omdat die afgehakt en gestolen zijn en verkocht zijn op de internationale kunstmarkt.
Wikipedia:
Nāga is het Sanskriet en Pali woord voor een klasse van bovennatuurlijke wezens in het boeddhisme en het hindoeïsme die vaak de verschijning van een slang of draak aannemen. Buiten het boeddhisme en het hindoeïsme worden Naga’s ook wel als een fabeldier beschouwd.
Naga’s zijn afkomstig uit India en werden door het boeddhisme meegebracht naar China en het Verre Oosten, zo beïnvloedde de naga de Chinese draak. Soms zijn naga’s half mens en half slang.
De natuurlijke vorm van Naga’s is die van een grote slang. Ze hebben echter de kracht om hun lichaam (tijdelijk) een andere vorm aan te laten nemen, en kunnen daardoor in verschillende gedaanten voorkomen: Draak, waterdraak, als veelkoppige draak, mens, half slang en half mens of mens met slangen groeiend uit het hoofd.
De naga’s bezitten volgens het hindoeïsme een goddelijke parel van kennis. Naga’s kunnen goed- of kwaadaardig zijn en geven je robijnen als je ze voor je wint, maar hun gif is dodelijk. Naga’s worden gemakkelijk boos en hun adem en oog-blik kunnen dodelijk zijn. In het hindoeïsme en in de Jataka verhalen van het boeddhisme zijn de enorme Garoeda vogels de grote vijand van de naga’s.
Naga’s nemen vaak de functie van bewaker op zich. In India bewaken naga’s de poorten van heilige oorden. Op platforms rond Asvattha bomen wordt hun beeltenis gelegd; het zou de menselijke vruchtbaarheid bevorderen. Ze bewaken ook vaak heilige relikwieën van de Boeddha of zijn discipelen.
Hier zitten de nagas op de brug.
Als je de brug oversteekt, kom je bij een muur met daarop enorme garuda’s.
De kop van de garuda.
In gedachten verzonken. Lotus in de hand.
Toegangspoort.
De enige bewaker die er nog staat heeft zijn hoofd al lang geleden verloren.
De originele opgravingen (als dat het juiste woord is) zijn uitgevoerd door de archeologen van de Franse Ecole Francaise d’Extreme Orient zoals Jean Commaille, Henri Marchal, Henri Parmentier, Maurice Glaize en anderen.
Versiering boven een deuropening.
Plafond van een smalle gang.
Op sommige plaatsen is iedere centimneter bedekt met reliefs.
Preah Khan.
En van binnen.
Deuren zijn een geliefde plaats voor allerlei voorstellingen. Het liefst over meerdere niveau’s.
Heel interessante jurk.
Vier uit een hele rij.
Relief als een behang.
Soms is er erg weinig ruimte tussen de verschillende gebouwen.
Een mooie glimlach.
De wand van een kapel. Volgens de gids Ancient Angkor zijn dit afbeeldingen van kluizenaars.
Veel, heel veel kleine kapellen.
Versiering boven een deur in Preah Khan.
Beeld met een baard. Wat zou hij daar rechts hebben staan? Is dat een kleedje waar hij op zit en dat van de dorpel naar beneden hangt?
Met een vogeltje op de lotustak, rechts.
Zie je die afbeelding, half verscholen achter het puin, rechtsboven.
Het lijkt wel een varentak maar helemaal bovenaan zie ik een bloem (?).
Je moet je er wel erg veilig gevoeld hebben met al die wachters. Ze noemen die Dvarapala.
Wikipedia:
Een Dvarapala (of dvarapala) is een beeld van een beschermgod dat als wachter bij poorten van boeddhistische en hindoeïstische tempels en kloosters staat.
Een dvarapala heeft een menselijke of demonische gedaante en is soms gewapend met een knots, een speer, of een drietand. De wachters worden meestal als tweetal geplaatst aan weerszijden van de entree. Er zijn echter ook plaatsen waar slechts één dvarapala aanwezig is, en meerdere paren (soms wel twaalf) zijn ook bekend.
Het is er ongelofelijk mooi. Als ik de blog zit te maken voel ik de verbazing die ik ook ervaarde toen we daar rondliepen.
Versieringen zijn overal. Zoals hier bovenaan een kolom.
