Ode aan Antwerpen

Het extreemrechts kabinet dat men aan het formeren gaat,
is helemaal tegen kunst en cultuur.
Dus gelukkig wordt mijn blog gehost bij Amerikaanse
organisaties. Niet meteen binnen het bereik van de
bruinhemden.

Vandaag een heel bericht over één kunstwerk.
De schilder (of was het een groep?) is de
‘Meester van de Aanbidding Von Groote’.

DSC07303MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520

Meester van de Aanbidding Von Groote, Drieluik met aanbidding van de koningen, circa 1520. Opvallend is de keuze voor de onderwerpen op de panelen. Heel vaak zijn de zijpanelen ter ondersteuning, ter verduidelijking van het centrale paneel. Hier hebben de panelen natuurlijk ook wel met elkaar te maken maar de onderwerpen zijn als op een soort tijdsbalk geplaatst. Van links naar rechts de geboorte van Christus, de aanbidding van de koningen en de vlucht naar Egypte. Of daarmee de ‘aanbidding van de koningen’ dan het belangrijkste onderwerp is, weet ik niet. Gevoelsmatig klopt dat niet maar misschien zat daar wel een redenering achter. Bijvoorbeeld de bekendmaking van Christs aan de mensen is het belangrijkste van de kerstverhalen?


DSC07304MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520DetailLinkerpaneelNativity

Detail van het linkerpaneel met een wel heel klein Christuskind. De oudere Jozef die er aan komt lopen (rennen?) is grappig.


DSC07305MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520LinkerpaneelNativity

Het hele paneel.


DSC07308MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520MiddenPaneelDrieKoningen

Het centrale paneel. Je ziet dat hier ook mensen op staan die geen koning zijn, 4 op de achtergrond, in het midden in de verte, en twee dicht bij de drie koningen.


DSC07306MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520DetailMiddenpaneel

Een van de niet-koningen. Een prachtige kop. Detail van het centrale paneel.


DSC07307MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520RechterPaneelVluchtNaarEgypte

Het rechterpaneel, de vlucht naar Egypte.


Een heel opmerkelijk werk.
Daar is vast veel over te zeggen door kenners.

Daarom heb ik de catalogus er even bijgenomen.
De noodnaam voor de kunstenaar (‘Meester van de Aanbidding Von Groote’)
wil eigenlijk zeggen dat we niet weten wie de maker is.
De naam is pas in 1915 aan het werk gekoppeld door Max J. Friedländer
vanwege stillistische overeenkomsten met een ander werk dat
zich in de collectie Von Groote bevond.

De catalogus gaat vooral in op de productiewijze van een
dergelijk werk (met gebruik van schetsen die als ondertekening
op het doek werden gezet en dat meerdere mensen aan dit werk
gewerkt kunnen hebben. Vooral met weinig verf omdat ja
dan sneller werken kunt opleveren).
Op de onderwerpen die op het werk staan afgebeeld gaat de
catalogus helaas niet in.

Ode aan Antwerpen

De tentoonstelling met deze naam bezocht ik een tijdje terug.
Maar het lukt maar steeds niet om er foto’s van te plaatsen.
De tentoonstelling probeert aan te tonen dat de Hollandse
Gouden Eeuw zijn oorsprong kent in Antwerpen.

De Antwerpse vluchtelingen brachten hun vaardigheden mee
en stonden zo aan de wieg van de hoogtepunten van de
schilderkunst in Holland.

Dit thema kan nog net nu een extreem rechtse regering
in Nederland dreigt te ontstaan. Die regering zal
er alles aan doen om rond Nederland en muur te zetten.
Maar in de late zomer van 2023 was het nog niet zo ver.

DSC07296JanVanNoordtSusannaEnDeOuderlingenC1660

De tentoonstelling in Museum Catharijne Convent in Utrecht maakte dankbaar gebruik van werken uit The Phoebus Foundation. Een particuliere Amerikaanse stichting met veel West-Europese kunst. Dit werk is overigens niet uit die collectie. Jan van Noordt, Susanna en de ouderlingen, circa 1660.

DSC07297JanVanNoordtSusannaEnDeOuderlingenC1660Detail

Detail.


Werken van The Phoebus Foundation zie je niet jaarlijks en
daarom was deze tentoonstelling zo’n kans.

DSC07298SebastiaanVrancxMarktInEenWelvarendeStadCa1600ThePhoebusFoundation

Zoals steeds maak ik een persoonlijke selectie uit wat er allemaal te zien was: Sebastiaan Vrancx, Markt in een welvarende stad, circa 1600. The Phoebus Foundation.

DSC07299SebastiaanVrancxMarktInEenWelvarendeStadCa1600ThePhoebusFoundationEenOpstootje

Detail, een opstootje op de markt.


DSC07300SebastiaanVrancxDeWereldhavenVanAntwerpen1616-1618ThePhoebusFoundation

Sebastiaan Vrancx, De wereldhaven van Antwerpen, 1616 – 1618, The Phoebus Foundation.

DSC07301SebastiaanVrancxDeWereldhavenVanAntwerpen1616-1618ThePhoebusFoundationDetail

Detail, afscheid en bijzondere kleding.


DSC07302AbelGrimmerInterieurVanDeAntwerpseKathedraalCa1600ThePhoebusFoundation

Abel Grimmer, Interieur van de Antwerpse Kathedraal, circa 1600, The Phoebus Foundation.


