Matisse tot Malevich

Vanwege het beginrijm een mooie titel voor een tentoonstelling
alleen dekt hij de lading niet.
Ja er zijn werken van Matisse en ook van Malevich (al komt
bij de naam niet gelijk een plaatje tevoorschijn in mijn gedachten).
Eigenlijk gaat de tentoonstelling over kleur en vorm.
Wie van de twee is de belangrijkste?
Beter gezegd: hoe ontwikkelt het denken over deze twee thema’s zich
rond 1900 in de kunstwereld.
Frankrijk was toen het centrum van de opwinding rond de kunst
en in Rusland waren er een paar rijke kopers die een groot
aantal werken kochten.
Door het communisme waren de werken voor lange tijd
letterlijk en figuurlijk uit beeld.
Nu vertegenwoordigen ze een van de belangrijke kernen
van de verzameling van het Hermitage in St. Petersburg.


Toeganskaartjes.


Pablo Picasso, De absintdrinkster, 1901.

Voor mij een van de hoogtepunten.
Een prachtig schilderij waarbij door van weinig verf gebruik te naken
het gezicht een heel bijzonder effect krijgt.


Maurice de Vlaminck, Small town on the Seine, 1909.

Van alle schilderijen kan gezegd worden dat de prachtige kleuren
verrassend waren. De kleuren spatten van het doek af.
De foto’s doen de werken in die zin absoluut geen recht.

Hier is het de spiegeling van het dorp in het water wat mijn aandacht trekt.


Kees van Dongen, Lady in the black hat, 1908.

Voor mij het hoogtepunt van de tentoonstelling.
Vooral het felle groen op de kin is de moeite van een bezoek waard.


Henri Matisse, De rode kamer, 1908.


Henri Matisse, De jeu de boulesspelers, 1908.

Het eerste schilderij van de tentoonstelling.
Met rood, groen en blauw als hoofdkleuren zet het gelijk de toon.


Henri Manguin, Composition VI, 1913.

De afbeelding dompelt bijna onder in de kleur.


Heel, heel verfijnd: Amadee Ozenfant, Still life with dishes, 1920.


Alexy Javlensky, Landscape with a red roof, 1911.

De titel wijst naar de kleur van het dak maar de compositie en daarmee
de vormen zijn ook hoogst opmerkelijk.
De avondlucht, samen met de boom, splitst haast het werk.


Hier niet vertegenwoordigd met een afbeelding, is het schitterende werk
van Wassily Kandinsky. De kleuren zijn overweldigend.
Onlangs was een van zijn ‘Composities’ hier te zien op mijn web log.
In Amsterdam is er ook een te zien.

Kijken naar kunst

De afgelopen maanden ben ik, in het verlengde van mijn serie Kunstvaria,
me aan het versiepen in de filosofie van de kunst.
Dat begint voor een niet-kunstenaar met het kijken naar kunstvoorwerpen.
Dat kijken op zich is al een interessante activiteit.
Ik ben al verschillende schema’s tegen gekomen
die dat in beeld proberen te brengen.
De volgende vind ik erg geslaagd.





Kijken naar kunst, overzicht uit een lesprogramma van uitgeverij A. de Boeck.





Als we kijken naar kunst, kijken we uiteindelijk
naar zaken die voorkomen in de natuur (een bloem)
of dingen die door mensen bedacht zijn of ervaren worden (een huis, mooi).
Dat wat door mensen bedacht is noemen we cultuur.

Maar als we naar een kunstvoorwerp kijken
is er al heel wat gebeurt door een kunstenaar.
Hij of zijn heeft een onderwerp gekozen,
heeft een uitdrukkingsvorm gekozen,
heeft zijn ‘handtekening’ daarop geplaatst.

Als we kijken naar kunst kunnen we deze elementen in beschouwing nemen
om een meer gefundeerde waardering te ontwikkelen.

Kunstvaria

Bericht 2901 op mijn web log is weer een kunstvaria.
Door de vakanties is het aantal kunstwerken vandaag wat minder
dan anders, maar niet minder interessant.





Andrea Mantegna, Stufy of four Saints, 1456 – 1459.


Het vakmanschap van oude meesters wordt niet alleen in hun schilderijen duidelijkmaar misschien wel met name in hun schetsen of voorstudies.





Attributed to Andrea Previtali, Head of a young woman, 1520 – 1525.






Bartolomxc3xa9 Esteban Murillo, Virgin and Child, Early 1650’s.






Fra Angelico, Sxc3xa9pulture des Saints Cxc3xb4me et Damien et de leurs trois frxc3xa8res, 1438 – 1440.


De sprekende dromedaris is hier wel het hoogtepunt.





Henri Matisse, Bathers by a river, 1909 – 1917.


Een speciaal werk in het oeuvre van Matisse.
In de Verenigde Staten wordt dit nu tentoongesteld
samen met een serie uitgebreide rxc3xb6ntgenfoto’s
die aantonen dat Matisse hier in een periode van zo’n 7 tot 8 jaar
regelmatig aan gewerkt heeft en dat in die tijd het schilderij
veranderde van een schilderij in zachte kleuren
en natuurlijke ronde vormen naar dit werk met veel minder kleur
een een cubistische inslag.





Henry Moore, Reclining figure #26, 1948.


Recent is ersteeds meer aandacht voor de schetsen van Moore.
De aandacht voor zijn beeldhouwwerk neemt niet af.





Linda Connor, Muhammad Ali Mosque, Cairo, Egypt, 1989.


In een tijd van botte reacties van de Mozart aan de Maas
is het goed te laten zien hoe mooi een moskee kan zijn.





Paula Rego, School for little witches, 2009.






Philippe de Champaigne, Cxc3xa9phale et Procris dans un paysage, Vers 1630.






Rene Magritte, Les valeurs personnelles (Personal values), 1952.


Wat zouden die persoonlijke waardes zijn?





Robert Ryman, Untitled, 1957.






Sumner W. Matteson, Antelope priests shaking rattles, 1901.






The Stonehenge, Salisbury Plain, England.