Deze Boeddhistische stupa is van latere tijd vermoed ik. Het Wikipedia-artikel over Preah Khan bevestigt mijn vermoeden.
Maar soms is er nog maar weinig over.
Soms moet je ook heel goed kijken. Ik ben er van overtuigd dat we een heleboel erg interessante zaken gewoon voorbij gelopen zijn. Omdat je overweldigd wordt door wat je te zien krijgt.
Met een lotus in de hand.
Dit deel van Preah Khan heet Hall of dancers. Het zijn asparas. Zowel boven de ingang als de uitgang is een fries met deze voorstelling (ik weet overigens niet wat de in- en uitgang is van het geboew maar dat maakt niet uit).
Boven de asparas zie je een hele rij met nissen. Helaas zijn die leeg.
Detail.
Een garuda op de hoek van een gebouw.
Detail van de asparas.
Dan, plotseling, op een verhoog, een heel gebouw.
Een nep deur. Maar wat een tijd, energie en vakmanschap zit daar in.
Groot relief met florale motieven.
De natuur zet gewoon door.
Er zijn weinig grote ruimtes op mijn foto’s te zien. Dat komt omdat de gebouwen of heel dicht op elkaar staan of omdat ze helemaal in de natuur zitten. Maar hier zie je wel een grote ruimte. Dat geeft een beter beeld van de enorme oppervlakte die deze tempels/kloosters vragen.
Preah Khan is niet een groot gebouw maar een complex waarbij ook losstaande gebouwen behoren.
Deze garuda sluit ons bezoek aan Preah Khan af.
De directe omgeving van Preah Khan.
De onthoofde naga’s kijken ons na.
Ta Prohm, tempel/klooster in Angkor
Misschien denkt er iemand dat ik werk voor het verkeersbureau
van Cambodja maar dat is echt niet het geval.
We zijn dit jaar een dag of 4 in Siem Reap geweest.
Siem Reap is een stad (en de naam van een provincie)
in Cambodja waar vlakbij Angkor Wat ligt (en een
internationale luchthaven).
Angkor Wat is echter niet de naam van de enorme
verzameling tempels en koninklijke paleizen
die er half verscholen in de jungle ligt.
Het is de naam van 1 tempel. De bekendste tempel.
Maar de rest mag er ook zijn.
Vandaag is de laatste tempel en het bijbehorende complex
van gebouwen van onze eerste dag in Angkor aan de beurt:
Ta Prohm.
Volgens een inscriptie die er gevonden is, werd het complex
in 1186 in gebruik genomen.
Dat was tijdens het koningschap van Jayavarman VII.
Een van de poorten naar het complex. De poort verraadt al dat de stijl van dit complex Bayon is.
You are here. In de Franse tijd is besloten het complex zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat te behouden. Met begroeiing, omgevallen muren en ingestortte daken. De uitstraling is dan ook erg Indiana Jones. Bomen en struiken overgroeien grote delen en sommige delen zijn ingestort en de stenen liggen daar zoals ze er al heel lang liggen. Je voelt je (okay wel met een kaart en bordjes) als een ontdekkingsreiziger. Zeker daar waar het niet te druk is. Maar voor ons was het ook warm en we werden moe.
Ruine of niet, de decoraties door middel van reliefs en beelden zijn er niet minder om.
Dus niet een grote piramide maar vele grote en kleinere gebouwen in een enorme ommuring. Het was binnen de buitenste ommuring dat de bevolking leefde die direct bij het complex betrokken was. De oppervlakte daarvan is iets van 1 kilometer bij 650 meter.
Op mijn foto’s staan niet vaak veel mensen maar dat is omdat ik daar speciaal op let. Dat wil niet zeggen dat het er rustig is op een gewone dag tijdens het hoogseizoen. Veel van de toeristen zijn mensen uit Azia.
Deel van hetzelfde complex als op de vorige foto.
De versieringen zijn prachtig en heel divers.
Ta Prohm, weinig gerestaureerd en daarom romantisch van uitstraling.
Deze muren, of de restanten er van, zijn de muren rond het centrale complex. Niet die muren ook het daarbuiten liggende woongebied omvatten.
Ta Prohm, details van een toren in de binnenste ommuring.