Museo Nazionale di San Marco

Op 20/09/2022 was ik op vakantie in Florence. Het is dan
de zesde dag van mijn bezoek aan deze schitterende stad.
Iedere dag leer ik weer neuwe musea of bibliotheken kennen,
geniet ik van het uitzicht, het straatbeeld en het Italiaanse eten.
Op die dag bezoek ik ook het Museo Nazionale di San Marco,
de grootste collectie van werken van Fra Angelico.

Het museum is een voormalig klooster. Het klooster waar
in de vroege middeleeuwen een broeder leefde en werkte die
ook schilder was. Hij schilderde zoals Giotto maar had
tegelijk geen moeite met de dan populaire gotische stijl.

De werken overvielen me. Hun kwaliteit en de prachtige staat
waarin ze verkeren, overvielen me.

DSC05160 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWood

Misschien denk je: wat een vreemde set schilderijen! Maar het gaat niet om kunstwerken in de moderne betekenis van het woord. Het werk van Fra Angelico is in eerste instantie religieus. Het werk is als het ware een programma waarvanje hier een gedeeltelijke reconstructie ziet. De ontbrekende panelen zijn verspreid over vele musea over heel de wereld. Florence, Museo Nationale di San Marco, Beato Angelico (of Fra Angelico), The San Marco alterpiece (Madonna and Saints), 1438 – 1441, tempera on wood.

DSC05160 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWood

Het centrale deel van het altaarstuk.


DSC05161FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWoodTxtDSC05159FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpieceTxtDSC05158FlorenceMuseoDiSanMarcoIntroFraGiovanniDaFiesoleKnownAsBeatoAngelicoTxt


Dan bestond er een relikwiehouder van zilver.
Daarvoor ontwierp Fra Angelico een groep panelen
die als deuren ingezet konden worden.
Een aantal van de panelen heeft Fra Angelico niet
zelf kunnen afmaken.

DSC05162 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheMysticWheelWithEzekielsVision1450-1452TemperaOnWood

Negen panelen met op een ervan een wiel. In het mystieke bijbelboek Ezechiël komen wielen voor als symbolen in zijn voorstelling van hemel en aarde. Fra Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, ‘The mystic wheel with Ezekiel’s vision’ is het eerste van de negen afbeeldingen. 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05162 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheMysticWheelWithEzekielsVision1450-1452TemperaOnWood


DSC05164FlorenceMuseoDiSanMarcoAlessioBaldovinettiPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheWeddingFeastAtCanaTheBaptismOfChristTheTransfiguration1450-1452TemperaOnWood

Alessio Baldovinetti, Panels for the Armadio degli argenti, The wedding feast at Cana, The baptism of Christ, The transfiguration, 1450 – 1452, tempera on wood.


DSC05166 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRaisingOfLazarus1450-1452TemperaOnWood

Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, dit keer 12 stuks met onder andere The raising of Lazarus, 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05166 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRaisingOfLazarus1450-1452TemperaOnWood

Een van de twaalf panelen: Palmzondag (Entry into Jerusalem). Op de volgende website worden alle panelen benoemd.


DSC05169FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRoadToCalvary1450-1452TemperaOnWood

Nog eens 12 bijbelse panelen van de in totaal 35 panelen: Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, The road to Calvary, 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05168FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiLexAmoris1450-1452TemperaOnWood

Met de stamboom van Christus (Genealogy of Christ).


In zevenmijlslaarzen

Vandaag ben in in Leiden naar de tentoonstelling
‘Het jaar 1000′ geweest.
Weken geleden ben ik begonnen met de podcast te beluisteren
waarin de tentoonstelling wordt toegelicht (4 delen).
Vervolgens kreeg in van collega’s het boek dat bij de
trntoonstelling verscheen. Daar ben ik mee begonnen
het te lezen.
Maar vanochtend met de trein naar Leiden en vanmiddag weer terug.
Ik maakte een paar foto’s onderweg:

IMG_1449BredaValkenbergKasteelVanBreda

Eerst kwam ik langs het Kasteel van Breda. Hier het beeld vanuit het Valkenberg in Breda.


IMG_1450BredaValkenbergNassauMonument

Bij het verlaten van het park kom je dan langs het Nassaumonument. Dit is een foto van de ‘zijkant’. Als je bijvoorbeeld vanaf het station naar het park loopt zie die regenwaterafvoer niet. Die is juist zo leuk.


IMG_1451BredaNassauMonumentIntocht

Het monument heeft een aantal reliefs. Dit beeldt de intocht en de ontvangst van de Nassau’s in Breda af.


IMG_1453RMOHetJaar1000HangerKeizerOttoIIKeizerinTheophanu

Deze spectaculaire hanger in op de tentoonstelling te zien. Je ziet Christus als beschermer van het Ottoonse vorstenpaar: Keizer Otto II (op de foto links) en Keizerin Theophanu. Een prachtig stuk.


Graven van Cosimo the Elder en Donatello

Sommige van de complexen in Florence zijn heel groot,
heel onvoorspelbaar van samenstelling en de inhoud
kan je nog veel meer verrassen.

De Basiliek van San Lorenzo is onderdeel van het
Mediceo Laurenziano Complex. De Medicikapellen zijn er
ook een onderdeel van.

In de crypte van het complex is een natuurhistorische
tentoonstelling maar ik kom er ook andere dingen tegen:

DSC05100FlorenceBasilicaOfSanLorenzoVerrocchioTombOfCosimoTheElder1467

Florence, Basilica of San Lorenzo, Verrocchio is de ontwerper van de Tomb of Cosimo the Elder, 1467.


