Chinees porselein

Het is een wereld op zich zelf: Chinees porselein.
Er is erg veel van, veel is fantastisch mooi en van een hoge kwaliteit.
In het British Museum is er een aparte afdeling voor het Chinees porselein.
De kasten staan er eivol en waarschijnlijk hebben ze nog veel en veel meer.

158 DSC_4381DishWithElevenBoysArPlayWanliJingdezhen1573-1620

Dish with eleven boys at play, Wanli, Jingdezhen, 1573 – 1620. Het thema van deze schaal ” is een bekend thema in de Chinese kunst. In allerlei kunstvormen komt het terug.


157 DSC_4379 ServingDishWithFencaiPeachesJingdezhen1723-1735

Ook dergelijke afbeeldingen behoren bij de klassiekers: Serving dish with fencai peaches, Jingdezhen, 1723 – 1735.


Wikipedia:

Famille rose (known in Chinese as Fencai or Ruancai, meaning ‘soft colours’, and later as Yangcai meaning ‘foreign colours’) was introduced during the reign of the Kangxi Emperor (1654–1722), possibly around 1720. It used mainly pink or purple and remained popular throughout the 18th and the 19th centuries, also being widely adopted by European factories.

Famille rose enamel ware allows a greater range of colour and tone than was previously possible, enabling the depiction of more complex images, including flowers, figures and insects.

Dus Fencai slaat op de techniek die het mogelijk maakte veel genuanceerder,
een breder scala aan kleuren te gebruiken.
Het werd geïntroduceerd tijdens de regeringsjaren van Keizer Kangxi.

156 DSC_4377MoonFlaskYongzhengRegionJingdezhen1723-1735

In het klassieke China zijn de zon en de maan erg belangrijk. Dit flesje heet dan ook een maanfles of ‘Moon flask’. Prachtige afbeelding, heel verfijnd van kleur.


159 WP_20180909_11_42_03_Pro IncenseStickHoldersZhangzhouWhiteWare1600-1949

Twee wierrookbranders in de vorm van olifanten.Incense stick holders, Zhangzhou, White ware, 1600 – 1949. Beetje ruime datering.


Porselein met karakter

 photo WP_20170414_005.jpg


De reden voor een bezoek aan Den Haag was de tentoonstelling
Porselein met karakter.
Het is een van ten minste 4 tentoonstellingen in Nederland,
deze zomer, die als onderwerp iets met China te maken hebben.

Twee van die tentoonstellingen bezocht ik vandaag.
In beide gevallen moet ik zeggen dat het hele mooie
tentoonstellingen zijn maar dat beide geen catalogus uitbrengen
bij de tentoonstelling.
Niet eens de tekst van de voorwerpen op een losse folder.
Dat is erg jammer omdat je dan later niet nog eens terug kunt kijken
wat je precies gezien hebt en wat de context is van de voorwerpen.

De Nederlandse tekst van de tentoonstelling in het Gemeentemuseum
rammelt overigens nogal eens een keer.
Jammer dat niemand de moeite genomen heeft die tekst nog eens na te lezen
voor dat hij op de muur wordt aangebracht.

De tentoonstelling in Den Haag is een mooie mix van voorwerpen
uit eigen collectie, van andere musea of verzamelingen en van
klassieke voorwerpen en nieuwe, eigentijdse projecten.
Het gaat bij deze tentoonstelling om wat de voorwerpen ons te vertellen hebben.
Dus niet zo zeer het gebruik of het maakproces maar het verhaal staat centraal.

Helaas zijn mijn foto’s niet zo mooi als wat je mag verwachten
van een catalogus en is mijn selectie ook echt ‘mijn selectie’.
Je zult dus zelf moeten gaan kijken om te zien of er nog mooiere
voorwerpen te zien zijn en dat zou ik zeker doen.
Want ondanks mijn opmerkingen vond ik het een goede tentoonstelling.

 photo WP_20170414_006ChristianaVignatelliBruniLostInSound2016Steengoed.jpg

Christiana Vignatelli Bruni, Lost in Sound, 2016, steengoed (ik vermoed dat men aardewerk bedoeld). Bewust heb ik de foto gemaakt op een moment dat ik tussen de kolommen door loop. Dat is immers de bedoeling. Ga het proberen!

 photo WP_20170414_021TekstChristianaVignatelliBruniLostInSound2016Steengoed.jpg


‘Lost in sound’ is een interactief geluidssculptuur.
Zes bamboe-achtige cilinders van verschillende groottes
splijten de ruimte, zoals ook penseelstreken van inkt
hun sporen op papier markeren.
Elke kolom is verbonden met een specifiek muziekpatroon
dat wordt geactiveerd zodra iemand de kolom benadert.
Zo wordt als het ware een ‘akoestisch landschap’ gecreëerd.
Elk onderdeel van de kolom dient als een resonant voor
het geluid dat ontsnapt via gaten aan de basis en aan de top van de cilinders.

