Detail van een gouden, rituele dolk uit Byblos. Even verderop het hele voorwerp.
RMO, Byblos, Bijl, 2000 – 1600 voor Chr. Goud.
Byblos, Dolk, 2000 – 1800 voor Chr. Goud.
Deze voorwerpen maken de tentoonstelling interessant
voor het grote publiek en alle leeftijden.
RMO, Byblos, Dolk met handvat, 2000 – 1800 voor Chr. Brons.
Mijn virtuele wandeling over de tentoonstelling Byblos
gaat verder. Een interessante en mooie wandeling.
RMO, Byblos, Kruik in de vorm van een koe, aardewerk, 2500 – 2000 voor Christus.
In de tempel van de Dame werd ook deze zilveren steenbok gevonden (2500 – 2000 voor Christus).
Stempelzegel, brons, 2800 – 2000 voor Christus. Zegels hebben een aantrekkingskracht op me die ik niet goed kan plaatsten.
Byblos, kruik in de vorm van een koe, aardewerk, 2500 – 2000 voor Christus.
De expat uit Libanon en zijn vrouw in Egypte: Levantijnse soldaat in Egypte, kalksteen, gevonden in El-Amarna, Egypte, 1353 – 1324 voor Christus.
De tentoonstelling Byblos geeft je op een aangename manier
veel nieuwe informatie.
Daarnaast bestaat de tentoonstelling uit een aantal
hele mooie voorwerpen.
RMO, Byblos, Amulet, aardewerk, zandsteen, 5800 – 3500 voor Christus.
Byblos, Oudste aardewerk, aardewerk, 6500 – 5800 voor Christus.
RMO, Byblos, Grafkruik voor een kind.
RMO, Byblos, Modelboot, klei, 2000 – 1200 voor Christus.
RMO, Byblos, Dubbele kruik met ramskop, aardewerk, 3100 – 2800 voor Christus.
RMO, Byblos, De zeven ambtenarenstaven van Idu, tamarisk, goud, Giza, Egypte, circa 2150 voor Christus.
Ga zelf ook eens kijken!
Sieboldhuis, Japan Museum, tentoonstelling: Wabi sabi. Kobayashi Nobuyuki, Kannabi 3, 2016, platina palladium print op hosokawa papier.
Kobayashi Nobuyuki, Tatae 2, 2019, platina palladium print op hosokawa papier.
Kobayashi Nobuyuki, Wa, 2000, platina palladium print op hosokawa papier.
De tentoonstelling is heel erg de moeite waard om te gaan bekijken.
Ga naar Leiden en ervaar dit moois.
Een foto van Kajioka Miho van de tentoonstelling Wabi-sabi. Ik moet wel een slag om de arm houden want niet alle foto’s van de tentoonstelling staan in de catalogus. Ik moet dus achteraf vertrouwen op mijn discipline bij het nemen van de foto’s.
Sieboldhuis, Japan Museum, Wabi-sabi, Kajioka Miho.
Kajioka Miho, #0020, 2021, gekleurde zilvergelatinedruk.
RMO Leiden, spiegel met zilver en goud.
Bronzen krijgers.
Kruik in de vorm van een koe.
Bes, niet uit Egypte maar uit Byblos, Libanon.
Even een overzicht van de zaken die ik gekocht of opgehaald
heb op de BoekAmbachtBeurs.
Links de beursuitgave en rechts het ‘Nederland leest’-boek voor 2022. De actie ‘Nederland leest’ deelt ieder jaar via onder andere de bibliotheken gratis exemplaren uit van een Nederlands boek. De oplage loopt ieder jaar in de honderdduizenden exemplaren. Dit jaat heeft de Stichting Handboekbinden een 1000-tal exemplaren beschikbaar gekregen in losse katernen. Boekbinders kunnen dus aan de slag, kunnen met hun fantasie een unieke omslag maken.