China reisverslag / travelogue 48

De Verboden Stad is werkelijk een van de juweeltjes
op het gebied van geschiedenis, kunst, pracht en praal.
En zoals we allemaal weten bestaan er prachtige juwelen
maar er zijn ook bloeddiamanten.
Ook in China heeft de geschiedenis vele gezichten.
Dit is een van de laatste blogs over deze Forbidden City
van keizers, eunuchen, politiek, strijd, oorlog, geweld,
totalitarisme, communisme, belangrijke filosofie,
godsdienst, muziek, culinaire hoogtepunten,
koloniale politiek, generaals en prinsen.
Op 4 oktober 2009 had ik de kans daar een dag rond te lopen
en te genieten van al het moois dat er te zien is.
In deze blog een selectie.



Een van de zogenaamde topstukken van het Palace Museum. Met plastic draadjes wordt deze schitterende gouden schenkkan veilig getoond.


Gold ewer, embossed with designs of clouds and dragons, Qianlong period, Qing dynasty, 1736 – 1795. Dit is een van de vele foto’s uit het boek The Palace Museum dat ik in Beijing kocht.

Embos slaat op een techniek waarbij een ontwerp in bijvoorbeeld
metaal wordt aangebracht door heel specifiek druk
op het metaal uit te oefenen.
Het ontwerp dat hier gebruikt is zien we vaak in China:
wolken en draken.



Stone drums, Stenen trommels. Een wel heel bijzondere afdeling in het museum is een verzameling stenen trommels. Van dit soort voorwerpen had ik niet eerder gehoord. Maar het zijn geen stenen muziekinstrumenten maar de oudste stenen met inscripties van het klassiek Chinese schrift. Er bestaan oudere teksten op bijvoorbeeld bronzen voorwerpen, aardewerk potten of orakelbeenderen. Foto’s maken was zeer zeer moeilijk omdat het schrift maar moeilijk te herkennen was op deze grote stenen.

Foreword.

Stone drums refer to a group of inscribed granite and are named for their drum-like shapes. Stone drums are the earliest stone inscriptions found so far in China and date back to the 11th year of Xiangong’s reign in the state Qin (374 B.C.).
Stone drum inscriptions recorded the hunting activities of the Qin-ruler in the form of four-character poems so as to eulogize Xiangong Qin and leave him a good name for ever in history.
Stone drum inscriptions stand a unique and important place in Chinese history as well as in the history of literature, philology and calligraphy.

Inleiding.

De term ‘Stenen trommels’ verwijst naar een groep granieten voorwerpen
met inscripties, die hun naam danken aan hun trommelvorm.
Het zijn de oudst bekende inscripties in steen in China
en stammen uit 374 voor Christus
(het elfde jaar van de regeerperiode van Xiangong).
De inscripties leggen de jachtactiviteiten van de Qin-heerser vast
in de vorm van gedichten van steeds vier karakters.
De gedichten herdenken Xiangong en laten een goede indruk
van hem achter in de geschiedenis.
De stenen trommels nemen een unieke en belangrijke plaats in,
in de Chinese geschiedenis, de geschiedenis van de literatuur,
de de bestudering van oude talen en in de kalligrafie.



Ning Shou Gong, Palace of peace and longevity.



Nog een draak.



In deze museumstad zijn niet alleen de voorwerpen die er uitgestald staan de moeite van het bekijken waard maar de gebouwen zelf vragen ook veel aandacht. Ook hier zou de schoonmaker en een likje verf wonderen doen. Maar de Verboden Stad is zo enorm groot. Men zal daar continue mee bezig zijn.



Nog een grote bewaker.



Een voorbeeld van de vele schilderingen op de balken van al deze paleizen, hallen, poorten, huizen enzovoort.



Music Maestro!



Details.



Dat is weer eens wat heel anders dan een plafond witten.



Keizerlijk zegel van sandelhout met het Huang Di Zhi Bao kenmerk (the treasure of the emperor-kenmerk).



En dat is een plafond aan de binnenkant.



Met boven de deur een fantastische versiering.



Een grote vleermuis.



In detail.



Dit meest afgezonderde deel van de Verboden Stad had een eigen operapodium. Voor het vermaak van de keizerlijke familie.



Helaas van achter glas.



Kom er maar eens om bij Ikea.



Kijk nog eens naar de details. Het kamerscherm met de bloemen en vogels, de kleuren van het scherm en de bank, de olifant die de standaard op zijn rug draagt. Haast te veel om te zien en op te noemen.



Onderdelen van de operakostuums.



Uit ongewoonlijk grote stukken bijzondere steen (zoals bijvoorbeeld jade) werden voorwerpen gemaakt als waarvan dit een heel klein detail is. Soms beelden ze een berg uit.



En soms zijn er ook dingen verboden in de Verboden Stad.


 

Kunstvaria

Kort geleden kreeg ik via e-mail een uitnodiging
voor een tentoonstelling over werk van jonge Nederlandse fotografen.
De tentoonstelling was een samenwerkingsverband tussen
het Nederlands Fotomuseum en het Dutch Culture Centre.
Helaas was de tentoonstelling in Beijing.
Da’s ver van Breda.
Ik heb deze week dus eens wat rondgeneusd op het web
om foto’s van die Nederlandse fotografen te verzamelen
en ze hier te tonen.
Tussen de andere Kunstvaria werken van deze week.


Adam Magyar, Urban flow # 1075.

Deze fotograaf speelt met het element tijd.
De foto’s worden over een langere (sluiters)tijd genomen
en achter de computer worden verschillende foto’s ook nog met elkaar gecombineerd.
Het heeft een heel vervreemdend effect.


Alexa Meade, Curated 1; Anne Goodyear curator of Prints and Drawings, Smithsonian National Portrait Gallery, 2010.

Ook dit werk is een foto.
De nog jonge kunstenares beschildert het object dat voor haar poseert
en doet dat ook met de achtergrond.
Vervolgens fotografeert of filmt ze de voorstelling.
Door de grovere schildertechniek lijkt een drie-dimensionaal beeld
te vervagen naar een tweedimensionaal beeld.
Door alles te beschilderen en te ensceneren heeft ze
controle over schaduwen enzovoorts.
Over vervreemdend gesproken.

