Theo Besemer, Scharenproject, 1974.
Waar je al niet langs kunt lopen…
Categorie archief: Kunst
Wie deelt er de lakens uit?
Afgelopen zondag was mijn eerste bezoek aan de Lakenhal in Leiden. Een prachtig gebouw met een heel interessante collectie. Het gebouw deed me een beetje denken aan het Plantijn Moretus in Antwerpen: mooie ruimtes die een beeld geven van hoe honderden jaren geleden deze ruimtes er uit zagen. Mooi behang, mooie statige ruimtes en kleine werklokalen.
Trompe-l’œil met brieven en andere zaken die met schrijven te maken hebben.
Ben alleen vergeten te noteren wie de makers van deze eerste twee werken zijn.
Ik zag er veel werken met boeken en zaken die zijdelings met boeken te maken hebben. Harmen Steenwijk, Vanitas Stilleven. Circa 1650. Olieverf op paneel.
Jan Lievens, Kop van een oude man, circa 1630, olieverf op paneel.
Dit is pas het begin.
Er gaan nog wel meer prachtige werken volgen.
Om niet te vergeten
Dit is de stam van de Vrijheidsboom die ontworpen is door Jennifer Tee. Het is een eerbetoon aan Artikel 1 van de grondwet. Dat artikel is nu nog actueler dan anders.
Het is een boom met veel takken, grote, kleine, dikke en dunnen, met bladeren en zonder, met vogels of met een eekhoorn. Dat is de kern van artikel 1.
Voor degene die de tekst van Artikel 1 niet (helemaal) kennen ligt vlak bij de Vrijheidsboom een plaquette die de tekst bevat.
Allen die zich in Nederland bevinden
worden in gelijke gevallen
gelijk behandeld
Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging,
politieke gezindheid, ras, geslacht
of op welke grond dan ook,
is niet toegestaan.
Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet
Daar heb ik nou het lak aan…
Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een grote tentoonstelling
over lakwerk uit Japan.
De techniek om kleine voorwerpen als doosjes af te werken met
lakwerk ken je misschien ook uit China maar de Japanse traditie
mag er zijn.
Helaas is er bij de tentoonstelling geen naslagwerk verschenen.
Dat is jammer want het is een kunstvorm waarvan niet iedereen
meteen veel kennis heeft.
Mijn toelichtingen bevatten niet de correcte Japanse schrijfwijze. Met mijn toetsenbord zou dat niet meevallen om dat wel te realiseren. Yuasa Kagyo II, Dienblad ‘Gebruiken van de Keicho-periode’, Japan, 1947.
Alleen al om kennis te nemen van de elegante schrijfcultuur… Domoto Gosaburo, Schrijfdoos ‘Het genot van herfstplanten’, Japan, circa 1910 – 1925.
De tentoonstelling toont niet alleen voorwerpen maar geeft ook achtergrondinformatie. Al kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat die informatie beknopt is. Het gesprenkelde beeld of Maki-e.
Hagino Shobei, Schrijfdoos ‘Waaier met een portret van Ariwara no Narihira, Japan, 1927.
Miki Hyoetsu II, Dienblad voor een wierrookbrander met een spiaalpatroon, Japan, circa 1930 – 1945.
Moriya Shotei, Papier- en schrijfdoos ‘Erwtenplanten’, Japan, 1930.
Otomaru Kodo, Schrijfdoos en papierplankje ‘Insecten’, Japan, 1928.
Volgens mij geeft de tentoonstelling geen beeld van de stand
van het ambacht vandaag in Japan.
Dat vind ik een gemiste kans.
Verder was het een mooie ervaring.
Aiko Tezuka
Ik liep in het Rijksmuseum naar het Aziatisch paviljoen, een van mijn favoriete plaatsen in het museum. Vorige keer zag ik hoe een paar ‘verloren’ plaatsen waren veranderd in een tentoonstellingsruimte. Deze keer waren er andere werken. Die van Aiko Tezuka. Hier zie je het hele werk.