Op de stand van Mélanie Dusarse kocht ik een vel van papier dat ze maakt. Ze gebruikt een soort rijstpapier waarop ze met een aan batik verwant proces de decoratie maakt. Ieder vel is uniek.
Ook uniek is het papier/karton dan Papiermolen De Schoolmeester maakt: Zaansch bord. Mooi, stevin maar flexibel karton gemaakt van lompen. Vier kleuren kocht ik. Je kunt dit ook online kopen. Richt je vraag aan ‘deschoolmeester@zaanschemolen.nl’.
Nog eens drie unieke vellen papier. Het papier is Koreaan handgemaakt ‘hanji’. Atelier WON, Wonjin Lee, maakt dit papier op een soort van houten mal. In het hout is een patroon gesneden. Ze legt het papier op de mal, brengt een was aan en drukt dan met een vlakke steen op de was/het papier. Zo ontstaat op het papier het patroon van de houtblok. De was wordt aangedrukt en je krijgt een soort van waterafstotend papier om je boeken in te binden.
Dit is een compositie van de drie vellen die ik kocht. Hier zie je het patroon goed. Als je het productieproces wilt zien dan kan dat op deze website.
Ook op de achterkant is het patroon te zien.
Dit is het pakket van Uitgeverij Boekblok. Een uitgebreide heruitgave van een losbladige uitgave over ornamenten: Herman J de Vries bracht de originele, losbladige set op de markt met als naam ‘Meetkundig Vlakornament’. De originele uitgave is van 1891. Nu brengt Uitgeverij Boekblok, Jannie de Groot het werk opnieuw uit. Met en moderne introductie over de uitgave en over hoe dergelijke ornamenten zelf te maken. Daarnaast een serie voorbeelden van ornamenten in kleur.
De moderne introductie. Er is heel veel denkwerk in dit project gegaan. Je kunt er een losbladig werkstuk van maken met bijvoorbeeld een doos om de bladen in te bewaren. Maar de grootte van het papier stelt je ook in staat om er een Japanse binding van te maken (Japan is wel een rode draad van dit bericht aan het worden).
De gekleurde ornamentvoorbeelden komen steeds in tweevoud. Zo kunnen ze bijvoorbeeld als schutblad dienst doen. Maar misschien heeft het boek nog veel, veel meer ideeen dus eerst maar eens uitgebreid bij stilstaan.
In Leiden ben ik naast de BoekAmbachtBeurs ook nog naar het Rijksmuseum
van Oudheden en het Japanmuseum (!) geweest.
Dus daar gaan binnenkort nog foto’s van volgen.
Maar nu even de twee Catalogi.
Byblos, de plaats in Libanon waar een van de eerste grote, internationale havens was.
Een bijzondere catalogus in de beperkt oplage van 250 exemplaren over de tentoonstelling Waabi Sabi. Samengesteld door Annemarie Zethof. Japan museum, SieboldHuis.
Wabi Sabi is een Japanse levenshouding die je terug kunt vinden
in de foto’s van een reeks Japanse en Nederlandse fotografen.
Binnenkort meer.
Gisteravond was ik met mijn foto’s bezig
maar het lukte me niet dit bericht nog te maken.
De zaterdag begon prachtig in Leiden. De markt in opbouw, beneden op straat en het stadhuis in het herfstzonlicht. Op de achtergrond die echte ‘Hollandse wolken’. Het werd ook een hele goede beursdag. Op twitter heb ik in de ochtend, de tijd dat ik zelf bij het vouwen van de beursuitgave stond, een aantal berichten met een foto achtergelaten. Nu hier ook nog een paar.
Loop je langs het voormalige V&D-gebouw, hoek Aalmarkt – 2e Maarsmansteeg, dan zie je tegen de gevel ter hoogte van de eerste verdieping een reliëf van architect Van der Laan, Lachende mannen, vrouwen en kinderen, 1933. Reliëf in zandsteen.
