Ode aan Antwerpen – afsluiting

Posted on januari 14, 2024 by Argusvlinder

Jacob Backer, Predikant Johannes Wtenbogaert, 1638, Museum Catharijneconvent. De naam van de predikant staat op een voorblad van een boek of pamflet dat op dit schilderij te zien is.

Dit is een afbeelding van internet. Het schilderij hing op zo’n manier dat het maken van een foto moeilijk was. Op zich is het schilderij niet zo interessant al zijn er een aantal details die me wel opvielen. Noord Nederland, Een gezin in gebed voor de maaltijd, 1627, Museum Catharijneconvent.

Het aardenwerk, de rode vruchten, de vouwen in het tafellaken en de details van het brood.

Het wel heel werelds zoutvat.

Blozende wangen.

Zwart en wit kant en sierraden aan pols en vinger. Alles bij elkaar een welvarend maar beetje saai gezin.

Peter Paul Rubens, Portret van Anna Anthonis, circa 1615 – 1616, olieverf op paneel. The Phoebus Foundation.

Hendrick de Clerck, De aanbidding van de koningen, circa 1610. The Phoebus Foundation.

Jacob Jordaens, Gevecht van de Lapithen en centauren, circa 1615 – 1617. Olieverf op doek. The Phoebus Foundation.

Antoon van Dyck en atelier, Johannes de Doper en Johannes de evangelist, na 1618. Olieverf op paneel. The Phoebus Foundation. Dat de linkse figuur de evangelist is kun je uit een hele serie zaken opmaken. Niet in de laatste plaats uit de boeken.

Omgeving Gillis Mostaert (in het vorige bericht had ik zijn naam verkeerd gespeld), De brede en de smalle weg, circa 1580, Museum Catharijneconvent.

De smalle en moeilijke weg is de weg die Christus aanwijst. De brede weg is de foute weg. De decoratie van de grote poort over de brede weg laat daar geen twijfel over bestaan.

Op de tentoonstelling waren drie uitvooeringen van hetzelfde thema te zien. In Utrecht hingen ze bij elkaar. In de catalogus staan ze ver uit elaar. Hier de eerste uitvoering: Nicolaes Eliasz. Pickenoy, Christus en de overspelige vrouw, circa 1630. Olieverf op paneel. Museum Catharijneconvent. Met prachtige koppen.

Een soldaat en een farizeeër die al weg aan het gaan is.

Omgeving Hans Vredeman De Vries (?), Jezus en de overspelige vrouw, circa 1560 – 1570. Olieverf op paneel. Museum Catharijneconvent. Ook hir zegt de titel van het werk ‘de overspelige vrouw’. Het al vastgesteld. Maar bij de volgende uitvoering is de titel op dit punt iets anders. De architectuur is hier wel erg belangrijk geworden.

Van dit werk krijg ik spontaan pijn in mijn nek. Jan van Hemessen, Jezus en de op overspel betrapte vrouw, circa 1535. Olieverf op paneel. The Phoebus Foundation.

Dit was het laatste bericht over de tentoonstelling
Ode aan Antwerpen – Het geheim van de Hollandse meesters.

Ode aan Antwerpen

Posted on januari 13, 2024 by Argusvlinder

Hoe meer ik met deze tentoonstelling in het Museum Catharijneconvent
bezig ben, hoe meer voorbeelden ik tegen kom van de slordigheid
(ik zeg het netjes) bij het samenstellen van het publieksboekje en
de catalogus van deze tentoonstelling.

In het publieksboekje wordt een werk beschreven al ‘Beurs van
Amsterdam’. Het werk heet in de catalogus ‘De Dam te Amsterdam
met het nieuwe stadhuis in aanbouw’.
Die titel van de catalogus is ook wat je ziet op het werk.
Het werk heeft niets met de beurs te maken.

Tel daarbij op de de nummering van de werken op de tentoonstelling
die afwijkt van de catalogus, een catalogus zonder register.
Deze tentoonstelling helpt bezoekers niet waardering op te brengen
voor de prachtige werken, het maakt het alleen moeilijker.
Eerder had ik niet deze ervaring bij Museum Catharijneconvent.

Naar Michiel van Mierevelt, Prins Willem van Oranje, circa 1630 – 1645. The Phoebus Foundation.

Op eerste gezicht een chaotisch schilderij.
Er gebeurd veel, niet alles maakt je vrolijk.
Het gaat over vraatzucht, luiheid, afgunst, gierigheid,
hoogmoed, toorn en onkuisheid. De zeven hoofdzonden.

Gillis Mostaert, De Hooiwagen, circa 1575, Museum Catharijneconvent.

’t Is al hooi.

