Koenraad Tinel, Scheisseimer, Getekende herinneringen aan een oorlog, Een stripboek met een leeslint.

De lijnen naar het heden zijn overduidelijk en de gevolgen
ervan, hoewel dit geen compleet beeld geeft, zijn vernietigend.

In dit stripboek of graphic novel vertelt Koenraad Tinel, toen
een Vlaams kind in Gent, het verhaal van zijn foute familie in
de aanloop naar, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Zijn familie, het gezin waarin hij opgroeide, steunde het fascisme.
Ze waren niet ongeschonden uit de Eerste Wereldoorlog gekomen.
Ze steunde de analyse van die maatschappelijke en politieke
groeperingen die groepen apart zetten in de maatschappij om uiteindelijk
tot een ‘endlösung’ te komen.

Hun grootste zorg was waarschijnlijk niet meteen de Joden in Vlaanderen.
Hun drijfveren waren anti-communisme, de positie van Vlaanderen in
België, de veranderende tijd, het gevoel controle te verliezen.
Ze namen er de Jodenhaat van de sterke man op de koop toe.

Tinel komt uit een creatieve familie, vooral muzikanten, maar is
zelf beeldend kunstenaar.
Dit boek (de tweede versie) en de theatervoorstellingen gebaseerd
op zijn verhaal, zijn de manier voor Tinel om met het verleden
en zijn schuld en die van zijn familie in het reine te komen.

In een grove, expressieve tekenstijl, schetst Tinel de sfeer in het gezin. Tinel was het jongste kind. Deze tekening verbeeldt het goed: het fascisme als ideologie, de kerk, de positieve houding tegenover geweld en een vader die tegen zijn schoolgaande zonen zegt: ‘In uw plaats, ik ging’ (in de jeugdbeweging, in dienst, in de Sicherheitsdienst (SD), naar het Oostfront).

In aanloop naar dit moment vertelt Tinel door welke
‘denkers’ zijn ouders beinvloed werden. Namen die ons in
Nederland niet veel zeggen maar je kunt ze vinden
op het internet.
Het zijn figuren die sterk lijken op de goeroes van
Geert W. en andere extreem rechtse figuren.

Het is in die sfeer dat groepen mensen apart gezet worden. De grootste groep zijn de Joden maar ook communisten, Roma, homoseksuelen enz, worden uit de maatschappij gedrukt. Helemaal in lijn met de ‘Willen jullie meer of minder…..’-uitspraak van Geert W.

Een van zijn broers gaat bij de SD. De medewerkers van de Sicherheitsdienst verlenen hun diensten bij het ophalen, in kampen opsluiten en naar de vernietigingskampen afvoeren van Joden en de andere groepen.

Ook Tinel laat zien dat hij ontvankelijk was voor, op zijn minst, de uiterlijke verschijnselen van deze vaart der volkeren: met een omgekeerde pan op zijn hoofd en een stok als wapen staat hij op wacht, in de stromende regen. Wat zou hij gedaan hebben als hij ouder was geweest?

Voor de groepen mensen die afgevoerd werden liep het niet goed
af: de vernietigingskampen. Voor de handlangers van de bezetters
ook niet: op de vlucht naar Duitsland, in de schuilkelders voor
de bombardementen, gewond en blijvend invalide aan het Oostfront,
honger, op de vlucht voor de Russen, in de gavangenis na de oorlog.
in België. Schooiers.

Wat in het boek niet aan de orde komt is het verhaal daarna.
Hoe leef je met die schuld, slechts zijdelings komen de
overtuigingen van zijn vader aan de orde die (na de oorlog)
nog steeds denkt dat Hitler leeft.
Hoe kun je dan je kinderen nog aankijken?
Misschien iets voor een volgend boek.
Want fout zijn voor dat zaken uit de hand lopen, stopt
daar niet. De keuze, die Scheisseimer blijft bij je.

Prachtig album dat nog veel meer stof tot nadenken geeft.