los paisajes del pintor de la luz – de landschappen van de schilder van het licht

DSC02586MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte

Het bisschoppelijk paleis van Malaga of Palacio Episcopal, Málaga Centro de Arte, is een prachtig gebouw. Je kunt er als het ware niet omheen. Het gebouw staat naast de kathedraal in het centrum van Malaga. in 2014 bezochten we het voor het eerst en in 2019 gingen we er weer op bezoek. Volgens mij is er wel wat veranderd als het gaat wie het gebouw beheert. Maar ik weet dat niet zeker. De gevel is fel gekleurd en in het midden, op de eerste verdieping, daar waar je een balkon of groot raam zou verwachten, is een Piëta te zien. Wie het beeld gemaakt heeft en wanneer, kan ik niet vinden.


DSC02586MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArtePieta

De Piëta in een winterzonnetje.


DSC02587MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArteBovenaanzichtTuin

Het gebouw heeft een Arabisch aandoende tuin met hele mooie tegeltableaux. Ook in 2014 maakte ik er foto’s. Maar door issues met Photobucket, mijn vorige hostingpartij voor foto’s, neem ik de foto’s van 2019 allemaal op.


DSC02588MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArteInterieur

Binnen is het paleis ook erg mooi. De ruimtes worden gebruikt voor tentoonstellingen. Er waren er twee: een met moderne kunst en een met werken van Joaquin Sorolla y Bastida. Deze laatste schilder zou ik een soort van impressionist noemen. Hij leefde van 1863 – 1923. Hij is een tijdgenoot van Vincent van Gogh (1853 – 1890) en Edvard Munch (1863 – 1944). Of deze schilders elkaar of elkaars werk kenden weet ik niet.


DSC02589MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte

Maar eerst de tegels uit de prachtige tuin.


DSC02590MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte


DSC02591MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte


DSC02592MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte


DSC02593MalagaPalacioEpiscopalMálagaCentroDeArte


DSC02598MalagaPereLloberaTodoHiper2016OleoSobreLienzo

De moderne kunstwerken waren heel uiteenlopend van materiaal, stijl en techniek. Deze vond ik erg goed passen bij de jaarovergang in Nederland: Pere Llobera, Todo Hiper, 2016, oleo sobre lienzo (olieverf op canvas). Todos Hyper betekent ‘Allemaal hyper’.


Niet iedereen kent misschien Joaquin Sorolla.
Deze Spaanse schilder kreeg best veel aandacht bij internationale kunstveilingen
de afgelopen jaren. De prijzen voor zijn werk gaan van
een half tot anderhalf of twee miljoen euro.
Dat zegt niet alles, natuurlijk.
De afgelopen jaren waren er met enige regelmaat, werken van hem te zien
in mijn serie ‘Kunstvaria’.
Hier laat ik eerst wat werken volgen van de ruim 100 die nu in Malaga te zien zijn.
Ik heb geen foto’s gemaakt op de tentoonstelling, Tierra Ardentro (Binnenlands?).
Er liepen zoveel schrikaanjagende bewakers rond, dat ik dat maar
uit mijn hoofd gelaten heb.
Gelukkig was de catalogus goedkoop (en helemaal in het Spaans, jammer genoeg).
Na de werken van de tentoonstelling volgen de werken die ik over de jaren
al eens op mijn weblog heb getoond.

JoaquinSorollaYBastidaPaisajaDeSanSevastianOleoSobreLienzo1911

Joaquin Sorolla y Bastida, Paisaja de San Sebastian (het landschap van San Sebastian), oleo sobre lienzo, 1911. Edvard Munch had dit kunnen schilderen.


JoaquinSorollaYBastidaElBanoDeLaReinaValsainOleoSobreLienzo1907

Joaquin Sorolla y Bastida, El baños de la reina, Valsain. Oleo sobre lienzo, 1907. Dan ben je echt een ‘schilder van het licht’.


JoaquinSorollaYBastidaLaCatedralDeBurgosOleoSobreLienzo1910

Joaquin Sorolla y Bastida, La catedral de Burgos, oleo sobre lienzo, 1910.


JoaquinSorollaYBastidaVendimiandoJerezOleoSobreLienzo1914

Dit is de eye catcher van de tentoonstelling. Dit schilderij staat ook op de omslag van de catalogus. Joaquin Sorolla y Bastida, Vendimiando (de oogst), Jerez. Oleo sobre lienzo, 1914.