Alexa Meade, Writer’s block, 2010.


Antonio Colmenero de Ledesma, Chocolate or an Indian Drinke, Nuremberg, 1644.

Een van de laatste veilingen voor de vakanties
bij een groot internationaal veilinghuis
had de titel ‘Books voor Cooks’.
Boeken voor koks.
Een enorm aantal prachtige boeken (inhoudelijk en qua uiterlijk)
verwisselden daar van eigenaar.
Het had zo uit het pak van sjaalman kunnen komen.
Chocomel.


August Sander, Bauerngeneration, 1912.


Cornelis Cornelisz. van Haarlem, The massacre of the innocents, 1591.

Het eerste echte schilderij van vandaag.
Tot nog toe waren het alleen foto’s en een boek
die in deze log te zien waren.


Edvard Munch, Ashes, 1894.

Toeval bestaat niet maar er is gewoon veel werk van Munch op tournee.
Later dit jaar zal ook de Kunsthal in Rotterdam
een tentoonstelling houden over het werk van Munch.
Dit is een van de belangrijkste werken in het oeuvre van Munch.


Frederick Cayley Robinson, The old nurse, 1926.


Jacques Vontet, L’ art de trancher la viande et touts sortes des fruicts, Francois Basset, 1646 – 1647.

De kunst van het snijden.
Hoe snijdt ik vlees en fruit anno 1650?


Kim Boske, Mapping 4, 2010.

Deze Nederlandse foto spreekt me erg aan.
Realistischer als een foto van een stukje natuur kan nauwelijks.
En toch is deze foto zo bijzonder omdat hij op de grens
van realisme en abstractie balanceert
zonder dat daar digitale technieken en dergelijke bij aan te pas komen.


Kim Bouvy, Serie Phantom City, 2007 – 2010.

Steeds combinaties van twee verschillende foto’s waarbij
elementen van foto een terugkomen in foto twee.


Leonardo da Vinci, Virgin of the rocks, 1491 – 1508.

Na een restauratie van 18 maanden is ze weer te zien.


Anoniem, De verstandige kock of sorghvuldige huyshoudster, Marcus Doornick, Amsterdam, 1669.


Martha Cooper, Art vs transit, South Bronx, 1982.


Michael Kenna, Corridor of leaves, 2006.

Soms zijn foto’s technisch zo mooi (zie de vorige foto)
maar nog knapper is het als je zonder slimmigheden
toch prachtige foto’s kunt maken.
Michael Kenna kan dat volgens mij.

Michael Kenna, Fishing nets, 2006.

Michael Kenna, Huangshan mountains study 1, Anhui, 2008.


Pablo Picasso, Bathers with a toy boat, 1937.


Ryan Hackett, Hyper extension I (5-12-2010 / 6-12-2010), Hyper extension II (5-12-2010 / 6-12-2010).


Saudi Arabia, Mural of a human head, 2nd – 1st century BC.

Saudi-Arabië!!!!


Shane McAdams, Synthetic landscape 13, 2010.

Met balpen.
Als kind was ik al jaloers op mensen die met een potlood of balpen
mooie tekeningen konden maken.
Die mensen zijn er nog steeds.


Tara Donovan, Untitled, 2008.

Het effect van dit werk wordt iets duidelijker, vermoed ik,
als je naar de details gaat kijken.

Tara Donovan, Untitled (detail), 2008.

De eerste foto geeft het idee van een aquarium.
Zou er beweging in het werk zitten?


Victoria Adams, Morning shimmer, 2003.

Deze hedendaagse Amerikaanse schilderes schildert alleen
vergezichten, landschappen met een opkomende
of ondergaande zon.
Past waarschijnlijk volkomen in de smaak van rijke Amerikanen
en tegelijkertijd is het toch niet makkelijk.


 

Geinspireerd in Keulen

Op dit moment is er in Keulen een tentoonstelling in het museum
opgericht door het echtpaar Ludwig.
Het museum heeft werken uit een groot aantal stromingen
van de 20e eeuw: het expressionisme, de Russische avantgarde,
Picasso, Realisme, Bauhaus en de Stijl, Dadaisme en
Surrealisme, Abstract expresionisme, Nieuw realisme, Fluxus,
Minimal art, Conceptuele kunst, Pop art en hedendaagse schilders.
Van de kunststroming Pop art is Roy Lichtenstein een belangrijke exponent.
De tentoonstelling laat nu eens niet zijn uitvergrootte
cartoonschilderijen zien maar schilderijen in zijn typische stijl
waarbij hij zich heeft laten inspireren door zijn voorgangers in de kunst.


Roy Lichtenstein, Laocoon, 1988.

Wikipedia

In de Griekse mythologie is Laocoon een Trojaanse priester van Apollon en Poseidon ten tijde van de val van Troje. Zijn verhaal is niet bij Homerus te vinden, maar wel bij latere Griekse en Romeinse auteurs.

Laocoon waarschuwt de Trojanen voor het gevaar van het paard; hij heeft de list van Odysseus doorzien. Als hij het paard voor het eerst ziet, zwaait hij zijn lans in de rug van het heilige gevaarte en raakt daarbij een van de Griekse soldaten in het oor. Net als hij de meerderheid van zijn stadsgenoten heeft overtuigd, wordt Sinon de stad binnen gesleept. Deze Griek is zogenaamd achtergelaten door de vertrokken Grieken, en brengt de Trojanen opnieuw aan het twijfelen, tot een gruwelijk voorteken hen van Laocoons ongelijk overtuigt: twee slangen komen uit zee aangekropen om Laocoon en zijn zoons Antiphantes en Thymbraeus te verzwelgen.

De Laocoongroep is een van de beroemdste beeldengroepen uit de Oud-Griekse beeldhouwkunst. De Laocoongroep, ook wel Laocoon en zijn zoons genoemd, is een monumentaal beeldhouwwerk, waarschijnlijk tussen 40 v.Chr. en 20 v.Chr. gemaakt op het eiland Rodos. Volgens de Romeinse schrijver Plinius is het gebeeldhouwd door Agesandros en zijn zoons Athenedoros en Polydoros. De Laocoongroep staat in de Vaticaanse musea in Vaticaanstad in Rome.