Dit is een detail. Ik vind het prachtig.
Aiko Tezuka, Zekerheid / Entropie, 2015, gekleurde draden, ijzer.
XXL Papier
Vandaag was ik in het Rijksmuseum in Amsterdam
en zag daar de tentoonstelling XXL Papier.
Een tentoonstelling over grote voorwerpen die op
papier zijn uitgevoerd.
Dat leidde tot een verrassende selectie.
Woody van Amen, Habanera (Aria uit Bizets Carmen), 1961, beschilderd en geperformeerd karton.
Erik Andriesse, Tak met witte lelies, 1992, gouache en pen in inkt (en let op de skeletdelen).
Gebroeders Borgmann en Heinrich Heyl, Reuzen Cyclorama, circa 1853, gouache (Fragment).
Xu Yanghong (toegeschreven), Honderd Kinderen, circa 1700, pen en penseel in inkt en waterverf (Fragmenten).
Korte kunstvaria
Nepalese wood mask with moustache and handle, 19th century – begin 20th century.
Dit prachtige voorwerp wordt verkocht op een internet veilingsite (Artemis Gallery). De schatting voor de verkoopprijs ligt tussen 4 en 6 duizend dollar. Als je koopt betaal je 26,5% boven op de veilingprijs! Maar dit blijft een mooi voorwerp: Moche pottery portrait, mask of a stylized male, Pre-Columbian, North Coast Peru. Circa 100 to 400 CE.
Albrecht Dürer, A greyhound, circa 1500 – 1501, drawing.
Laatste serie Kara Walker
Dat wil zeggen van de tentoonstelling A Black hole is Everything
a Star longs to be in De Pont in Tilburg.
Een enkel beeld uit de film die onlangs door De Pont is aangekocht: Kara Walker, Prince Mc Veigh and the Turner Blasphemies, 2021, video, kleur, geluid met originele soundtrack van Lady Midnight.
Kara Walker, Fealty as feint (a drawing exercise), 2019, conté crayon op getint gesso papier.
But call it blues if you must. Deel van een groter werk.
Kara Walker, detail van Notebooks, 2019.
Kara Walker, Imposter Syndrome, 2020, houtskool op papier.
De goede/slechte kant van geschiedenis
Misschien denk je: ‘Alweer een bericht over kunst van Kara Walker?’
Inderdaad.
Ik ben erg onder de indruk van het werk maar het is niet
eenvoudig. het vraagt tijd om het te doorgronden.
In deze serie staat het werk ‘The right/wrong side of history’.
Ik noem dit ‘Nigger dye’ omdat dat op de afbeelding staat. Maar het zegt veel over Amerika en over Kara Walker. Het ‘N-word’ is een woord dat niet echt politiek correct is. Maar Kara Walker stoort zich daar niet aan. Geen onderwerp gaat ze uit de weg en met lange tenen houdt ze geen rekening.
Kara Walker. Deze werken liggen in De Pont in een vitrine.
Als een kunstenaar dan een boekje maakt dan trekt me dat meteen.
De tekst op dit werk is: ‘The wrong side of history’. Het is een van een hele set werken. Een van die andere werken heet ‘The right side of history’. Centraal is die teksten staat natuurlijk de universele discussie of mensen aan de goede kant van geschiedenis staan. In de Nederlandse context is dat bijvoorbeeld anti-nazi tijdens WOII of steun je de Oekraïne in de oorlog met Rusland. In de discussie over racisme in de Verenigde Staten is de vraag nog steeds actueel.
Kara Walker. The wrong/right side of history.
‘Kruistocht’ als onderwerp voor de vraag The wrong/right side of history.
Een soort van ‘anatomische les’ maar met een heel bijzondere invulling die vragen oproept. Is dat een skelet, loopt daar iemand met een zweep, waarom die stereotype afbeelding van een vrouw (Mammy) en zie ik daar een soort van geest?
