Ode aan Antwerpen

Dat zou zomaar eens mijn laatste bericht voor 2023 kunnen zijn.
Ik vervolg de tentoonstelling Ode aan Antwerpen – Het geheim
van de Hollandse meesters die te zien was in Museum
Catharijne Convent in Utrecht.

DSC07343JoachimBeuckelaerIsaakZegentZoonJacob1568OlieverfOpPaneelMuseumCatharijneconvent

Nog een werk van Joachim Beuckelaer, maar deze keer is de belangrijkste voorstelling een religieuze: Isaak zegent zoon Jacob, 1568, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent.

DSC07345JoachimBeuckelaerIsaakZegentZoonJacob1568OlieverfOpPaneelMuseumCatharijneconventAchtergrondlinks

De twee scene’s in de bovenste hoeken zijn deze keer niet religieus. Dit is een keukenscene, links boven.

DSC07344JoachimBeuckelaerIsaakZegentZoonJacob1568OlieverfOpPaneelMuseumCatharijneconventAchtergrondRechts

Een pastorale scene rechtsboven.


DSC07346OmgevingFransFlorisDrieluikMetDeOpwekkingVanLazarusEnDeFamilieVanJacobStockelMetDeHeiligenJakobusEnCatharinaCa1570OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundation

Een schilderij uit de omgeving van Frans Floris, Drieluik met De opwekking van Lazarus en de familie van Jacob Stockel met de heiligen Jakobus en Catharina, circa 1570, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation.

DSC07348OmgevingFransFlorisDrieluikMetDeOpwekkingVanLazarusEnDeFamilieVanJacobStockelMetDeHeiligenJakobusEnCatharinaCa1570OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationManEnZonen

Dit is het mannelijke deel van het gezin. De kinderen gemarkeerd met een rood kruis waren bij leven van de ouders al overleden.

DSC07347OmgevingFransFlorisDrieluikMetDeOpwekkingVanLazarusEnDeFamilieVanJacobStockelMetDeHeiligenJakobusEnCatharinaCa1570OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationVrouwEnDochters

Voor het vrouwelijke deel geldt hetzelfde.


DSC07349AnthonieBlocklandtDeOpstandingVanChristusCa1580OlieverfOpPaneelMuseumCatharijneconvent

Anthonie Blocklandt, De opstanding van Christus, circa 1580, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent.


DSC07350WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundation

Willem Key, Bewening van Christus, 1552, The Phoebus Foundation.

DSC07351WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundationDetailDSC07352WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundationWillemKey

Dit is de schilder Willem Key zelf.

DSC07353WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundationVermoedelijkeOpdrachtgever42JaarKraag

De opdrachtgevers, een man en vrouw, zijn ook afgebeeld. De leeftijd van de man, 47, staat op zijn kraag.

DSC07354WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundationVermoedelijkeOpdrachtgeefster33JaarKraag01

Dit is de vrouw en zij was toen 33 jaar oud.

DSC07354WillemKeyBeweningVanChristus1552ThePhoebusFoundationVermoedelijkeOpdrachtgeefster33JaarKraag02


DSC07355AdriaenThomaszKeySteenrijkEchtpaarMetHunSobereNaamheiligenCa1580ThePhoebusFoundation

Adriaen Thomasz Key, Steenrijk echtpaar met hun sobere naamheiligen, circa 1580, The Phoebus Foundation. Dir is de naam van het werk zoals het in de boekjes stond die je op de tentoonstelling kon gebruiken als toelichting. Maar in de catalogus heet het werk, meer correct, Zijpanelen met schenkersportretten en de heilige Clara van Assisi en de heilige Hieronymus, circa 1580, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation.

DSC07356AdriaenThomaszKeyZijpanelenMetSchenkersportrettenEnDeHeiligeClaraVanAssisiEnDeHeiligeHieronymusCa1580OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationMevrouwMetHalssierraad

Detailfoto’s van de vrouw en haar sierraden/accessoires.

DSC07357AdriaenThomaszKeyZijpanelenMetSchenkersportrettenEnDeHeiligeClaraVanAssisiEnDeHeiligeHieronymusCa1580OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationRingenKnopenEnKettingDSC07358AdriaenThomaszKeyZijpanelenMetSchenkersportrettenEnDeHeiligeClaraVanAssisiEnDeHeiligeHieronymusCa1580OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationHandschoenen


Overigens is de nummering in de catalogus afwijkend van de
nummering van de werken op zaal (en dus van de boekjes
die te leen waren in de tentoonstelling).
Ook de namen van de werken wijken af.

Museo Nazionale di San Marco

Dit museum heb ik als overrompelend ervaren.
Het maakte zoveel indruk.
De prachtige kleuren van de werken, de verhalen, vaak complex.
Heel erg indrukwekkend.

Dit bericht gaat over 1 werk:
Beato Angelico (Fra Angelico), The Last Judgement.
Het laatste oordeel.

In het midden zie je Christus als rechter, omringd
door engelen met Maria (links voor de kijker) en
Johannes de Doper (rechts. Mijn interpretatie).

Wat lager zitten zowel links als rechts apostelen en heiligen
als getuigen van het oordeel.
Je kunt Petrus en bijvoorbeeld Franciscus herkennen.

Weer wat lager, links, zie je de hemel.

Rechts, een voorgeborchte waar mensen worden opgejaagd
door duivels en helemaal echts de hel. Met allerlei straffen
en een alles verslindend monster.

Dat zie je allemaal (en misschien nog meer) in één
werk dat de achterkant is geweest van een sedilia,
een in veel gevallen stenen zetel voor de priester
in de muur van bijvoorbeeld het hoofdaltaar van een kerk.

DSC05195FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWood

Helaas werkte het licht onvoldoende mee. Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico, The Last Judgement, circa 1420 – 1430, tempera on wood.

DSC05199FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodTxt


DSC05202FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodChristusMariaJohannesDeDoper

De bovenste afbeelding, Christus als rechter in alle glorie. Met links waarschijnlijk Maria en rechts Johannes de Doper.