Roy Lichtenstein, Figures in a landscape, 1977.

Geinspireerd door het surrealisme van bijvoorbeeld Dali.


Roy Lichtenstein, Die kathedralen von Rouen, 1977.

Geinspireerd op de vele versies van de kathedraal van Rouengeschilderd door Claude Monet.


Roy Lichtenstein, Stilleben mit netz, muschel, tau und seilrolle, 1972.


China reisverslag / travelogue 46

Het probleem is dat ik al veel te lang aan het rondlopen was
in de Verboden Stad in Beijing.
Ik was nu erg moe. Te moe.
Het is er ook zo enorm groot.
Er is zo veel te zien, zo veel verschillende dingen.
In deze blog een reeks Schatten.
Want hier zie je voorwerpen uit de Treasure Gallery,
zeg maar de schatkamer van de Forbidden City.


Detail van een erg rijk versierd kistje.


Haarpin, Qing Dynastie, 1644 – 1911.

Aan een dergelijke tijdsaanduiding (1644 – 1911) heb je niet veel.
Jammer genoeg hebben heel veel voorwerpen deze aanduiding.
Maar de voorwerpen zijn er niet minder mooi om.

Detail van de haarpin.


Zilveren kwasten met parels, Qing Dynastie.

De vertaling kwasten is de directe vertaling uit het Engels.
Vind ik zelf niet zo van toepassing op dit voorwerp.
Maar wat het precies is weet ik niet.
Misschien is het een hoedpin.

Double Happiness met parels (‘double happines’ is een begrip in het Chinees. Het staat voor geluk. De rode ‘steentjes’ zijn de twee Chinese karakters die dit begrip vormen.


Phoenix-kroon van keizerin Xiaoduan, 1573 – 1620.

Een ‘officiele’ foto van het voorwerp.

Phoenix helemaal bovenop de kroon. Je ziet de kop rechts met een snoer met stenen hangend uit de bek. Helaas is dit de achterzijde van de versiering.


Versiering van een keizerlijk hoofddeksel.

Deze afbeelding laat zien hoe het voorwerp op de vorige foto de hofhoed van de keizer versierde.


Hofhoed met marterbont en parels, Marten court hat.

Een ‘officiele’ foto van het voorwerp.

Details met parels.


Gouden broche.


Ik mag weer even naar buiten.


China reisverslag / travelogue 45

Na de Nine Dragon Screen Wall komt dan een nieuw
hoogtepunt van de dag in de Verboden Stad: de Treasure Gallery.
Letterlijk de schatkamers van de Verboden Stad.
Net zoals alle andere zaken in deze stad
is het van een enorme omvang.
Om daar een idee van te geven begin ik met de plattegrond
van dat deel van de stad, het noord-oostelijke deel
van de stad, waar al de gebouwen liggen die samen
de schatkamer vormen.


Onder aan de zuidkant is de Nine dragon screen wall. Vervolgens poorten en hoven voor je bij de schatkamers komt. Paleizen, hallen, een tuin en zelfs een operapodium.Op de kaart zie je drie kleine fotootjes. Die zul je in wat groter formaat ook in deze log zien. Als je de drie foto’s gepaseerd bent heb je ongeveer de helft van de oppervlakte van de Treasure Gallery achter je. Dan begint het grote werk.


In deze log koop ik al wel het kaartje,
ga ik ook al wel naar binnen,
maar kom ik nog niet aan de schatten toe.
Dat volgt in de volgende logs.


Het kaartje, het is dan al half drie in de middag.


Ning Shou Quan Gong(Complete palace of peace and longevity)

Originally, Ning Shou Quan Gong (Complete palace of peace and longevity) included Ren Shou Gong (Palace of Benevolence and longevity), Hui Luan Gong (Hall of Chirping Phoenixes) and Jie Feng Palace (Hall of Phoenixes), where empress dowagers and imperial concubines lived in the Ming Dynasty. In the Kangxi reign period of the Qing Dynasty, it was renamed Ning Shou Gong (Palace for Peace and Longevity), and also served as the residence for empress dowagers and imperial concubines. In 1776 (the 41st year of the Qianlong reign period), the palace was rebuilt into a residential area for Emperor Qianlong after he abdicated. The layout of the whole palace is an imitation of the Forbidden City with a central axis, and front and rear parts. The buildings in the front part include Nine Dragon Screen, Huang Ji Men (Gate of the norms of government), Ning Shou Men (Gate of Peace and Longevity), Huang Ji Dian (Hall of the norms of Government) and Ning Shou Gong (Palace of Peace and Longevity). The rear part consists of three routes. Along the central route, there is Yang Xing Dian (Hall of Moral Cultivation), Le Shou Tang (Hall of Joyful Longevity), Yi he Xuan (Hall of Harmony), and Jing Qi Ge (Pavilion of Prospective Happiness). Yue Shi Lou (Pavilion for Reading) and Chang Yin Ge (Pavilion of Cheerful Melodies) are on the eastern route. On the western route is Ning Shou Gong Hua Yuan (garden of the palace of peace and longevity), or Qianlong garden. The names of all the buildings in this area express wishes for longevity, peace and harmony, such as Le Shou Tang (Hall of Joyful Longevity) and Yi He Xuan (Hall of harmony). After Emperor Qianlong abdicated in favour of his son, Emperor Jiaqing, he remained in Yang Xin Dian (Hall of Moral Cultivation) until his death, and never resided in Ning Shou Gong (Palace of Peace and Longevity). Banquets were held at this palace on the birthdays of the emperor and empress dowager. On his 80th birthday, Emperor Qianlong held a banquet to entertain 1000 old men here. In late Qing Dynasty, Empress Dowager Ci Xi once lived here.