JoaquinSorollaYBastidaTiposDeLaAlcarriaOleoSobreLienzo1912

Sorolla maakte een serie schilderijen van de typische klederdracht en de mensen uit de verschillende regio’s van Spanje. Op de tentoonstelling is een groot aantal van die serie te zien. Dit is Joaquin Sorolla y Bastida, Tipos de la Alcarria, oleo sobre lienzo, 1912.


DSC02634SorollaTierraAdentro

De catalogus.


Dan volgen hier de werken die ik de afgelopen jaren
al een keer van Joaquin Sorolla heb getoond, in willekeurige volgorde:

JoaquínSorollayBastidaAndalucíaTheRound-Up1914

Joaquín Sorolla y Bastida, Andalucía – The Round-Up, 1914.


JoaquinSorollayBastidaNiñaEnLaPlaya1910

Joaquin Sorolla y Bastida, Niña en la playa, 1910.


JoaquinSorollaIdilioEnElMar1908

Joaquin Sorolla, Idilio en el mar, 1908.


JoaguinSorollaYBastidaOtraMargaritaAnotherMarguerite1892

Joaquin Sorolla y Bastida, Otra Margarita (Another Marguerite), 1892.


JoaquinSorollaCosiendoLaVela1896

Joaquin Sorolla, Cosiendo la vela, 1896.


JoaquínSorollaNiñaEntrandoEnElBaño

Joaquín Sorolla, Niña entrando en el baño, 1915.


JoaquínSorollaTheBaptism1900

Joaquín Sorolla, The baptism, 1900.


JoaquinSorollaTheWhiteBoatJávea1905

Joaquin Sorolla, The white boat, Jávea, 1905.


JoaquinSorollaYBastidaUnHebreo1898

Joaquin Sorolla y Bastida, Un Hebreo, 1898.


JoaquinSorollaYBastidaViejoPescadorEnUnaBarca(OldFishermanInABoat)1895

Joaquin Sorolla y Bastida, Viejo pescador en una barca (Old fisherman in a boat), 1895.


Kunstvaria

GustaveCaillebotteVoiliersAuMouillageSurLaSeineAArgenteuilSailboatsAtAnchorOnTheSeineAtArgenteuil1883OilOnCanvas

Gustave Caillebotte, Voiliers au mouillage sur la Seine, a Argenteuil (Sailboats at anchor on the Seine at Argenteuil), 1883, oil on canvas.


JamesMcNabbComposure2017SculptedCompoisitionInWalnut

James Mc Nabb, Composure, 2017, sculpted compoisition in walnut.


MichaelBrennand-WoodFacebookTheHoneyTrap

Michael Brennand-Wood, Facebook – The Honey Trap.


BruceRaeFern2017

Bruce Rae, Fern, 2017, photograph.


EdvardMunchGirl'sHeadAgainstTheShore1899DetailColorWoodcut

Edvard Munch, Girl’s head against the shore, 1899, detail of a color woodcut.


RembrandtVirginAndChildWithTheCatAndTheSnake1654Etching

Rembrandt, Virgin and Child with the cat and the snake, 1654, etching.


JozefIsraëlsSchetsVoorSchilderijMetAlsOnderwerpDavidEnSaul1899

Jozef Israëls, Geschilderde schets voor een schilderij met als onderwerp ‘David en Saul’, 1899.


Kunstvaria

Een klein maar fijne kunstvaria.

 photo EdvardMunchTheSickChildI1896Ets.jpg

Edvard Munch, The sick child I, 1896, print.


 photo JulesOlitskiEternityDomain1989Water-basedAcrylicOnCanvas.jpg

Jules Olitski, Eternity domain, 1989, water-based acrylic on canvas.


 photo MartinKippenbergerBitteNichtNachHauseschicken1983OumllAufLeinwand.jpg

Martin Kippenberger, Bitte nicht nach Hause schicken, 1983, öl auf leinwand.


 photo PabloPicassoToreandoALaVeronicaFromTheBookLaTauromaquia1959.jpg

Pablo Picasso, Toreando a la Veronica, from the book La Tauromaquia, 1959.