DSC05201FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodApostelenHeiligen

De apostelen en heiligen. Rechts, op de eerste rij, met sleutel, Petrus.

DSC05200FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetailHeligen

Nog een groep heiligen met waarschijnlijk Franciscus op de eerste rij, helemaal rechts.


DSC05198FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetail

De hemel.


DSC05197FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetail

Deze mensen zijn veroordeeld en worden door duivels naar de hel gedreven.


DSC05196FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetailHel

De hel in verschillende verdiepingen met steeds ergere straffen.

DSC05204FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetailHelIMG_8815FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLastJudgementC1420-1430TemperaOnWoodDetailHel

Tot en met een allesverslindend monster.


Ode aan Antwerpen

Vandaag een reeks met wel heel bijzondere dieren.

DSC07328PieterCoeckeVanAelstDrieluikMetKruisigingVanChristusCa1530MuseumCatharijneconvent

Pieter Coecke van Aelst, Drieluik met kruisiging van Christus, circa 1530, Museum Catharijneconvent. Hier nog niets met dieren maar wel een bijzondere boodschp: de dood, het offer, van Christus als verlossing van de erfzonde.


DSC07329PieterAertsenKoningBalthasarCa1560Rijksmuseum

Een van de zijluiken van een drieluik. Pieter Aertsen, Koning Balthasar, circa 1560, Rijksmuseum. Een eerste afbeelding met opmerkelijke dieren:

DSC07330PieterAertsenKoningBalthasarCa1560RijksmuseumDetail


DSC07331PieterAertsenAanbiddingVanDeHerdersFragment1554AmsterdamMuseum

Nog een fragment. Kun je nagaan hoe groot de totale voorstelling moet zijn geweest. Pieter Aertsen, Aanbidding van de herders (Fragment), 1554, Amsterdam Museum.

DSC07332PieterAertsenAanbiddingVanDeHerdersFragment1554AmsterdamMuseumOs

De os, de planken die het paneel vormen lijken wel los te zitten.


DSC07334PieterPieterszDeKruisigingCa1590-1600OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundation

Pieter Pietersz., De kruisiging, circa 1590 – 1600, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation. Op dit schilderij zijn zelfs de paarden bedroefd. Vooral het rechterpaard.

DSC07333PieterPieterszDeKruisigingCa1590-1600OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationZelfsPaardenVerdrietig


DSC07335PieterPieterszBoetvaardigeMariaMagdalenaLaatsteKwart16eEeeuwOlieverfOpPaneelMuseumCatharijneconvent

Pieter Pietersz., Boetvaardige Maria Magdalena, laatste kwart van de 16e eeeuw, olieverf op paneel, Museum Catharijneconvent. Let op de originele lijst met een stichtelijke spreuk.


DSC07336JoachimBeuckelaerKeukensceneMetJezusEnDeEmmaüsgangersCa1560-1565DenHaagMauritshuis

Een feest…of toch niet? Joachim Beuckelaer, Keukenscene met Jezus en de Emmaüsgangers, circa 1560 – 1565, Den Haag, Mauritshuis. Je moet goed zoeken om de Emmaüsgangers te zien. In al die overvloed is het brood ook heel onopvallend weggestopt. Het breken van het brood zal bij de Emmaüsgangers leiden tot de herkenning van Christus. Veel vogels op dit werk.

DSC07337JoachimBeuckelaerKeukensceneMetJezusEnDeEmmaüsgangersCa1560-1565DenHaagMauritshuisJezusEnDeEmmaüsgangers

De Emmaüsgangers rechts bovenin het schilderij.

DSC07339JoachimBeuckelaerKeukensceneMetJezusEnDeEmmaüsgangersCa1560-1565DenHaagMauritshuisDetailDSC07340JoachimBeuckelaerKeukensceneMetJezusEnDeEmmaüsgangersCa1560-1565DenHaagMauritshuisDetail


DSC07341HuybrechtBeuckeleerDeHeiligeFamilieMetDeHeiligeAnna1563OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundation

Huybrecht Beuckeleer, De Heilige Familie met de Heilige Anna, 1563, olieverf op paneel, The Phoebus Foundation. Op de achtergrond, rechtsboven een kleine figuur op een trap.

DSC07342HuybrechtBeuckeleerDeHeiligeFamilieMetDeHeiligeAnna1563OlieverfOpPaneelThePhoebusFoundationDetail


Museo Nazionale di San Marco

De kalender van het kerkelijk jaar ga ik met dit bericht
geweld aan doen. Veel van de werken horen meer in
de Paastijd dan in de Kersttijd thuis.
Maar toeval wil dat ik op dit punt van mijn vakantie
in Florence aangekomen ben.

DSC05185FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLamentationOverTheDeadChristC1440TemperaOnWood

Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico of Fra Angelico, The lamentation over the dead Christ, circa 1440, tempera on wood. Gevolgd door twee foto’s van details van dit werk:

DSC05186FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLamentationOverTheDeadChristC1440TemperaOnWoodTxtDSC05187FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLamentationOverTheDeadChristC1440TemperaOnWoodDetailDSC05188FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheLamentationOverTheDeadChristC1440TemperaOnWoodDetail


DSC05189FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheNamingOfStJohnTheBaptistBefore1435TemperaOnWoodOriginallyPartOfAPredella

Dit kleine schilderij maakte ooit deel uit van een predella. Beato Angelico, The naming of St John the Baptist, before 1435, tempera on wood. In het museum hing informatie over een reconstructie van de hele predella. Let op in de tekst staat tweemaal het nummer 3, de tweede keer wordt waarschijnlijk een ‘4’ bedoeld.

DSC05190FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheNamingOfStJohnTheBaptistBefore1435TemperaOnWoodOriginallyPartOfAPredellaTxtDSC05191FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoReconstructionOfThePredellaWithTheNamingOfStJohnTheBaptist


DSC05192FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoAnnalenaAltarpieceCa1435TemperaAndGoldOnPanel

Beato Angelico, Annalena Altarpiece, circa 1435, tempera and gold on panel. Hieronder volgen twee van de schilderijen die met nog een aantal de predella vormen van dit altaarstuk. De keuze voor juist deze twee onderdelen van de predella is volledig willekeurig.