De Pieterskerk is een mooie ruimte voor een beurs als de BoekAmbachtBeurs. Het stond minder vol als toen de beurs gecombineerd georganiseerd werd door Drukwerk in de marge en de Stichting Handboekbinden. Maar dat heeft tot gevolg dat de indeling logischer is, dat je niet in alle hoeken en gaten moet zijn, maar dat het een overzichtelijk geheel is met uitgebreide kansen voor een gesprek en toelichting op producten. Ook de catering heeft nu de plaats die nodig is voor een grote groep bezoekers. Op deze foto is de beurs nog in opbouw op zaterdagmorgen.
Dit is de beursuitgave.
Op de beurs liep ik tegen drie bijzondere stands (op alfabet):
– Atelier WON (Wonjin Lee)
Een Koreaanse vrouw die prachtig uniek papier gemaakt heeft om boeken in te binden;
– Mélanie Dusarse
Een Francaise die met was uniek papier maakt om een boek in te binden;
– Martinus Janssen
Een Duitse kunstenaar die nieuwe wegen zoekt met de prägnant.
Daarnaast heb ik Zaansch bord gekocht bij De Schoolmeester.
Binnenkort is hier meer over deze vondsten (en nog een paar andere) te zien.
De luchten waren prachtig vanavond.
De kleur veranderde langzaam.
Mooie wolken (die misschien de regen voor de komende dagen aankondigen).
Dat alles leverde mooie foto’s op in Leiden.
Pas geleden was ik in Leiden en plukte er in een klein
straatje drie bloemen, kleine bloemen.
Ze liggen al een tijdje te drogen in de boekenpers
maar gisteren moesten ze er even uit om een nacht
ruimte te maken voor een boek.
Goede gelegenheid om ze weer eens te bekijken en om
ze op de foto te zetten.
Wat er precies mis ging weet ik niet.
Misschien heb ik zitten slapen.
Het gaat nog wel om twee topboeken.
Dus laat ik eerst even stilstaan bij boek nummer twee.
Het boek ziet er misschien niet sensationeel uit maar als je beter kijkt dan zul je snel zien dat die boek van Josephus Scaliger, Opus Emendatione Temporum, gedrukt door Christoffel Raphelengius in Leiden in 1598 is als object en vanwege de inhoud heel bijzonder.
Hoe bijzonder beschrijft Kasper van Ommen in zijn essay:
De emendatione temporum verscheen een jaar na de invoering van de kalenderherziening door Paus Gregorius XIII. De gregoriaanse kalender werd direct in de katholieke landen Spanje en Portugal ingevoerd. Andere katholieke landen volgden binnen enkele jaren. Dit riep bij de protestante Scaliger verzet op en de publicatie van zijn boek kan dan ook worden gezien als een betoog tegen de katholieke kalenderherziening.
De uitgave was een knap staaltje vakmanschap van de boekdrukker, met een in rood en zwart gedrukte tekst, in hout gesneden initialen, kop- en staartversieringen en twee uitslaande tabellen. In de tekst werden Hebreeuwse, Griekse en lettertypes in het Ge’ez (Ethiopische) toegepast. Scaligers De emendatione temporum onderscheidde zich van andere publicaties over antieke chronologie doordat hij zich bij de studie van de klassieke geschiedenis niet beperkte tot het tijdperk van de Grieken en Romeinen. Hij toonde aan dat die ook de geschiedenis van de Babylonische, Perzische, Egyptische en het Joodse volk diende te omvatten. Tot dan toe werd de geschiedenis van deze volken beschouwd als ‘heilig’ en daarom behandeld als een apart onderwerp. Hij presenteerde een synthese van nieuwe astronomische ontdekkingen en filologische interpretaties van oude westerse én oosterse bronnen. Scaliger betrok de kalenders van deze volken in een groter systeem, dat hij beschouwde als het correcte systeem van de chronologie. Hij toonde hiermee aan dat de overeenkomsten tussen verschillende oude kalenders konden worden benut voor het dateren van specifieke historische gebeurtenissen.