Internet:

Uit de 16e eeuw zijn gravures van religieuze processies waarbij een hooiwagen meereed, bestuurd door een duivelfiguur en omringd door allerlei lieden die hebberig aan het hooi plukten. Daarmee werd gesymboliseerd dat aardse eerbewijzen en wereldse bezittingen “al hooy” waren, allemaal waardeloos en bovendien duivels. Het symbool schijnt terug te gaan op een Bijbelpassage waar de sterfelijke mens wordt vergeleken met het vergankelijke gras.

Karel van Mander, Calvarieberg, 1592. The Phoebus Foundation.

Toegeschreven aan Jacob van der Ulft, De Dam te Amsterdam met het nieuwe stadhuis in aanbouw, circa 1656, olieverf op doek, Amsterdam Museum.

Adriaen Thomasz Key, Burgemeesterspaar Jacob Bas Claesz. en Grietje Codde, 1586. Privécollectie.

Claes Moeyaert, Pastoor Leonardus Marius, 1647, Museum Catharijneconvent. Voor mij maakt de pastoor dit schilderij niet zo bijzonder maar zijn boeken wel. Vooral omdat je goed kunt zien dat men vroeger de boeken met de rug naar achter in de boekenkast wegzetten.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on januari 9, 2024 by Argusvlinder

Na de fresco’s in de omgang van het klooster gaat deroute
naar de zolder. De slaapvertrekken van de monniken met één
heel bekende monnik en een legendarische bibliotheek.
Maar onderweg daar naar toe twee bijzondere kunstwerken.

Florence, Museo di San Marco, Lorenzo Lippi (nier verwarren met vader en zoon Filippo en Filippino Lippi), Crocifissione con le Marie e San Giovanni, circa 1647. Olieverf op linnen. De titel van het werk heb ik nog twee keer gecontroleerd omdat ik op internet ook andere titels tegenkwam. Maar volgens Google translate staat hier ‘Kruisiging met de Maria’s en Johannes’. Dat komt overeen met bijvoorbeeld de titel: ‘Crocifissione con Maria, Giovanni e la Maddalena dolenti’. Dat betekent dan weer ‘Kruisiging met Maria, Johannes en Maria Magdalena in rouw’. De Italiaanse Wikipedia-pagina over Lorenzo Lippi zal het dus wel over hetzelfde werk hebben als ik hier laat zien.

Als je dan de trap op gaat kom je boven dit tegen:

Beato Angelico (Fra Angelico), Annunciation, circa 1442, fresco.

Ode aan Antwerpen

Posted on januari 6, 2024 by Argusvlinder

Ook vandaag twee kunstwerpen, gemaakt in Antwerpen.
Beide van Maerten de Vos zoals het Museum Catharijne Convent zegt,
of Maarten de Vos volgens de catalogus aangeeft.

Maerten de Vos, Allogorie van de zeven vrije kunsten, circa 1590, The Phoebus Foundation.

Deze vrij centrale figuur staat voor Astrologia (astrologie). Een aantal van de vrije kunsten hebben op hun kleding staan welke kunst ze vertegenwoordigen. Maar in dit geval heb je aan de sterren in haar diadeem voldoende.

Dialectica (redeneerkunst), op welke manier de vogel daar iets mee te maken heeft, weet ik niet. Daarnaast is er nog de slang aan haar arm. Daar ging de catalogus ook niet op in. Gelukkig staat de term op haar mouw.

Je denkt misschien: ‘wat een druk schilderij!’, maar het is dan ook erg groot. Inclusief de originele lijst is het ruim 1 meter 70 bij bijna 2.60 m breed. Maerten de Vos, Mozes met de tafelen der Wet te midden van de Israëlieten als ‘Portraits Histories’ verbeeld door de Antwerpse families Hooftman en Panhuys met verwanten en vrienden. 1574 / 1575. Olieverf op paneel. Museum Catharijneconvent.

Wikipedia:
Een portrait historié is een portretschilderij van individuen die uitgebeeld worden als mythologische, Bijbelse, legendarische, historische of literaire figuren. De term ontstond in Frankrijk in de late 18e eeuw.

Detail met de wettekst van Mozes.

De welvaart van de twee families straalt van het schilderij af.

De handel komt van ver naar Antwerpen.

Maarten de Vos heeft zichzelf afgebeeld op het werk.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on januari 5, 2024 by Argusvlinder

Zowat alles aan dit museum is apart en bijzonder.
De meesterwerken vallen zowat over elkaar heen.
Alles om je heen is (kunst)geschiedenis.
Zelfs na dit bericht (en alle voorgaande) volgen
nog een aantal ruimtes met heel bijzondere werken.
Maar eerst maar eens de twee frescos voor dit bericht.

Een lunette met deze afbeelding was al in een vorig bericht te zien. Alleen dit is het origineel. Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico, Christ as a pilgrim received by Dominicans, 1441 – 1443. Frescoed lunette, detached.

De volgende muurschildering is enorm.
In omvang maar ook in het programma dat het bevat.
Het draait om de kruisiging van Christus maar is verworden tot
een soort van religieus manifest waarbij de orde der Dominicanen
centraal staat.