DSC05193FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoAnnalenaAltarpieceCa1435TemperaAndGoldOnPanelPredellaPart

De derde afbeelding vanaf rechts.

DSC05194FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoAnnalenaAltarpieceCa1435TemperaAndGoldOnPanelPredellaPart

De eerste afbeelding vanaf rechts.


Ode aan Antwerpen

Als je een tentoonstelling bezoekt met als ondertitel
“Het geheim van de Hollandse meesters”, dan weet je dat
het hele kerkelijke jaar voorbij komt als het om
de onderwerpen van de schilderijen gaat.

Vandaag een reeks schilderijen waarbij ik gestopt ben
toen er een onderwerp voorbij kwam dat gerelateerd is
aan de kerstperiode: Aanbidding van de Koningen.

DSC07320MeesterVan1518LaatsteAvondmaalCa1515-1525MuseumCatharijneconvent

Meester van 1518, Laatste Avondmaal, circa 1515 – 1525, Museum Catharijneconvent, Utrecht.


DSC07321PieterCoeckeVanAelstSintMaartenDeeltZijnMantelCa1530ThePhoebusFoundation

Pieter Coecke van Aelst, Sint Maarten deelt zijn mantel, circa 1530, The Phoebus Foundation.


DSC07322PieterCoeckeVanAelstJozefVluchtVoorDeVrouwVanPontifarCa1540MuseumCatharijneconvent

Pieter Coecke van Aelst, Jozef vlucht voor de vrouw van Pontifar, circa 1540, Museum Catharijneconvent.


Een soort van duet.

DSC07323PieterCoeckeVanAelst(Midden)DirckJacobsz(Zijpanelen)EchtpaarMetRustOpDeVluchtNaarEgypteCa1535MuseumCatharijneconvent

Een echtpaar kocht een schilderij van Pieter Coecke van Aelst in Antwerpen en liet zich zelf er bij schilderen door Dirck Jacobsz in Amsterdam. Pieter Coecke van Aelst (Midden) en Dirck Jacobsz (Zijpanelen), Echtpaar met Rust op de vlucht naar Egypte, circa 1535, Museum Catharijneconvent.

DSC07324PieterCoeckeVanAelst(Midden)DirckJacobsz(Zijpanelen)EchtpaarMetRustOpDeVluchtNaarEgypteCa1535MuseumCatharijneconventDetailRechterpaneel

Detail van het voor de kijker rechterpaneel.


DSC07325PieterCoeckeVanAelstEnAtelierAanbiddingVanDeKoningenCa1530ThePhoebusFoundation

Pieter Coecke van Aelst en atelier, Aanbidding van de Koningen, circa 1530, The Phoebus Foundation.

DSC07326PieterCoeckeVanAelstEnAtelierAanbiddingVanDeKoningenCa1530ThePhoebusFoundationDetailKoning

Detail van de ‘exotische’ koning.

DSC07327PieterCoeckeVanAelstEnAtelierAanbiddingVanDeKoningenCa1530ThePhoebusFoundationDetailKoning

Detail van de knielende koning.


Ode aan Antwerpen

Vandaag weer een reeks schilderijen van de tentoonstelling
Ode aan Antwerpen – Het geheim van de Hollandse meesters.
Deze tentoonstelling waste zien in het Museum Catharijne Convent
in Utrecht.

DSC07309AtelierVanJanCorneliszVermeyenPortretVanKeizerKarelVCa1530ThePhoebusFoundation

Een reeks portretten, wereldse en religieuze: Atelier van Jan Cornelisz. Vermeyen, Portret van Keizer Karel V, circa 1530, The Phoebus Foundation.


DSC07310AtelierVanQuintenMassijsChristusAlsSalvatorMundiCa1520ThePhoebusFoundation

Atelier van Quinten Massijs, Christus als Salvator Mundi, circa 1520, The Phoebus Foundation. Geen onbekende voorstelling in de kunst met hierna twee details van het werk.

DSC07311AtelierVanQuintenMassijsChristusAlsSalvatorMundiCa1520ThePhoebusFoundationGlazenWereldbol

Een glazen wereldbol met daarin een figuur en bomen.

DSC07312AtelierVanQuintenMassijsChristusAlsSalvatorMundiCa1520ThePhoebusFoundationDetail

Details van het rijk versierde kruis op de wereldbol.


DSC07313QuintenMassijsBiddendeMariaCa1529ThePhoebusFoundation

Quinten Massijs, Biddende Maria, circa 1529, The Phoebus Foundation.


DSC07314JoosVanCleveMariaMetKindCa1525ThePhoebusFoundation

Joos van Cleve, Maria met Kind, circa 1525, The Phoebus Foundation.


DSC07315JoosVanCleveMariaMetKindCa1525BruikleenCatharijneconvent

Zelfde maker maar een heel ander schilderij met een heel andere sfeer: Joos van Cleve, Maria met Kind, circa 1525. Bruikleen Catharijneconvent.


Populaire voorstelling. Er bestaan verschillende uitvoeringen van
deze voorstelling. Op de tentoonstelling waren er twee te zien:

DSC07316JoosVanCleveJezusEnJohannesAlsKinderenOmzelzendCa1515OlieverfOpPaneelParticuliereCollectie

Joos van Cleve, Jezus en Johannes als kinderen; omzelzend, circa 1515, olieverf op paneel. Particuliere Collectie. Met twee details van het frame:

DSC07317JoosVanCleveJezusEnJohannesAlsKinderenOmzelzendCa1515OlieverfOpPaneelParticuliereCollectieDetailDSC07318JoosVanCleveJezusEnJohannesAlsKinderenOmzelzendCa1515OlieverfOpPaneelParticuliereCollectieDetail


DSC07319AtelierVanJoosVanCleveJezusEnJohannesAlsKinderenOmzelzendCa1530OlieverfOpPaneelCatharijneconvent

Deze uitvoering heeft heel andere afmetingen en is landscape van orientatie waar het vorige werk potrait was. Maar de twee figuren zijn op beide schilderijen even groot. Er wordt gedacht dat ze van dezelfde tekening gemaakt zijn. Atelier van Joos van Cleve, Jezus en Johannes als kinderen; omzelzend. Circa 1530. Olieverf op paneel. Catharijneconvent.