Ning Shou Quan Gong
(Het complete complex van het paleis van vrede en een lange levensduur )

Dit paleizencomplex herbergt de schatkamer van de Verboden Stad en bestaat uit een grote groep gebouwen. In sommige van deze gebouwen woonden keizers, keizerin-weduwes en de keizerlijke concubines. In 1776 is het herbouwd om geschikt te maken als residentie van de afgetreden keizer Qianlong.
De plattegrond van het complex is een verwijzing naar de Verboden Stad: een centrale as, voorhoven en bijvoorbeeld een tuin. Alle gebouwen hebben een naam die naar vrede of een lang leven verwijzen. Een van de paleizen Ning Shou Gong werd bijvoorbeeld gebruikt voor het houden van grote banketten. Zo werd ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van de inmiddels afgetreden keizer Qianlong een banket gehouden waarop 1000 oude mannen waren uitgenodigd.


De toegangspoort: the Gate of Imperial Supremacy.


Plein met een volgend toegangsgebouw: the Gate of Tranquil Longevity.


Regenwater afvoer.


Tegeltableau van the Gate of Tranquil Longevity.


Detail.


Detail.


De bewaker.


The Hall of Imperial Supremacy.


 

China reisverslag / travelogue 44

Een wereldwonder zijn ze niet maar ze vormen een
van de parels van de Verboden Stad.
Dit hoogtepunt van de Forbidden City is een muur
met daarop een heel groot tegeltableau.
Het tegeltableua toont negen draken.
De draak is het symbool van de Chinese keizer.







Nine Dragon Screen Wall

This glazed screen wall facing Huang Ji Men (Gate of Norms of Government) was constructed when Emperor Qianlong of the Qing Dynasty renovated the Ning Shou Gong (Palace of Peace and Longevity) area.
There are nine dragons on the wall, hence the name. Nine Dragon Screen Wall has a double roof in wudian (thatched hall) style covered with yellow glazed titles (Argusvlinder: typo? tiles), and sits on a white marble stone Sumeru base, 3,5 meters high and 29,4 meters wide. This wall is composed of 270 glazed decorative bricks. With seawater as the background, nine dragons are encircled by waves and clouds, and separated by six groups of rocks. A yellow dragon is in the centre, and eight dragons in blue, white, purple and yellow dragons are on both sides. The dragon was the symbol of the emperor in ancient China. The roof has five ridges each having a dragon, and the main ridge also has fife dragons. Incidentally, Datong in Shanxi Province has a Nine dragon Screen Wall built in the Ming Dynasty and Beihai Park in Beijing has one constructed in the Qing Dynasty.



Negen draken tableau

Dit geglazuurde tableau tegenover Huang Je Men Poort (Poort van de Regeernormen) is gebouwd tijdens de renovatie van het Ning Shou Gong-paleis in opdracht van keizer Qianlong van de Qing dynastie.
Er staan negen draken op afgebeeld, vandaar de naam. De muur heeft een dubbel dak in Wudian stijl (hiervan kan ik op internet nauwelijks iets terugvinden) met geel, geglazuurde dakpannen. Het is gebouwd op een marmeren Sumeru basis (Argusvlinder: Sumeru basis wil zeggen dat er een basis is die de vorm heeft van de Sumeru-berg. Deze berg die voorkomt in de Boeddhistische leer heeft de vorm van een zandloper). De muur is 3,5 meter hoog en 29,4 meter breed. De muur bestaat uit 270 geglazuurde tegels. Zeewater vormt de achtergrond waarop negen draken omgeven worden door water en wolken. Gescheiden door 6 rotsgroepen. Een gele draak staat in het midden omgeven door acht draken in de kleuren blauw, wit, purper en geel. De draak is het symbool van de keizer in het oude China. Het dak heeft vijf richels met elk een draak. De belangrijkste richel heeft vijf draken.Er bestaat ook een Negen draken muur in Datong, in de provincie Shanxi. Deze is gebouwd in de Ming dynastie. In Beihai park in Beijing is nog zoxe2x80x99n muur gebouwd ten tijde van de Qing dynastie.





De hele muur.






Detail van het dak.






Een witte en purperen (?) draak. In het midden een rotspartij.






Kleurenschema en kijkrichting van de draken.


Als je naar de kleuren van de draken kijkt dan zie je een patroon.
Ook de richting waarin de draken kijken kent een ritme.
Op basis van mijn aantekeningen bij de foto’s
heb ik het volgende overzicht gemaakt:





Kleurenschema en kijkrichting van de draken.


De gele draak in het midden kijkt je frontaal aan.
Dan heb je vier draken rechts en vier links.
Van die twee maal vier draken kijken steeds drie draken
naar de centrale gele draak.
Alleen de witte draak kijkt naar buiten.





De gele, meest rechtse draak voor de toeschouwers.Let op die mooie golven






Kop van de draak met hoorns, haren, voelsprieten en tanden.






Detail van de golven.






Detail van de wolken.






De centrale, gele draak die je frontaal aankijkt.






En ook van hem de pasfoto.





Kunstvaria

Het is zomer en dan is het aanbod op het gebied van kunst beperkt.
Maar daarom niet minder gevarieerd of de moeite waard.
Geniet!





Howard Hodgkin, Home; home on the range, 2001 – 2007.


Toeval bestaat niet.
Afgelopen zondagavond bij Zomergasten.
Ik had van de man nog nooit gehoord maar volgens
Marijnissen was het een topper.
Nu kwam ik vanochtend een afbeelding van hem tegen
naar aanleiding van een tentoonstelling.
En wat bleek, in oktober van dit jaar komt die tentoonstelling
naar, of all places, Tilburg:
Museum de Pont.
Daar moeten we na de vakanties dus naar toe.

Van de web site van het museum

De Pont is vernoemd naar de jurist en zakenman mr J.H. de Pont (1915-1987) uit wiens nalatenschap in 1988 een stichting ‘ter stimulering van de hedendaagse kunst’ kon worden opgericht. Het museum is gevestigd in een voormalige wolspinnerij die is verbouwd tot een ruimte waar hedendaagse kunst optimaal tot haar recht kan komen. De monumentale oude fabriek met de grote, lichte zaal en de intieme ‘wolhokken’ vormt een prachtige omgeving voor de vele kunstwerken. De Pont is sinds september 1992 voor het publiek geopend en kan dankzij het legaat van de stichter functioneren zonder gebruik te maken van overheidssubsidies of sponsoring.







Jackson Pollock, Untitled, 1946.






Marian Drew, Lorikeet with green cloth, 2006.






Mateo Lopes, Made to measure, 2010.






Paul Delvaux, The Iron Age, 1951.






Paul Gauguin, Auti te pape (Women at the river), Noa Noa suite, 1894.


Houtgravure van Gauguin.


Paul Gauguin, Eve (The nightmare), 1899 – 1900.






Tristano di Robilant, Water Point, 2010.


Ik ben niet zeker van wat me hierin nu precies treft.
Dit glassculptuur heet Water point.
Ik vertaal dat maar met smeltpunt.
Het moment waarop ijs in water verandert.




Noorwegen 14: Edvard Munch

Na de koffie ga ik dan het Munch Museet in.
Als gevolg van dit bezoek is dit een log met veel foto’s,
allemaal van schilderijen of van grafisch werk van Munch.
Fotograferen in musea valt niet mee.
Ook als je naar deze reeks foto’s kijkt zult je dat meteen zien.
Het licht is een probleem. Sommige schilderijen hebben glas
in de lijst en een aantal schilderijen hangen helemaal
achter een glazen wand.
Niet geheel ten onrechte.
Denk nog maar eens terug aan de diefstal in dit museum
een paar jaar geleden. Op klaar lichte dag
werden er toen schilderwerken van Munch gestolen.
Maar als je foto’s wilt maken is al dat glas vervelend.
De enorme verzameling van Munch maakte op mij wel heel veel indruk.
Misschien ook op u.


Edvard Munch, The sun.

Als je het museum inloopt kom je eerst langs een hele grote zaal.
Formaat gymzaal.
Daar is men ontwerp tekeningen/schilderingen aan het restaureren.
Deze werken bewaart ment normaal op een rol.
Het betreft enorme grote werken. Ontwerpen voor muurschilderingen.


Edvard Munch, The scientists.

‘De wetenschappers’op het doek met die naam zijn hier kinderen
die druk in de weer zijn hun nieuwsgierigheid de kans te geven.


Edvard Munch, The scientists, de ruimte.

Hier, op deze foto, krijg je een idee van de grootte van de ruimte.


Edvard Munch, Anxiety, 1894.

De eerste zaal heeft werken die allemaal achter glas zitten.
Ze zijn onderdeel van de Frieze of Life.


Edvard Munch, The girl and death, 1893.


Edvard Munch, The voice / Summer night, 1893.

Op de Voice zien we die karakteristieke manier waarop Munch
de maan en de weerspiegeling in het water, schildert.
Je ziet deze vorm op meerdere schilderijen en ook in zijn grafische werk.


What is art?

What is art?
Art grows from joy and sorrow.
But mostly from sorrow.
It grows from human lives.

Edvard Munch.

Wat is kunst?
Kunst groeit uit vreugde en verdriet.
Maar voor het merendeel uit verdriet.
Het groeit uit menselijke levens.


Edvard Munch, Death in the sickroom, 1893.


Edvard Munch, Madonna, 1893 – 1894.


Edvard Munch, Kissing couples in the park, 1904 (The Linde frieze.


Edvard Munch, Golgotha, 1900.


Edvard Munch, Summer night / The voice, 1894.


Edvard Munch, Self portrait against a green background, 1905.

Als je alleen al een studie zou willen maken van het kleurgebruik
bij Munch dan is daar een heel interessant werk over te maken.
Het prachtige groen, hier in de achtergrond, komt heel regelmatig terug.


Edvard Munch, Desire, 1907.


Edvard Munch, Jealousy, 1907.

Groen van jaloezie kun je hier heel letterlijk nemen.


Edvard Munch, The death of Marat II, 1907.

De dood van Marat is een klassiek schilderij.
Ook uit de catalogus wordt mij niet duidelijk waarom Munch
nu juist dit thema gekozen heeft.
Ja, het is een vrouw die de politicus doodt.
En vrouwen komen op het werk van Munch er meestal niet positief van af.
Op het originele schilderij is de vrouw niet te zien.
Het was een politiek schilderij en in een hyperrealistische stijl.

Jacques-Louis David, De dood van Marat, 1793.

Als geheugensteun heb ik het werk van David hierboven opgenomen.
Het is wel interessant wat Munch met het werk doet.
Hij verplaatst het van de badkamer naar de slaapkamer.
Schildert niet hyperrealistisch.
Munch maakt uiteindelijk twee versies.
Waarschijnlijk heeft hij het werk gezien in Parijs toen hij daar studeerde.
Maar daar ben ik niet zeker van.
Het verschil tussen de twee versies is heel interessant.

In Tijdschrift voor Skandinavistiek schrijft Suze van der Poll:
Dat Munch zelf een duidelijk verband zag tussen gebeurtenissen uit zijn eigen leven en de stukken van Ibsen, heeft ook invloed gehad op zijn interpretatie van Ibsens werk, dit blijkt volgens Templeton met name uit de schets van Hedda Gabler. Zij is op dezelfde wijze afgebeeld als Mathilde (Tulla) Larsen, de voormalige geliefde van Munch door wie hij verlaten was en die model stond voor De moordenares (1906) en Marats dood I (1907). Op dit laatste schilderij is Munch zelf te herkennen in de figuur van Marat. Door Hedda dezelfde positie in te laten nemen als Marats moordenares Charlotte Corday, beschouwt Munch haar als de moordenares van Ejlert Lxf8vborg, een interpretatie die door Ibsen niet geexpliciteerd wordt.

Maar het zijn wel erg belangrijke werken in zijn oeuvre.
Dat is ook de mening van Toine Moerbeek in Tirade (jaargang 43, pagina 181):

Het lukte Munch pas in 1907 om zijn houtsnedestijl toe te passen in zijn schilderijen. Amor en Psyche, De Baders, en vooral De Dood van Marat zijn versimpelde, klassieke composities waaroverheen een x93rasterx94 van dik geschilderde verticale lijnen zijn geschilderd, imitaties van houtnerven, die niet meegaan met het plastisch model maar deze integendeel kapot maken. In De Dood van Marat worden de vlakke silhouetten van de vermoorde man en diens moordenares doorbroken en het interieur waarin de moord plaats vond was in de eerste versie nog geen badkamer. Munch rekende dit schilderij nooit tot zijn topstukken maar wel tot zijn belangrijkste experimenten. x93Een moeilijke bevalling, die meer dan negen jaar duurdex94, schreef hij aan een vriendin. Vanaf dat moment wilde hij al zijn oude schilderijen overschilderen in de nieuwe stijl. (Later zou hij dat in zekere zin ook doen, zij het niet op de bestaande doeken.)

 


Munch maakte zelf foto’s en gebruikte die ook als documentatie om bijvoorbeeld zelfportretten te kunnen maken. Hij had een heel positieve visie op de fotografie.

The camara cannot compete with painting as long as
it cannot be used in heaven or hell.

De camera is geen competitie voor schilderen
zolang de camera niet in de hemel of de hel kan worden gebruikt.


Edvard Munch, New snow, 1900 – 1901.

Edvard Munch, New snow.


Edvard Munch, The bathers.


Edvard Munch, The haymaker, 1907.

Dat Munch zeker overeenkomsten in zijn werk heeft
met het werk van de impressionisten kun je onder andere zien door
zijn keuze van sommige onderwerpen:
de hooimaker (agrarische thema’s van bijvoorbeeld Van Gogh en Renoir)
tapijt met felle kleuren (bijvoorbeeld Matisse)
water (rivier of zee, wie niet van de impressionisten zou ik zeggen)
een sterrenhemel (bijvoorbeeld Van Gogh), enz.


Edvard Munch, Five puppies on the carpet, 1919 – 1921.


Edvard Munch, The girls on the bridge, 1927.


Edvard Munch, Starry night, 1922 – 1924.


 

Kunstvaria





Diego Velazquez (attributed), The education of the Virgin, circa 1617 xe2x80x93 1618.


Van dit schilderij is onlangs door onderzoekers vastgesteld
dat het waarschijnlijk een werk van de jonge Velazquez betreft.





Edvard Munch, Madonna (Liebendes Weib), 1885.


Puur toevallig kwam ik een paar weken geleden deze afbeelding tegen.
Toevallig past hij in deze Kunstvaria en heb ik net een serie
blogs over Noorwegen en Munch onder handen.





Gary Edward Blum, Specks of dust, 2010.


Het lijkt wel een ‘picture in picture’.
Een schilderij in een schilderij.
Maar de stofdeeltjes van de titel liggen op de voorgrond.





Jiang Guo Fang, Reclining court lady, 1995.



Detail.


Dit is een close up van het beeld in de spiegel.
Een landschap met bergen en een typisch Chinese stempel
die je op schilderijen en bij calligrafie ziet.





Michael Barletta, Exit, 2008.


Meestal doe ik dit niet: twee afbeeldingen van 1 kunstenaar.
Maar vooruit, het is zomer.





Michael Barletta, Passage.






Paul Delvaux, The conversation, 1944.






Paul Klee, Bluten in der nacht, Blossoms in the night, 1930.






Robert Longo, Untitled (Boris), 2010.






Toetanchamon, Golden sandals.


De laatste afbeelding van deze Kunstvaria is een huiselijk beeld.
De sandalen van de koning.




Munch, Frieze of Life: Love blossoms and dies



Edvard Munch, The three stages of women, Sphinx, 1894.


Een heel optimistisch beeld van vrouwen heeft Munch niet.
En dat is zacht uitgedrukt.





Edvard Munch, Ashes, 1894.






Edvard Munch, Jealousy, 1907.






Edvuard Munch, Vampire, 1893 – 1894.






Edvard Munch, Melancholy, Jappe on the beach, 1892-1893.




Edvard Munch: The Frieze of Life

Munch is een schilder die de meeste mensen kennen van ‘de Schreeuw’.
Dat vreemde schilderij van een soort buitenaards wezen
dat het uitschreeuwt van…. ja van wat eigenlijk.
Het schilderij toont ons onmacht, vervreemding, angst
in de meest pure vorm.


Edvard Munch, the Scream, Skrik, 1893.


Het schilderij is echter slechts een kleine schakel
in het alomvattende werk dat Munch heeft geprobeerd te maken:
de Frieze of Life, De fries van het leven.
Eerst het woord ‘fries’.
Dat heeft niets met Friesland te maken.
In de kunst is het een begrip dat Wikipedia als volgt omschrijft:

Wikipedia

Een fries is in de kunstgeschiedenis en archeologie de term voor iedere uitgebreide, narratieve voorstelling van mensen, mythologische figuren en/of dieren binnen een duidelijk kader.

Munch probeert in een serie schilderijen
zijn volledige boodschap te tonen.
Het begint met de tentoonstelling in 1893 in Berlijn
als de ‘Study for a series: Love’.
Net als tijdgenoot Gustav Mahler die probeert de ultieme
symfonie te schrijven, zo probeert Munch vanaf 1893
zijn Gesamtkunstwerk bij elkaar te schilderen.
Ik ben op zoek gegaan naar de schilderijen die samen
de ‘Study for a series: Love’ vormen,
maar ik kom steeds op andere plaatsen tot een andere,
onvolledige samengestelde lijst van werken.
Het zal duidelijk worden, Edvard Munch is in die jaren
geen optimist. Het leven zat hem ook niet mee.
De Frieze of Life is een opsomming van zijn centrale thema’s:
leven, liefde, angst, dood, melancholie, bezorgdheid,
ontrouw en jalouzie.

Combineer dat met zijn opvatting over kunst:

We should no longer paint interiors with men reading and women knitting. We should paint living people who breathe, feel, suffer and love.

We moeten niet langer kamers schilderen waar mannen lezen en vrouwen breien. We moeten levende mensen schilderen die ademen, gevoelens hebben, lijden en van elkaar houden.

En het is niet vreemd dat Munch een voorloper is van het Expressionisme.
Het volgende overzicht is zeker niet van die eerste tentoonstelling in Berlijn
maar is een soort ideaalbeeld van de Frieze of life:
Munch beschreef het zelf als: “A poem about life, love and death.”
Een gedicht over het leven, de liefde en de dood.