De kwaliteit van de foto is helaas niet best. Beato Angelico, Fresco with Crucifixion with saints, 1441 – 1442.

Voor de verklarende tekst hebben alle onderdelen van de fresco een letter of een nummer gekregen. Er zijn naast de kruisiging met Christus, Maria, aportelen en de aanwezigen zoals vermeld in het evangelie, profeten, pausen (vooral van de Medici-familie) en heiligen die naast Dominicus deel uitmaken of betrokken zijn bij de orde.

De volgende twee foto’s geven een beetje een beeld
van de grootte van deze muurschildering.

De heiligen onder aan het werk (17 in totaal) zijn verbonden door een grote tak. Dominicus, de oprichter van de orde der dominicanen is de centrale figuur die de tak vast heeft waarmee alle heiligen verbonden worden. Hier zie je Dominicus in het midden. Van links naar rechts zie je hier Paus Innocenzo V, San Domenico en Paus Benedetto XI.

Als vijfde van rechts zie je hier nogmaals Dominicus. Daarnaast vanf links: Paus Benedetto XI, Kardinaal Giovanni Dominici, Dominicaans theoloog en aartsbisschop Pietro della Palude en Dominicaan, filosoof en theoloog Alberto Magno (Albertus Magnus).

Museo Nazionale di San Marco

Posted on januari 2, 2024 by Argusvlinder

Zoals andere kloosters is het San Marco een gebouwencomplex
met heel verschillende ruimtes.
De werken die tot nu toe te zien zijn geweest in mijn
berichten, zijn vandaag te zien in de grote kloosterruimtes
van het voormalige dominicanenklooster in Florence.
Maar er zijn ook andere ruimtes: de slaapruimtes, de binnenplaatsen,
de bibliotheek en bijvoorbeeld de kapellen.

De fresco’s van Beato Angelico, Fra Giovanni da Fiesole of Fra Angelico,
zijn te bewonderen in de overkappingen van de binnenplaats.

Deze foto geeft een beeld van de fresco’s onder de overkappingen, half tegen het plafond.

Maar het is voor de toeschouwer een complexe puzzel. De werken zijn door verschillende kunstenaars/ambachtslieden gemaakt, in verschillende tijden. Dit portret van een kardinaal is nu achter een stang te zien. Is het origineel zo aangebracht of is de stang een latere toevoeging? Maker en naam van de persoon die hier is afgebeeld, zijn bij mij niet bekend.

Dit zijn twee werken om elkaar heen. Centraal zie je een werk waarvan ik de titel op internet vond: Florence, Museo di San Marco, Christ pilgrim received by two dominicans. Fresco. Christus als pelgrim wordt ontvangen door twee dominicanen.

Opnieuw twee fresco’s. Boven een deur. Wie was er het eerst?

Dit is het fresco dat is gemaakt door Beato Angelico, Lunette with Saint Thomas Aquinas, 1442 – 1443.

Voor een ‘lunette’ vind ik in het Nederlands meerdere woorden:
Boogveld, Boogfries, Boogtrommel.
Ook in het Engels is het niet eenvoudig een eenduidige beschrijving
te vinden maar ik vermoed dat wat je hier ziet, als volgt
beschreven kan worden:

The term is also employed to describe the section of interior wall between the curves of a vault and its springing line.

Dit deel van de muur is van een veel latere tijd: Giovanbattista Vanni, Lunette with ‘The miracle of the lost key found inside the belly of the fish’, mid 17th century.

Dit is dan de sleutel in de vissenmaag.

Een altaar, een fresco, een rand van stucwerk, fresco’s er om heen: Beato Angelico, Lunette with Saint Dominic adoring the crucifix, 1442 – 1443.

Hetzelfde werk maar meer in focus.

In het museum zijn ook een aantal werken van Fra Angelico die
origineel niet voor dit klooster gemaakt zijn.
Fra Angelico maakt deze op latere leeftijd.

Beato Angelico / Fra Bartolomeo, Santa Caterina d’Alessandria, circa 1506 – 1507.

Fra Angelico, Ecce homo, circa 1503 – 1504.

Fra Angelico, San Giovanni Battista, circa 1509.

Bij dit en het volgende werk is de ondergrond anders: terracotta. Dat lijkt me gladder en dat zie je dan ook meteen. Fra Angelico, Madonna col Bambino, circa 1516 – 1517. Affresco su terracotta.

Fra Angelico, Madonna col Bambino, circa 1516 – 1517. Affresco su terracotta.

Beato Angelico / Fra Bartolomeo, Madonna col Bambino Santa Anna e i santi protettori di Firenze. Ook wel het Pala della Signoria genoemd. 1510 – 1513.

Op de website van Paul Verheijen (die ik verder niet ken)
vond ik een Nederlandse tekst over de ‘Pala della Signoria’.