Museo Nazionale di San Marco

Twee werken. Met een complexe samenstelling en daarom
zo interessant en moeilijk te doorgronden.
Ik was vooral gecharmeerd van het goud en de musicerende engelen.
Fra Angelico.

DSC05171FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheBoscoAiFratiAlterpieceAfter1450TemperaOnWood

De maagd Maria met het Christuskind, vele heiligen en een predella: Florence, Museo di San Marco, Beato Angelico, The Bosco ai Frati Alterpiece, after 1450, tempera on wood.

DSC05172FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheBoscoAiFratiAlterpieceAfter1450TemperaOnWoodTxtDSC05171FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheBoscoAiFratiAlterpieceAfter1450TemperaOnWoodDetailAntoniusFranciscus

De wie is wie is meteen duidelijk: op de voorgrond St. Antonius en St. Franciscus.

DSC05174FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheBoscoAiFratiAlterpieceAfter1450TemperaOnWoodDetailGoudenKussen

Detail van een kwast aan een gouden kussen, direct achter het blauwe kleed van Maria, tegen een gouden achtergrond. De structuren in het goud zijn prachtig.

DSC05175FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheBoscoAiFratiAlterpieceAfter1450TemperaOnWoodPredellaStBernardino

Een van de elementen in de predella: St. Bernardino.


DSC05177FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhiberti(MarbleFrame)TheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood

Beato Angelico, Lorenzo Ghiberti (marble frame), The Tabernacle of the Linaioli (linen makers guild), 1433 – 1436, tempera on wood. Wat je niet meteen ziet is dat in de boog direct rond de centrale afbeelding, musicerende engelen afgebeeld staan. In prachtige kleuren, bijzondere kleding, ieder op een eigen wolkje en ieder met een ander instrument. Een paar het ik apart gefotografeerd.

DSC05180FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWoodTxt

DSC05178FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music AngelDSC05179FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music AngelDSC05181FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music AngelDSC05182FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music AngelDSC05183FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music AngelDSC05184FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoLorenzoGhibertiTheTabernacleOfTheLinaioli(LinenMakersGuild)1433-1436TemperaOnWood Music Angel


Ode aan Antwerpen

Het extreemrechts kabinet dat men aan het formeren gaat,
is helemaal tegen kunst en cultuur.
Dus gelukkig wordt mijn blog gehost bij Amerikaanse
organisaties. Niet meteen binnen het bereik van de
bruinhemden.

Vandaag een heel bericht over één kunstwerk.
De schilder (of was het een groep?) is de
‘Meester van de Aanbidding Von Groote’.

DSC07303MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520

Meester van de Aanbidding Von Groote, Drieluik met aanbidding van de koningen, circa 1520. Opvallend is de keuze voor de onderwerpen op de panelen. Heel vaak zijn de zijpanelen ter ondersteuning, ter verduidelijking van het centrale paneel. Hier hebben de panelen natuurlijk ook wel met elkaar te maken maar de onderwerpen zijn als op een soort tijdsbalk geplaatst. Van links naar rechts de geboorte van Christus, de aanbidding van de koningen en de vlucht naar Egypte. Of daarmee de ‘aanbidding van de koningen’ dan het belangrijkste onderwerp is, weet ik niet. Gevoelsmatig klopt dat niet maar misschien zat daar wel een redenering achter. Bijvoorbeeld de bekendmaking van Christs aan de mensen is het belangrijkste van de kerstverhalen?


DSC07304MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520DetailLinkerpaneelNativity

Detail van het linkerpaneel met een wel heel klein Christuskind. De oudere Jozef die er aan komt lopen (rennen?) is grappig.


DSC07305MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520LinkerpaneelNativity

Het hele paneel.


DSC07308MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520MiddenPaneelDrieKoningen

Het centrale paneel. Je ziet dat hier ook mensen op staan die geen koning zijn, 4 op de achtergrond, in het midden in de verte, en twee dicht bij de drie koningen.


DSC07306MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520DetailMiddenpaneel

Een van de niet-koningen. Een prachtige kop. Detail van het centrale paneel.


DSC07307MeesterVanDeAanbiddingVonGrooteDrieluikMetAanbiddingVanDeKoningenCa1520RechterPaneelVluchtNaarEgypte

Het rechterpaneel, de vlucht naar Egypte.


Een heel opmerkelijk werk.
Daar is vast veel over te zeggen door kenners.

Daarom heb ik de catalogus er even bijgenomen.
De noodnaam voor de kunstenaar (‘Meester van de Aanbidding Von Groote’)
wil eigenlijk zeggen dat we niet weten wie de maker is.
De naam is pas in 1915 aan het werk gekoppeld door Max J. Friedländer
vanwege stillistische overeenkomsten met een ander werk dat
zich in de collectie Von Groote bevond.

De catalogus gaat vooral in op de productiewijze van een
dergelijk werk (met gebruik van schetsen die als ondertekening
op het doek werden gezet en dat meerdere mensen aan dit werk
gewerkt kunnen hebben. Vooral met weinig verf omdat ja
dan sneller werken kunt opleveren).
Op de onderwerpen die op het werk staan afgebeeld gaat de
catalogus helaas niet in.

Ode aan Antwerpen

De tentoonstelling met deze naam bezocht ik een tijdje terug.
Maar het lukt maar steeds niet om er foto’s van te plaatsen.
De tentoonstelling probeert aan te tonen dat de Hollandse
Gouden Eeuw zijn oorsprong kent in Antwerpen.

De Antwerpse vluchtelingen brachten hun vaardigheden mee
en stonden zo aan de wieg van de hoogtepunten van de
schilderkunst in Holland.