Klein beetje uitzoemen.
De licht en donker werking van die bomen en struiken maken het geheel nog geheimzinniger.
De decoratie boven het beeld is misschien wel het mooiste deel van de foto.
Ta Keo tempel, een enorme berg in Angkor
In de omgeving (en we zien dat later nog vaker, en mooier) zien we struiken en bomen die boven op muren en tempels groeien.
Ta Keo is gebouwd in de stijl die Khleang heet.
Het is een van de eerste stenen tempelbergen en hij werd gebouwd
onder de regering van Jayavarman V, einde 10e eeuw –
begin 11e eeuw.
De tempel heeft 5 pieken en daarmee is het de verafbeelding
van Mount Meru.
Ta Keo.
Hopelijk geeft deze foto een nog beter beeld van de omvang van deze berg: Ta Keo.
Op de foto’s is dat niet goed te zien maar de berg bestaat uit meerdere lagen. Terassen genaamd. Om die terassen staan muren. Soms zijn dat ‘blinde’ muren maar soms zijn ze uitgevoerd zoals op deze foto. En soms hebben ze hele grote ‘ramen’. Ta Keo.
Chau Say Tevoda tempel in Angkor
Aan de ene kant van de weg ligt Thommanon
en aan de andere kant ligt de tempel
met de naam Chau Say Tevoda.
Midden 12e eeuw.
Misschien niet de mooiste of bekendste tempel
in Cambodja maar het leverde toch
een paar prachtige foto’s op.
Het is echt de naam: Chau Day Tevoda.
Je camera even wegzetten en dan een foto maken levert vaak een verrassende foto op. Zo ook hier.
De dames stonden er weer prachtig te zijn.
Wat te denken van dit ‘randje’.
Thommanon, bescheiden tempel in Angkor
Thommanon, een kleinere tempel, mooi tussen de bomen verstopt.
Van top tot teen bedekt met versieringen.
Deel van de decoraties boven een van de ingangen van het gebouw.
Soms zijn de deeldjes en reliefs vervaagd door de weersomstandigheden. Menselijk ingrijpen speelt daarbij zeker ook een rol.
Maar de vlinder op het beeld is haarscherp.
Hier is een stuk van het relief beschadigd. Maar het deel dat nog intact is, is schitterend.
De plattegrond van het gebouw heeft onder andere de vorm van een kruis. Hier een ‘zijbeuk’.
Phimeanakas & The Royal Palace
Sommige plaatsen (ik denk de meeste) zijn door de eeuwen heen aangepast en veranderd. Hun functie veranderde. Er kwamen beelden bij, men brak stukken af en voegde weer nieuwe delen toe. Dat maakt het voor niet-deskundigen heel moeilijk om op waarde te schatten wat je zoal ziet. Dat is in Siem Reap niet anders. Dit is de plaats die zowel in boeken als ter plaatse op borden wordt aangeduid als Phimeanakas & The Royal Palace. Maar de drie niveau’s lijken aan te geven dat dit Phimeanakas is. Dit is een tempel. De overblijfselen van het paleis zijn voor archeologen. De oudste delen van deze site zijn van de 10e eeuw, andere delen zijn 300 jaar jonger.
Het kononklijk paleis is gebruikt van de 11e tot de 16e eeuw.
Origineel gebouwd door Suryavarman I.
In de verte Baphuon. Het was een beetje een doolhof daar en we hadden geen idee op wat voor afstand de tempels en paleizen van elkaar lagen. Sommige liggen op kilometers afstand: Banteay Srei ligt op meer dan 20 kilometer hier vandaan.
Baphuon, enorme piramide in Angkor Thom, Siem Reap, Cambodja
Een beetje door de bomen en dan kom je bij de volgende tempel:
Baphuon.
Een enorme piramide, met meerdere verdiepingen.
Gebouwd in de 11e eeuw rijdens de regering van Udayadityavarman II.
Gelukkig hoef ik die naam niet uit te spreken.
Het is een piramide maar daar omheen een lang, verhoogd voetpad dat naar de tempel leidt en hier en daar een waterpartij.
De eerste aanblik was overweldigend. De dagen erna zouden we nog meer piramides zien. Al heeft deze tempel een verrassing die we pas op het eind zagen.