Er volgt nog meer over dit fantastische museum.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 31, 2023 by Argusvlinder

Dat zou zomaar eens mijn laatste bericht voor 2023 kunnen zijn.
Ik vervolg de tentoonstelling Ode aan Antwerpen – Het geheim
van de Hollandse meesters die te zien was in Museum
Catharijne Convent in Utrecht.

Nog een werk van Joachim Beuckelaer, maar deze keer is de belangrijkste voorstelling een religieuze: Isaak zegent zoon Jacob, 1568, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent.

De twee scene’s in de bovenste hoeken zijn deze keer niet religieus. Dit is een keukenscene, links boven.

Een pastorale scene rechtsboven.

Een schilderij uit de omgeving van Frans Floris, Drieluik met De opwekking van Lazarus en de familie van Jacob Stockel met de heiligen Jakobus en Catharina, circa 1570, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation.

Dit is het mannelijke deel van het gezin. De kinderen gemarkeerd met een rood kruis waren bij leven van de ouders al overleden.

Voor het vrouwelijke deel geldt hetzelfde.

Anthonie Blocklandt, De opstanding van Christus, circa 1580, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent.

Willem Key, Bewening van Christus, 1552, The Phoebus Foundation.

Dit is de schilder Willem Key zelf.

De opdrachtgevers, een man en vrouw, zijn ook afgebeeld. De leeftijd van de man, 47, staat op zijn kraag.

Dit is de vrouw en zij was toen 33 jaar oud.

Adriaen Thomasz Key, Steenrijk echtpaar met hun sobere naamheiligen, circa 1580, The Phoebus Foundation. Dir is de naam van het werk zoals het in de boekjes stond die je op de tentoonstelling kon gebruiken als toelichting. Maar in de catalogus heet het werk, meer correct, Zijpanelen met schenkersportretten en de heilige Clara van Assisi en de heilige Hieronymus, circa 1580, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation.

Detailfoto’s van de vrouw en haar sierraden/accessoires.

Overigens is de nummering in de catalogus afwijkend van de
nummering van de werken op zaal (en dus van de boekjes
die te leen waren in de tentoonstelling).
Ook de namen van de werken wijken af.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on december 27, 2023 by Argusvlinder

Dit museum heb ik als overrompelend ervaren.
Het maakte zoveel indruk.
De prachtige kleuren van de werken, de verhalen, vaak complex.
Heel erg indrukwekkend.

Dit bericht gaat over 1 werk:
Beato Angelico (Fra Angelico), The Last Judgement.
Het laatste oordeel.

In het midden zie je Christus als rechter, omringd
door engelen met Maria (links voor de kijker) en
Johannes de Doper (rechts. Mijn interpretatie).

Wat lager zitten zowel links als rechts apostelen en heiligen
als getuigen van het oordeel.
Je kunt Petrus en bijvoorbeeld Franciscus herkennen.

Weer wat lager, links, zie je de hemel.

Rechts, een voorgeborchte waar mensen worden opgejaagd
door duivels en helemaal echts de hel. Met allerlei straffen
en een alles verslindend monster.

Dat zie je allemaal (en misschien nog meer) in één
werk dat de achterkant is geweest van een sedilia,
een in veel gevallen stenen zetel voor de priester
in de muur van bijvoorbeeld het hoofdaltaar van een kerk.

Helaas werkte het licht onvoldoende mee. Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico, The Last Judgement, circa 1420 – 1430, tempera on wood.

De bovenste afbeelding, Christus als rechter in alle glorie. Met links waarschijnlijk Maria en rechts Johannes de Doper.

De apostelen en heiligen. Rechts, op de eerste rij, met sleutel, Petrus.

Nog een groep heiligen met waarschijnlijk Franciscus op de eerste rij, helemaal rechts.

De hemel.

Deze mensen zijn veroordeeld en worden door duivels naar de hel gedreven.

De hel in verschillende verdiepingen met steeds ergere straffen.

Tot en met een allesverslindend monster.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 26, 2023 by Argusvlinder

Vandaag een reeks met wel heel bijzondere dieren.

Pieter Coecke van Aelst, Drieluik met kruisiging van Christus, circa 1530, Museum Catharijneconvent. Hier nog niets met dieren maar wel een bijzondere boodschp: de dood, het offer, van Christus als verlossing van de erfzonde.

Een van de zijluiken van een drieluik. Pieter Aertsen, Koning Balthasar, circa 1560, Rijksmuseum. Een eerste afbeelding met opmerkelijke dieren:

Nog een fragment. Kun je nagaan hoe groot de totale voorstelling moet zijn geweest. Pieter Aertsen, Aanbidding van de herders (Fragment), 1554, Amsterdam Museum.

De os, de planken die het paneel vormen lijken wel los te zitten.