Dit thema kan nog net nu een extreem rechtse regering
in Nederland dreigt te ontstaan. Die regering zal
er alles aan doen om rond Nederland en muur te zetten.
Maar in de late zomer van 2023 was het nog niet zo ver.

DSC07296JanVanNoordtSusannaEnDeOuderlingenC1660

De tentoonstelling in Museum Catharijne Convent in Utrecht maakte dankbaar gebruik van werken uit The Phoebus Foundation. Een particuliere Amerikaanse stichting met veel West-Europese kunst. Dit werk is overigens niet uit die collectie. Jan van Noordt, Susanna en de ouderlingen, circa 1660.

DSC07297JanVanNoordtSusannaEnDeOuderlingenC1660Detail

Detail.


Werken van The Phoebus Foundation zie je niet jaarlijks en
daarom was deze tentoonstelling zo’n kans.

DSC07298SebastiaanVrancxMarktInEenWelvarendeStadCa1600ThePhoebusFoundation

Zoals steeds maak ik een persoonlijke selectie uit wat er allemaal te zien was: Sebastiaan Vrancx, Markt in een welvarende stad, circa 1600. The Phoebus Foundation.

DSC07299SebastiaanVrancxMarktInEenWelvarendeStadCa1600ThePhoebusFoundationEenOpstootje

Detail, een opstootje op de markt.


DSC07300SebastiaanVrancxDeWereldhavenVanAntwerpen1616-1618ThePhoebusFoundation

Sebastiaan Vrancx, De wereldhaven van Antwerpen, 1616 – 1618, The Phoebus Foundation.

DSC07301SebastiaanVrancxDeWereldhavenVanAntwerpen1616-1618ThePhoebusFoundationDetail

Detail, afscheid en bijzondere kleding.


DSC07302AbelGrimmerInterieurVanDeAntwerpseKathedraalCa1600ThePhoebusFoundation

Abel Grimmer, Interieur van de Antwerpse Kathedraal, circa 1600, The Phoebus Foundation.


Museo Nazionale di San Marco

Op 20/09/2022 was ik op vakantie in Florence. Het is dan
de zesde dag van mijn bezoek aan deze schitterende stad.
Iedere dag leer ik weer neuwe musea of bibliotheken kennen,
geniet ik van het uitzicht, het straatbeeld en het Italiaanse eten.
Op die dag bezoek ik ook het Museo Nazionale di San Marco,
de grootste collectie van werken van Fra Angelico.

Het museum is een voormalig klooster. Het klooster waar
in de vroege middeleeuwen een broeder leefde en werkte die
ook schilder was. Hij schilderde zoals Giotto maar had
tegelijk geen moeite met de dan populaire gotische stijl.

De werken overvielen me. Hun kwaliteit en de prachtige staat
waarin ze verkeren, overvielen me.

DSC05160 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWood

Misschien denk je: wat een vreemde set schilderijen! Maar het gaat niet om kunstwerken in de moderne betekenis van het woord. Het werk van Fra Angelico is in eerste instantie religieus. Het werk is als het ware een programma waarvanje hier een gedeeltelijke reconstructie ziet. De ontbrekende panelen zijn verspreid over vele musea over heel de wereld. Florence, Museo Nationale di San Marco, Beato Angelico (of Fra Angelico), The San Marco alterpiece (Madonna and Saints), 1438 – 1441, tempera on wood.

DSC05160 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWood

Het centrale deel van het altaarstuk.


DSC05161FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpiece1438-1441TemperaOnWoodTxtDSC05159FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoTheSanMarcoAlterpieceTxtDSC05158FlorenceMuseoDiSanMarcoIntroFraGiovanniDaFiesoleKnownAsBeatoAngelicoTxt


Dan bestond er een relikwiehouder van zilver.
Daarvoor ontwierp Fra Angelico een groep panelen
die als deuren ingezet konden worden.
Een aantal van de panelen heeft Fra Angelico niet
zelf kunnen afmaken.

DSC05162 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheMysticWheelWithEzekielsVision1450-1452TemperaOnWood

Negen panelen met op een ervan een wiel. In het mystieke bijbelboek Ezechiël komen wielen voor als symbolen in zijn voorstelling van hemel en aarde. Fra Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, ‘The mystic wheel with Ezekiel’s vision’ is het eerste van de negen afbeeldingen. 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05162 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheMysticWheelWithEzekielsVision1450-1452TemperaOnWood


DSC05164FlorenceMuseoDiSanMarcoAlessioBaldovinettiPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheWeddingFeastAtCanaTheBaptismOfChristTheTransfiguration1450-1452TemperaOnWood

Alessio Baldovinetti, Panels for the Armadio degli argenti, The wedding feast at Cana, The baptism of Christ, The transfiguration, 1450 – 1452, tempera on wood.


DSC05166 01 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRaisingOfLazarus1450-1452TemperaOnWood

Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, dit keer 12 stuks met onder andere The raising of Lazarus, 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05166 02 FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRaisingOfLazarus1450-1452TemperaOnWood

Een van de twaalf panelen: Palmzondag (Entry into Jerusalem). Op de volgende website worden alle panelen benoemd.


DSC05169FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiTheRoadToCalvary1450-1452TemperaOnWood

Nog eens 12 bijbelse panelen van de in totaal 35 panelen: Beato Angelico, Panels for the Armadio degli argenti, The road to Calvary, 1450 – 1452, tempera on wood.

DSC05168FlorenceMuseoDiSanMarcoBeatoAngelicoPanelsForTheArmadioDegliArgentiLexAmoris1450-1452TemperaOnWood

Met de stamboom van Christus (Genealogy of Christ).


In zevenmijlslaarzen

Vandaag ben in in Leiden naar de tentoonstelling
‘Het jaar 1000′ geweest.
Weken geleden ben ik begonnen met de podcast te beluisteren
waarin de tentoonstelling wordt toegelicht (4 delen).
Vervolgens kreeg in van collega’s het boek dat bij de
trntoonstelling verscheen. Daar ben ik mee begonnen
het te lezen.
Maar vanochtend met de trein naar Leiden en vanmiddag weer terug.
Ik maakte een paar foto’s onderweg:

IMG_1449BredaValkenbergKasteelVanBreda

Eerst kwam ik langs het Kasteel van Breda. Hier het beeld vanuit het Valkenberg in Breda.