Dit werk is in 2016 gemaakt tijdens een werkperiode
van Christina Vignatelli Bruni in het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in Oisterwijk en gerealiseerd met technische ondersteuning van het FabLab Unterwelt in Rome.
Momenteel studeert Vignatelli Bruni aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag.

 photo WP_20170414_007DavidDerksenOscillationPlates2013.jpg

David Derksen, Oscillation Plates, 2013.

 photo WP_20170414_008TekstDavidDerksenOscillationPlates2013.jpg


Bij het kalligraferen op de Taoistische manier wordt de Tao via het penseel in ‘Qi’ uitgedrukt.
‘Dào’ betekent letterlijk ‘de weg’ en kan gezien worden
als de stroom van het universum en ‘qi’ is de metafysische energie die alle levende wezens in stand houdt.
De strepen die door de slinger zijn gemaakt om deze borden te decoreren verraden verborgen patronen van de natuur.

De pendule wordt gevuld met een zwart glazuur en stroomt in een dunne lijn over de borden.
Het resulterende patroon is een samenspel van de natuurwetten van een slingerbeweging veroorzaakt door de zwaartekracht, en de willekeurige inbreng van de persoon die de slinger in beweging zet.

 photo WP_20170414_009KomMetKeizerlijkeDraakEnSanskriet-inscriptieWamli1573-1620CollectieEdwinVanDrecht.jpg

Kom met keizerlijke (tel de 5 vinders) draak en sanskriet-inscriptie, Wanli-periode 1573 – 1620, Collectie Edwin van Drecht.

 photo WP_20170414_010MisschienVolgendeKeerEvenDeTekstOpDeTentoonstellingNalopenKomMetKeizerlijkeDraagDraakEnSankrietSanskriet-inscriptieWamli1573-1620CollectieEdwinVanDrecht.jpg

Zo hangt de toelichting in het museum: met ‘Draag‘ in plaat van ‘Draak’ en ‘Sankriet’ in plaats van ‘Sanskriet’.


 photo WP_20170414_011BordSunzhi-periode1644-1661.jpg

Bord, Sunzhi-periode, 1644 – 1661.

 photo WP_20170414_012TekstBordSunzhi-periode1644-1661.jpg


‘Men draait zich om, wijzend op de weg voor de terugreis,
kruist het veld verdwijnt in de dichte mist.’

Dit is een bewerking van het verhaal over een Taoistische persoon in Volume 14 van de ‘Verhalen om Mensen te Verlichten’ van Feng Menglong (1574 – 1646).
Zijn werk wordt beschouwd als cruciaal in de ontwikkeling
van geschreven spreektaal in Chinese fictie.
In tegenstelling tot andere auteurs die de neiging hadden
het belang van vrouwen te negeren, beschreef Feng Menglong vrouwen als sterk en intelligent.

 photo WP_20170414_013Onsterfelijk.jpg

Onsterfelijk.

 photo WP_20170414_014OnsterfelijkeFiguren.jpg


Onsterfelijke Figuren

China is lang geobsedeerd geweest door onsterfelijkheid.
Zoals de eerste Chinese keizer Qin, die waarschijnlijk aan een kwikvergiftiging overleed, stierf menig keizer aan medicijnen die zouden helpen een eeuwig leven te behalen. De komst van het taoisme hielp deze traditie in stand te houden door verhalen te vertellen over hoe onsterfelijkheid bereikt kon worden.
De taoistische overleveringen verzamelden hun eigen groep
van de acht onsterfelijken die allen een manier hadden gevonden om de dood voor altijd te vermijden.