Pas op je hoofd.
De verhalen in steen verbazen je enorm.
Dit zijn delen van een gebouw dat voor de tempel ligt en deel uitmaakt van het pad naar de tempel.
Het wordt tijd om te klimmen. Het uitzicht is prachtig.
Slangenkoppen. Eens niet op een reling.
Gedecoreerd raam.
Hier is de maker van de afbeelding op een paar plaatsen door het kader heengegaan met de afbeelding. Net als een moderne striptekenaar.
Met een strijdwagen. Bij deze tempel was min of meer een vaste looprichting aangegeven.
En dan zie je plots in de zijkant van de tempel een ‘Reclining Buddha’ of slapende Boeddha.
In het begin een beetje onduidelijk maar langzaam maar zeker worden de contouren duidelijker. Wat een idee om dat in de zijkant van een tempel aan te leggen.
Zoals deze toelichting aangeeft: de restauratie was niet eenvoudig. Vooral op die plaatsen waar het gezicht uit de tempel naar voren komt. Daar zijn verstevigingen aangebracht om er voor te zorgen dat ook wij nu nog van dit fenomeen kunnen genieten.
Of de restauratie al gereed is, dat vertelt het verhaal niet.
De foto’s die nu volgen zijn niet van de Baphuon-tempel zelf maar van (restanten) van gebouwen in de omgeving.
Baphuon-omgeving.
Een gevallen leeuw in de omgeving van Baphuon.
Bayon, een van de tempels in Angkor, Cambodja
Op de achterkant van het boek Ancient Angkor,
geschreven door Michael Freeman (fotograaf en schrijver)
en Claude Jacques (wetenschapper) staat een inleiding op
de Khmer cultuur.
Ancient Angkor is een boek dat in Angkor Wat aan
veel toeristen verkocht wordt.
Er staat de volgende inleiding (vertaald en samengevat):
De Khmer beschaving in en om Angkor was een van de meest opmerkelijke beschavingen die opbloeiden in Zuidoost Azie.
Tussen de 11e en 13e eeuw, creëerden opeenvolgende Hindoe en Boeddhistische koningen prachtige tempels uit steen.
Hun gedetailleerde beeldhouwwerk en ingewikkelde architectuur verbaasden de eerste Europeanen die in de 19e eeuw deze plaatsen bezochten en fascineren hedendaagse bezoekers nog steeds.
In deze blog gaat het om de tempel met de naam Bayon.
Dit is een tempel die heel veel mensen zal aanspreken.
Net als een heleboel andere waarover ik nog ga schrijven.
In Wikipedia wordt Bayon onder andere als volgt geïntroduceerd:
Angkor Thom is een ommuurd gedeelte van de ruïnestad Angkor
in de Cambodjaanse provincie Siem Reap.
De ommuring van het centrale gedeelte van de stad werd
in de 12e eeuw gebouwd in opdracht van koning Jayavarman VII.
Buiten de ommuring ligt een greppel.
In Angkor Thom zijn een aantal van de bekendste ruïnes
van Angkor te vinden, deels ouder dan de ommuring zelf.
Voorbeelden zijn:
Bayon;
Baphuon;
Phimeanakas, mogelijk geen tempel maar een
onderdeel van het koninklijk paleis;
Terrace of the elephants, een bordes dat vanwege de reliëfs
met olifanten zo genoemd wordt;
Terrace of the leper king.
Bayon is een tempel die , zoals vaak, een soort stenen berg is.
Met dat verschil dat deze berg veel toppen heeft.
Er staan nu nog 37 spitsen. Elke ‘top’ heeft een aantal gezichten
op de zijkanten. Zo’n top heet een gopura.
Ik had al wel eens foto’s gezien van zo’n gezicht maar door deze
tempel werd ik overvallen: zo groot en dan al die
geheimzinnig lachende gezichten.
We bezochten de tempel twee maal. Pas bij het tweede bezoek
werden me de reliëfs op de ommuringen goed duidelijk.
Hun omvang, hun goede staat, de verschillende afgebeelde gebeurtenissen.
Het maakte een diepe indruk.
Daarom sta ik er nu zo uitgebreid bij stil.
Als je de tempel bezoekt zie je eerst de twee ommuringen en dan die berg.
