Nu ik het voorwoord weer eens lees van het boek ‘Denken over kunst’
(A. A. Van den Braembussche) wordt mijn aandacht getrokken
naar het zinsdeel dat de titel is van dit logje:
‘een zonnebloem die als een monnik in de wind vooroverbuigt’.

De schrijver geeft in de eerste regels van het voorwoord aan
dat mensen heel gemakkelijk en snel een esthetisch oordeel vellen
over heel gewone dingen.
In de tekst noemt hij: ‘een stoel, een theeservies,een zonsondergang en
een zonnebloem die als een monnik in de wind vooroverbuigt’.
Aanleiding om met deze tekst eens op zoek te gaan op het internet.
Ik stuitte op een aantal heel uiteenlopende teksten
en die laat ik in een korte serie op mijn weblog passeren.

Zo vond ik de volgende tekst:
Het begrijpen van kunstwerken
Ik vond het op de website van Marco Kunst (?!)
die het schreef op 11 april 2010.
The nature of a work of art is to be not a part, nor yet a copy of the real world (as we commonly understand that phrase), but a world in itself, independent, complete, autonomous; and to possess it fully you must enter that world, conform to its laws, and ignore for the time the beliefs, aims and particular conditions which belong to you in the other world of reality.

Oftewel: “x9dDe aard van een kunstwerk is, dat het geen deel uitmaakt,
noch een kopie is van de werkelijke wereld
(zoals we die over het algemeen noemen),
maar dat het een wereld in zichzelf is, onafhankelijk, compleet, autonoom;
en om het kunstwerk volledig te bevatten, moet je die wereld binnentreden,
je aanpassen aan haar wetten, en voor enige tijd
je alledaagse overtuigingen, doelen en omstandigheden tussen haakjes zetten.”x9d
Bradley, Oxford Lectures on Poetry, 1901,
gevonden in: Jeanette Winterson, Art & Lies

Als ik tegenover een kunstwerk sta,
dan probeer ik er deels zo naar te kijken.
Ik ga ervan uit dat de maker mij oprecht iets wilde laten zien
en met wat hij maakte in ieder geval “iets” aan mij over wilde brengen
x93een ervaring, een gedachte, een gevoel, een uitspraak”
Om het kunstwerk tot zijn recht te laten komen
moet ik niet meteen gaan oordelen vanuit de manieren
waarop ik de wereld begrijp,
maar kijken of ik achter de wetten van die wereld daar voor me kan komen.
Wat zijn de interne relaties, wat gebeurt daar,
wat voor wereld zou het kunnen zijn?
In dit proces ga ik op zoek naar de betekenis
die de maker erin heeft gelegd.
Ik stel mezelf open en probeer me te laten verrassen
door de andere wereld die ik ontmoet.
Dit deel van de betekenis van het kunstwerk
komt intern tot stand:
door de aard van die wereld zelf;
door de interne relaties van de elementen.
Daarnaast en tegelijk en natuurlijk niet echt te scheiden daarvan
(wel te onderscheiden daarvan) is wat het kunstwerk met mij doet.
Hoe werkt het op mij in?
Raakt het me?
En zo ja, waar of hoe raakt het me?
Wat zijn de associaties die in mij opkomen?
Dit is het proces waarin ik op zoek ga naar de betekenis
zoals die tot stand komt in relatie tot “mijn” wereld.
In dit proces roei ik met de riemen die ik heb:
mijn kennis en vroegere ervaringen, mijn onbewuste voorkeuren, etc.
Mijn hersenen zijn onder andere daardoor gevormd,
tot een mal waarin de ervaring van dit nieuwe gegoten wordt.
Deels past het, deels misschien ook niet.
Waar het past vind ik direct een ingang,
waar het niet past kan ik proberen de nieuwe vormen
te integreren in mijn ervaring (de mal die ik ben aan te passen).
De betekenis van een kunstwerk bestaat niet,
maar door aan beide processen aandacht te geven
kan ik toegang krijgen tot andere werelden,
en kan ik werkelijk nieuwe ervaringen opdoen
die mijn grenzen / de grenzen van mijn wereld
openbreken en verruimen
Marco Kunst.

Ik illustreer deze serie met foto’s die ik in 2007 in Milaan heb gemaakt.
Binnenkort wordt wel duidelijk waarom.
Waarom neem ik deze tekst op.
Ik ben de laatste tijd veel bezig met de centrale vraag
van bovenstaand stuk en lees er graag verschillende zienswijzen over.
Ik zeg niet dat dit mijn zienswijze is maar ik vond hem interessant.
Natuurlijk ging er bij mij ook en bel rinkelen
bij de naam/pseudoniem Marco KUNST.