De onsterfelijken kunnen herkend worden aan de attriburen die zij bij zich dragen zoals de perzik van onsterfelijkheid of de kallebas. Laozi, een van de stichters van het taoisme, kan bijvoorbeeld herkend worden als portrettering van zijn bijnaam ‘Oude Langoor’, omdat ‘Lao’ oud betekent en ‘langoor’ een symbool is van een lang leven.

De attributen van de onsterfelijken worden vaak ook alleen
afgebeeld en worden zo zelfs emblemen die de ‘acht verscholen onsterfelijken’ heten.
Als een groep vertegenwoordigen ze het taoisme maar
symboliseren ze ook geluk. Door hun nauwe relatie met de
taoistische goden Fu (welvaart) en Shou (lang leven),
worden ze vaak allemaal samen afgebeeld.

 photo WP_20170414_015JelleMastenbroekSplendourLender2012.jpg

Jelle Mastenbroek, Detail van de pronkkast Splendour Lender, 2012.

 photo WP_20170414_016TekstJelleMastenbroekSplendourLender2012.jpg

Status is altijd onderdeel geweest van het leven.
Het weerspiegelt een bepaald prestige en toont onze positie in de maatschappij.
Door te pronken met bezittingen voelen we ons bevoorreacht, gerespecteerd en van belang voor de samenleving.

In Nederland werd status onder meer onderstreept door te pronken met de mooiste porseleinen sierstukken in porseleinkasten.
Deze muziekkast ‘Splendour Lender’ is geinspireerd op de historische pronkkast en reflecteert op status in de huidige tijd.
Hoe belangrijk is de status in een periode van afbrokkelende morele standaarden?
In tijden waarin geld een doel op zich lijkt te worden?
Met dit project geeft Jelle Mastenbroek uitdrukking aan het werkelijk karakter van geld en het echte verhaal achter status: geluk.

‘Splendour Lender’ brengt porselein tot leven en laat de
oorspronkelijke functie zien van geld als medium om goederen en diensten uit te wisselen.
Werp een euromunt in de kast en beleef een vrolijk moment.
De ‘Circel van geluk’ blijkt oneidig want na gebruik
wordt het muntstuk aan u teruggegeven.

 photo WP_20170414_015JelleMastenbroekSplendourLender2012Detail.jpg

Bij mij ging het mis. De euro’s bleven in de pronkkast hangen. Het porselein kwam maar heel kort tot leven en de muziek werd niet afgemaakt. Daarnaast kreeg ik mijn geld niet terug. Gelukkig was er even later een bezoeker die meer geluk had en de ruimte werd gevuld met muziek.


 photo WP_20170414_018KomZhangzhouWanli1573-1620toewijdinglinksIntegriteitrechts.jpg

Kom, Zhangzhou, Wanli, 1573 – 1620. ‘Toewijding’ is denk ik het linkse karakter dat je deels kunt zien en rechts staat denk ik ‘Integriteit’.

 photo WP_20170414_017KomZhangzhouWanli1573-1620.jpg


De karakters op deze kom zijn afkomstig uit ‘De Analecten van Confucius’ en vertegenwoordigen ‘zijn vier dingen die Confucius ons geleerd heeft’:
= letters (kennis)
= ethiek (loopbaan)
= toewijding (trouw)
= integriteit (waarachtigheid)

 photo WP_20170414_019NLToelichtingKloptNietHelemaalWushuangPuPorseleinendekselkomEnSchotel19eEeuwCollectieFamilieFei.jpg

Ook hier klopt de toelichting niet helemaal. Het moet zijn: Wu Shuang Pu, Porseleinen dekselkom en schotel, 19e eeuw, Collectie Familie Fei. Over de schrijfwijze van Chinese namen kun je van mening verschillen maar de kom staat echt niet op de schotel. De Engelse toelichting zegt dat ook niet.


 photo WP_20170414_022VasteCollectieGemeenteMuseumSchotelMetDraakEnVlammendeParelQingDynastieQianlongPeriode1736-1795.jpg

Uit de hoogtepunten van de eigen collectie van het Gemeentemuseum: Schotel met draak en vlammende parel, Qing Dynastie, Qianlong periode, 1736 – 1795.

 photo WP_20170414_022VasteCollectieGemeenteMuseumSchotelMetDraakEnVlammendeParelQingDynastieQianlongPeriode1736-1795Detail.jpg

Detail van vorige foto. Die draak ligt zo prachtig in de schotel.


 photo WP_20170414_024PotTzuChouPeriode960-1269GemaaktDoorEenUitzonderlijkPersoon.jpg

Pot, Tzu Chou-periode 960 – 1269, Gemaakt door een uitzonderlijk persoon. Wie die persoon dan is weet ik niet. Verdere toelichting ontbrak helaas. Maar ik vond de vorm en kleur van het voorwerp prachtig!