Die berg is niet zo massief als hij van een afstand lijkt.
Je kunt de tempel in en komt dan tot de ontdekking dat er drie
niveaus zijn. Het heeft veel van een doolhof.
Op het derde niveau kijk je vanaf het terras op
het ‘centraal massief’ van de berg.
Nog even Wikipedia:
De Bayontempel is een Angkoriaanse tempel, gebouwd door koning Jayavarman VII in 1181.
Jayavarman VII staat bekend om de bouw van vele tempels, maar dit was zijn staatstempel.
In tegenstelling tot Angkor Wat is Bayon een Boeddhistische tempel. Jayavarman VII was in tegenstelling tot zijn voorgangers en nakomelingen een Boeddhistische koning. Vandaar de dubbele stijl die te herkennen is in de Bayon-tempel.
Er is Hindoeïstische invloed die men kan zien in:
Heuvelbouw
De gezichten van Bhrama in de torens
Zelfde raam en deurconstructies als Ankor Wat
De Boeddhistische invloed laat zich zien in:
Ronde centrale toren met 8 ingangen (de 8 spaken van het Boeddhistische wiel, het achtvoudige pad)
De gezichten van bodhisattva Avalokiteshvara in de torens
De sculptuur van Boeddhabeeldjes in de niches
Gezichten
Er is zijn meerdere hypotheses betreffende de gezichten op de torens:
Het zijn de gezichten van Boeddha (=Avalokiteshvara), wat logisch is gezien de boeddhistische bouwheer
Het zijn de gezichten van Jayavarman VII die naar elke windrichting van het land kijkt en zo zijn macht over het land etaleert
Het zijn de gezichten van Brahma, een Hindoeïstische hoofdgod die wel degelijk 4 gezichten heeft.
Hoogstwaarschijnlijk zijn bovenstaande allemaal waar en was dit gewoon een van de vele mogelijke voorbeelden van de politieke diplomatie van Jayavarman VII. De koning was dan wel Boeddhistisch, hij moest oppassen met een bevolking die voor 90% Hindoeïstisch was.
De tempel Bayon van een afstandje. Zoals je kunt zien waren we niet de enige toeristen die dag.
Je kunst op meerdere puinten de tempel inlopen. Hier liep ik door de ommuring en zag er deze Apsara (wikipedia: Een apsara is in de boeddhistische en hindoeïstische mythologie een onsterfelijke, hemelse nimf). Voor mij zijn het dansende figuren.
Dan verlies je jezelf helemaal in die prachtige gezichten.
Met overal die spitsen, die bergtoppen.
Het is zo betoverend. Al snel wordt het een wedstrijd om zoveel mogelijk gezichten op een foto te krijgen.
Op tentoonstellingen zie je vaak voorwerpen met hele reeksen Boeddha’s. Hier zie je ze een keer op de plaats waar ze voor gemaakt zijn.
Zo sierlijk, dat schittende kapsel, die doordachte kleding.
Om stil van te worden.
Ik weet niet meer wat ik bij deze foto’s moet schrijven. Het was zo’n overweldigende ervaring.
Dan is het licht weer anders, dan de schaduw. Dan weer ander mos. Andere kleuren. Dan weer een ander detail.
Dit is een dorpel boven een deur. In het midden de kleine figuur van Boeddha.
Dit is de Boeddha die ik bedoelde. Beschadigd maar nog steeds prachtig.
Er waren niet alleen gezichten van de Bhrama/Boeddha te zien.
Een klein stukje van het ‘doolhof’ in de tempel.
Overal waar je kijkt reliefs, beelden.
Je hebt dan al zoveel indrukken opgedaan dat ik van de reliefs bij dit eerste bezoek er maar een paar gezien heb.
Zomaar een deel van de ommuring?
Nee, een hoop materiaal dat nog van pas kan komen bij een volgende restauratie. Dorpels, delen van beelden.
Een deel van de versiering boven een deur.
Krijgers.
Bayon.
Bayon, Angkor Thom, Siem Reap, Cambodja.
Pasqual Calbó I Caldés
Tijdens de vakantie op Menorca wilden we ook
naar Museu de Menorca. Het museum is gehuisvest
in een voormalig klooster in Mahon en heeft
de belangrijkste collectie oudheden van het eiland.