Pieter Pietersz., De kruisiging, circa 1590 – 1600, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation. Op dit schilderij zijn zelfs de paarden bedroefd. Vooral het rechterpaard.

Pieter Pietersz., Boetvaardige Maria Magdalena, laatste kwart van de 16e eeeuw, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent. Let op de originele lijst met een stichtelijke spreuk.

Een feest…of toch niet? Joachim Beuckelaer, Keukenscene met Jezus en de Emmaüsgangers, circa 1560 – 1565, Den Haag, Mauritshuis. Je moet goed zoeken om de Emmaüsgangers te zien. In al die overvloed is het brood ook heel onopvallend weggestopt. Het breken van het brood zal bij de Emmaüsgangers leiden tot de herkenning van Christus. Veel vogels op dit werk.

De Emmaüsgangers rechts bovenin het schilderij.

Huybrecht Beuckeleer, De Heilige Familie met de Heilige Anna, 1563, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation. Op de achtergrond, rechtsboven een kleine figuur op een trap.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on december 25, 2023 by Argusvlinder

De kalender van het kerkelijk jaar ga ik met dit bericht
geweld aan doen. Veel van de werken horen meer in
de Paastijd dan in de Kersttijd thuis.
Maar toeval wil dat ik op dit punt van mijn vakantie
in Florence aangekomen ben.

Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico of Fra Angelico, The lamentation over the dead Christ, circa 1440, tempera on wood. Gevolgd door twee foto’s van details van dit werk:

Dit kleine schilderij maakte ooit deel uit van een predella. Beato Angelico, The naming of St John the Baptist, before 1435, tempera on wood. In het museum hing informatie over een reconstructie van de hele predella. Let op in de tekst staat tweemaal het nummer 3, de tweede keer wordt waarschijnlijk een ‘4’ bedoeld.

Beato Angelico, Annalena Altarpiece, circa 1435, tempera and gold on panel. Hieronder volgen twee van de schilderijen die met nog een aantal de predella vormen van dit altaarstuk. De keuze voor juist deze twee onderdelen van de predella is volledig willekeurig.

De derde afbeelding vanaf rechts.

De eerste afbeelding vanaf rechts.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 23, 2023 by Argusvlinder

Als je een tentoonstelling bezoekt met als ondertitel
“Het geheim van de Hollandse meesters”, dan weet je dat
het hele kerkelijke jaar voorbij komt als het om
de onderwerpen van de schilderijen gaat.

Vandaag een reeks schilderijen waarbij ik gestopt ben
toen er een onderwerp voorbij kwam dat gerelateerd is
aan de kerstperiode: Aanbidding van de Koningen.

Meester van 1518, Laatste Avondmaal, circa 1515 – 1525, Museum Catharijneconvent, Utrecht.

Pieter Coecke van Aelst, Sint Maarten deelt zijn mantel, circa 1530, The Phoebus Foundation.

Pieter Coecke van Aelst, Jozef vlucht voor de vrouw van Pontifar, circa 1540, Museum Catharijneconvent.

Een soort van duet.

Een echtpaar kocht een schilderij van Pieter Coecke van Aelst in Antwerpen en liet zich zelf er bij schilderen door Dirck Jacobsz in Amsterdam. Pieter Coecke van Aelst (Midden) en Dirck Jacobsz (Zijpanelen), Echtpaar met Rust op de vlucht naar Egypte, circa 1535, Museum Catharijneconvent.

Detail van het voor de kijker rechterpaneel.

Pieter Coecke van Aelst en atelier, Aanbidding van de Koningen, circa 1530, The Phoebus Foundation.

Detail van de ‘exotische’ koning.

Detail van de knielende koning.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 20, 2023 by Argusvlinder

Vandaag weer een reeks schilderijen van de tentoonstelling
Ode aan Antwerpen – Het geheim van de Hollandse meesters.
Deze tentoonstelling waste zien in het Museum Catharijne Convent
in Utrecht.

Een reeks portretten, wereldse en religieuze: Atelier van Jan Cornelisz. Vermeyen, Portret van Keizer Karel V, circa 1530, The Phoebus Foundation.

Atelier van Quinten Massijs, Christus als Salvator Mundi, circa 1520, The Phoebus Foundation. Geen onbekende voorstelling in de kunst met hierna twee details van het werk.

Een glazen wereldbol met daarin een figuur en bomen.

Details van het rijk versierde kruis op de wereldbol.

Quinten Massijs, Biddende Maria, circa 1529, The Phoebus Foundation.

Joos van Cleve, Maria met Kind, circa 1525, The Phoebus Foundation.

Zelfde maker maar een heel ander schilderij met een heel andere sfeer: Joos van Cleve, Maria met Kind, circa 1525. Bruikleen Catharijneconvent.