Kunstvaria

 photo AristideMaillolTwoYoungGirls1891OilOnCanvas.jpg

Aristide Maillol, Two young girls, 1891, oil on canvas.


 photo ChemaMadozUntitled1994.jpg

Chema Madoz, Untitled, 1994.


 photo ChiefJosephWarrShir1877.jpg

Chief Joseph war shirt, 1877.


 photo EdvardMunchAngst1896Signed1897Woodcut.jpg

Edvard Munch, Angst, 1896, signed in 1897, woodcut.


 photo EmilNoldeBauernrosenUndRudbeckienWatercolorOnPaper.jpg

Emil Nolde, Bauernrosen und Rudbeckien, watercolor on paper.


 photo GerardMosseacutePaperPaintingC32008-2013OilAndGraphiteOnVellumMountedOnPaper.jpg

Gerard Mosse, Paper painting C 3, 2008 – 2013, oil and graphite on vellum mounted on paper.


 photo GrandCanalInVenicefromPalazzoFlanginiToCampoSanMarcuolaAbout1738GiovanniAntonioCanalKnownAsCanalettoOilOnCanvas.jpg

Giovanni Antonio Canal, known as Canaletto, Grand Canal in Venice from Palazzo Flangini to Campo San Marcuola, about 1738, oil on canvas.


 photo HenriMatisseJazz1947.jpg

Henri Matisse, Jazz, 1947.


 photo HughieODonoghueANeedForGardens2013ASeriesOf19WorksOnPaper.jpg

Hughie O’Donoghue, A need for gardens, 2013, a series of 19 works on paper.


 photo JamesNaresUntitledRoadPaintSeries2013ThermoplasticAndAcrylicOnLinen.jpg

James Nares, Untitled (Road paint series), 2013, thermoplastic and acrylic on linen.


 photo LynnChadwickStrangerIII1959Bronze.jpg

Lynn Chadwick, Stranger III, 1959, bronze.


Kunstvaria

Begin mei is er een veiling van impressionistische meesterwerken
bij Sotheby’s in New York.
Er zijn tussen de 71 werken ook twee Nederlandse inzenders.
Deze werken passen allemaal, stuk voor stuk,
in een museum.
Aangevuld met een beperkt aantal andere afbeeldingen en zie daar
de Kunstvaria van vandaag.

 photo EdvardMunchKystlandskapFraHvitstenCoastalLandscapeAtHvitsten1922OilOnCanvas.jpg

Edvard Munch, Kystlandskap fra Hvitsten (Coastal landscape at Hvitsten), 1922, oil on canvas.


 photo FernandLegerTroisFemmesALaTableRouge1921OilOnCanvas.jpg

Fernand Leger, Trois femmes a la table rouge, 1921, oil on canvas.


 photo GeorgesRoualtArlequinCa1956OilOnPaperLaidOnCanvas.jpg

Georges Roualt, Arlequin, circa 1956, oil on paper laid on canvas.


 photo KeesVanDongenAnitaLaGitaneApprivoissee1907-1908OilOnCanvas.jpg

Kees van Dongen, Anita (La gitane apprivoissee), 1907 – 1908, oil on canvas.

Ik ben benieuwd hoe lang dit schilderij mag blijven staan van Photobucket?


 photo MarcChagallLesCavaliers1928-1929GouachePastelAndColoredCrayonOnPaperLaidDownOnCardboard.jpg

Marc Chagall, Les cavaliers, 1928 – 1929, gouache pastel and colored crayon on paper laid down on cardboard.


 photo PabloPicassoSylvetteExecutedIn1954PaintedMetal.jpg

Pablo Picasso, Sylvette, executed in 1954, painted metal.


 photo PaulDelvauxElogeDeLaMelancoliePenelope1951-1952OilOnPanel.jpg

Paul Delvaux, Eloge de la melancolie (Penelope), 1951 – 1952, oil on panel.


 photo PierreBonnardCoupeEtCorbeilleDeFruits1944OilOnCanvas.jpg

Pierre Bonnard, Coupe et corbeille de fruits, 1944, oil on canvas.


 photo PietMondriaanChurchInZoutelandeKerkInZoutelande1909OilOnCanvas.jpg

Piet Mondriaan, Church in Zoutelande (Kerk in Zoutelande), 1909, oil on canvas.

Dit schilderij van Piet Mondriaan is toch fantastisch!


 photo VincentVanGoghEglogueEnProvence-UnCoupleDAmoureux1888OilOnCanvas.jpg

Vincent van Gogh, Eglogue en Provence – Un couple D’Amoureux, 1888, oil on canvas.


 photo VincentVanGoghPeasantWomanReelingYarn1885BlackChalkOnPaper.jpg

Vincent van Gogh, Peasant woman reeling yarn, 1885, black chalk on paper.