Pagina 25, Boeken die geschiedenis schreven.
Boek 4 is nog bekende bij het grote publiek.
Het boek is groot, heel vaak gedrukt en eigenlijk iedereen
kent er wel een versie van.
Is het niet uit de eigen boekenkast dan wel uit de la
van een nachtkastje in een hotel.
De Statenvertaling, de protestantse bijbel in de versie gedrukt door Paulus Aertsz van Ravensteyn, Leiden, 1637.
Leiden ken ik niet goed.
Eigenlijk ken ik vooral de route van het station via
het Rijksmuseum van Oudheden naar de Pieterskerk.
Pas geleden ging ik maar eens naar de Lakenhal.
Maar ik was ruim op tijd en kon wat dwalen door een
prachtig centrum.
Zoals altijd maakte ik er een paar foto’s.
Met wat vals licht is toch nog goed te zien dt hier gevestigd was Boekhandel en drukkerij E.J. Brill. Evert Jan Brill leidde een tijd de Koninklijke Brill NV. Een Nederlandse uitgeverij.
De poort van Huis ter Lugt.
Een paneel van een voordeur: Schijn bedriegt.
De inhang van de Lakenhal.
Met een molen en stapel laken boven de toegangspoort.
In de Lakenhal gebruikte ik locker 12. Toeval bestaat niet.
Het begrip kende ik niet maar het lijken een soort van
reisgidsen. Heel toepasselijk in deze tijd van het jaar.
Op de tentoonstelling ‘Books that made History’ zag je
naast de geselecteerde werken een paar ondersteunende boeken.
Op zijn minst net zo interessant.
Daar lag dus ook een Elzeviertje.
Op de foto hieronder het Elzeviertje over Polen en de Baltische staten (Links) en rechts het exemplaar over Noord Afrika. Helaas ontbraken verdere details (of ik heb niet goed gekeken). De uitgever zal natuurlijk wel Elzevier zijn.
Maar er lagen ook nog andere boeken dan Elzeviertjes.
Florentius Schuyl, René Descartes. Ik vermoed dat dit boek ‘Renatus Descartes de homine figuris et latinitate donatus’ heet. Maar dat is een gok.
Boek nummer 5.
Helaas moet ik zeggen dat ik het essay van Pieta van Beek het minste
vind van de essays die ik gelezen heb in het boek ‘Boeken die geschiedenis schreven’,
het boek dat is verschenen bij de gelijknamige tentoonstelling.
In een samenwerkingsverband tussen de Koninklijke Bibliotheek en het
Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is een tentoonstelling samengesteld
met ‘de top 25 boeken’ die in Leiden geschreven of gedrukt zijn en die
een impact hebben op de geschiedenis, soms tot op vandaag.
Het boek stond onder redactie van Kasper van Ommen en
Garrelt Verhoeven.
Daar waar de andere essays uitstekend beschrijven waar het boek over gaat,
wat de directe impact daarvan was en wat we daar vandaag nog van merken,
concentreert het essay van Van Beek zich vooral op de acceptatie
van het boek bij directe tijdgenoten/collega’s.
De positie van vrouwen in de universitaire wereld is iets dat veel
mensen bezig houdt. Dus dan is het jammer als niet duidelijk wordt
welke rol dit boek daarin, en in de vrouwenemancipatie in het
algemeen, nu precies gespeeld heeft.
Dus wat er nu precies in het boek staat dat de plaats in deze lijst
van 25 boeken rechtvaardigt, blijft onduidelijk voor mij.
