Rusland in 1992

Het heette toen nog de Sovjet-Unie. Maar het verval van de
communisme was al in volle gang.
Terwijl we van St. Petersburg naar Jalta reisden veranderde
de Oekraine al van staatsvorm.

 photo 006LeninInDeMetro.jpg

Maar Lenin keek nog vermanend toe op de reizigers in de Metro in St. Petersburg.


 photo 007StPetersburgKerkVanDeVerlosserOpHetBloed.jpg

St. Petersburg (toen nog Leningrad), Kerk van de Verlosser op het Bloed.


 photo 008StPetersburgRussianCruiserAurora.jpg

St. Petersburg. De kruiser Aurora, speelde nog een rol in de revolutie. Nu een museumschip.


 photo 010StPetersburgTsaarPeterDeGrote.jpg

St. Petersburg. Tsaar Peter de Grote, zijn standbeeld dan toch, overleefde het communisme.


 photo 011BijDeHermitage.jpg

St. Petersburg. Plein in de buurt van de Hermitage.


 photo 012DeHermitage.jpg

De Hermitage.


 photo 013StPetersburgPeterEnPaulusVestiging.jpg

St. Petersburg. Peter en Paulus-vesting.


 photo 014StPetersburg1992PeterEnPaulusVestiging.jpg

St. Petersburg. Peter en Paulus-vesting. Begraafplaats van de tsaren.


 photo 015StPetersburgTsjarkoSeloe.jpg

Tsarskoe Selo.


 photo 016StPetersburgTsarskoeSeloCentraleVerwarming.jpg

Tsarskoe Selo, centrale verwarming.


 photo 017MoskouHetRodePlein.jpg

Moskou, het Rode Plein.


 photo 018MoskouStBasilius-kathedraal.jpg

St. Basilius-kathedraal.


 photo 019MoskouRodePleinMetKremlin.jpg

Het kremlin in Moskou met het Rode Plein en het mausoleum van Lenin.


 photo 020Moskou1992StBasiliusKathedraal.jpg


 photo 021MoskouVeraMoechinaArbeiderEnKolchozboerin.jpg

Moskou, Vera Moechina, Arbeider en kolchozboerin.


 photo 022MoskouRodePleinInDeAvond1992.jpg

Het Rode Plein in Moskou in de avond, 1992.


 photo 023MoskouRussischOrthodoxeKerk.jpg

Orthodoxe kerk in het Kremlin van Moskou.


 photo 024InterieurRussischOrthodoxeKerk.jpg

Interieur.


 photo 025JasnajaPoljanaGrafVanTolstoj1992.jpg

Misschien een beetje een vreemde foto: een bergje zand tussen de bomen. Dit is het graf van Lev Tolstoj op het landgoed Jasnaja Poljana.


 photo 026JasnajaPoljana.jpg

Het landgoed Jasnaja Poljana


 photo 029RevolutionaireKunstInEenSovchoseInOekraine.jpg

Revolutionaire kunst in een Sovchose in de Oekraine.


Een Sovchose was een vorm van een collectieve onderneming.
We bezochten in de Oekraine een enorm boerenbedrijf.
De boeren waren in dienst van de overheid.

 photo 030LeninInDeSovchoz.jpg

Lenin kijkt toe in een vergaderzaal van de Sovchose. Daar krijgen we een introductie op de manier waarop het bedrijf georganiseerd is.


 photo 031Jalta.jpg

We zijn op de Krim, bij de Zwarte Zee.


 photo 032TerugVanJaltaNaarMoskou.jpg

Vanaf de Krim vliegen we met Aeroflot naar Moskou terug om vandaar weer terug naar Amsterdam te vliegen.


 photo 033RevolutionaireKunst.jpg

Nog meer revolutionaire kunst.


Victor Klemperer: Zo zag de waarheid er op donderdag uit

Zo zag de waarheid er op donderdag uit
Dagboek van een revolutie
1919

Victor Klemperer is een Duitser, een protestant geworden jood,
die geboren is in 1881 en in het najaar van 1918 en begin 1919
in onder andere München was.
De Eerste Wereldoorlog loopt op zijn einde, generaals
(Veldmaarschalk Paul von Hindenburg en Generaal Erich Ludendorff)
beheersen feitelijk het politieke leven in Duitsland.
Maar de mensen zijn het zat en willen verandering.
In die golf van veranderingen ontstaat in München een radenrepubliek
die al snel bloedig wordt neergeslagen door vrijkorpsen.
De sfeer was daar, de wieg voor het nationaalsocialisme, de Shoah
en de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, stond klaar.