Edvard Munch.
Antonio Canal misschien beter bekend onder de naam Canaletto, The portico with a lantern, from the series ‘Vedute’, circa 1740 xe2x80x93 1744.
Dante Gabriel Rosetti, Monna Vanna, 1866.
El Anatsui, Sacred moon, 2007.
Fernand Lxc3xa9ger, Woman holding a vase (Definitive state), 1927.
Giacome Favretto, Piazza San Marco, 1849 – 1887.
John Davis, Evolution of a fish: Traveller, 1990.
Katherine Criss, Emerging: a tribute to Magritte, 2005.
Louise Bourgeois, Cell (Glass spheres and hands), 1990 xe2x80x93 1993.
Marlene Dumas, The Teacher (Sub A), 1987.
Marlo Pascual, Untitled, 2010.
Moyo Ogundipe, Mami wata, 1999.Mami wata: is een godin of geest vaak afgebeeld als meermin.Vaak met een slang.Bekend aan de westkust van Afrika en het Caribisch gebied.Rond deze figuur zijn associates van geluk, welvaard, schoonheid enz.
Pablo Picasso, Cavalier and cheval, 1949-1971.Ruiter en paard.
Pierre Soulages, One Oliver Plaza, 1968.
Shary Boyle, Burden, 2009.
Utagawa Kuniyoshi, Fishermen at Teppozu, early 1830.
Willard L. Metcalf, Kalmia, 1905.
Zhang Huan, The Kuomintang, 2007.
Alfred Stieglitz, Fountain, Photograph of assisted readymade by Marcel Duchamp, 1917.Wat me bij dit urinoir van Marcel Duchamps,een van de bekendste schandalen in de kunstgeschiedenis,nog nooit was opgevallen is dat het werk ondertekent is door R. Mutt.Waarschijnlijk heb ik naar deze Readymade nog nooit echt gekeken.Maar daar zit het verhaal achter dat Duchamps dit werk inzond,anoniem, naar een tentoonstelling waarbij hij zelf in de jury zat.Het werk werd ervaren als een belediging van de juryen de tentoonstelling en veroorzaakte een schandaal.
Bruce Nauman, Waxing Hot from the portfolio ‘Eleven color photographs’, 1966xe2x80x9367-1970-2007.Beetje ingewikkelde jaartallen bij de foto.Waarschijnlijk gaat het om de datums waarop de foto’s gemaakt zijnen de publicatiedatum van het genoemde portfolio.Hete was aanbrengen op een sculptuur dat het woord ‘Heet’vertegenwoordigt en dat in rood is uitgevoerd.De hele foto heeft helemaal een rode gloed.Het aanbrengen van was is een beweging, iets dat tijd nodig heeft,dat is haast in tegenspraak met fotografie waarin je de tijd ‘bevriest’.Ik weet eigenlijk niet of het hier afgebeelde ‘beeld’ eigenlijk wel bestaatin de zin dat het ergens in een gallerie of museum te zien is.Waarschijnlijk niet.Bovendien is de fotograaf in dit geval ook de kunstenaar.
Christo, 441 Barrels structure The wall, 1968.Van Christo weten we wel zeker dat het werk niet meer bestaat.Zijn werken kennen een lange aanlooptijd van voorbereidingen vervolgens grijpen ze bepalend in op onze leefwereld.Ze vormen een barriere zoals bijvoorbeeld hier door een straat af te sluiten.Maar de foto voegt een nieuwe dimensie toe:de zwart/wit foto is deels ingekleurd.De gekleurde vaten maken de barriere nog duidelijkeren maken de foto attractiever om naar te kijken.Bij Christo is het wek altijd tijdelijk.Je kunst je de vraag stellen of zijn werk een vorm van landschapskunst isof zijn zijn werken ge-ensceneerde foto’s?Zijn de vaten, de opgestapelde vaten van 1968of de gemanipuleerde foto, het kunstwerk?De voorbereiding van de projecten van Christo hebben veel aspecten.Zo moet hij vaak proberen vergunningen of toestemming los te peuterenvan overheden en eigenaren.Daarnaast kosten de vaak monumentale werken heel veel geld.Om dat geld in te zamelen maakt hij schetsen of misschien isbovenstaande foto wel een fotomontagedie voor de geldinzameling is gemaakt.Een zwart/wit foto waar de vaten in worden geplaatsten vervolgens worden ingekleurd.Wat is nu het kunstwerk?De vaten op straat,de activiteiten die nodig zijn toestemming voor een dergelijk werk te krijgen,de voorstudies, de schetsen,de foto’s die gemaakt zijn van het werk?
Fischli Weiss, The Three Sisters, 1984.Fischli Weiss is een kunstenaarsduo.Schoenen, dingen die ons helpen te bewegen.Hier zijn ze door het wat wazige beeld en de belichtingversmolten tot een soort raderwerk.
Pablo Picasso, Frugal repast, 1904.
Pablo Picasso, Portrait of Olga in a fur collar, 1923.
Pablo Picasso, Head of Marie Therese, 1933.
Pablo Picasso, Weeping woman, state III, 1937.
Pablo Picasso, Bull, state IV, 1945.
Pablo Picasso, Bull, state VII, 1945.
Pablo Picasso, Bull, state XIV, 1945.
Francisco de Goya, The sleep of reason produces monsters, From the illustrated book ‘Los Caprichos’, 1797 – 1799.
Odilon Redon, The centaur, 1885 – 1900.
Paul Cezanne, Mercury after Pigalle, circa 1890.
Wilfredo Lam, Satan, 1942.
Yves Tanguy, The great mutation, 1942.
Alexander Bazhbeul-Melikian.Behalve de naam weet ik verder niets van deze schilder.
Ansel Adams, Autumn moon, Heigh Sierra Drom, Glacier Point, Yosemite, 1948.
Ansel Adams, Moon and Half Dome, Yosemite National Park, California, 1960.
Benedetto da Maiano, Madonna and Child with the young St John the Baptist, 1442 – 1497.
Edvard Munch, Girls on the jetty, 1912 – 1913.
Edvard Munch, The vampire, 1895.
Funerary stele of Zezen-nakht, Middle Kingdom, Dynasty 11, 2040 – 1991 BCE.
Luca Cambiaso, Holy Family, 1527 – 1585.
Roger Toty Peterson, Tropical birds (illustration for the world of birds), 1908 – 1996.