Het enige dat daar over gezegd wordt is het volgende:
Dat laatste, het Logisch Betoog, heeft een strakke scholastiek-filosofische vorm met probleemstelling, argumenten, weerleggingen en conclusie, zoals: ‘Wie van nature het verlangen heeft naar kunsten en wetenschappen, is ervoor geschikt. Vrouwen hebben dat verlangen. Dus zijn ze er voor geschikt.’ [Mijn vertaling, PvB]
Van Schurman vond verstandige vrouwen geschikt voor studie.
Anna Maria van Schurman, Dissertatio de ingenii muliebris ad doctorinam meliores litteras aptitudine. Drukkerij van Abraham en Bonaventura Elzevier, Leiden, 1641.
Op Wikipedia staat de scholastiek beschreven.
Over de methode wordt daar bijvoorbeeld gezegd:
De scholastieke methode
…. De scholastiek wordt verder inhoudelijk gekenmerkt door een vaste werkwijze om problemen en teksten te bestuderen. Eerst poneerde men een quaestio, een vraagstelling waarover twijfel heerste. Die werd onderverdeeld in verschillende articula met stellingen. Vervolgens kwamen de tegenwerpingen aan de orde, ingeleid met bijvoorbeeld sed contra. Hierop volgde een antwoord (responsio), waarna per articulum van de quaestio de argumenten kort besproken werden. …
Ja, ik ben een man.
Afgelopen zondag was mijn eerste bezoek aan de Lakenhal in Leiden. Een prachtig gebouw met een heel interessante collectie. Het gebouw deed me een beetje denken aan het Plantijn Moretus in Antwerpen: mooie ruimtes die een beeld geven van hoe honderden jaren geleden deze ruimtes er uit zagen. Mooi behang, mooie statige ruimtes en kleine werklokalen.
Trompe-l’œil met brieven en andere zaken die met schrijven te maken hebben.
Ben alleen vergeten te noteren wie de makers van deze eerste twee werken zijn.
Ik zag er veel werken met boeken en zaken die zijdelings met boeken te maken hebben. Harmen Steenwijk, Vanitas Stilleven. Circa 1650. Olieverf op paneel.
Jan Lievens, Kop van een oude man, circa 1630, olieverf op paneel.
Dit is pas het begin.
Er gaan nog wel meer prachtige werken volgen.
Naar de boekenkist gaan kijken in Slot Loevestein
was jarenlang een van de hoogtepunten van mijn zomervakantie.
Maar dan nu:
Voor Grotius (de Latijnse naam van Hugo de Groot) was het basisbeginsel van internationale betrekkingen het wederzijds bindende karakter van contracten en verdragen (pacta sunt servanda), dat de Nederlanders in staat stelde hun overeenkomsten met de plaatselijke bevolking voorrang te geven boven veronderstelde verplichtingen jegens de Portugezen als medechristenen.
Die contracten en verdragen waren dan niet altijd
volledig eerlijk tot stand gekomen. Maar toch.
Dus hoe de Paus de wereldzeeën ook verdeeld had tussen Spanje en Portugal,
de overeenkomsten tussen de Nederlanders en lokale heersers in
bijvoorbeeld de Molukken hadden meer impact, volgens Hugo de Groot.
Zijn beginselen vormen vandaag nog steeds de basis voor internationale
verdragen.
Boek nummer 2
Hugo Grotius (Hugo de Groot), Mare Liberum, uitgever was Lodewijk Elzevier, Leiden, 1609.
Het citaat is afkomstig uit ‘Boeken die geschiedenis schreven’,
dat onder redactie van Kasper van Ommen & Garrelt Verhoeven
tot stand kwam. Pagina 34. Het essay van Jan Waszink.
Kort geleden opende een bijzondere tentoonstelling in Leiden:
de 25 belangrijkste boeken die geschreven of uitgegeven zijn
in Leiden. Boeken met impact.