IMG_1450BredaValkenbergNassauMonument

Bij het verlaten van het park kom je dan langs het Nassaumonument. Dit is een foto van de ‘zijkant’. Als je bijvoorbeeld vanaf het station naar het park loopt zie die regenwaterafvoer niet. Die is juist zo leuk.


IMG_1451BredaNassauMonumentIntocht

Het monument heeft een aantal reliefs. Dit beeldt de intocht en de ontvangst van de Nassau’s in Breda af.


IMG_1453RMOHetJaar1000HangerKeizerOttoIIKeizerinTheophanu

Deze spectaculaire hanger in op de tentoonstelling te zien. Je ziet Christus als beschermer van het Ottoonse vorstenpaar: Keizer Otto II (op de foto links) en Keizerin Theophanu. Een prachtig stuk.


Graven van Cosimo the Elder en Donatello

Sommige van de complexen in Florence zijn heel groot,
heel onvoorspelbaar van samenstelling en de inhoud
kan je nog veel meer verrassen.

De Basiliek van San Lorenzo is onderdeel van het
Mediceo Laurenziano Complex. De Medicikapellen zijn er
ook een onderdeel van.

In de crypte van het complex is een natuurhistorische
tentoonstelling maar ik kom er ook andere dingen tegen:

DSC05100FlorenceBasilicaOfSanLorenzoVerrocchioTombOfCosimoTheElder1467

Florence, Basilica of San Lorenzo, Verrocchio is de ontwerper van de Tomb of Cosimo the Elder, 1467.


Bij het grafmonument/pilaar stond de volgende omschrijving:

When Cosimo the Elder died in 1464 the City Counsil, or Signoria, paid him the compliment of ordering a solemn funeral. The place chosen by the Medici for his burial was naturally the Basilica of San Lorenzo and Verrocchio was commissioned to produce his funeral monument in March 1465. The artist designed a large Renaissance sarcophagus built into the pillar, in the crypt, that supports the floor of the chancel. Cosimo’s body was placed in the sarcophagus on 22 October 1467. Verrocchio also designed the geometrical polychrome marble inlay work which serves as Cosimo’s tombstone in the floor before the high altar in the basilica and which is situated exactly above his tomb in the crypt below. His funeral monument can be glimpsed through four grates (roosters) set around the edges of the marble inlay work.
The Latin inscription regularly removed and replaced to reflect the Medici family’s alternating political fortunes, reads: Here lies Cosimo de Medici Father of the nation by public decree.

Het volgende graf is van Donatello:

DSC05103FlorenceBasilicaOfSanLorenzoTombOfDonatello

Basilica of San Lorenzo, Tomb of Donatello.

DSC05102FlorenceBasilicaOfSanLorenzoTombOfDonatelloTxtDSC05104ManifatturaMoscovitaIconaConL'AscensioneDiCristoInizioSecXIX

Manifattura Moscovita (?), Icona con l ‘ascensione di Cristo, inizio sec XIX (begin 19e eeuw).


Anselm Kiefer 11: Fiets

DSC08876MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDSC08882MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDSC08883MuseumVoorlindenAnselmKieferGevleugeldeFietsDetail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Gevleugelde Fiets (dit is mijn verzonnen titel want ik weet niet meer hoe deze werken heten).


DSC08877MuseumVoorlindenAnselmKieferTandem

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Tandem.


DSC08878MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsMetKarDSC08879MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsMetKarDetail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets met kar.


DSC08880MuseumVoorlindenAnselmKieferFietsDSC08881MuseumVoorlindenAnselmKieferFiets

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Fiets.


San Lorenzo Basilica

Iedere keer verrast het me weer om te zien hoeveel kunst,
hoeveel topkunst, nog te vinden is op de plaatsen
waarvoor het gemaakt is.
Ook in deze kerk zijn bijzondere werken te vinden.

DSC05089SanLorenzoBasilicaStJosephTheCarpenterPietroAnnigoni1964OilOnCanvas

Je verwacht dan kunst van rond 500 jaar oud. Maar dit werk is uit 1964. Binnenkort slechts 60 jaar oud. Van deze schilder zag ik eerder zijn portret van koningin Elizabeth II: Pietro Annigoni, St Joseph the carpenter. Oil on canvas. Prachtig die vader die timmerman is en die zijn zoon in zijn werkplaats op visite heeft terwijl op de achtergrond het kruis al doorschijnt.


DSC05091SanLorenzoBasilicaTheAnnunciationAndStoriesFromTheLifeOfStNicholasFilippoLippi1440-1447TemperaOnWood

Dit is de nis waar een bijzonder werk hangt. Het werk is van belang maar ook dat je kunt zien hoe dat op zo’n plaats past.

DSC05092SanLorenzoBasilicaTheAnnunciationAndStoriesFromTheLifeOfStNicholasFilippoLippi1440-1447TemperaOnWood

Filippo Lippi, The Annunciation and stories from the life of St Nicholas, 1440 – 1447, tempera on wood. De ‘stories’, de verhalen zijn de kleine schilderijtjes onder aan het grote werk, net boven de altaartafel.


DSC05094SanLorenzoBasilicaStAnthonyTheAbbotWithStLawrenceAndStJulianWorkshopOfDomenicoGhirlandaioSecondHalf15thCentOilOnWood

San Lorenzo Basilica, Workshop of Domenico Ghirlandaio, St Anthony the abbot with St Lawrence and St Julian, second half of the 15th century, oil on wood.


DSC05096SanLorenzoBasilica

De basiliek is heel anders dan veel van de andere kerken en kapellen die je in Florence bezoekt: San Lorenzo Basilica.