De faculteitszitting, waarop ik me erg had verheugd, was een teleurstelling.
Later ervoer ik herhaaldelijk dat zulke ‘algemene’ of ‘grote’ faculteitszittingen altijd alleen maar schijngevechten zijn.
De besluiten worden vooraf in de kleine kring van hoogleraren genomen, de discussie van de gentes minores (Argusvlinder: het gewone volk) wordt gestuurd, er is nauwelijks tegenspraak te vrezen, en een stemming al helemaal niet, want iedere privaatdocent wil ooit hoogleraar worden en iedere buitengewoon hoogleraar ooit gewoon hoogleraar, en de ministeries van Cultuur van de afzonderlijke bondsstaten schikken zich naar de faculteiten, dat wil zeggen van de hoogleraren, en de faculteiten van de afzonderlijke universiteiten staan voortdurend in contact met elkaar.
Als privaatdocent Schulze in Tubingen de naam krijgt een querulant te zijn, wordt hij niet alleen in Tubingen nooit meer buitengewoon hoogleraar, maar komt hij ook nooit in aanmerking voor een benoeming op een leerstoel in Erlangen of Rostock.

Pagina 40 – 41.

Dit eerste fragment geeft aan dat een belangrijk instituut als de
universitaire wereld in het Duitsland van 1918 – 1919 niet gezond was.
Als dit breed voorkomt in een democratische samenleving kun je
je de vraag stellen of het niet de verkeerde kant opgaat.

 photo WP_20160512_001VictorKlempererZoZagDeWaarheidErDonderdagUit.jpg

Victor Klemperer – Zo zag de waarheid er op donderdag uit – Dagboek van een revolutie – 1919


Het volgende fragment laat zien hoe scherp Klemperer observeert, hier in mei 1919.

Terwijl een vrolijke stroom mensen door de Ludwigstrasse trok en tevreden het aanplakbiljet van de regering-Hoffmann las, volgens welk Beierse troepen onder leiding van generaal Von Möhl en Pruisische troepen onder leiding van luitenant-kolonel Oven waren binnengetrokken, alleen om de orde te herstellen, en waarop tegelijkertijd het standrecht en de komst van treinen met levensmiddelen en kolen werden aangekondigd, hoorden we steeds krachtiger ontploffingen in een steeds hoger tempo.
Ik maakte later nog een oriënterende wandeling in de richting van de Stachus.
Overal groepjes mensen die terugdeinsden als het gegier en geknetter te dichtbij kwamen en later hun neus weer lieten zien, en er waren enkele dapperen of roekelozen die zich verder waagden, zwarte rook boven het station en omgeving.

En onderwijl marcheren, rijden en galopperen nieuwe troepen met mortieren, geschut, foeragewagens en veldkeukens door de Ludwigstrasse, soms met muziek, en bij de Siegetor stopt een EHBO-team, en in alle straten verdelen flinke patrouilles en afdelingen verschillende wapens onder elkaar en op alle hoeken, waar dekking is en toch uitzicht, verdringt het publiek zich, soms met een toneelkijker in de hand.
Als er een verkoper met de Post verschijnt, ontstaat er gedrang, soms zelfs een vechtpartij, om de altijd weer te weinig exemplaren.

Pagina 164 – 165.

Meestal lees ik meerdere boeken tegelijkertijd. Dat wil zeggen ik heb een boek
voor de zaterdagochtend en eventueel de rest van het weekend, een bij mijn bed
en een in mijn tas voor in de trein of onderweg.
Toevallig lees ik dus nu ook het boek ‘Het einde van de rode mens’ van
Svetlana Alexijevitsj. De ondertitel van het boek is:
‘Leven op de puinhopen van de Sovjet-Unie’.
Een ongelofelijk boek. Ik zou meer willen begrijpen over de manier
waarop ze van interviews tot deze teksten komt.