Each of the four walls had its own title:

the left hand wall was called “Love’s awakening”

On the next wall hung pictures characterised as “Love blossoms and dies”

Then came “Fear of Life” and

on the final wall hangs “Death”.

Elk van de vier muren had zijn eigen titel: de linkermuur heette: Het ontwaken van de liefde, dan volgde: De liefde bloeit op en sterft, vervolgens: De angst voor het leven, en de laatste muur heette: De dood.

Marlene Dumas: The Wall

Terwijl ik op Schiphol was om naar Noorwegen te vliegen
kocht ik Metropolis M.
Een tijdschrift over ‘Hedendaagse kunst / Contemporary Art’.
Het nummer van juni / juli.
Daarin staat een artikel over het werk The Wall van Marlene Dumas.
Een kunstster op dit moment, huizenhoog populair in New York.
De teksten van deze blog zijn afkomstig uit het artikel
van Domeniek Ruyters in dit blad.


Metropolis M, de omslag van juni / juli 2010.

Soms, als je de hooggespannen verwachtingen eromheen hoort, zou je het bijna vergeten, maar geengageerde kunst is eerst kunst en pas daarna geengageerd. Erg veel heeft de wereld-in-nood niet aan haar betrokkenheid (de kunst in het algemeen, hier Marlene Dumas), onpraktisch en inefficient als ze is. Kunst is van nature eerder een onruststoker dan een troubleshooter. Het is bovendien niet het eerste waar je aan denkt als zich een probleem aandient. Zo van: Honger in Afrika? Kom jongens, we maken een schilderij! Zelfs als bespeler van de beeldvorming blijft kunst een lastpost, want een onbeschrijflijk complexe vorm van communicatie, die steeds voor meerdere uitleg vatbaar is. Iedereen denkt er altijd het zijne van.

xa0Marlene Dumas, The Wall, 2009 zoals het schilderij afgebeeld staat over twee pagina’s in Metropolis M.



Marlene Dumas, The Wall, 2009.

In een advertentie van haar (Dumas) galerie was er over de volle breedte van twee pagina’s een schilderij van de muur afgebeeld met enkele biddende joden ervoor, als een Klaagmuur nieuwe stijl. De muur had in het nummer……de functie van splijtzwam. Daar, midden tussen de advertenties, ontnam hij de lezer even alle zicht, alomvattend als hij was.Ik vond het een sterk gebaar. Juist in de context die ze ervoor gekozen had: New York, hoofdstad van de kunst en hart van de Joodse lobby die de Amerikaanse politiek al decennia gijzelt. Dumas mobiliseert het debat op een plaats die daar de afgelopen jaren niet erg open voor stond: de New Yorkse kunstwereld. En niet alleen via de advertentie, maar uiteraard ook via de tentoonstelling waarnaar die advertentie verwees. Ik ben benieuwd op welke cocktailparty aan de Upper East Side het schilderij met die klote muur straks het decor zal gaan vormen.

Marlene Dumas, Wall Wailing, 2009.

Activisme zonder angel, kun je denken, als je dit leest. Zoals Dumas met haar bovenmodale New Yorkse doelgroep evenzeer een perfect geval van radical chic is. En toch bevalt de actie van Dumas me. Juist door die politieke glibberigheid, die ruimte laat voor meerdere zienswijzen buiten de confrontatie van goed en fout om. Het agenderen van de kwestie in deze politieke gevoelige context is in dit geval voldoende. Let wel: we staan als toeschouwer aan de Joodse kant van de muur. Alleen dat geeft al te denken. Ik wil daar niet staan, bedenk ik me, terwijl ik door Dumas medeplichtig wordt gemaakt.

Brigitte Kowanz

Deze kunstenaar uit Duitsland ken ik niet.
Nooit eerder zag ik werk van haar.
Maar vandaag vond ik een tentoonstelling van haar op het internet.
Deze werken trekken me.





Brigitte Kowanz, Vice versa, 2010.






Brigitte Kowanz, Reflection, 2001.


Dit is het oudste werk in deze serie.
Het subtiele licht vind ik erg mooi.





Brigitte Kowanz, Morse alphabet, 1998 – 2005.






Brigitte Kowanz, Fast forward, 2005.






Brigitte Kowanz, Beyond words, 2010.


Kunst met tekst heeft altijd een streepje voor bij mij.





Brigitte Kowanz, You never know, 2010.





Noorwegen 13: Edvard Munch

27/06/2010

Om 09:00 uur komer er nog steeds fietsers voorbij.
Al worden de aantallen wel kleiner ten opzichte van gisteravond.
De bus gaat pas rond 09:30 uur.
Het weer ziet er veelbelovend uit al is de wind ook hier koud.





Buskaartje naar Oslo.





Vanochtend was het heel druk aan het ontbijt.
Het Leger des Heils heeft hier een uitje
of een vergadering georganiseerd dit weekend.

In Oslo, zeker bij het station,
zie ik erg veel bedelaars, dealers en hun klanten en ‘Roma’.
Geen fijn aangezicht.





Twee metrokaartjes, enkele reis.




10:20 uur
Een dubbele espresso en een Napoleon (tompouce of tompoes)
bij het Munch Museet.
(Op Wikipedia is een hele verhandeling te vinden
over de Nederlandse herkomst van het gebak, de naam
en de verspreiding van het gebakje over de hele wereld.)





Hier in Cafe Edvard Munch dronk ik de koffie.




Net als gisteren begon de dag stralend
maar komen nu de wolken.
Tegen de middag verdwenen de meeste van hen.
Althans dat was gisteren het geval.
Hopelijk vandaag weer al wordt het een museumdag.
Dus het weer doet er niet alles toe.





Munch Museet.




Het Munch Museet ligt niet op loopafstand
van bijvoorbeeld het station.
Maar met de metro ben je er zo.
Mooi kan ik het gebouw niet echt vinden.
Het museumgebouw en de omgeving: beetje Bijlmer-stijl.

Je ziet hier nog wel veel mussen.
Je weet wel, die grijs-bruine, brutale vogeltjes.





Niet vies van een Napoleon.























In de volgende blog over Noorwegen volgen al die kunstwerken.