China reisverslag / travelogue 34

Toen ik in de Verboden Stad was kwam ik ook langs souvernierwinkels.
Daar zag ik een mooi boek liggen.
Het is niet echt een catalogus, dat kan bijna niet.
Er zijn zoveel kunstvoorwerpen in de Forbidden City,
Dat past allemaal niet in een boek.


The Palace Museum.


Het boek dat ik zag is uit twee delen opgebouwd.
Deel 1 leidt je door de Verboden stad met heel veel foto’s.
Een aantal van die foto’s waren al eerder op mijn web log te zien.
De zonovergoten Verboden Stad, De Verboden Stad in de sneeuw enz.

Deel 2 leidt je door de enorme hoeveelheid voorwerpen die in de Stad
bewaard worden en te zien zijn.
De organisatie van het Paleis Museum (Palace Museum)
is opgezet aan de hand van de type voorwerp.
Zo zijn er mensen die zich bezig houden met de handschriften en boeken.
Andere met jade, bamboe en houtsnijwerk.
Ik zag dat er per afdeling boeken zijn die meer op een catalogus lijken
maar deze uitgaven zijn te groot in aantal en duur.


Boek over het Paleismuseum, Beijing, Verboden Stad.


Ik heb geprobeerd om van al die afdelingen tenminste 1 hoogtepunt
in deze log op te nemen.
Ik heb heel veel gezien die dag in de Verboden Stad
maar ik weet niet meer of ik alle voorwerpen in het boek
ook daadwerkelijk gezien heb.
Maar dat doet voor de kijker niets af van de schoonheid, de verfijning,
de cultuur of het vakmanschap dat van de voorwerpen afstraalt.


Ivory carving of the pleasures of court ladies in twelve months, Qianlong period of the Qing dynasty, 1736 – 1795.

Dit is een deel van twaalf uit ivoor gesneden voorstellingen.
Onderwerp is het leven van de hofdames.
Er is door meerdere kunstenaars aan gewerkt.
Van de medewerkers worden er vijf met naam genoemd:
Chen Zuzhang, Gu Pengnian, Chang Cun, Xiao Hanzhen en Chen Guanquan.
Een zeer kunstig werk. Let eens op de visjes in het water
of de kleding van de dames op het volgende detail.

Carving of the pleasures of court ladies (detail), Qianlong period of the Qing dynasty, 1736 – 1795.


Dai Jin, Travelers through mountain passes, Ming dynasty, 1389 – 1462.

Wikipedia:

Dai Jin (1388 – 1462) is noted as the founder of the Zhe School of Ming dynasty painting. He began his life in Hangzhou. Although he studied painting as a boy his initial occupation was carpentry.

Nederlandse vertaling/samenvatting:
Dai Jin wordt gezien als de grondlegger van de Zhe school van de Mingdynastie.
Hij is geboren in Hangzhou en ondanks dat hij werd opgeleid als schilder
In zijn jeugd, was aanvankelijk timmerman zijn beroep.

Dit schilderij is een rol die bedoeld is om opgehangen te worden.
Fascinerend vind ik de gewoonte om op het schilderij stempels
aan te brengen.
Ook komt het voor dat een voorstelling gecombineerd wordt met een tekst.

Dai Jin, Travelers through mountain passes (detail).


Daya Zhai, Draft of flower pot with design of wintersweet and Camellia, Guangxu period of the Qing dynasty, 1875 – 1908.

Weer een tekening, maar dit keer betreft het een schets
voor een afbeelding op een bloempot.

“Wintersweet” op Neerlandstuin.nl:

Chimonanthus is een van de vroege voorjaarsbloeiers. De bleekgele bloemen verspreiden een plezierige geur. De Engelsen voerden de struik in 1766 in uit China. De struik verwierf daar al snel de bijnaam ‘winter sweet’.
De wasachtige bloemen hangen de hele winter aan kale takken.
Chimonanthus praecox is inheems in China. Hij groeit in het gebergte van Sichuan en Hubei tot op een hoogte van 3.000 meter.