Over boek nummer 1 (het nummer zegt niets over het belang
van het boek) staan in de verzameling essays die bij
de tentoonstelling verscheen het volgende. Het is het meest
pakkend betoog voor een boek dat ik tot nu toe in de
bundel gelezen heb:
Wie weet dat het Engelse woord voor zeeatlas, waggoner, een verbastering is van de naam (Lucas Jansz) Waghenaer heeft weinig uitleg nodig om te beseffen hoe groot de invloed is geweest van het innovatieve werk van deze Enkhuizer zeeman.
Kasper van Ommen & Garrelt Verhoeven, Boeken die geschiedenis schreven.
Dit is dat boek. Lucas Jansz Waghenaer is de schrijver/samensteller, Joannes van Doetecum maakte de koperplaten voor de kaarten. De titel van het boek is Spieghel der Zeevaert en werd gedrukt door Christoffel Plantijn in Leiden, 1584 – 1585. Een A-team!
Detail van de kust van Portugal.
De zeedieren zijn altijd prachtig.
De kaarten tonen de kustlijn maar ook het profiel van de kust (zie bovenaan). Daarbij info over dieptes van water en ligging van geulen. Actueel en compleet. Reizen met een schip langs de kusten in Europa werd daardoor veiliger een eenvoudiger.
En dat was boek één.
Vandaag was ik in Leiden.
Ik heb heel wat dingen gezien die met boeken te maken hebben
maar ik heb nu geen energie meer om daarover berichten
te maken.
Naast boeken dingen heb ik in het Pieterskwartier in een van
de hele smalle steegjes bloemen geplukt. Kleine bloemen.
Ze zijn in een notitieboekje naar Breda gekomen en nu
heb ik ze om te drogen in de boekenpers gelegd.
Lila in het notitieboekje.
Geel in het notitieboekje. Wat ik er mee ga doen als ze droog zijn weet ik nog niet. Eerst maar eens zien hoe ze drogen.
Pluizig in het notitieboekje.
Een stuk multiplex, een krant en dan voor iedere tak een stukje dikker papier. Nu de bloemen er tussen leggen en dan nog een krant er bovenop en het geheel gaat in de boekenpers, Niet hard aandraaien.
Pluizig.
Lila.
Geel. Ik weet eigenlijk niet wat voor bloemen het zijn. Ze zijn volgens mij veel voorkomend dus ik zou dat moeten kunnen uitvinden.
Bovenop een stuk karton en het is gereed voor de boekenpers.
Zoals altijd, ik bezoek een tentoonstelling en als het mag
maak ik foto’s van wat ik mooi vind, bijzonder, opvallend,
interessant enz.
Thuis bekijk ik de foto’s nog eens goed en lees ik de catalogus.
Dan blijkt soms dat ik veel gemist heb en soms dat ik de
voor mij interessantste objecten gefotografeerd heb.
Ga het zelf maar controleren in het Rijksmuseum van Oudheden.
Portret van Domitianus, 81 – 96 na Chr., marmer.
Portret van Domitianus in legeruitrusting, 81 – 96 na Chr., marmer met een Romeinse dolk, ijzer, West Maas en Waal, 1e eeuw na Chr.
Drie van de 12 Romeinse Keizers in twee armbanden. Hier Vespasianus, Titus en Domitianus. 19e eeuw.
Wandmozaïek met kandelaar, uit de Granaatappelstraat (waar de Flavius-familie woonde), midden 1e eeuw. Glas, kalksteen en schelpen.
Portret van een jonge man, Oost Gallië, Frankrijk, 60 – 70 na Chr., brons.
Helm, Stagno Lombardo, Cremona, 70 – 96 na Chr., brons.
Vloermozaïek, Cremona, Piazza Marconi, Domus del Ninfeo, Stanza di Arianna. Beschadigd in 69 na Chr. Detail.
Vloermozaïek, Cremona, Piazza Marconi, Domus del Ninfeo, Stanza di Arianna. Beschadigd in 69 na Chr.
Titus (broer van Domitianus), Rome, 79 – 81 na Chr. Marmer.
Vechtende jongens (De een bijt de ander in het been), Rome, Baden van Titus, 1e eeuw na Chr. Marmer.
Vandaag wilde ik beginnen over mijn verslag
van de tentoonstelling ‘Domitianus: God op aarde’
in het RMO in Leiden maar ik ben nog helemaal niet
aan de voorbereiding begonnen.
Hopelijk kom ik daar morgen aan toe.
Wel las ik – toevallig – het avontuur
‘De vloek van de dertig zilverlingen’ in de serie van
Blake en Mortimer, uitgevoerd door Jean van Hamme,
René Sterne en Chantal Spiegeleer.
Domitianus komt daar in voor op bijvoorbeeld
pagina 29 van deel 1 (veel verder ben ik nog niet).
Laat ik de man anders even voorstellen:
Domitianus, Romeins keizer die leefde als god op aarde.
Ik ben niet sterk in mijn Romeinse geschiedenis (en dat is een
understatement). Daarom is het goed dat ik naar een
tentoonstelling kon die over één van de keizers gaat.
Wikipedia helpt mij:
Domitianus (Latijn: Titus Flavius Caesar Domitianus Augustus; Rome, 24 oktober 51 – aldaar, 18 september 96) was van 81 tot 96 keizer van het Romeinse Rijk. Domitianus was de derde en laatste keizer van de Flavische dynastie.
Domitianus’ jeugd en vroege carrière bracht hij grotendeels door in de schaduw van zijn broer Titus, die tijdens de eerste Joods-Romeinse oorlog militaire roem had geoogst. In deze situatie kwam geen verandering onder het bewind van zijn vader Vespasianus, die in 69 na de burgeroorlog die bekendstaat als het vierkeizerjaar, keizer was geworden. Hoewel Titus onder het bewind van zijn vader een groot aantal belangrijke ambten bekleedde, kreeg Domitianus weliswaar eervolle benoemingen, maar geen verantwoordelijkheden. Vespasianus stierf in 79 en werd opgevolgd door Titus. Aan diens bewind kwam twee jaar later echter een onverwacht einde toen hij in 81 door een dodelijke ziekte werd getroffen. Nog de volgende dag werd Domitianus door de pretoriaanse garde tot keizer uitgeroepen. Zijn bewind zou vijftien jaar duren – langer dan enige keizer ten tijde van het principaat had geregeerd sinds keizer Tiberius.
Als keizer versterkte Domitianus de economie door de Romeinse munten te revalueren. Hij breidde de grensverdediging van het Romeinse Rijk uit en startte een enorm bouwprogramma om de grote schade die Rome in de jaren zestig had opgelopen te herstellen. Belangrijke oorlogen werden uitgevochten in Britannia, waar zijn generaal Agricola een poging deed om Caledonië (Schotland) te veroveren en in Dacia (Roemenië), waar Domitianus er echter niet in slaagde een beslissende overwinning op koning Decebalus te boeken. De regering van Domitianus toonde totalitaire kenmerken; hij zag zichzelf als de nieuwe Augustus, een verlicht despoot voorbestemd om het Romeinse Rijk een nieuw tijdperk van schittering in te leiden. Religieuze, militaire en culturele propaganda bevorderde een persoonlijkheidscultus. Door zichzelf als censor voor het leven te benoemen probeerde hij de publieke en private moraal te controleren. Als gevolg daarvan was Domitianus zowel bij het volk als het leger populair. Het ontbrak hem echter aan de nodige sociale vaardigheden om zich ook populair te maken bij (delen van) de elite. Door leden van de Romeinse Senaat werd hij als een tiran beschouwd. Volgens Suetonius was hij de eerste Romeinse keizer die er op stond aangesproken worden als dominus et deus (meester en god).
Aan Domitianus’ regering kwam in 96 n.Chr. een einde toen hij door medewerkers van het keizerlijk hof werd vermoord.
Binnenkort meer.
Argusvlinder 