Bij het grafmonument/pilaar stond de volgende omschrijving:

When Cosimo the Elder died in 1464 the City Counsil, or Signoria, paid him the compliment of ordering a solemn funeral. The place chosen by the Medici for his burial was naturally the Basilica of San Lorenzo and Verrocchio was commissioned to produce his funeral monument in March 1465. The artist designed a large Renaissance sarcophagus built into the pillar, in the crypt, that supports the floor of the chancel. Cosimo’s body was placed in the sarcophagus on 22 October 1467. Verrocchio also designed the geometrical polychrome marble inlay work which serves as Cosimo’s tombstone in the floor before the high altar in the basilica and which is situated exactly above his tomb in the crypt below. His funeral monument can be glimpsed through four grates (roosters) set around the edges of the marble inlay work.
The Latin inscription regularly removed and replaced to reflect the Medici family’s alternating political fortunes, reads: Here lies Cosimo de Medici Father of the nation by public decree.

Het volgende graf is van Donatello:

DSC05103FlorenceBasilicaOfSanLorenzoTombOfDonatello

Basilica of San Lorenzo, Tomb of Donatello.

DSC05102FlorenceBasilicaOfSanLorenzoTombOfDonatelloTxtDSC05104ManifatturaMoscovitaIconaConL'AscensioneDiCristoInizioSecXIX

Manifattura Moscovita (?), Icona con l ‘ascensione di Cristo, inizio sec XIX (begin 19e eeuw).


Anselm Kiefer 11: Fiets

DSC08876MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDSC08882MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDSC08883MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDetail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Gevleugelde Fiets (dit is mijn verzonnen titel want ik weet niet meer hoe deze werken heten).


DSC08877MuseumVoorlindenAnselmKieferTandem

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Tandem.


DSC08878MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsMetKarDSC08879MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsMetKarDetail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets met kar.


DSC08880MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsDSC08881MuseumVoorlindenAnselmKieferFiets

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets.


San Lorenzo Basilica

Iedere keer verrast het me weer om te zien hoeveel kunst,
hoeveel topkunst, nog te vinden is op de plaatsen
waarvoor het gemaakt is.
Ook in deze kerk zijn bijzondere werken te vinden.

DSC05089SanLorenzoBasilicaStJosephTheCarpenterPietroAnnigoni1964OilOnCanvas

Je verwacht dan kunst van rond 500 jaar oud. Maar dit werk is uit 1964. Binnenkort slechts 60 jaar oud. Van deze schilder zag ik eerder zijn portret van koningin Elizabeth II: Pietro Annigoni, St Joseph the carpenter. Oil on canvas. Prachtig die vader die timmerman is en die zijn zoon in zijn werkplaats op visite heeft terwijl op de achtergrond het kruis al doorschijnt.


DSC05091SanLorenzoBasilicaTheAnnunciationAndStoriesFromTheLifeOfStNicholasFilippoLippi1440-1447TemperaOnWood

Dit is de nis waar een bijzonder werk hangt. Het werk is van belang maar ook dat je kunt zien hoe dat op zo’n plaats past.

DSC05092SanLorenzoBasilicaTheAnnunciationAndStoriesFromTheLifeOfStNicholasFilippoLippi1440-1447TemperaOnWood

Filippo Lippi, The Annunciation and stories from the life of St Nicholas, 1440 – 1447, tempera on wood. De ‘stories’, de verhalen zijn de kleine schilderijtjes onder aan het grote werk, net boven de altaartafel.


DSC05094SanLorenzoBasilicaStAnthonyTheAbbotWithStLawrenceAndStJulianWorkshopOfDomenicoGhirlandaioSecondHalf15thCentOilOnWood

San Lorenzo Basilica, Workshop of Domenico Ghirlandaio, St Anthony the abbot with St Lawrence and St Julian, second half of the 15th century, oil on wood.


DSC05096SanLorenzoBasilica

De basiliek is heel anders dan veel van de andere kerken en kapellen die je in Florence bezoekt: San Lorenzo Basilica.


Rond 1440 werd aan Donatello gevraagd reliëfs te maken
voor twee preekstoelen. Hij overlijdt in 1446 en toen was
het werk nog niet af. Bijna 100 jaar later worden
alsnog de reliëfs geplaatst. We kunnen ze vandaag nog zien.

In analyses is te lezen dat dit een werk is dat zijn
tijd ver vooruit was. Heel realistisch, technisch erg knap en
als ontwerp vernieuwend.

DSC05097SanLorenzoBasilicaDonatelloChrist’sPassionPulpit1460-1466UnfinishedByDonatello

San Lorenzo Basilica, Donatello, Christ’s passion (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.


DSC05098SanLorenzoBasilicaDonatelloResurrectionPulpit1460-1466UnfinishedByDonatello

San Lorenzo Basilica, Donatello, Resurrection (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.


DSC05099SanLorenzoBasilicaDonatelloBothPulpits(Preekstoelen)InOneView


Anselm Kiefer 10: notitieboek

Een aantal van de recente werken van Kiefer werden
gebaseerd op zijn eigen aantekeningen in zijn notitieboeken.
Bij deze werken kon ik maar 1 naam vinden: Journal Intime, 2023.
Daarom gebruik ik die naam voor de werken.

DSC08870AnselmKieferJournalIntime2023

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Journal Intime, 2023.