Nog een bericht met werk van Kara Walker
Er zullen nog wel een of twee berichten volgen.
Het werk is indringend, direct, soms bitter maar altijd trefzeker.
Sommige werken bestaan op zich zelf uit veel individuele lijsten. Zoals hier in Untitled uit 2011. Dit is een van die individuele lijsten met een werk uitgevoerd in inkt, houtskool, waterverf en een papierknipsel op papier.
Untitled uit 2011, inkt, houtskool, waterverf en een papierknipsel op papier. Dit heeft bij mij de ondertitel ‘Brown Sugar’.
Untitled, 2011, inkt, houtskool, waterverf en een papierknipsel op papier. Dit heeft bij mij de ondertitel ‘Slavveree’.
Hier is de hele groep zoals het op de tentoonstelling A Black Hole Is Everything a Star Longs To Be te zien is in Tilburg bij De Pont.
Untitled, 2011, inkt, houtskool, waterverf en een papierknipsel op papier. Dit heeft bij mij de ondertitel ‘It was fun’.
Kara Walker, Untitled, 2011. Houtskool op papier.
Een detail er van: I am nobody!
De naam van dit werk kan ik in mijn aantekeningen niet meer achterhalen. Kara Walker.
Een van de teksten: Art which is only visible to black people (kunst die alleen zichtbaar is voor zwarte mensen).
Deze ‘Strange Fruit’ maakt er onderdeel van uit.
Kara Waker, Yesterdayness in America today, 2020. Grafietpotlood en waterverf op papier. Een heel groot werk met een soort van klassieke opbouw. Een vertaling van de titel zou kunnen zijn ‘Nostalgie in het Amerika van vandaag’.
Kara Walker: niet voor de heel gevoelige kunstliefhebber/ster
De serie foto’s gaat verder als een verslag van mijn
bezoek aan De Pont in Tilburg.
Noem het maar een avontuur.
Er hangt een serie werken waarvan voor mij achteraf niet meer duidelijk is wanneer ze gemaakt zijn. Vaak heten ze ‘No Title’, maar ik geef ze een naam op basis van dat wat afgebeeld of geschreven staat. De werken dateren soms van voor 2007. ‘Next – this problem of prioritizing words’. Door schittering van het glas heb ik besloten de afmetingen te beperken tot de centrale voorstelling. Teksten waarvan een aantal te horen zijn bij filmbeelden van de stripbar in The Sopranos.
Kara Walker, ontwerpen voor de papieren figuren in haar films.
Kara Walker, ‘We were showgirls’.
We were showgirls touring Vienna in 1898. My stage name Aphra(o)dite, nee Sarah. My colleague – Fatimah, uses her real name.
So many passers by were staring at us that day. I gave them a free look.
Fatimah didn’t approve. She never approves.
Kara Walker, ‘Painting is a serious matter’.
De werkwijzen van Kara Walker zijn divers: tekeningen op papier,
knipsels, film met papieren “Wajong”-poppen, mixed media en ook
rollen papier.
Hier een paar fragmenten uit de rollen die er te zien zijn:
De rollen omvatten veel afbeeldingen en teksten. Ze zijn lang.
Kara Walker, ‘White guys hate being cartooned’.
Kara Walker, ‘Smell of success and the stench’.
Kara Walker, ‘A black hole is everything a star longs to be’.
Kelpie
Terwijl ik mijn werkplaats in de FutureDome aan het opruimen
ben is er veel activiteit in een van de andere ruimtes en
zelfs op de gang.
Nieuwsgierigheid gewekt.
Een van de medehuurders, Lisanne van Brakel, werkt aan een
kunstproject dat zijn oorsprong heeft in de Schotse
mythologie en waarmee ze mee wil doen aan een inschrijving
voor een expositie.
Lisanne van Brakel, Kelpie. Een paard van zoveel mogelijk natuurlijke materialen. In de definitieve opstelling met water en planten in een belangrijke rol.