“Camelia” op Neerlandstuin.nl:

Camellia, roos uit het verre oosten.
Camellia staat al heel lang in de belangstelling. In China, waar de meeste soorten van nature groeien, worden nog steeds soorten van het geslacht ontdekt. Bloemkleur: rood.

Daya Zhai, Draft of flower pot (detail).

Maar wat voor vogel is dat nu?

Daya Zhai porselein werd gemaakt voor het dagelijks gebruik
door de Keizer.
Bij iedere schets staat vermeld op wat voor voorwerp de afbeelding
is aangebracht, de vorm van het voorwerp, kleur
en het aantal dat er uiteindelijk van gemaakt werd.


Unknown, Blue and white covered porcelain jar with red engraving, Yuan dynasty, 1271 – 1368.

Ik ga kriskras door het boek.
Niet gehinderd door stijl, tijd, paginanummer of wat dan ook.
Deze pot vond ik zo mooi omdat de centrale afbeelding,
qua kader en invulling, ook vaak te zien is als wandversiering
in bijvoorbeeld de Verboden Stad.


Champleve, enamel ox shaped zun (wine vessel), Qianlong period of the Qing dynasty, 1736 – 1795.

Encyclo.nl:

Champleve
bijzondere emailtechniek, waarbij het email in uitgespaarde holten wordt gegoten.

Een ‘zun’ is een wijnvat.
Je ziet hier een veel voorkomende versiering op Chinese voorwerpen:
wolken. Wolken omringen vaak ook de Draak of de Phoenix.
Op het voorwerp op de rug van de os staat:
“de stijl van de oudheid in de Qianlong regeerperiode”.


Unknown, Gilt silver covered Kapala bowl, Qing dynasty.

Dit is een heel bijzonder voorwerp.
Ik had nog nooit van een “Kapala bowl” gehoord.

Wikipedia:

A kapala (Sanskrit for “skull”) or skullcup is a cup made from a human skull used as a ritual implement (bowl) in both Hindu Tantra and Buddhist Tantra (Vajrayana). Especially in Tibet, they were often carved or elaborately mounted with precious metals and jewels.

Het woord Kapala kom van het woord in Sanskriet voor schedel.
Een Kapala bowl is een “schedelkom”. Vooral de Tibetaanse uitvoeringen
waren rijk uitgesneden, op een voetstuk geplaatst
en versierd met dure metalen en juwelen.

Het is een ritueel voorwerp dat vooral in het Tibetaans Boeddhisme
gebruikt werd/wordt(?). Verguld zilver.
Na de begrafenis van een persoon kon zijn schedel gebruikt worden
om tot een dergelijke kom te worden bewerkt.
Daar ging een selectieproces en een aantal rituelen aan vooraf.


Unknown, Gui (food container) to worship ancestors, Middle period of the Western Zhou dynasty.

De enige betekenis die ik lang geleden al kende van het woord GUI
was Graphical User Interface (ik werk in de automatisering).
Maar in de Chinese wereld van de bronzen staat een Gui voor
een pan of ketel om eten in te bewaren.

Gui, “twisted dragon design”.

De afbeelding op de voet wordt het “twisted dragon design” genoemd.
Zeg maar de gedraaide draak.

Gui, handvat.


Unknown, Mink winter crown, Qing Dynasty.

Winterkroon gemaakt met minkbont.


Unknown, Openwork polychrome porcelain vase with design of Phoenix among clouds, Wanli period of the Ming dynasty, 1573 – 1620.

Opengewerkt, meerkleurig porseleinen vaas met als afbeelding
de feniks omringd door wolken.
Mocht je nu denken waar zit die Phoenix of Feniks.
Op de volgende afbeelding heb ik het symbool voor de keizerin,
de feniks, proberen te isoleren.

Openwork polychrome porcelain vase with design of Phoenix among clouds (detail).

Los van de afbeelding en het feit dat de vaas opengewerkt is
is dit stuk bijzonder omdat dit niet in een keer gemaakt is
maar uit verschillende stukken bestaat,
die in het productieproces uiteindelijk zijn samengevoegd.
De kleuren bevatten email dat bovenop het glazuur is aangebracht en
andere die juist onder het glazuur zijn aangebracht.


Unknown, Painted enamel bowl with design of bird playing in peony flowers, Yongzheng period of the Qing dynasty, 1723 – 1735.

Naast de afbeelding van een fazant (denk ik) tussen pioenrozen
staat er ook een gedicht op deze kom.
Een paar regels van het gedicht van Han Zong’s gedicht
Ode aan de pioenrozen.
Het gedicht dateert uit de Tang dynasty.

Neerlandstuin.nl:

Pioen is een plant voor de eeuwigheid Er zijn tientallen soorten van het geslacht Paeonia bekend, vandaar dat aan een indeling ervan niet valt te ontkomen. Zo zijn er enkel- en gevuldbloemige soorten, struikpioenen en kruidachtige pioenen. Paeonia lactiflora hybr. ‘Edulis Superba’ is een gevuldbloemige soort Nieuwe cultuurvarieteiten van de pioen zijn ontstaan door hybridisatie (kruising van soorten). De pioen is al lang in cultuur, ook voor de tuin. Het is nog steeds een belangrijke snijbloem. Van oorsprong komt de plant uit China en Japan.

Het emaille werd vanuit het Westen ingevoerd rond 1728.
Al snel waren de Chinese vakmensen meesters in deze techniek.


Unknown, Sandelwood imperial seal, Qing dynasty, By Quinlong mentioned as one of the 25 treasures, 1644 – 1746.

Dit voorbeeld van de grote Chinese zegels
hebben een grote aantrekkingskracht op mij.
In 1746 kiest Qianlong 25 zegels uit de voorafgaande dynastieen
en betitelde die als de 25 schatten.
Ze symboliseren de keizerlijke macht.

Afdruk van de zegel.

Dit is de afdruk die gemaakt kon worden met bovengenoemd zegel.
Er zijn Chinese en Manchurische karakters te zien.


Unknown, Twelve node Cong with magic figures and incantations, New stone age, Liangzhu culture, 3400 – 2250 BCE.

Ik zag een dergelijk voorwerp onlangs nog in Brussel
op de tentoonstelling “Zoon van de Hemel”.
De buitenkant is vierkant terwijl de binnenkant
circelvormig is uitgehakt/geboord.
Het voorwerp is vier tot vijf duizend jaar oud en is gemaakt van jade.


Wu Zhifan, Boxwood brush holder carved with design of reporting a victory, Beginning period of the Qing dynasty, 1662 – 1722.

Een houder voor kwasten gemaakt uit Buxus-hout
en rozenhout voor de voet en mond.
De afbeeldingen zijn gesneden uit bamboe.
De afbeelding toont drie mannen die zitten te schaken
terwijl op een andere afbeelding twee mannen te paard
het bericht van een overwinning komen brengen.

Wu Zhifan, Brush holder (detail).


Zhang Cheng, Carved red lacquer plate with design of gardenia flowers, Yuan dynasty, 1271 – 1368.

Deze lacquertechniek mag niet ontbreken in dit overzicht.
een ‘gardenia’ of jasmijnbloem.


Editor: Wang Renxu; Copiist: Wu Cailuan, Kan Miu Bu Que Qie Yun.

Kan Miu Bu Que Qie Yun=
Fouten herstellen, het ontbrekende aanvullen
en het ritme maken.
Het werk gaat over de Chinese taal, fonologie.

De afbeelding is het kleinst en dat komt
omdat hij over twee pagina’s in het boek staat afgebeeld.
De afbeelding toont een heel bijzonder boek.
Het is de ‘missing link’ tussen de Chinese boeken die werden opgerold
en de ingebonden boeken.
De tekst is nog op een rol maar er zijn al meerdere lagen.
De eerste pagina zit aan beide kanten aan een rol vast.
de drieentwintig volgende bladen zitten alleen rechts vast.
Om de twee pagina’s worden de bladen steeds een centimeter korter.

Zelfde boek maar dan verticaal.


Het boek heb ik uiteindelijk niet in de Verboden Stad gekocht.
Ik vond het te zwaar een hele dag mee te dragen en besloot dus
om bij het verlaten van de stad het boek te kopen.
Alleen toen ik de Verboden Stad uit moest (sluitingstijd)
waren de winkels al dicht.
In een Engelstalige boekwinkel in het centrum van Beijing
heb ik later het boek alsnog kunnen kopen.