DSC08872AnselmKieferJournalIntime2023DSC08873AnselmKieferJournalIntime2023Detail


DSC08874AnselmKieferJournalIntime2023DSC08875AnselmKieferJournalIntime2023Detail


Anselm Kiefer 09: boeken op zaal

Als hobbybinder ben je blij met een tentoonstelling van
de boeken van Kiefer. Dan doe je het zo slecht nog niet.
De basis voor de boeken zijn grote stukken karton die op
een manier ingebonden worden die niet bedoeld is om
het boek te kunnen lezen.
Ze zijn een symbool en drager van illustraties, tekeningen
of schilderingen. Hier en daar een titel.

DSC08861MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekEinTraumEinMenschEinDing

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Ein Traum, ein Mensch, ein Ding.


DSC08862MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08863MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08864MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08865MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekFürGeorgesBatailleLeBleuDuCielHetBlauwVanDeLucht

Maar diepgang en zwaarte is er altijd: Anselm Kiefer, Für Georges Bataille, Le bleu du ciel (Het blauw van de lucht). Hier is het niet zomaar de vaststelling dat de lucht blauw is. ‘Le bleu du ciel’ is een roman van Georges Bataille, die voltooid is in mei 1935, maar het is een boek met een bijzondere publicatiegeschiedenis. Georges Bataille is op zichzelf al een interessant figuur waar alleen al een studie aan te wijden is.


DSC08866MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek

Karton, maar waarschijnlijk soms ook triplex (of iets dergelijks) is de basis voor de boeken. Waarschijnlijk worden de platen (de boeken hebben niet echt een band, hooguit een eerste blad met titel) met gesso wit gemaakt om vervolgens te beschilderen.


DSC08867MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek

Anselm Kiefer, Les cathedrales de France.


DSC08868MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08869MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek


Palazzo Vecchio

Een onderdeel van de collectie van het Palazzo Vecchio is een
erfenis van de Amerikaan Charles Loeser.
Volgens Wikipedia: Charles Alexander Loeser
(January 11, 1864 – March 15, 1928) was an American
art historian and art collector.

DSC05076PalazzoVecchioTheLoeserBequestNiccoloMachiavelli

Palazzo Vecchio, the Loeser Bequest, Niccolo Machiavelli.


DSC05078PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestDSC05080PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodDSC05081PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodTXT

Agnolo di Cosimo, beter bekend als Bronzino, Portret of Laura Battiferri, circa 1555 – 1560, oil on wood. Laura Battiferri was de vrouw van Bartolomeo Ammannati (als architect en beeldhouwer betrokken bij onder andere Florence). Laura Battiferri, zelf een dichter, houdt hier een boek met werk van Petrarca: Il Canzoniere.

DSC05079PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodPetrarcaIlCanzoniere


DSC05082PalazzoVecchioTheLoeserBequestMaestroDelloCroceDiCortonaCrocifissoFinDel13thCTemperaSuTavola

Maestro dello croce di Cortona, Crocifisso, fin del 13th century, tempera su tavola.


DSC05084PalazzoVecchioTheLoeserBequestLuigiValadierAnatomyOfAHorseSecondHalf18thCBronzeDSC05085PalazzoVecchioTheLoeserBequestLuigiValadierAnatomyOfAHorseSecondHalf18thCBronzeTXT

De tekst roept allerlei vragen op rond de toewijzing van dit beeld aan Luigi Valadier, Anatomy of a horse, second half of the 18th century, bronze. Overigens foto’s van werk van Luigi Valadier op internet brengen nog meer twijfel.


DSC05086PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestCeilingDSC05087PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestCeiling

Met een laatste blik op de plafonds is het tijd dit kantoor/stadspaleis achter me te laten. Heel veel indrukken. Ongelofelijk.


Anselm Kiefer 08: kijkdoos

Het werk Winterreise (genoemd naar het gelijknamige werk
van Franz Schubert) is een soort van enorme kijkdoos.
De informatie van Museum Voorlinden noemt het een decorstuk.
In het werk worden schrijvers en componisten genoemd uit
de Duitstalige, romantische cultuur, maar ook
iemand als Lord Byron en Ulrike Meinhof.

Waar de Winterreise van Schubert een zoektoch is naar
de mens achter Schubert is de Winterreise van Kiefer
een zoektocht naar de Duitse identiteit (?).

Als in een kijkdoos kun je aan een kant, meestal een
van de smalle kanten, de doos inkijken.
Daarnaast bevinden zich zowel links als rechts van die
inkijk nog openingen.

DSC08853MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DorotheaSchlegelHugoWolff

Dorothea Schlegel, Hugo Wolff.


DSC08854MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020HeinrichHeineLordByron

Heinrich Heine en Lord Byron.


DSC08855MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08856MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08857MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08859MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Winterreise, 2015 – 2020.


DSC08860MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020


Anselm Kiefer 07: Aus Herzen und Hirnen

Het is een enorm werk van Ansel Kiefer:
4 meter 70 hoog en 8 meter 40 breed.
Opgebouwd met stro, bladgoud, hout en metaal.

DSC08851MuseumVoorlindenAnselmKieferSeizenPaulCelanAusHerzenUndHirnen2019-2020470x840cmStroBladgoudHoutMetaalDSC08852MuseumVoorlindenAnselmKieferSeizenPaulCelanAusHerzenUndHirnen2019-2020470x840cmStroBladgoudHoutMetaal Detail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Aus Herzen und Hirnen, 2019 – 2020, stro, bladgoud, hout, metaal. De titel komt van een gedicht van Paul Celan uit 1951. De dichtregel waar de titel van het werk aan is ontleend is ‘Aus Herzen und Hirnen sprießen die Halme der Nacht und ein Wort von Sensen gesprochen’. Vrij vertaald is dat iets als ‘Uit harten en hersenen ontspruiten de stengels van de nacht en een woord door zeisen gesproken’.