Onderdeel daarvan is een voorwerp dat aan een stier
doet denken en invloeden vanuit de Griekse eilanden
zou kunnen onderbouwen.
Dat had ik graag gezien.
Bij het museum aangekomen was het goede nieuws
dat de entree gratis was maar het slechte nieuws was
dat de vaste collectie tot ergens volgend jaar niet te zien is.
Daarvoor in de plaats was er een tentoonstelling met werk
van Pasqual Calbó I Caldés (1752 – 1817).
Zo heeft ieder nadeel weer een voordeel.
Pasqual Calbó I Caldés bleek een interessant persoon te zijn.
Hieronder vat ik zijn tijd en zijn leven even kort samen.
De informatie is afkomstig uit de mooie catalogus
(in Spaans, Catalaans en Engels).
De drietalige catalogus.
In 1712 bezet Engeland Menorca. Dat wordt internationaal
bevestigd in Artikel 11 van de Vrede van Utrecht (!)
De Engelsen (Anglicaans) geven de inwoners veel vrijheid.
Zo wordt Mahon een vrijhaven, wordt de inquisitie onderdrukt en
blijft het Catalaans de taal van het eiland.
Hierdoor ontstaat er veel handel en blijven mensen uit allerlei
landen wonen in Mahon. Zo ook de voorouders van Calbó.
De handel brengt welvaart en er ontstaan een bourgeoisie.
De ontwikkeling van Ciutadella remt af.
De vrije handel brengt boeken en ideeën en kunstenaars.
In 1752 wordt Pasqual Calbó I Caldés geboren.
Van 1756 tot 1763 bezetten Franse troepen Menorca. Daarna
komen de Engelsen terug.
In 1770 gaat Pasqual Calbó naar Italië en Oostenrijk. Hij bezoekt
Venetië, Rome en Wenen. In de tijd van de Verlichting krijgt de
kunstenaar hier zijn opleiding.
In 1780 gaat hij terug naar Menorca.
In 1782 wordt Menorca dan Spaans bezit.
In 1787 gaat Pasqual Calbó naar Havanna in Cuba, New Orleans en
Santa Domingo.
In 1790 keert hij terug naar Menorca en legt zich naast het schilderen
toe op les geven. Eerst in schilderen maar later in heel uiteenlopende
onderwerpen. Zijn studies liggen vast, in zijn handschrift,
in een groot boek.
In 1798 zullen de Britten het eiland nog drie jaar bezetten maar
daarna gaat het eiland weer over in Spaanse handen.
Op 12 april 1817 overlijdt Pasqual Calbó I Caldés.
Bij de beschrijving van de werken die ik hier laat zien volg ik de Engelse toelichting uit de eerder genoemde catalogus. Pasqual Calbó I Caldés, Self portrait, circa 1776 – 1778, pencil on paper.
Dit en het volgende werk vormen een stel. Dit zijn de portretten van een broer en zus. Beide met een hondje. Dit is veel vrijer dan het classicisme dat voor deze tijd opgang maakte. Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Francesc Pauli I Soliveret, 1781, oil on canvas.
Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Antonia Pauli I Soliveret, 1781, oil on canvas. Okay het is misschien geewn groots schilder maar wat mij aanspreekt is dat iemand in betrekkelijke isolatie, kunstenaar wordt, naar Wenen en Venetie gaat en later naar New Orleans. Daarna gaat hij zich ook nog aan wetenschap wijden. Boeiend!
Pasqual Calbó I Caldés, Dance of the negroes in Santo Domingo, circa 1788 – 1790, oil on canvas. De meeste schilderijen van Nederlandse schilders van taferelen in de kolonieen hadden andere onderwerpen.
Nog een fascinerend onderwerp: Pasqual Calbó I Caldés, The wig seller in Santo Domingo, circa 1788 – 1790, oil on sheet metal. Een pruikenverkoper. Je ziet de man een pruik op een borstbeeld poederen terwijl kinderen vol aandacht toekijken.
Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Angela Segui I Poly, 1810, oil on canvas. Portret van een rijke Menorcaanse. Verbeeldt ze piano/clavecimbel te spelen met haar rechterhand?