Van de website van de kunstenaar:
De Kelpie, of ‘Waterpaard’, is een mythologisch wezen uit Schotse volksverhalen.
Het verhaal gaat dat de Kelpie de vorm aanneemt van een prachtig paard,
uitgerust met zadel en hoofdstel, dat zich in de buurt bevindt van meren.
Iedereen die het betoverende wezen tegenkomt, wordt verleid om het paard te berijden.
Eenmaal op de rug van het dier, is de Kelpie niet in toom te houden en
baant het zich een weg regelrecht naar het meer, waar het transformeert
in een sinistere verschijning om vervolgens zijn berijder te verdrinken in het water.
Dit verhaal greep de kunstenaar zo aan, dat het haar aanspoorde
om een Kelpie, op ware grootte van een paard, te maken
waarin het element water en ook levende planten zijn verwerkt.Men zegt dat je een Kelpie kunt herkennen aan zijn altijd druppelende lichaam.
Lisanne van Brakel, Kelpie. De markering op de grond geeft de positie aan van het basin waarin het paard in de definitieve opstelling geplaatst dient te worden.
De Obama cyclus
Op de tentoonstelling van Kara Walker ‘A Black Hole is Everything
a Star Longs to Be’ in De Pont in Tilburg zijn vier grote werken
te zien die de regeerperiode van Barack Obama als onderwerp hebben.
Kara Walker, Barack Obama – Tormented Saint Anthony putting up with the Birther Conspiracy, 2019, pastel, Conté cryans en houtskool op bewerkt papier.
Kara Walker, Barack Obama as Othello the Moor with the severed head of Lago in a new and revised ending, 2019, pastel, Conté cryons en houtskool op bewerkt papier.
Kara Walker, Barack Obama as ‘An African’ with a fat pig, 2019, pastel, Conté cryons en houtskool op bewerkt papier.
Kara Walker, Allegory of the Obama years, 2019, pastel, Conté cryons en houtskool op bewerkt papier.
Ben niet verrast als je hier of daar een kuif of hoofd
ziet dat je doet denken aan de opvolger van Obama.
Hij is het inderdaad.
De koning van de samenzweringstheorieën en -leugens.
‘Strange fruit’ is nooit ver weg
In het werk van Kara Walker is een voorstelling die je kunt
omschrijven als een uitbeelding van de song ‘Strange fruit’
van bijvoorbeeld Billie Holiday.
Strange Fruit is een jazznummer, beroemd gemaakt door de Amerikaanse jazzzangeres Billie Holiday. Het is gebaseerd op het gedicht Bitter fruit uit 1937 dat Abel Meeropol onder het pseudoniem ‘Lewis Allan’ publiceerde.
Strange Fruit werd door Billie Holiday voor het eerst gezongen in 1939, in Café Society, Sheridan Square, Greenwich Village, New York. Nadat Columbia Records het nummer had geweigerd, nam ze het op voor Milt Gablers platenlabel Commodore Records. Dankzij de zeggingskracht van de tekst en de indringende vertolking werd het lied een populaire jazzstandard met tal van opnamen en covers door andere artiesten. Samen met de uitvoeringen door Billie Holiday zijn die van Nina Simone de bekendste.
Ik kwam op dit onderwerp door een afbeelding in het boek
‘Book of Hours’ van Kara Walker.
Kara Walker, Book of Hours, pagina 6, Autumn. Maar in mijn hoofd noem ik het steeds ‘Strange Fruit’.
Als je aan een ‘Book of hours’ of aan een Getijdenboek denkt
dan denk je aan een typisch middeleeuwse boekvorm waarin
gebeden en religieuze teksten bij elkaar gebracht werden
voor persoonlijke devotie.
De teksten hielpen je na te denken over God, recht, onrecht,
liefde, dood, ethiek enz.
Dus als een modern kunstenaar als Kara Walker zegt die vorm te kiezen
dan wil ik dat beter begrijpen.
Eerst eens even gekeken of mijn definitie van hierboven van
het begrip Book of Hours correct is. Wikipedia:
The book of hours is a Christian devotional book used to pray the canonical hours (In the practice of Christianity, canonical hours mark the divisions of the day in terms of fixed times of prayer at regular intervals). The use of a book of hours was especially popular in the Middle Ages and as a result, they are the most common type of surviving medieval illuminated manuscript. Like every manuscript, each manuscript book of hours is unique in one way or another, but most contain a similar collection of texts, prayers and psalms, often with appropriate decorations, for Christian devotion. Illumination or decoration is minimal in many examples, often restricted to decorated capital letters at the start of psalms and other prayers, but books made for wealthy patrons may be extremely lavish, with full-page miniatures. These illustrations would combine picturesque scenes of country life with sacred images.
Vervolgens nog dit over de indeling van een Book of Hours:
A typical book of hours contains the Calendar of Church feasts, extracts from the Four Gospels, the Mass readings for major feasts, the Little Office of the Blessed Virgin Mary, the fifteen Psalms of Degrees, the seven Penitential Psalms, a Litany of Saints, an Office for the Dead and the Hours of the Cross. Most 15th-century books of hours have these basic contents.
Dus samengevat:
Een getijdenboek was een boek met teksten voor persoonlijke devotie en overweging.
Het is een typische vorm van een middeleeuws boek. Er zijn er veel gemaakt en daarom
Zijn er nu ook nog veel te vinden in collecties en bibliotheken.
De getijdenboeken verschillen allemaal van elkaar maar inde kern bevat een getijdenboek
een kalender met de Christelijke feestdagen. Delen uit de vier evangeliën, de misteksten
voor de belangrijkste feestdagen, speciale gebeden voor de maagd Maria, enkele series psalmen,
een gebed dat de belangrijkste heiligen opsomt, een cyclus met gebeden voor de doden en
de gebeden van de kruisweg.
Nu wil Kara Walker ons waarschijnlijk niet tot gebed aanzetten met haar versie
maar waarschijnlijk wel aan het denken zetten over de onderwerpen die
haar na aan het hart liggen.
Dus als een kunstenaar een boek uitbrengt met de titel ‘Book of hours’
dan ga ik in ieder geval op zoek naar de indeling van dat boek.
Die indeling kan zo eenvoudig zijn als: lente, zomer, herfst en winter;
maar kan ook wat ingewikkelder zijn.
De bovengenoemde opsomming van Wikipedia van de indeling
zoals die in de middeleeuwen voorkwam geeft dat al aan.
In het boek van Kara Walker staat achterin een overzicht van de afbeeldingen
en die zijn in groepen opgedeeld.
Het overzicht (List of Works) staat op pagina’s 137 – 143.
Eens zien hoe dat in elkaar zit.
p. 3 – 23, geen titel, 31 afbeeldingen
p. 25 – 31, Six from The Book of Hours, 6 afbeeldingen
p. 33 – 42, Book of Hours (Paradise), 10 afbeeldingen
p. 45 – 54, Book of Hours (ICBM’s for HBCM’s), 10 afbeeldingen
p. 57 – 71, Book of Hours, 15 afbeeldingen
p. 73 – 83, Book of Hours (2020), 11 afbeeldingen
p. 85 – 91, Book of Hours (Beating back the devil), 7 afbeeldingen
p. 93 – 108, geen titel, 14 afbeeldingen
p. 111 – 118, Book of Hours (Summer), 8 afbeeldingen
p. 121 – 135, Book of Hours (Self and other), 12 afbeeldingen
Dus 10 delen of hoofdstukken.
Uit
Het stelt me wel voor een paar problemen:
ICBM’s staat vast niet voor ‘intercontinental ballistic missile’ of
kernraket. Hoewel et eerste werk wel een soort van raket kan zijn.
HBCM staat dan vast weer niet voor de naam van de rock group
of lied: His Blood Covers Me.
Als je op die term zoekt vind je wel veel teksten uit de bijbel
die over bloed gaan.
Maar ik heb het gevoel dat dit avontuur op een dood spoor loopt.
Terug naar de eerste twee delen. Daar zag ik naast het hierboven
opgenomen ‘Autumn’ de volgende afbeeldingen die me opvielen:
Kara Walker, Book of Hours, pagina 18: It comes to this. Met een Trump rechts als poppenspeler die de marionet toeroept: ‘My Will Is Your Freedom’ (Mijn wil is jouw vrijheid).
Het werk is niet altijd zwart en donker. Kara Walker, Book of Hours, pagina 21: Dreamer.
Dit waren voorbeelden van werk uit het eerste ‘hoofdstuk’.
Uit ‘Six from The Book of Hours’ volgt een voorbeeld:
Kara Walker, Book of Hours, pagina 31: Mother and Daughter. Het idee dat je in je leven steunt op je ‘voorganger’ komt vaak terug in het werk.
Uit ‘Book of Hours (Paradise)’ toon ik hier twee voorbeelden:
Kara Walker, Book of Hours, pagina 41: No Title.
Kara Walker, Book of Hours, pagina 42: No Title. Bij de afbeelding staat volgens mij geschreven ‘Albino Negrix’.
Het avontuur met dit boek is nog lang niet ten einde.
Kara Walker in De Pont
De tentoonstelling is indrukwekkend en tegelijk niet eenvoudig.
Daarom dat ik de indrukken van mijn bezoek aan die tentoonstelling
verdeel over een aantal berichten.
Dat geeft mij de kans meerdere malen terug te gaan naar het
materiaal dat ik heb verzameld en er iedere keer nog eens
goed naar te kijken.
Deze keer de ‘folder’.
Folder is misschien niet de juiste naam.
Ik denk, maar zo vaak bezoek ik De Pont niet, dat ze bij
iedere grote tentoonstelling een soort van introductie
ter beschikking stellen.
Vandaag neem ik daar een deel van de tekst van over.
De tekst is soms iets te ronkend naar mijn smaak en de nadruk op het atelierkarakter van het werk is naar mijn gevoel niet echt nodig. De rest van de tekst is heel behulpzaam.
Door mijn knip- en plakwerk kan het zijn dat de letters verschillend van grootte worden. Maar het gaat om de inhoud.
Kara Walker, I am not my negro, 2020, houtskool en pastel op papier. In 2016 verscheen de film ‘I am not your negro’ en dit werk is daar een reactie op.
Op Wikipedia staat over deze documentaire:
I Am Not Your Negro (vert. Ik ben je neger niet) is een documentairefilm uit 2016, geregisseerd door Raoul Peck, gebaseerd op het onvoltooide manuscript van de Amerikaanse auteur James Baldwin Remember This House.
Verteld door acteur Samuel L. Jackson verkent de film de geschiedenis van het racisme in de Verenigde Staten aan de hand van Baldwins in de jaren ’70 opgetekende herinneringen aan burgerrechten-activisten Medgar Evers, Malcolm X en Martin Luther King Jr. met wie hij bevriend was, evenals zijn persoonlijke observaties van de Amerikaanse geschiedenis.
Untitled, 2011, houtskool op papier.
Dit werk bestaat uit 48 kleinere werken op papier. Om er een klein
beetje grip op te kijken heb ik tijdens mijn bezoek een paar
individuele werken gefotografeerd.
Die volgen nu.
Ik geen een paar ervan een soort van titel op basis van of tekst
op het werk of de afbeelding zelf.
Current events – Go hug the cop.
Lincoln.
Of (F) Course. Een afbeelding van mishandeling, een afranseling met als tekst ‘Natuurlijk’ en ‘Van koers af (van het padje af)’. Bij een lijn die je kunt interpreteren als een zweep staat ‘Maga Zine’ .
Kunst en Cultuur in Breda? Vieze woorden!
Het is niet vaak dat ik iets lees in BN De Stem dat de moeite van herhalen waard is maar de column van Edine Wijnands van gisteren is dat wel. In een stad zonder wethouder van Cultuur (!) en twee wethouders voor NAC is het slecht toeven. In deze stad met zogenaamd Europese ambities (?) zijn kunst en cultuur vieze woorden geworden.
Sylvia Thijssen / Ab Bol: Creatieve Zondag
Door alle jazzklanten zou je bijna vergeten
dat het afgelopen weekend ook een van de Culturele Zondagen was.
Dit evenement is de opvolger voor de Cultuurnacht.
In de FutureDome deden twee ateliers mee.
Een van die Ateliers bezocht ik, dat van Sylvia Thijssen.
Ik was blij verrast door de gast van Sylvia: Ab Bol.
Hij ontwikkeld over de jaren een Consilium Humanum, een serie werken
die proberen structuur te geven aan het verschijnsel ‘mens’.
Of ‘Taxonomie en de classificatie van de mens’ zoals de kunstenaar
het zelf omschrijft.
Ik kocht een publicatie en maakte een paar foto’s.
Natuurlijk, zou ik bijna zeggen.
Ab Bol, Mens.
Ab Bol, Constantia. De ‘schuiven’ links en rechts breng ik hieronder nog even in beeld.
Migration.
Occupation. Waarom er geschakeld wordt tussen Latijn en Engels (en op de website en documentatie ook nog naar het Nederlands), is me onduidelijk. Naar mijn gevoel geeft dat een onnodig, onrustig beeld.
Solitudo.
Aspicio. Toen ik dit werk zag vielen meteen de deurtjes op. Die zijn heel anders dan de schuifjes of luiken bij de andere werken.
Ab Bol, Ira.
Er was weinig tijd en heb niet lang stilgestaan
bij het werk van Sylvia Thijssen. Mijn fout.
Maar redelijk impulsief maakte ik twee foto’s:
Sylvia Thijssen.
Erg mooi, helaas hing er een lamp voor. Sylvia Thijssen.
Foundations of black
‘Foundations of black’ zijn eigenlijk uitprobeersels.
Mooie uitprobeersels dat moet gezegd worden.
Maar ze vormen de aanloop naar een werk dat te zien is in Breda.
Helaas zijn de probeersels spannender en mooier dan het eindproduct:
Guernica de la ecologia.
Laat ik het netjes zeggen: de naam van het werk is niet zo geslaagd en het
werk zelf is mooi maar verbeeld nauwelijks ‘het einde van de
ecologie zoals wij dat kennen’.
Maar oordeel zelf (het liefst door zelf te gaan kijken natuurlijk.
Foundations of black, de toelichting.
Het werk bestaat uit 6 ‘doeken’.
Ze paste niet per drie helemaal op een foto,
maar zo werden ze wel een soort van drieluiken.
Dan het werk waar het om begonnen is:
Claudy Jongstra, Guernica de la ecologia, 2021. Het bestaat uit: Drentse heidewol, Merino wol, Ruwe zijde, Tule. Te zien in de Grote Kerk van Breda.
Kunst met een boek
Pablo Picasso, Vrouw met boek, 1932, olieverf op doek.
Kara Walker, bij wijze van intro
Kara Walker, A Black Hole Is Everything a Star Longs to Be, is te zien in De Pont in Tilburg. Daar ging ik vorige week kijken. ‘bij wijze van intro’ suggereert dat ik snap wat ik gezien heb maar dat is niet de boodschap van de titel. Het is de introductie op mijn avontuur….
De tentoonstelling,
A Black Hole Is Everything a Star Longs to Be,
is georganiseerd door Kunstmuseum Basel,
in samenwerking met Schirn Kunsthalle Frankfurt
en De Pont museum, Tilburg.
Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus:
‘Kara Walker – A Black Hole Is Everything a Star Longs to Be,
Drawings 1992–2020′,
maar die heb ik in de museumwinkel niet gezien.
Dus voor mijn berichten kan ik daar nu niet op terugvallen.
Mijn foto’s hebben minder licht dan in andere situaties
maar dat heeft te maken met de belichting van de tentoonstelling
die waarschijnlijk die is aangepast omdat de werken
van Kara Walker bijna altijd op papier gemaakt zijn.
Papier is vaak gevoelig voor licht.
Net als in veel andere tentoonstellingruimtes zorgt het licht
voor veel spiegeling. Helaas niet alleen voor als je foto’s maakt.
Het is niet eenvoudig om de naam van het werk vast te stellen.
Deze tentoonstelling toont werk uit haar archief dat niet bedoeld
is als ‘eindproduct’, als tentoonbaar werk.
Daarom zie je vaak werk in vitrines liggen die wel bij elkaar horen
maar niet persé een naam hebben.
Ik heb ze wel een naam gegeven maar dat is alleen om ze terug
te kunnen vinden, voor privégebruik dus.
Daarnaast bestaan sommige werken uit een groter aantal
schilderingen of tekeningen op losse bladen papier.
Dat is moeilijk om hier te laten zien, maar belangrijker,
moeilijker om als één geheel te interpreteren.
Daar waar mogelijk hanteer ik de naam van het werk zoals
dat op de tentoonstelling vermeld staat.
Dat zal best wel eens fout gegaan zijn.
Kara Walker, dus.
Dit is een deel van een vitrine. Je ziet kaarten met getypte tekst, geschreven tekst, teksten en schilderingen met verschillende technieken, soms met kleur. Wat zag ik zoal?
Getypt:
I was born a man
and became a woman quite by accident. When
I realized I had the biology for it.
this is not i
Handgeschreven:
……..Always attempting
………to
……fill these
….huge blank
..moments
..with an
….external
……form of
……..love.
Becomes so
impossible…
De puntjes in het stuk handgeschreven tekst zijn van mij.
Ik kan niet snel de tekst zo positioneren zoals de tekst
op papier staat met WordPress.
Verder daar waar een vrouw en een man staan afgebeeld
op één tekening is er geweld.
Een van de tekeningen van het overzicht uit de vitrine. Er staat bij: ‘Self portrait as a 19th century black man’, February 2020.
Kara Walker maakt gebruik van de kniptechniek. Dat doet ze voor werk op papier maar ook in de vorm van film. Ze maakt de films op een manier die doet denken aan Wajang (vorm van poppenspel, waarin gebruik wordt gemaakt van schaduw- of lichteffecten). Dit is overigens niet een man die iets aanreikt aan een vrouw. De uiteindelijke afbeelding is veel complexer.
Vlak onder de papierknipsels liggen tekeningen en schilderingen en een kaartje. Hier toon ik twee tekeningen en het kaartje met getypte tekst.
Time to make drawings Time to draw.
love me.make love to me. sex me up, loverboy.
Dit zijn een paar film stills om de knipseltechniek te zien in een film.
Kara Walker schuwt het gebruik van stereotypen niet in haar werk.
Deze tekening van een hoofd ligt naast een verpakking van koekjes. Die koekjes zijn te vergelijken met onze negerzoenen (denk ik).
Georgia Crackers.
De tekst op de doos:
Georgia Crackers, a Southern Traditional Taste to be used in
snacks, soups, hors d’oeuvres, dips and all occasions that call for
a truly “Crackin’ Good Cracker”.
Hoe de koekjes smaken weet ik niet maar ik kan me voorstellen
dat mensen de tekst smakeloos vinden.
De eerdere knipsel is een voorbereiding van een werk waarvan op een van de afbeeldingen dit te zien is. De hand van de man verdwijnt achter in de vrouw om via haar mond een hart aan zich zelf aan te bieden.
Genoeg om over na te denken, lijkt me.
Argusvlinder 