Palazzo Vecchio

IMG_8808PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8807PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOmvangRestauratieDSC05068PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsTXT

Een van de grootste verrassingen van het bezoek aan Florence. Palazzo Vecchio, The hall of geographical maps. Cosimo had het plan geval een ruimte helemaal te wijden aan de aarde en de sterrenhemel. De cosmos. De ruimte zou een instrument van studie en interesse maar ook van politiek worden.


DSC05069PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIndiaDSC05070PatagonieEnVuurland

India, Patagonië en Vuurland.


DSC05072PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsDSC05073PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

Een restauratie was in volle gang.


IMG_8806PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8803PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsLaGermaniaEnNederland

Ik kon mijn ogen niet geloven. Wat een werk, wat een kennis. Niet al die kennis kwam uit Italië. Zo zou werk van Ortelius geruikt zijn. Op de laatste foto Germania met links het gebied dat we nu Nederland noemen.


Ik vond achter een betaalmuur een artikel over de kaarten:

CHARISMATIC COSMOGRAPHY IN LATE CINQUECENTO FLORENCE (2009)
MARK ROSEN
University of Texas at Dallas
Arts & Humanities

One of the most significant projects of the Renaissance involving cosmographical decoration was the remarkably ambitious (and only partly completed) Guardaroba of Duke Cosimo I de’ Medici, begun in 1563. It is located in the Florentine ducal home and center of authority, the Palazzo Vecchio, and was described in contemporary correspondence as being the “cosmography of Duke Cosimo” – a lavishly decorated chamber expressing the duke’s interpretation of the physical universe. In creating a new state room to house the Medici collection of artworks and precious objects, Cosimo and his primary artistic advisor, Giorgio Vasari, assembled a team of artists, artisans, humanists, geographers, and scientists to give concrete shape to Cosimo’s cosmos (a pun which was widely acknowledged in his day). The ostensible aim of this room was to re-create the structure of the known universe in miniature, placing maps and astrological imagery at the center of its complex program. In its intended form, the Guardaroba was probably the most significant attempt in sixteenth-century Italy to visualize and demonstrate on a grand visual scale a sovereign’s cosmography.

The initial plans for the Guardaroba were only partly followed and ultimately were greatly scaled back after Cosimo died in 1574. A much abbreviated form of the room was completed by Cosimo’s two successors, his sons Francesco I (ruled 1574-1587) and Ferdinando I (ruled 1587-1609).

It was intended as a collecting area, with cabinets circling the four walls of the room; on those cabinets were to be painted 57 maps of the regions of the world, broken down according to the ancient Ptolemaic divisions as well as updated with more recently explored areas. The objects of the Medici collection would then be placed behind those maps inside the cabinets, according either to place of origin or perhaps according to type of object; in either case, a system designed to give order to the collection was keyed to the maps. Further fleshing out the program were antique portrait busts placed atop the cabinets, three hundred uniformly sized portraits of great leaders of recent centuries, images of plant and animal life, a preexisting planetary clock made in the early sixteenth century by Lorenzo della Volpaia, and, painted on the ceiling, a great astrological chart showing all the currently known constellations. Also planned for the room were two globes, one terrestrial and the other celestial, which would sit hidden in a compartment above the painted constellations until the duke or a courtier pulled a switch to open a panel in the ceiling that would then let the two globes slowly descend to the floor – clearly the most theatrical effect of the ensemble.
The fabrication of the space, however, encountered a number of setbacks primarily owing to changes in patronage.

IMG_1289PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

De tekst in dit boekje sluit grotendeels aan op bovenstaande tekst van Mark Rosen.

IMG_1290PalazzoVecchioIMG_1291PalazzoVecchioDSC05075PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOverview

De laatste foto geeft een overzicht van alle kaarten.


IMG_8804PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps


De volgende foto’s kun je rekenen bij de ruimte met de kaarten
maar ook bij een andere ruimte. Het gaat me om de deuren.

IMG_8800PalazzoVecchioGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De deuren zijn prachtig ingelegd om zo afbeeldingen te maken. Zo zie je hier een soort van raam in de deur.


IMG_8801PalazzoVecchioDanteGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

Zoals deze Dante door Giuliano da Maiano en Francesco de Giovanni ook Francione genoemd. Het ontwerp is van Sandro Botticelli, 1480.

IMG_8802 01 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480IMG_8802 02 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De tekst is: ‘Nel mezzo del cammin di nostra vita (In het midden van onze levensweg)’, de beginregel van Inferno, het eerste deel uit de Goddelijke komedie.


Alselm Kiefer 06: Vitrine

Een aparte ruimte was ingenomen door werken die zich
in vitrines bevonden. Twee werken die in de collectie van
Museum Voorlinden zijn, waren aan deze groep toegevoegd.

DSC08839MuseumVoorlindenAnselmKieferImHerbstDSC08840MuseumVoorlindenAnselmKieferImHerbstDrehtSichDieErdeEtwasSchnellerDSC08838MuseumVoorlindenAnselmKieferImHerbstDrehtSichDieErdeEtwasSchneller

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Im Herbst dreht sich die Erde etwas schneller.


DSC08841MuseumVoorlindenAnselmKieferDerFehlendeBüchstabe

Anselm Kiefer, Der fehlende Büchstabe (De ontbrekende letter of De ontbrekende loden letter).