Vincent van Gogh, Boerin die een draad afwikkeld, zwart krijt op papier.


 photo ZoulikhaBouabdellahHobb22Love2010PowderCoatingPaintOnAluminum.jpg

Zoulikha Bouabdellah, Hobb 22 (Love), 2010, powder coating paint on aluminum.

Letters, of meer in het algemeen schrift, in een kunstwerk.
Dan ben ik je man.


Kunstvaria

Het was al weer even geleden.
De laatse Kunstvaria.
Hoog tijd dus voor een volgende editie.
Geniet!

Anita Klein, Angel with stars, linocut.


Camille Pissarro, The hay-makers, 1884, gouache and watercolor.


Domenico Giudi, Terracotta portrait bust of Saint Paul, circa 1660.


Domenico Giudi, Terracotta portrait bust of Saint Peter, circa 1660.


Edvard Munch, Street in Asgarstrand, 1901.


Edward Hopper, Lighthouse Hill, 1927, oil on canvas.


Gilt-bronze cloisonne enamel tiger waterpot and cover, Qianlong period (1735 – 1796).


J. M. W. Turner, Venice: the Bridge Of Sighs, 1840.


Kaarina Kaikkonen, Just a whisper of wind, 2011, shirts.


Marc Chagall, Blue Circus, 1950 – 1952, oil on canvas.


Martin Lewis, Dock workers under the Brooklyn Bridge, circa 1916 – 1918, aquatint and etching.


Nickolas Muray, Gloria Swanson, circa, 1925, gelatin silver print.


Pablo Picasso, Flower vase on table, 1942.


Roberto Almagno, Memoria, 1997 – 2000.


Rufino Tamayo, Watermelon slices, 1950.


Vincent van Gogh, Roses, 1890.


Edvard Munch, Kunsthal Rotterdam

De laatste week is ingegaan voor de tentoonstelling
over het werk van Edvard Munch.
De tentoonstelling is helemaal opgebouwd
met werken uit privecollecties.
Dat zijn schilderijen en litho’s die je normaal gesproken
helemaal niet te zien krijgt.
Vandaag op mijn weblog de werken die ik uit deze tentoonstelling
gekozen heb omdat ik ze van museale kwaliteit vind.
Dat is natuurlijk erg subjectief.
Trek dus naar Rotterdam om je eigen selectie te maken
en sla vier vliegen in 1 klap:
1. Edvard Munch
2. I promise to love you, Caldic collection
3. de fototentoonstelling VOODOO
4. Wim Oepts


De kassa staat nog op wintertijd. Een bezoek aan de Kunsthal is duur. 12,50 Euro voor een tentoonstelling is veel geld.


De catalogus. Gemaakt door Uitgeverij d’jonge Hond. De uitgaves van deze uitgeverij, voor zover ik die tot nog toe gezien heb, zijn steeds van hoge kwaliteit. Zo goed zelfs dat ik in de beoordeling of ik naar een tentoonstelling ga, laat meewegen of zij de catalogus gemaakt hebben. Nu niet zomaar een opsomming van de aanwezige werken. De schilderijen en litho’s worden prachtig in het hele oeuvre van de kunstenaar geplaatst.


Dan in alfabetische volgorde de werken die mij het meest trokken. Het verkorte perspectief in de boomstam. Vaak een uitdaging voor Munch. Edvard Munch, De gele boomstam, 1912, olieverf op doek (Europese collectie).


Een heel vroeg werk. De kleuren van een ondergaande zomerzon. In het echt nog veel warmer en mooier. Edvard Munch, De Tonbergfjord, 1888, olieverf op doek (Particuliere collectie).


Een veel later werk maar nog steeds die prachtige kleuren. Edvard Munch, Graanoogst, 1917, olieverf op doek (Europese collectie).


Een van de vele varianten op een van de centrale thema’s in het werk van Munch: Ziekte. Edvard Munch, Het zieke kind (in rose en rood), 1896, litho (Particuliere collectie).


Absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling. Algemeen wordt beweerd dat het beste werk van Munch voor 1900 is gemaakt. Dit is daarop zeker een uitzondering. Edvard Munch, Huilend naakt, 1914 – 1919, olieverf op doek (Sarah Cambell Blaffer Foundation, Houston).


Verrassend.Edvard Munch, Jonge visser uit Nice, 1891, pastel op papier, gelijmd op karton (Particuliere collectie, New York).