De toelichting op dit werk op papier is interessant maar volgt later nog eens een keer. Pasqual Calbó I Caldés, The card players (An interesting game), circa 1790 – 1812, ink, watercolour on paper.
Twee werken die op de tentoonstelling precies anderom hangen dan ze in de catalogus staan afgebeeld. Het zijn twee werken maar ze krijgen samen een titel. Pasqual Calbó I Caldés, Woman with baskets returning from the market, circa 1790 – 1812, watercolour on paper. op de titel is wel wat af te dingen. De vrouw die daadwerkelijk een mand draagt met vis (rechts) valt wel onder de titel. De andere vrouw is een rijkere vrouw. Heeft misschien met de markt te maken maar de afbeelding verwijst daar niet naar.
De grote verrassing. Pasqual Calbó I Caldés, Didactic works (Treatises), circa 1803 – 1812, sepia ink, charcoal, iron gall ink on paper.
De binding laat duidelijk zien dat het om individuele handschriften gaat die pas na het maken van de handschriften een keer zijn samengevoegd.
Het boek ligt open bij een verhandeling over lensen en de lichtval.
Pasqual Calbó I Caldés, een individeel blad. Ik denk dat het een blad is uit ‘A treatise on civil architecture’ is. Het blad met als titel ‘Columns’. Maar dat is een gok.
Nog een andere blik op het boek.
De binnenplaats van het voormalige klooster.
Een trapgat in het museum.
Hoogtepunten Menorca
We zijn onlangs voor een paar dagen op Menorca geweest.
Hier een aantal van de foto’s die ik het mooist vind.
Angkor Wat tiendaagse: dag 10
Vandaag de laatste foto’s van Angkor Wat.
De komende tijd zullen nog een aantal tempels hier de revue
passeren: Bayon, Baphuon, Royal Palace, Phimeanakas tempel,
Thommapon, Chau Say Tevoda, Ta Keo en Ta Prohm en nog veel meer.
Onder aan een pilaar.
Een liggende Boeddha.
Hoog aan de muur.
Angkor Wat tiendaagse: dag 09
Aan trappen geen gebrek. De trappen tref je aan vier zijdes aan. Het geheel is heel geometrisch.
Dit was de voorlaatste aflevering van de Angkor Wat tiendaagse.
Tien blogs over deze fantastische tempel.
Binnenkort meer van de andere tempels in dit gebied.
De tempels liggen over een terrein van kilometers verspreid.
Angkor Wat tiendaagse: dag 08
Soms een beetje verborgen, hoog op de muren. Een relief.
Even een beetje weg van de gebaande paden is het ineens veel minder druk.
Angkor Wat.
De laatste ring om de tempel is niet zo breed.
Angkor Wat tiendaagse: dag 07
Je kunt hier zien hoe mensen de trappen op en af kunnen. Het is echt een stenen berg.
Dit is de toegang tot de middelste ring.
Angkor Wat tiendaagse: dag 06
Niet alle foto’s van Angkor Wat in een blog.
Maar verspreid over 10 dagen de foto’s die ik begin
januari 2017 gemaakt heb van deze World Heritage site.
Versieringen aan de dakranden van de ommuringen.
Iedere toegang tot de ommuring is uitgebreid versierd met beeldhouwwerk. Het is allemaal heel indrukwekkend.
Angkor Wat tiendaagse: dag 05
Een van de toren van Angkor Wat. Uiteindelijk zullen we die torens niet heel dicht bij benaderen. Je kunt naar een hogergelegen plateau maar dat gaat via smalle en steile trappen. Daar worden maar beperkt mensen op toegelaten. Dat is verstandig maar het resultaat is dat er lange rijen toeristen in de brandende zon staan te wachten. Als we bij die rijen aankomen besluiten we door te lopen.
De haardracht is steeds weer anders.
Angkor Wat tiendaagse: dag 04
De galerijen zijn hoog en druk.
Ook voor de watervoorraad is gezorgd. Het deel wat Angkor Tom genoemd worden en dat we na Angkor Wat gaan bezoeken, had een bevolking van 1 miljoen bewoners. Dus dan jeb je stedelijke voorzieningen nodig.
Het plafond tussen twee pilaren.
Bovenkant pilaar.