DSC08842MuseumVoorlindenAnselmKieferDieFreimaurer(DeVrijmetselaars)20102011

Anselm Kiefer, Die Freimaurer (De Vrijmetselaars), 2010 – 2011.


DSC08844MuseumVoorlindenAnselmKieferAveMaria

Anselm Kiefer, Ave Maria.


DSC08845MuseumVoorlindenAnselmKiefer

Toen ik de tentoonstelling bezocht was de catalogus nog niet beschikbaar. Ik had plannen om die te kopen maar 22 euro voor de tentoonstelling en 44 voor de catalogus. Veel geld. Sommige van de werken blijven daarom zonder hun naam of de creatiedatum.


DSC08847MuseumVoorlindenAnselmKieferKarfunkelfee2009DetailDSC08848MuseumVoorlindenAnselmKieferKarfunkelfee2009DetailDSC08849MuseumVoorlindenAnselmKieferKarfunkelfee2009DetailDSC08850MuseumVoorlindenAnselmKieferKarfunkelfee2009

Anselm Kiefer, Karfunkel fee, 2009. In mijn hoofd moet ik bij dit werk steeds denken aan de tandenfee. Maar dat schijnt niet de juiste interpretatie te zijn. Het werk zit achter glas.


Palazzo Vecchio

Het gebouw heeft geen eenvoudig programma.
De inrichting van de verschillende ruimtes is in verschillende tijden
gebeurt. Er is samenhang tussen de kamers die samen een appartement
vormen en ook de appartementen ondeling hebben inhoudelijke
afhankelijkheden. Een beetje veel voor een zomerse wandeling.
De afbeeldingen in de berichten over het Palazzo Vecchio zijn willekeurig.
Je ziet was me opviel, wat ik mooi vond. Het is verre van compleet.
Zo zie je in de berichten weinig foto’s van de inrichting
van de ruimtes. De voorwerpen die in de ruimtes staan.
Vandaag een paar voorbeelden.

DSC05045PalazzoVecchioApartmentsOfEleonora

Florence, Palazzo Vecchio, Apartments of Eleonora.


DSC05046PalazzoVecchioApartmentsOfEleonoraRoomOfEstherGiorgioVasariGiovanniStradanoFramBattistaBotticelli1561-1562

Even een waarschuwing vooraf: met dit bericht wordt niet geprobeerd een politiek statement te maken. Apartments of Eleonora, Room of Esther, Giorgio Vasari, Giovanni Stradano, frame: Battista Botticelli, 1561 – 1562.

DSC05047PalazzoVecchioApartmentsOfEleonoraRoomOfEstherGiorgioVasariGiovanniStradanoFramBattistaBotticelli1561-1562


DSC05048PalazzoVecchioCabinetWithMythologicalScenesDesignLeonardVanDerVinne

Palazzo Vecchio, Cabinet with mythological scenes. Design by Leonard van der Vinne.


Leonard van der Vinne was een Vlaming die voor een deel van zijn loopbaan
actief was in Italië. Ik vond het volgende over hem op internet:

Known as an intarsiatore (intarsia artist) and cabinetmaker, Flemish master Leonard van der Vinne specialized in inlay techniques, helping to spread the taste for inlaid floral patterns made of exotic wood, ivory, and mother-of-pearl throughout Europe. He moved to Italy to work in the Medici manufactory from 1659 until his death in 1713. Later in his career, Van der Vinne more often collaborated with other artists to construct objects inlaid with hardstone panels known as pietre dure.

DSC05051PalazzoVecchio

Grappige afbeelding met een stiekem hoofdje aan de bovenkant.


DSC05052PalazzoVecchioUnknownSculptorMascheraDiDanteAlighieriPlaster16th-17thCentDSC05053PalazzoVecchioUnknownSculptorMascheraDiDanteAlighieriPlaster16th-17thCentTXT

Unknown sculptor, Maschera di Dante Alighieri, plaster, 16th – 17th (?) century. Compleet met Dan Brown.


DSC05054PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsChapelOfThePriorsRidolfoBigordiRidolfoDelGhirlandaio1511-1514Fresco

Een andere tijd, een andere sfeer: Apartments of the priors, Chapel of the priors, Ridolfo Bigordi ook bekend als Ridolfo del Ghirlandaio, 1511 – 1514, fresco.

DSC05055PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsChapelOfThePriorsTheHolyTrinityAmongTheEvangelistsJohannesAdelaarMarcusLeeuw

Met daarboven dit plafond: Apartments of the priors, Chapel of the priors, The Holy Trinity among the evangelists: Johannes (Adelaar) en Marcus (Leeuw). De andere evangelisten zijn ook afgebeeld maar niet op deze foto te zien.

DSC05056PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsChapelOfThePriorsRidolfoBigordiRidolfoDelGhirlandaio1511-1514FrescoTXT


DSC05057PalazzoVecchioApartmentsOfThePriors

Apartments of the priors, Chapel of the priors, Mariano Graziadei da Pescia, Madonna col bambino, San Giovannino e Santa Elisabetta, circa 1511 – 1514.


DSC05058PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberFrancescoDeRossiSalviati1543-1545FrescoCamillusTheGeneralParadesInTriumph

Weer een compleet andere sfeer. Om indruk te maken. Apartments of the priors, Audience Chamber, Francesco De Rossi, ook bekend als Salviati, 1543 – 1545, fresco. Het werk heeft een erg lange titel: After conquering the Etruscan city of Veii, to be seen on the background, Camillus the general parades in triumph, crowned by Fame and preceded by a chariot with the statue of Juno (godin van het huwelijk).