De beklemmende sfeer zoals in veel werken van Munch voorkomt rond de man-vrouw-relatie. Edvard Munch, Kus op het haar, 1915, houtsnede (Particuliere collectie).


Een Madonna. Edvard Munch, Madonna, 1896 – 1902, litho (Particuliere collectie).


Het verkorte perspectief en de beweging bij paarden. Een centraal thema bij Munch. Edvard Munch, Man met paard, 1918, olieverf op doek (Europese collectie).


Het fotografisch perspectief in zijn werk. Edvard Munch, Straat in Kragere, 1910 – 1911, olieverf op doek (Collectie Alexander M.S. Vik).


Deze voorstelling laat me niet los. Je ziet dat de vorm langzaam de regie overneemt. Bij Munch zie je dat vaak bijvoorbeeld bij de afbeelding van de maan. Vaak ook in combinatie met de kleur die dat ondersteunt. Zie bijvoorbeeld de laatste afbeelding in deze reeks. Edvard Munch, Vampier II, 1895, litho, houtsnede bewerkt met Oost-Indische inkt en schraapmes (Particuliere collectie).


De vorm en kleur nemen langzaam de regie over in dit schilderij. Het onderwerp van het schilderij is eigenlijk alleen nog maar de aanleiding om dit werk te maken. De vormen en kleuren gaan bijna hun eigen weg. Edvard Munch, Zomernacht in Studenterlunden, 1899, olieverf op doek (Collectie Perez Simon, Mexico).


 

Christian Krogh (Noors schilder en tijdgenoot van Edvard Munch over Munch)

Zijn schilderkunst, dat wil zeggen zijn blik, is anders dan bij andere kunstenaars. Hij ziet alleen het essentiele, en schildert daarom alleen het essentiele.

 


Het grafisch werk van uitgeverij De Jonge Hond is alleen aleen lust voor het oog:


Kunstvaria

24 kunstpareltjes.
Van alle tijden.
Geniet!


Alfred Stevens, In memoriam, 1858 – 1861.

Dit werk was hier al eens te zien maar het is zo prachtig.


Anselm Kiefer, Man under a pyramid, 1996.

Eigenlijk nooit lichtvoetig, altijd zwaar.


Battle of Pollilur, Seringapatam, Mysore, India, after 1780.


Dirck van Baburen, Singing young man, 1622, Oil on canvas.

Olie op doek.


Edvard Munch, Vampire II, Lithograph and woodcut in colors, 1895 – 1902.

Lithografie en houtsnede.


Elias Goldensky, Portrait of three women, circa 1915.

Twee hele mooie foto’s op een rij.
De techniek is de zogenaamde platinum print.
Eigenschap van deze techniek zijn de hele zachte tonen.


Frederick H. Evans, A sea of steps, Stairs to Chapter House, Wells Cathedral, 1903, Platinum print.

Een zee van treden. Wells Cathedral, Somerset, Engeland.


Guercino (Giovanni Francesco Barbieri), Lot and his daughters, circa 1650, Oil on canvas.


Henri Matisse, Back IV (Nu de dos, 4eme etat), Conceived in Nice, 1930.


Jackson Pollock, One (Number 31), 1950.


James A. M. Whistler, Nocturne, Venice, 1879 – 1880.


Jan Gossaert, Virgin and Child, 1527 – 1530.


Johannes Vermeer, De geograaf, 1669.


Jean Hey, Nativity au Cardinal Jean Rolin, vers 1480, Huile sur bois.

Kersttafereel, Het begint alweer tijd te worden.


Jorge L. March, El mundo de la tauromaquia, 2002, Oil on canvas.


Juan Gris, Livre pipe et verres, 1915.


Olafur Eliasson, One-way color tunnel, 2007.


Pablo Picasso, The acrobat, January 30, 1918, Oil on canvas.


Pierre Soulages, Brou de noix sur papier, 1946.

Twee werken van Pierre Soulages.

Pierre Soulages, Peinture, 1970.


Rembrandt Harmensz van Rijn, David playing the harp before Saul, 1630 – 1631, Oil on oak wood.


Rembrandt van Rijn (claimed), Tobias and his wife, 1659, Oil paint on panel.

Sinds kort toegeschreven aan Rembrandt door het
Boymans van Beuningen.


Roy Lichtenstein, Ohhh…..Alright, 1964, Oil and magna on canvas.


Vincent van Gogh, Bridge over the Seine at Asnieres, 1887.

En Vincent sluit vandaag de rij weer, zoals zo vaak.


Noorwegen 14: Edvard Munch

Na de koffie ga ik dan het Munch Museet in.
Als gevolg van dit bezoek is dit een log met veel foto’s,
allemaal van schilderijen of van grafisch werk van Munch.
Fotograferen in musea valt niet mee.
Ook als je naar deze reeks foto’s kijkt zult je dat meteen zien.
Het licht is een probleem. Sommige schilderijen hebben glas
in de lijst en een aantal schilderijen hangen helemaal
achter een glazen wand.
Niet geheel ten onrechte.
Denk nog maar eens terug aan de diefstal in dit museum
een paar jaar geleden. Op klaar lichte dag
werden er toen schilderwerken van Munch gestolen.
Maar als je foto’s wilt maken is al dat glas vervelend.
De enorme verzameling van Munch maakte op mij wel heel veel indruk.
Misschien ook op u.


Edvard Munch, The sun.

Als je het museum inloopt kom je eerst langs een hele grote zaal.
Formaat gymzaal.
Daar is men ontwerp tekeningen/schilderingen aan het restaureren.
Deze werken bewaart ment normaal op een rol.
Het betreft enorme grote werken. Ontwerpen voor muurschilderingen.


Edvard Munch, The scientists.

‘De wetenschappers’op het doek met die naam zijn hier kinderen
die druk in de weer zijn hun nieuwsgierigheid de kans te geven.


Edvard Munch, The scientists, de ruimte.

Hier, op deze foto, krijg je een idee van de grootte van de ruimte.


Edvard Munch, Anxiety, 1894.

De eerste zaal heeft werken die allemaal achter glas zitten.
Ze zijn onderdeel van de Frieze of Life.


Edvard Munch, The girl and death, 1893.


Edvard Munch, The voice / Summer night, 1893.

Op de Voice zien we die karakteristieke manier waarop Munch
de maan en de weerspiegeling in het water, schildert.
Je ziet deze vorm op meerdere schilderijen en ook in zijn grafische werk.


What is art?

What is art?
Art grows from joy and sorrow.
But mostly from sorrow.
It grows from human lives.

Edvard Munch.

Wat is kunst?
Kunst groeit uit vreugde en verdriet.
Maar voor het merendeel uit verdriet.
Het groeit uit menselijke levens.


Edvard Munch, Death in the sickroom, 1893.


Edvard Munch, Madonna, 1893 – 1894.


Edvard Munch, Kissing couples in the park, 1904 (The Linde frieze.


Edvard Munch, Golgotha, 1900.


Edvard Munch, Summer night / The voice, 1894.


Edvard Munch, Self portrait against a green background, 1905.

Als je alleen al een studie zou willen maken van het kleurgebruik
bij Munch dan is daar een heel interessant werk over te maken.
Het prachtige groen, hier in de achtergrond, komt heel regelmatig terug.


Edvard Munch, Desire, 1907.


Edvard Munch, Jealousy, 1907.

Groen van jaloezie kun je hier heel letterlijk nemen.


Edvard Munch, The death of Marat II, 1907.

De dood van Marat is een klassiek schilderij.
Ook uit de catalogus wordt mij niet duidelijk waarom Munch
nu juist dit thema gekozen heeft.
Ja, het is een vrouw die de politicus doodt.
En vrouwen komen op het werk van Munch er meestal niet positief van af.
Op het originele schilderij is de vrouw niet te zien.
Het was een politiek schilderij en in een hyperrealistische stijl.

Jacques-Louis David, De dood van Marat, 1793.

Als geheugensteun heb ik het werk van David hierboven opgenomen.
Het is wel interessant wat Munch met het werk doet.
Hij verplaatst het van de badkamer naar de slaapkamer.
Schildert niet hyperrealistisch.
Munch maakt uiteindelijk twee versies.
Waarschijnlijk heeft hij het werk gezien in Parijs toen hij daar studeerde.
Maar daar ben ik niet zeker van.
Het verschil tussen de twee versies is heel interessant.

In Tijdschrift voor Skandinavistiek schrijft Suze van der Poll:
Dat Munch zelf een duidelijk verband zag tussen gebeurtenissen uit zijn eigen leven en de stukken van Ibsen, heeft ook invloed gehad op zijn interpretatie van Ibsens werk, dit blijkt volgens Templeton met name uit de schets van Hedda Gabler. Zij is op dezelfde wijze afgebeeld als Mathilde (Tulla) Larsen, de voormalige geliefde van Munch door wie hij verlaten was en die model stond voor De moordenares (1906) en Marats dood I (1907). Op dit laatste schilderij is Munch zelf te herkennen in de figuur van Marat. Door Hedda dezelfde positie in te laten nemen als Marats moordenares Charlotte Corday, beschouwt Munch haar als de moordenares van Ejlert Lxf8vborg, een interpretatie die door Ibsen niet geexpliciteerd wordt.

Maar het zijn wel erg belangrijke werken in zijn oeuvre.
Dat is ook de mening van Toine Moerbeek in Tirade (jaargang 43, pagina 181):

Het lukte Munch pas in 1907 om zijn houtsnedestijl toe te passen in zijn schilderijen. Amor en Psyche, De Baders, en vooral De Dood van Marat zijn versimpelde, klassieke composities waaroverheen een x93rasterx94 van dik geschilderde verticale lijnen zijn geschilderd, imitaties van houtnerven, die niet meegaan met het plastisch model maar deze integendeel kapot maken. In De Dood van Marat worden de vlakke silhouetten van de vermoorde man en diens moordenares doorbroken en het interieur waarin de moord plaats vond was in de eerste versie nog geen badkamer. Munch rekende dit schilderij nooit tot zijn topstukken maar wel tot zijn belangrijkste experimenten. x93Een moeilijke bevalling, die meer dan negen jaar duurdex94, schreef hij aan een vriendin. Vanaf dat moment wilde hij al zijn oude schilderijen overschilderen in de nieuwe stijl. (Later zou hij dat in zekere zin ook doen, zij het niet op de bestaande doeken.)

 


Munch maakte zelf foto’s en gebruikte die ook als documentatie om bijvoorbeeld zelfportretten te kunnen maken. Hij had een heel positieve visie op de fotografie.

The camara cannot compete with painting as long as
it cannot be used in heaven or hell.

De camera is geen competitie voor schilderen
zolang de camera niet in de hemel of de hel kan worden gebruikt.


Edvard Munch, New snow, 1900 – 1901.

Edvard Munch, New snow.


Edvard Munch, The bathers.


Edvard Munch, The haymaker, 1907.

Dat Munch zeker overeenkomsten in zijn werk heeft
met het werk van de impressionisten kun je onder andere zien door
zijn keuze van sommige onderwerpen:
de hooimaker (agrarische thema’s van bijvoorbeeld Van Gogh en Renoir)
tapijt met felle kleuren (bijvoorbeeld Matisse)
water (rivier of zee, wie niet van de impressionisten zou ik zeggen)
een sterrenhemel (bijvoorbeeld Van Gogh), enz.


Edvard Munch, Five puppies on the carpet, 1919 – 1921.


Edvard Munch, The girls on the bridge, 1927.


Edvard Munch, Starry night, 1922 – 1924.


 

Edvard Munch: The Frieze of Life

Munch is een schilder die de meeste mensen kennen van ‘de Schreeuw’.
Dat vreemde schilderij van een soort buitenaards wezen
dat het uitschreeuwt van…. ja van wat eigenlijk.
Het schilderij toont ons onmacht, vervreemding, angst
in de meest pure vorm.


Edvard Munch, the Scream, Skrik, 1893.


Het schilderij is echter slechts een kleine schakel
in het alomvattende werk dat Munch heeft geprobeerd te maken:
de Frieze of Life, De fries van het leven.
Eerst het woord ‘fries’.
Dat heeft niets met Friesland te maken.
In de kunst is het een begrip dat Wikipedia als volgt omschrijft:

Wikipedia

Een fries is in de kunstgeschiedenis en archeologie de term voor iedere uitgebreide, narratieve voorstelling van mensen, mythologische figuren en/of dieren binnen een duidelijk kader.

Munch probeert in een serie schilderijen
zijn volledige boodschap te tonen.
Het begint met de tentoonstelling in 1893 in Berlijn
als de ‘Study for a series: Love’.
Net als tijdgenoot Gustav Mahler die probeert de ultieme
symfonie te schrijven, zo probeert Munch vanaf 1893
zijn Gesamtkunstwerk bij elkaar te schilderen.
Ik ben op zoek gegaan naar de schilderijen die samen
de ‘Study for a series: Love’ vormen,
maar ik kom steeds op andere plaatsen tot een andere,
onvolledige samengestelde lijst van werken.
Het zal duidelijk worden, Edvard Munch is in die jaren
geen optimist. Het leven zat hem ook niet mee.
De Frieze of Life is een opsomming van zijn centrale thema’s:
leven, liefde, angst, dood, melancholie, bezorgdheid,
ontrouw en jalouzie.

Combineer dat met zijn opvatting over kunst:

We should no longer paint interiors with men reading and women knitting. We should paint living people who breathe, feel, suffer and love.

We moeten niet langer kamers schilderen waar mannen lezen en vrouwen breien. We moeten levende mensen schilderen die ademen, gevoelens hebben, lijden en van elkaar houden.

En het is niet vreemd dat Munch een voorloper is van het Expressionisme.
Het volgende overzicht is zeker niet van die eerste tentoonstelling in Berlijn
maar is een soort ideaalbeeld van de Frieze of life:
Munch beschreef het zelf als: “A poem about life, love and death.”
Een gedicht over het leven, de liefde en de dood.

Each of the four walls had its own title:

the left hand wall was called “Love’s awakening”

On the next wall hung pictures characterised as “Love blossoms and dies”

Then came “Fear of Life” and

on the final wall hangs “Death”.

Elk van de vier muren had zijn eigen titel: de linkermuur heette: Het ontwaken van de liefde, dan volgde: De liefde bloeit op en sterft, vervolgens: De angst voor het leven, en de laatste muur heette: De dood.

Noorwegen 07

Achter het stadhuis in Oslo komen alle Hop-on / Hop-off bussen langs,
sterker nog het is de vertrekplaats van de routes.
Volgens mij hebben de bussen allemaal dezelfde route
en in het geval van Oslo is dit wel een eenvoudige manier
om ook het museum (schier) eiland Bygdoy (Bygdøy) te bezoeken.
Maar voor ik in de bus stap ga ik eerst het stadhuis bekijken.


Het stadhuis met de grote torens vanaf de stad gezien. In volgende blogs zal dit gebouw ook vanaf de haven te zien zijn. Dat is zoals je meestal de foto’s ziet.Loop je vanaf de stadkant naar het stadhuis dan zie je aan beide zijdes een galerij met pilaren.In die open ruimte hangen tegen de wand grote houtsnijwerken in verschillende kleuren die vele thema’s behandelen.


De Valkyries, walkuren of in mijn vertaling zwaanmeisjes.

De zwaanmeisjes. De drie “Valkyries” (zij die de strijders kiezen die zullen sterven in het gevecht), half spiritueel, half aards, komen als zwanen aanvliegen om dan te veranderen in drie prachtige maagden. Alrund, Svankit en Alvit. Wikipedia: De Walkuren (Oudnoords valkyrjar) zijn strijdgodinnen uit de Noordse mythologie. Oorspronkelijk waren het grimmige doods- en oorlogsgodinnen, die op de rug van hellehonden de slagvelden afstroopten op zoek naar gevelde (gevallen) helden (walkure komt van Oudgermaanse equivalenten voor gevallene + kiezen) die voor Odin dienst konden doen voor de eindstrijd tijdens Ragnarok. Uiteindelijk evolueerden zij in de populaire cultuur van lelijke heksen vooral tot schone maagden. Ze waren de diensters of dochters van Odin en droegen mooie harnassen met helmen en speren en zaten op paarden met vleugels. Drie broers vinden deze vrouwen op het strand, nemen hen mee en trouwen met hen. De smid Volund trouwt met Alvin. Na zeven jaar vertrekken de zwaanmeisjes weer. Volund blijft thuis op de terugkeer van zijn vrouw wachten terwijl zijn broers op zoek gaan naar hun vrouwen. Zowel de Valkyries, walkuren als Volund zijn belangrijke figuren in de Noorse en Germaanse mythologie.


De enorme hal in het Stadhuis met even zo grote muurschilderingen.


Aan de kant van de haven heb je een mooi uitzicht.


Deuren, hun versiering, beslag of beschildering, trekken altijd mijn aandacht. Hier de deuren in het Stadhuis.


Statie (?) portret van de Noorse koningin Sonja (?). In ieder geval niet stoffig en te traditioneel


Statie (?) portret van de Noorse koning Harald V (?).



Detail uit de grote hal.


Soort ‘tree of life’ motief uit een van de kleinere zalen.


Het nijvere volk?.


De eerste Edvard Munch die ik tijdens dit bezoek zag.