Populaire voorstelling. Er bestaan verschillende uitvoeringen van
deze voorstelling. Op de tentoonstelling waren er twee te zien:

Joos van Cleve, Jezus en Johannes als kinderen; omzelzend, circa 1515, olieverf op paneel. Particuliere Collectie. Met twee details van het frame:

Deze uitvoering heeft heel andere afmetingen en is landscape van orientatie waar het vorige werk potrait was. Maar de twee figuren zijn op beide schilderijen even groot. Er wordt gedacht dat ze van dezelfde tekening gemaakt zijn. Atelier van Joos van Cleve, Jezus en Johannes als kinderen; omzelzend. Circa 1530. Olieverf op paneel. Catharijneconvent.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on december 18, 2023 by Argusvlinder

Twee werken. Met een complexe samenstelling en daarom
zo interessant en moeilijk te doorgronden.
Ik was vooral gecharmeerd van het goud en de musicerende engelen.
Fra Angelico.

De maagd Maria met het Christuskind, vele heiligen en een predella: Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico, The Bosco ai Frati Alterpiece, after 1450, tempera on wood.

De wie is wie is meteen duidelijk: op de voorgrond St. Antonius en St. Franciscus.

Detail van een kwast aan een gouden kussen, direct achter het blauwe kleed van Maria, tegen een gouden achtergrond. De structuren in het goud zijn prachtig.

Een van de elementen in de predella: St. Bernardino.

Beato Angelico, Lorenzo Ghiberti (marble frame), The Tabernacle of the Linaioli (linen makers guild), 1433 – 1436, tempera on wood. Wat je niet meteen ziet is dat in de boog direct rond de centrale afbeelding, musicerende engelen afgebeeld staan. In prachtige kleuren, bijzondere kleding, ieder op een eigen wolkje en ieder met een ander instrument. Een paar het ik apart gefotografeerd.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 16, 2023 by Argusvlinder

Het extreemrechts kabinet dat men aan het formeren gaat,
is helemaal tegen kunst en cultuur.
Dus gelukkig wordt mijn blog gehost bij Amerikaanse
organisaties. Niet meteen binnen het bereik van de
bruinhemden.

Vandaag een heel bericht over één kunstwerk.
De schilder (of was het een groep?) is de
‘Meester van de Aanbidding Von Groote’.

Meester van de Aanbidding Von Groote, Drieluik met aanbidding van de koningen, circa 1520. Opvallend is de keuze voor de onderwerpen op de panelen. Heel vaak zijn de zijpanelen ter ondersteuning, ter verduidelijking van het centrale paneel. Hier hebben de panelen natuurlijk ook wel met elkaar te maken maar de onderwerpen zijn als op een soort tijdsbalk geplaatst. Van links naar rechts de geboorte van Christus, de aanbidding van de koningen en de vlucht naar Egypte. Of daarmee de ‘aanbidding van de koningen’ dan het belangrijkste onderwerp is, weet ik niet. Gevoelsmatig klopt dat niet maar misschien zat daar wel een redenering achter. Bijvoorbeeld de bekendmaking van Christs aan de mensen is het belangrijkste van de kerstverhalen?

Detail van het linkerpaneel met een wel heel klein Christuskind. De oudere Jozef die er aan komt lopen (rennen?) is grappig.

Het hele paneel.

Het centrale paneel. Je ziet dat hier ook mensen op staan die geen koning zijn, 4 op de achtergrond, in het midden in de verte, en twee dicht bij de drie koningen.

Een van de niet-koningen. Een prachtige kop. Detail van het centrale paneel.

Het rechterpaneel, de vlucht naar Egypte.

Een heel opmerkelijk werk.
Daar is vast veel over te zeggen door kenners.

Daarom heb ik de catalogus er even bijgenomen.
De noodnaam voor de kunstenaar (‘Meester van de Aanbidding Von Groote’)
wil eigenlijk zeggen dat we niet weten wie de maker is.
De naam is pas in 1915 aan het werk gekoppeld door Max J. Friedländer
vanwege stillistische overeenkomsten met een ander werk dat
zich in de collectie Von Groote bevond.

De catalogus gaat vooral in op de productiewijze van een
dergelijk werk (met gebruik van schetsen die als ondertekening
op het doek werden gezet en dat meerdere mensen aan dit werk
gewerkt kunnen hebben. Vooral met weinig verf omdat ja
dan sneller werken kunt opleveren).
Op de onderwerpen die op het werk staan afgebeeld gaat de
catalogus helaas niet in.

Ode aan Antwerpen

Posted on december 14, 2023 by Argusvlinder

De tentoonstelling met deze naam bezocht ik een tijdje terug.
Maar het lukt maar steeds niet om er foto’s van te plaatsen.
De tentoonstelling probeert aan te tonen dat de Hollandse
Gouden Eeuw zijn oorsprong kent in Antwerpen.

De Antwerpse vluchtelingen brachten hun vaardigheden mee
en stonden zo aan de wieg van de hoogtepunten van de
schilderkunst in Holland.