Camillus op Wikipedia:

Marcus Furius Camillus (circa 446-365 v.Chr.) was een belangrijk Romeins staatsman en militair van Patricische afkomst. …

Camillus veroverde in 396 v.Chr. de Etruskische stad Veii, destijds de belangrijkste rivaliserende stad van het Rome, na een tien jaar durend belegering. Nadat hij beschuldigd werd van het oneerlijk verdelen van de veroverde buit, ging Camillus vrijwillig in ballingschap in Ardea. De burgers verweten hem ook hoogmoedig patricisch gedrag; toen hij op zijn triomftocht de stad binnen reed op een strijdwagen voortgetrokken door vier witte paarden, deed hij ook nog eens de herinnering herleven aan de verdreven Romeinse koningen.

DSC05059PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberFrancescoDeRossiSalviati1543-1545FrescoCamillusTheGeneralParadesInTriumphDSC05060PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberFrancescoDeRossiSalviati1543-1545FrescoCamillusTheGeneralParadesInTriumph

DSC05061PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberTXT


Deze ontvangstruimte probeert op allerlei manieren indruk te maken
op de bezoekers:

DSC05062PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberOnTopOfTheDoorsBenedettoAndGiulianoDaMaianoStatueOfJusticeMarble

Door een marmeren beeld boven de deuren en daarboven dan weer een fresco. Benedetto and Giuliano Da Maiano, Statue of Justice, marble.


DSC05063PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamber

Door deze versiering aan de deurstijlen. Als een Hoorn des overvloeds.


DSC05064 01 PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamber

Maar ook door het uitzicht uit deze ruimte.

DSC05064 02 PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberDSC05065PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberDSC05066PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamberDSC05067PalazzoVecchioApartmentsOfThePriorsAudienceChamber


Ik was onder de indruk.

Anselm Kiefer 05: Lood

Voor mij het minst interessante deel van Bilderstreit.
Natuurlijk zijn de beelden in de film spectaculair als
lood uitgegoten wordt over een canvas.
Maar bij mij komt het gemaakt en weinif esthetisch over.
Het verhaal erbij snap ik maar het plaatje klopt niet.

DSC08834MuseumVoorlindenAnselmKieferFürPaulCelan2017-2019

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Für Paul Celan, 2017 – 2019.

DSC08832MuseumVoorlindenAnselmKieferFürPaulCelan2017-2019 DetailDSC08837MuseumVoorlindenAnselmKieferFürPaulCelan2017-2019 Detail


DSC08835MuseumVoorlindenAnselmKieferSternenfall1998-2016

Anselm Kiefer, Sternenfall, 1998 – 2016.


Palazzo Vecchio

Wanneer je door het Palazzo Vcchio loopt,
loop je door de geschiedenis.
Je ziet er veel, heel veel kunstwerken. Echt niet allemaal mooi.
Maar wel erg interessant.
De (hoog) renaissance wordt afgewisseld met maniërisme of
de late renaissance en de ‘grotesque style’.
Een hoofdrol is weggelegd voor Giorgio Vasari maar de ene
naar de andere bekende en onbekende naam komt voorbij.
Alles is kunst: de vloeren, de muren, de plafonds, alle
gebruiksvoorwerpen die er staan, de ramen: alles.

Omdat niet alles altijd even mooi en rustig gedoseerd wordt,
is het vaak overweldigend en komt het onsamenhangend over.
Mijn bericht zal mogelijk dan ook deze kenmerken in zich hebben.

DSC05030 01 PalazzoVecchioTerraceOfJunoAndreaDelVerrocchioPuttoWithDolphinCa1470-1480BronzeDSC05031 01 PalazzoVecchioTerraceOfJunoAndreaDelVerrocchioPuttoWithDolphinCa1470-1480BronzeTXT

Bij sommige foto’s was ik onzorgvuldig en dat betekent dat het me nu extra tijd kost om van bovenstaande foto de volgende tekst te distileren. Palazzo Vecchio, Terrace of Juno, Andrea del Verrocchio, Putto with dolphin.

DSC05031 02 PalazzoVecchioTerraceOfJunoAndreaDelVerrocchioPuttoWithDolphinCa1470-1480BronzeTXTDSC05030 02 PalazzoVecchioTerraceOfJunoAndreaDelVerrocchioPuttoWithDolphinCa1470-1480Bronze

Florence, Palazzo Vecchio, Terrace of Juno, Andrea del Verrocchio, Putto with dolphin, circa 1470 – 1480, bronze.


DSC05032PalazzoVecchio

Een vloer uit MDLVI (1556). Hall of Opi, Apartment of the Elements, Palazzo Vecchio.


DSC05033 01 PalazzoVecchioApartmentsOfTheElementsRoomsOfCeresAndStudyOfCalliopeCeresSeeksHerDaughterProserpinaAfterHerAbductionByPlutoGodOfTheUnderworldDSC05033 02 PalazzoVecchioApartmentsOfTheElementsRoomsOfCeresAndStudyOfCalliopeCeresSeeksHerDaughterProserpinaAfterHerAbductionByPlutoGodOfTheUnderworld

Apartments of the elements, Rooms of Ceres and Study of Calliope, Ceres seeks her daughter Proserpina (Persephone) after her abduction by Pluto, god of the underworld. Zoals vaker in het Palazzo Vecchio zijn deze werken uitgevoerd door Giorgio Vasari, Cristofano Gherardi en Marco Marchetti da Faenza. Ze gebruikt wel een heel leuk vervoermiddel!

DSC05034PalazzoVecchioApartmentsOfTheElementsRoomsOfCeresAndStudyOfCalliopeCeresSeeksHerDaughterProserpinaAfterHerAbductionByPlutoGodOfTheUnderworldTXT


DSC05035PalazzoVecchioApartmentsOfEleonoraDSC05036PalazzoVecchioApartmentsOfEleonoraChapelOfEleonoraAgnoloBronzinoDepositionOfChrist1540-1565

Een klein vertrek, vandaar een moeilijk perspectief op de foto. Je ziet de muur met het altaarstuk ‘Deposition of Christ’ en daarboven de fresco’s van het plafond. Apartments of Eleonora, Chapel of Eleonora, Agnolo Bronzino, Deposition of Christ, 1540 – 1565.

DSC05037PalazzoVecchioApartmentsOfEleonoraChapelOfEleonoraAgnoloBronzinoDepositionOfChrist1540-1565TXT


DSC05038PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogiallo

Een reeks foto’s van een relatief klein vertrek. De camerino of study van Grand Duchess Bianca Cappello. De decoraties in grotesque style zijn volgens een gids die ik in Florence kocht van Antonio di Annibale da Campogiallo. Tweede helft 16e eeuw.

DSC05039PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogialloDSC05040PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogialloDSC05041PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogialloDSC05042PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogialloDSC05043PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogialloDSC05044PalazzoVecchioGrandDuchessBiancaCappelloAntonioDiAnnibaleDaCampogiallo


Is het hier dan mee gereed.
Nee, er volgt nog meer.

Palazzo Vecchio

Kamer van de elementen

In de renaissance kijkt men naar de oudheid.
Pakt uit de klassieke verhalen juist die verhalen die symbool
kunnen staan voor de machthebber of het programma van de
machthebber kan ondersteunen.
De vetaling hoef je niet direct mooi te vinden maar ze vormen
wel een belangrijke schakel in de kunstgeschiedenis.

DSC05025PalazzoVecchioRoomOfTheElementsTXT

De schilderingen zijn in deze kamer gemaakt door Giorgio Vasari, Cristofan Gherardi en Marco Marchetti da Faenza. 1555 – 1557. Een van de lessen die ik van het bezoek heb bijgehouden is de enorm brede rol van Giorgio Vasari. Die gaat veel verder dan schrijver van de ‘Levens’ (Le vite).


DSC05021PalazzoVecchioRoomOfTheElementsEarthOfferingTheFirstFruitsOfTheEarthToSaturnGodOfSeedSowing

Palazzo Vecchio, Room of the elements, Earth offering the first fruits of the earth to Saturn, God of seed sowing.


DSC05022PalazzoVecchioRoomOfTheElementsFireVulcanGodOtFireForgesArrowsForCupid

Fire. Vulcan, God ot fire forges arrows for cupid.


DSC05023PalazzoVecchioRoomOfTheElementsWaterTheGodsOfWaterPayTributeToVenusBornOfSaturnsSeedSpilledInTheSea

Water. The Gods of water pay tribute to Venus, born of Saturn’s seed spilled in the sea.


DSC05024PalazzoVecchioRoomOfTheElementsCeilingAirCronisGodOfTimeSurroundedByAllegoriesOfTheCreatorsPrerogativesMutilatesUranusGodOfThSkyWhoseSeedSpawnsTheFourElements

Centraal in de ‘Room of elements’ is deze schildering te zien aan het plafond: Air. Cronis, God of time surrounded by allegories of the creators prerogatives, mutilates Uranus, God of the sky whose seed spawns the four elements.


Kamer van Hercules

DSC05028PalazzoVecchioRoomOfHerculesTXT

Palazzo Vecchio, Room of Hercules.


DSC05026PalazzoVecchioRoomOfHerculesHerculesSlaysTheLernaeanHydra

Hercules slays the Lernaean Hydra.


DSC05027PalazzoVecchioRoomOfHerculesTheBabyHerculesStranglesTheSnakeJunoHadPlacedInHisCradle

The baby Hercules strangles the snake, Juno had placed in his cradle.


DSC05029PalazzoVecchioRoomOfHerculesHerculesStealsTheGoldeApplesFromTheGardenOfTheHesperides

Hercules steals the golde apples from the garden of the Hesperides.


Anselm Kiefer 03

Het werk wat ik in de vorige berichten toonde waren de
leitmotiven van de tentoonstelling in Museum Voorlinden.
Vervolgens worden de zalen vernoemd naar de werkwijze of
het belangrijkste materiaal.
Vandaag houtsnedes.

DSC08816MuseumVoorlindenAnselmKieferDSC08817MuseumVoorlindenAnselmKieferDSC08820MuseumVoorlindenAnselmKiefer


DSC08818MuseumVoorlindenAnselmKieferHortusConclusus

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Hortus Conclusus. Op de voorgrond ligt een persoon, het alter ego van Kiefer.


DSC08821MuseumVoorlindenAnselmKieferMelancolia

Anselm Kiefer, Melancolia. Een verwijzing naar Albrecht Dürer. Die maakte een werk met dezelfde titel (Melancolia of Melencolia).


DSC08822MuseumVoorlindenAnselmKieferDerRhein

Anselm Kiefer, Der Rhein. De vorm van het werk doet me ergens aan denken. Dat beeld waar ik aan denk hoeft helemaal niet relevant te zijn maar de vorm van dit werk is zo opvallend. Misschien is dat geen toeval? Het doet me denken aan de vorm van de Kruisafneming (Rogier van der Weyden).