Kijken naar kunst, overzicht uit een lesprogramma van uitgeverij A. de Boeck.
Andrea Mantegna, Stufy of four Saints, 1456 – 1459.Het vakmanschap van oude meesters wordt niet alleen in hun schilderijen duidelijkmaar misschien wel met name in hun schetsen of voorstudies.
Attributed to Andrea Previtali, Head of a young woman, 1520 – 1525.
Bartolomxc3xa9 Esteban Murillo, Virgin and Child, Early 1650’s.
Fra Angelico, Sxc3xa9pulture des Saints Cxc3xb4me et Damien et de leurs trois frxc3xa8res, 1438 – 1440.De sprekende dromedaris is hier wel het hoogtepunt.
Henri Matisse, Bathers by a river, 1909 – 1917.Een speciaal werk in het oeuvre van Matisse.In de Verenigde Staten wordt dit nu tentoongesteldsamen met een serie uitgebreide rxc3xb6ntgenfoto’sdie aantonen dat Matisse hier in een periode van zo’n 7 tot 8 jaarregelmatig aan gewerkt heeft en dat in die tijd het schilderijveranderde van een schilderij in zachte kleurenen natuurlijke ronde vormen naar dit werk met veel minder kleureen een cubistische inslag.
Henry Moore, Reclining figure #26, 1948.Recent is ersteeds meer aandacht voor de schetsen van Moore.De aandacht voor zijn beeldhouwwerk neemt niet af.
Linda Connor, Muhammad Ali Mosque, Cairo, Egypt, 1989.In een tijd van botte reacties van de Mozart aan de Maasis het goed te laten zien hoe mooi een moskee kan zijn.
Paula Rego, School for little witches, 2009.
Philippe de Champaigne, Cxc3xa9phale et Procris dans un paysage, Vers 1630.
Rene Magritte, Les valeurs personnelles (Personal values), 1952.Wat zouden die persoonlijke waardes zijn?
Robert Ryman, Untitled, 1957.
Sumner W. Matteson, Antelope priests shaking rattles, 1901.
The Stonehenge, Salisbury Plain, England.
















































































De hele muur.
Detail van het dak.
Een witte en purperen (?) draak. In het midden een rotspartij.
Kleurenschema en kijkrichting van de draken.Als je naar de kleuren van de draken kijkt dan zie je een patroon.Ook de richting waarin de draken kijken kent een ritme.Op basis van mijn aantekeningen bij de foto’sheb ik het volgende overzicht gemaakt:
Kleurenschema en kijkrichting van de draken.De gele draak in het midden kijkt je frontaal aan.Dan heb je vier draken rechts en vier links.Van die twee maal vier draken kijken steeds drie drakennaar de centrale gele draak.Alleen de witte draak kijkt naar buiten.
De gele, meest rechtse draak voor de toeschouwers.Let op die mooie golven
Kop van de draak met hoorns, haren, voelsprieten en tanden.
Detail van de golven.
Detail van de wolken.
De centrale, gele draak die je frontaal aankijkt.
En ook van hem de pasfoto.
Howard Hodgkin, Home; home on the range, 2001 – 2007.Toeval bestaat niet.Afgelopen zondagavond bij Zomergasten.Ik had van de man nog nooit gehoord maar volgensMarijnissen was het een topper.Nu kwam ik vanochtend een afbeelding van hem tegennaar aanleiding van een tentoonstelling.En wat bleek, in oktober van dit jaar komt die tentoonstellingnaar, of all places, Tilburg:Museum de Pont.Daar moeten we na de vakanties dus naar toe.
Jackson Pollock, Untitled, 1946.
Marian Drew, Lorikeet with green cloth, 2006.
Mateo Lopes, Made to measure, 2010.
Paul Delvaux, The Iron Age, 1951.
Paul Gauguin, Auti te pape (Women at the river), Noa Noa suite, 1894.Houtgravure van Gauguin.
Paul Gauguin, Eve (The nightmare), 1899 – 1900.
Tristano di Robilant, Water Point, 2010.Ik ben niet zeker van wat me hierin nu precies treft.Dit glassculptuur heet Water point.Ik vertaal dat maar met smeltpunt.Het moment waarop ijs in water verandert.










Edvard Munch, Golgotha, 1900.














Edvard Munch, Starry night, 1922 – 1924.