Het volgende fragment van Svetlana Alexijevitsj lijkt heel sterk
op de algemene, wat naief ‘vrolijke’ stemming in München die Klemperer
beschrijft uit 1919 maar die dan ineens heel serieus kan worden.
Hier een scene uit Moskou in 1993:

Allemaal net als in 1991.
We gingen er heen, ik ging erheen.
Er waren duizenden mensen.
Ik herinner me dat ik met de massa een kant op rende.
Ik struikelde en viel op een bord met ‘Voor een Rusland zonder rijke stinkerds!’
Ik stelde me meteen voor wat ons wachtte als generaal Makasjov zou winnen…
(Argusvlinder: Makasjov was de leider van de opstand tegen Jeltsin als Minister van Oorlog in de tegenregering; en had zich verschanst in het Witte Huis in Moskou)
Ik zag een gewonde jongen die niet meer kon lopen en droeg hem.
‘Voor wie ben jij,’ ‘voor Jeltsin of voor Makasjov?’
Hij was voor Makasjov…
We waren dus vijanden.
‘Flikker maar op!’ zei ik.
En Verder?
We raakten snel verdeeld in witten en roden.
Naast een ambulance lagen tientallen gewonden.
Ik weet nog goed dat ze allemaal afgetrapte schoenen droegen, allemaal eenvoudige lui.
Arme mensen.
Iemand vroeg me weer: ‘Stond de vent die jij droeg aan onze kant?
Gewonden van de andere kant namen ze pas op het laatst, die lagen te bloeden op het asfalt…
‘Zijn jullie gek geworden!’ – ‘Dat zijn toch onze vijanden?’
In die twee dagen gebeurde er iets met de mensen, er veranderde sowieso iets in de lucht.
de mensen om me heen waren volstrekt anders dan de lui met wie ik twee jaar geleden bij het Witte huis had gestaan.
Deze mensen liepen met shanks (Argusvlinder: steekwapen) en met echte machinegeweren, uitgedeeld vanaf een vrachtwagen.
Het was oorlog!
Het was ernst.
De doden werden naast een telefooncel opgestapeld.
Die hadden ook afgetrapte schoenen.
Niet ver van het Witte Huis waren de cafés geopend, daar werden gewoon biertjes gedronken.
Nieuwsgierigen keken vanaf de balkons toe wat er gebeurde, alsof ze in de schouwburg zaten.
Voor mijn ogen zag ik twee mannen uit het Witte Huis komen met een televisietoestel.
Uit hun jaszakken puilden telefoonhoorns.
De plunderaars werden van boven flink onder vuur genomen.

Pagina 285.
Het boek ‘Het einde van de rode mens’ heb ik nog niet uit.
Daar kom ik later nog wel een keer op terug.
Maar de overeenkomt is frapant.

 photo WP_20160513_002SvetlanaAlexijevitsjHetEindeVanDeRodeMensLevenOpDePuinhopenVanDeSovjet-Unie.jpg

Svetlana Alexijevitsj – Het einde van de rode mens – Leven op de puinhopen van de Sovjet-Unie


Karelie/Karelia (54): De Moskouse Kremlin

(Het woord Kremlin staat niet voor een (1) specifiek gebouw.
Dus niet zoals ‘Het paleis op de Dam’ of ‘de Eifeltoren’.
Het staat voor de typisch ommuurde centra van oude Russische bestuurscentra.
Zo heeft Moskou een Kremlin maar ook in andere steden in Rusland kun je dat soort groepen gebouwen vinden.
Het complex in Moskou is nog steeds in gebruik als regeringscentrum
en als museum.
Het is de moeite waard !)

(Mozaiken en muurschilderingen)

(Een deur mag in mijn overzicht niet ontbreken. De vier evangelisten.)

(Houtsnijwerk.)

(Een stukje van het echte kruis van Christus ?)

(Een apostel met mobiel ?)

(Dat was binnen, maar de buitenkant mag er ook zijn:)

(Een volgende kerk van de binnenkant:)

(Nog een (deel van een) deur.)

(Een fresco van ‘Het Laatste Avondmaal’.)

(Een fantastische iconostase. Deze series iconen ‘vervangen’ de functie
die het altaar in de Rooms Katholieke Kerk heeft.
De iconen hebben geen toevallige opbouw.
Het is een zorgvuldige constructie van afbeeldingen.)

(Dubbel glas met weerspiegeling.)

(Nogal een deur ? Inderdaad, nog een deur.)

(In het Kremlin is ook een park. Daarin werd deze foto gemaakt.)

(De kaft van een heel oud boek.)