Dit thema kan nog net nu een extreem rechtse regering
in Nederland dreigt te ontstaan. Die regering zal
er alles aan doen om rond Nederland en muur te zetten.
Maar in de late zomer van 2023 was het nog niet zo ver.

De tentoonstelling in Museum Catharijne Convent in Utrecht maakte dankbaar gebruik van werken uit The Phoebus Foundation. Een particuliere Amerikaanse stichting met veel West-Europese kunst. Dit werk is overigens niet uit die collectie. Jan van Noordt, Susanna en de ouderlingen, circa 1660.

Detail.

Werken van The Phoebus Foundation zie je niet jaarlijks en
daarom was deze tentoonstelling zo’n kans.

Zoals steeds maak ik een persoonlijke selectie uit wat er allemaal te zien was: Sebastiaan Vrancx, Markt in een welvarende stad, circa 1600. The Phoebus Foundation.

Detail, een opstootje op de markt.

Sebastiaan Vrancx, De wereldhaven van Antwerpen, 1616 – 1618, The Phoebus Foundation.

Detail, afscheid en bijzondere kleding.

Abel Grimmer, Interieur van de Antwerpse Kathedraal, circa 1600, The Phoebus Foundation.

Museo Nazionale di San Marco

Posted on december 13, 2023 by Argusvlinder

Op 20/09/2022 was ik op vakantie in Florence. Het is dan
de zesde dag van mijn bezoek aan deze schitterende stad.
Iedere dag leer ik weer neuwe musea of bibliotheken kennen,
geniet ik van het uitzicht, het straatbeeld en het Italiaanse eten.
Op die dag bezoek ik ook het Museo Nazionale di San Marco,
de grootste collectie van werken van Fra Angelico.

Het museum is een voormalig klooster. Het klooster waar
in de vroege middeleeuwen een broeder leefde en werkte die
ook schilder was. Hij schilderde zoals Giotto maar had
tegelijk geen moeite met de dan populaire gotische stijl.

De werken overvielen me. Hun kwaliteit en de prachtige staat
waarin ze verkeren, overvielen me.

Misschien denk je: wat een vreemde set schilderijen! Maar het gaat niet om kunstwerken in de moderne betekenis van het woord. Het werk van Fra Angelico is in eerste instantie religieus. Het werk is als het ware een programma waarvanje hier een gedeeltelijke reconstructie ziet. De ontbrekende panelen zijn verspreid over vele musea over heel de wereld. Florence, Museo Nationale di San Marco, Beato Angelico (of Fra Angelico), The San Marco alterpiece (Madonna and Saints), 1438 – 1441, tempera on wood.

Het centrale deel van het altaarstuk.

Dan bestond er een relikwiehouder van zilver.
Daarvoor ontwierp Fra Angelico een groep panelen
die als deuren ingezet konden worden.
Een aantal van de panelen heeft Fra Angelico niet
zelf kunnen afmaken.

Negen panelen met op een ervan een wiel. In het mystieke bijbelboek Ezechiël komen wielen voor als symbolen in zijn voorstelling van hemel en aarde. Fra Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, ‘The mystic wheel with Ezekiel’s vision’ is het eerste van de negen afbeeldingen. 1450 – 1452, tempera on wood.

Alessio Baldovinetti, Panels for the Armadio degli argenti, The wedding feast at Cana, The baptism of Christ, The transfiguration, 1450 – 1452, tempera on wood.

Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, dit keer 12 stuks met onder andere The raising of Lazarus, 1450 – 1452, tempera on wood.

Een van de twaalf panelen: Palmzondag (Entry into Jerusalem). Op de volgende website worden alle panelen benoemd.

Nog eens 12 bijbelse panelen van de in totaal 35 panelen: Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, The road to Calvary, 1450 – 1452, tempera on wood.

Met de stamboom van Christus (Genealogy of Christ).

In zevenmijlslaarzen

Posted on december 9, 2023 by Argusvlinder

Vandaag ben in in Leiden naar de tentoonstelling
‘Het jaar 1000′ geweest.
Weken geleden ben ik begonnen met de podcast te beluisteren
waarin de tentoonstelling wordt toegelicht (4 delen).
Vervolgens kreeg in van collega’s het boek dat bij de
trntoonstelling verscheen. Daar ben ik mee begonnen
het te lezen.
Maar vanochtend met de trein naar Leiden en vanmiddag weer terug.
Ik maakte een paar foto’s onderweg:

Eerst kwam ik langs het Kasteel van Breda. Hier het beeld vanuit het Valkenberg in Breda.

Bij het verlaten van het park kom je dan langs het Nassaumonument. Dit is een foto van de ‘zijkant’. Als je bijvoorbeeld vanaf het station naar het park loopt zie die regenwaterafvoer niet. Die is juist zo leuk.