Rond 1440 werd aan Donatello gevraagd reliëfs te maken
voor twee preekstoelen. Hij overlijdt in 1446 en toen was
het werk nog niet af. Bijna 100 jaar later worden
alsnog de reliëfs geplaatst. We kunnen ze vandaag nog zien.

In analyses is te lezen dat dit een werk is dat zijn
tijd ver vooruit was. Heel realistisch, technisch erg knap en
als ontwerp vernieuwend.

DSC05097SanLorenzoBasilicaDonatelloChrist’sPassionPulpit1460-1466UnfinishedByDonatello

San Lorenzo Basilica, Donatello, Christ’s passion (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.


DSC05098SanLorenzoBasilicaDonatelloResurrectionPulpit1460-1466UnfinishedByDonatello

San Lorenzo Basilica, Donatello, Resurrection (pulpit), 1460 – 1466, unfinished by Donatello.


DSC05099SanLorenzoBasilicaDonatelloBothPulpits(Preekstoelen)InOneView


Anselm Kiefer 10: notitieboek

Een aantal van de recente werken van Kiefer werden
gebaseerd op zijn eigen aantekeningen in zijn notitieboeken.
Bij deze werken kon ik maar 1 naam vinden: Journal Intime, 2023.
Daarom gebruik ik die naam voor de werken.

DSC08870AnselmKieferJournalIntime2023

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Journal Intime, 2023.


DSC08872AnselmKieferJournalIntime2023DSC08873AnselmKieferJournalIntime2023Detail


DSC08874AnselmKieferJournalIntime2023DSC08875AnselmKieferJournalIntime2023Detail


Anselm Kiefer 09: boeken op zaal

Als hobbybinder ben je blij met een tentoonstelling van
de boeken van Kiefer. Dan doe je het zo slecht nog niet.
De basis voor de boeken zijn grote stukken karton die op
een manier ingebonden worden die niet bedoeld is om
het boek te kunnen lezen.
Ze zijn een symbool en drager van illustraties, tekeningen
of schilderingen. Hier en daar een titel.

DSC08861MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekEinTraumEinMenschEinDing

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Ein Traum, ein Mensch, ein Ding.


DSC08862MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08863MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08864MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08865MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekFürGeorgesBatailleLeBleuDuCielHetBlauwVanDeLucht

Maar diepgang en zwaarte is er altijd: Anselm Kiefer, Für Georges Bataille, Le bleu du ciel (Het blauw van de lucht). Hier is het niet zomaar de vaststelling dat de lucht blauw is. ‘Le bleu du ciel’ is een roman van Georges Bataille, die voltooid is in mei 1935, maar het is een boek met een bijzondere publicatiegeschiedenis. Georges Bataille is op zichzelf al een interessant figuur waar alleen al een studie aan te wijden is.


DSC08866MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek

Karton, maar waarschijnlijk soms ook triplex (of iets dergelijks) is de basis voor de boeken. Waarschijnlijk worden de platen (de boeken hebben niet echt een band, hooguit een eerste blad met titel) met gesso wit gemaakt om vervolgens te beschilderen.


DSC08867MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek

Anselm Kiefer, Les cathedrales de France.


DSC08868MuseumVoorlindenAnselmKieferBoekDSC08869MuseumVoorlindenAnselmKieferBoek


Palazzo Vecchio

Een onderdeel van de collectie van het Palazzo Vecchio is een
erfenis van de Amerikaan Charles Loeser.
Volgens Wikipedia: Charles Alexander Loeser
(January 11, 1864 – March 15, 1928) was an American
art historian and art collector.

DSC05076PalazzoVecchioTheLoeserBequestNiccoloMachiavelli

Palazzo Vecchio, the Loeser Bequest, Niccolo Machiavelli.


DSC05078PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestDSC05080PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodDSC05081PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodTXT

Agnolo di Cosimo, beter bekend als Bronzino, Portret of Laura Battiferri, circa 1555 – 1560, oil on wood. Laura Battiferri was de vrouw van Bartolomeo Ammannati (als architect en beeldhouwer betrokken bij onder andere Florence). Laura Battiferri, zelf een dichter, houdt hier een boek met werk van Petrarca: Il Canzoniere.

DSC05079PalazzoVecchioTheLoeserBequestAgnoloDiCosimoBronzinoPortretOfLauraBattiferriC1555-1560OilOnWoodPetrarcaIlCanzoniere


DSC05082PalazzoVecchioTheLoeserBequestMaestroDelloCroceDiCortonaCrocifissoFinDel13thCTemperaSuTavola

Maestro dello croce di Cortona, Crocifisso, fin del 13th century, tempera su tavola.


DSC05084PalazzoVecchioTheLoeserBequestLuigiValadierAnatomyOfAHorseSecondHalf18thCBronzeDSC05085PalazzoVecchioTheLoeserBequestLuigiValadierAnatomyOfAHorseSecondHalf18thCBronzeTXT

De tekst roept allerlei vragen op rond de toewijzing van dit beeld aan Luigi Valadier, Anatomy of a horse, second half of the 18th century, bronze. Overigens foto’s van werk van Luigi Valadier op internet brengen nog meer twijfel.


DSC05086PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestCeilingDSC05087PalazzoVecchioMezzanineTheLoeserBequestCeiling

Met een laatste blik op de plafonds is het tijd dit kantoor/stadspaleis achter me te laten. Heel veel indrukken. Ongelofelijk.


Anselm Kiefer 08: kijkdoos

Het werk Winterreise (genoemd naar het gelijknamige werk
van Franz Schubert) is een soort van enorme kijkdoos.
De informatie van Museum Voorlinden noemt het een decorstuk.
In het werk worden schrijvers en componisten genoemd uit
de Duitstalige, romantische cultuur, maar ook
iemand als Lord Byron en Ulrike Meinhof.

Waar de Winterreise van Schubert een zoektoch is naar
de mens achter Schubert is de Winterreise van Kiefer
een zoektocht naar de Duitse identiteit (?).

Als in een kijkdoos kun je aan een kant, meestal een
van de smalle kanten, de doos inkijken.
Daarnaast bevinden zich zowel links als rechts van die
inkijk nog openingen.

DSC08853MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DorotheaSchlegelHugoWolff

Dorothea Schlegel, Hugo Wolff.


DSC08854MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020HeinrichHeineLordByron

Heinrich Heine en Lord Byron.


DSC08855MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08856MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08857MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020DSC08859MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Winterreise, 2015 – 2020.


DSC08860MuseumVoorlindenAnselmKieferWinterreise2015-2020


Anselm Kiefer 07: Aus Herzen und Hirnen

Het is een enorm werk van Ansel Kiefer:
4 meter 70 hoog en 8 meter 40 breed.
Opgebouwd met stro, bladgoud, hout en metaal.

DSC08851MuseumVoorlindenAnselmKieferSeizenPaulCelanAusHerzenUndHirnen2019-2020470x840cmStroBladgoudHoutMetaalDSC08852MuseumVoorlindenAnselmKieferSeizenPaulCelanAusHerzenUndHirnen2019-2020470x840cmStroBladgoudHoutMetaal Detail

Museum Voorlinden, Anselm Kiefer, Aus Herzen und Hirnen, 2019 – 2020, stro, bladgoud, hout, metaal. De titel komt van een gedicht van Paul Celan uit 1951. De dichtregel waar de titel van het werk aan is ontleend is ‘Aus Herzen und Hirnen sprießen die Halme der Nacht und ein Wort von Sensen gesprochen’. Vrij vertaald is dat iets als ‘Uit harten en hersenen ontspruiten de stengels van de nacht en een woord door zeisen gesproken’.


Palazzo Vecchio

IMG_8808PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8807PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOmvangRestauratieDSC05068PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsTXT

Een van de grootste verrassingen van het bezoek aan Florence. Palazzo Vecchio, The hall of geographical maps. Cosimo had het plan geval een ruimte helemaal te wijden aan de aarde en de sterrenhemel. De cosmos. De ruimte zou een instrument van studie en interesse maar ook van politiek worden.


DSC05069PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIndiaDSC05070PatagonieEnVuurland

India, Patagonië en Vuurland.


DSC05072PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsDSC05073PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

Een restauratie was in volle gang.


IMG_8806PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8803PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsLaGermaniaEnNederland

Ik kon mijn ogen niet geloven. Wat een werk, wat een kennis. Niet al die kennis kwam uit Italië. Zo zou werk van Ortelius geruikt zijn. Op de laatste foto Germania met links het gebied dat we nu Nederland noemen.


Ik vond achter een betaalmuur een artikel over de kaarten:

CHARISMATIC COSMOGRAPHY IN LATE CINQUECENTO FLORENCE (2009)
MARK ROSEN
University of Texas at Dallas
Arts & Humanities

One of the most significant projects of the Renaissance involving cosmographical decoration was the remarkably ambitious (and only partly completed) Guardaroba of Duke Cosimo I de’ Medici, begun in 1563. It is located in the Florentine ducal home and center of authority, the Palazzo Vecchio, and was described in contemporary correspondence as being the “cosmography of Duke Cosimo” – a lavishly decorated chamber expressing the duke’s interpretation of the physical universe. In creating a new state room to house the Medici collection of artworks and precious objects, Cosimo and his primary artistic advisor, Giorgio Vasari, assembled a team of artists, artisans, humanists, geographers, and scientists to give concrete shape to Cosimo’s cosmos (a pun which was widely acknowledged in his day). The ostensible aim of this room was to re-create the structure of the known universe in miniature, placing maps and astrological imagery at the center of its complex program. In its intended form, the Guardaroba was probably the most significant attempt in sixteenth-century Italy to visualize and demonstrate on a grand visual scale a sovereign’s cosmography.

The initial plans for the Guardaroba were only partly followed and ultimately were greatly scaled back after Cosimo died in 1574. A much abbreviated form of the room was completed by Cosimo’s two successors, his sons Francesco I (ruled 1574-1587) and Ferdinando I (ruled 1587-1609).

It was intended as a collecting area, with cabinets circling the four walls of the room; on those cabinets were to be painted 57 maps of the regions of the world, broken down according to the ancient Ptolemaic divisions as well as updated with more recently explored areas. The objects of the Medici collection would then be placed behind those maps inside the cabinets, according either to place of origin or perhaps according to type of object; in either case, a system designed to give order to the collection was keyed to the maps. Further fleshing out the program were antique portrait busts placed atop the cabinets, three hundred uniformly sized portraits of great leaders of recent centuries, images of plant and animal life, a preexisting planetary clock made in the early sixteenth century by Lorenzo della Volpaia, and, painted on the ceiling, a great astrological chart showing all the currently known constellations. Also planned for the room were two globes, one terrestrial and the other celestial, which would sit hidden in a compartment above the painted constellations until the duke or a courtier pulled a switch to open a panel in the ceiling that would then let the two globes slowly descend to the floor – clearly the most theatrical effect of the ensemble.
The fabrication of the space, however, encountered a number of setbacks primarily owing to changes in patronage.

IMG_1289PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

De tekst in dit boekje sluit grotendeels aan op bovenstaande tekst van Mark Rosen.

IMG_1290PalazzoVecchioIMG_1291PalazzoVecchioDSC05075PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOverview

De laatste foto geeft een overzicht van alle kaarten.


IMG_8804PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps


De volgende foto’s kun je rekenen bij de ruimte met de kaarten
maar ook bij een andere ruimte. Het gaat me om de deuren.

IMG_8800PalazzoVecchioGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De deuren zijn prachtig ingelegd om zo afbeeldingen te maken. Zo zie je hier een soort van raam in de deur.


IMG_8801PalazzoVecchioDanteGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

Zoals deze Dante door Giuliano da Maiano en Francesco de Giovanni ook Francione genoemd. Het ontwerp is van Sandro Botticelli, 1480.

IMG_8802 01 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480IMG_8802 02 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De tekst is: ‘Nel mezzo del cammin di nostra vita (In het midden van onze levensweg)’, de beginregel van Inferno, het eerste deel uit de Goddelijke komedie.