Het monument heeft een aantal reliefs. Dit beeldt de intocht en de ontvangst van de Nassau’s in Breda af.

Deze spectaculaire hanger in op de tentoonstelling te zien. Je ziet Christus als beschermer van het Ottoonse vorstenpaar: Keizer Otto II (op de foto links) en Keizerin Theophanu. Een prachtig stuk.

Graven van Cosimo the Elder en Donatello

Posted on november 28, 2023 by Argusvlinder

Sommige van de complexen in Florence zijn heel groot,
heel onvoorspelbaar van samenstelling en de inhoud
kan je nog veel meer verrassen.

De Basiliek van San Lorenzo is onderdeel van het
Mediceo Laurenziano Complex. De Medicikapellen zijn er
ook een onderdeel van.

In de crypte van het complex is een natuurhistorische
tentoonstelling maar ik kom er ook andere dingen tegen:

Florence, Basilica of San Lorenzo, Verrocchio is de ontwerper van de Tomb of Cosimo the Elder, 1467.

Bij het grafmonument/pilaar stond de volgende omschrijving:

When Cosimo the Elder died in 1464 the City Counsil, or Signoria, paid him the compliment of ordering a solemn funeral. The place chosen by the Medici for his burial was naturally the Basilica of San Lorenzo and Verrocchio was commissioned to produce his funeral monument in March 1465. The artist designed a large Renaissance sarcophagus built into the pillar, in the crypt, that supports the floor of the chancel. Cosimo’s body was placed in the sarcophagus on 22 October 1467. Verrocchio also designed the geometrical polychrome marble inlay work which serves as Cosimo’s tombstone in the floor before the high altar in the basilica and which is situated exactly above his tomb in the crypt below. His funeral monument can be glimpsed through four grates (roosters) set around the edges of the marble inlay work.
The Latin inscription regularly removed and replaced to reflect the Medici family’s alternating political fortunes, reads: Here lies Cosimo de Medici Father of the nation by public decree.

Het volgende graf is van Donatello:

Basilica of San Lorenzo, Tomb of Donatello.

Manifattura Moscovita (?), Icona con l ‘ascensione di Cristo, inizio sec XIX (begin 19e eeuw).

Anselm Kiefer 11: Fiets

Posted on november 23, 2023 by Argusvlinder

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Gevleugelde Fiets (dit is mijn verzonnen titel want ik weet niet meer hoe deze werken heten).

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Tandem.

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets met kar.

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets.

San Lorenzo Basilica

Posted on november 20, 2023 by Argusvlinder

Iedere keer verrast het me weer om te zien hoeveel kunst,
hoeveel topkunst, nog te vinden is op de plaatsen
waarvoor het gemaakt is.
Ook in deze kerk zijn bijzondere werken te vinden.

Je verwacht dan kunst van rond 500 jaar oud. Maar dit werk is uit 1964. Binnenkort slechts 60 jaar oud. Van deze schilder zag ik eerder zijn portret van koningin Elizabeth II: Pietro Annigoni, St Joseph the carpenter. Oil on canvas. Prachtig die vader die timmerman is en die zijn zoon in zijn werkplaats op visite heeft terwijl op de achtergrond het kruis al doorschijnt.

Dit is de nis waar een bijzonder werk hangt. Het werk is van belang maar ook dat je kunt zien hoe dat op zo’n plaats past.

Filippo Lippi, The Annunciation and stories from the life of St Nicholas, 1440 – 1447, tempera on wood. De ‘stories’, de verhalen zijn de kleine schilderijtjes onder aan het grote werk, net boven de altaartafel.

San Lorenzo Basilica, Workshop of Domenico Ghirlandaio, St Anthony the abbot with St Lawrence and St Julian, second half of the 15th century, oil on wood.

De basiliek is heel anders dan veel van de andere kerken en kapellen die je in Florence bezoekt: San Lorenzo Basilica.

Rond 1440 werd aan Donatello gevraagd reliëfs te maken
voor twee preekstoelen. Hij overlijdt in 1446 en toen was
het werk nog niet af. Bijna 100 jaar later worden
alsnog de reliëfs geplaatst. We kunnen ze vandaag nog zien.

In analyses is te lezen dat dit een werk is dat zijn
tijd ver vooruit was. Heel realistisch, technisch erg knap en
als ontwerp vernieuwend.

San Lorenzo Basilica, Donatello, Christ’s passion (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.

San Lorenzo Basilica, Donatello, Resurrection (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Categorie archief: Kunst

Ode aan Antwerpen – afsluiting

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

Museo Nazionale di San Marco

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

Ode aan Antwerpen

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

Ode aan Antwerpen

Ode aan Antwerpen

Museo Nazionale di San Marco

In zevenmijlslaarzen

Graven van Cosimo the Elder en Donatello

Anselm Kiefer 11: Fiets

San Lorenzo Basilica

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: