Champasak

In Cambodja en Laos hebben we niet alleen monumenten bezocht.
In de dorpen is ook heel wat te zien.
Het dorp waar we overnachten heeft wel drie of vier tempels
en in de buurt, richting Wat Phou liggen er nog een paar.
die bezoeken we met de fiets.
Het weer was in de ochtend stralend en warm maar later op
de dag betrekt de lucht.

DSC_3469LaosChampasakTempelGevel

Tegen een gevel van een tempel zien we deze afbeelding.


DSC_3470LaosChampasak

Bij de tempels liggen graven, vaak een of meerdere scholen, sommige voor de monniken, en allerlei beelden en andere plaatsen om te bidden of te overdenken.


DSC_3471LaosChampasak

Het is er stil, vaak heel stil.


DSC_3472LaosChampasakTempelGevel

De kleuren zijn indrukwekkend.


DSC_3474LaosChampasakDetailTempel

Detail van een tempelgevel.


DSC_3475LaosChampasak


DSC_3476LaosChampasak


DSC_3477LaosChampasak


DSC_3478LaosChampasak

Een paar van die buitenlanders die allemaal foto’s komen maken zijn natuurlijk heel interessant. Zeker als je pauze hebt of vrij bent van school.


DSC_3479LaosChampasakWatEenKleurcombinaties

De combinaties van kleuren zijn heel bijzonder.


DSC_3480LaosChampasakEenDak

De nok van het dak.


DSC_3481LaosChampasakBougainvillea

Bougainvillea.


DSC_3482LaosChampasakDreigendeLuchten


De laatste foto’s van Wat Phou

Wat Phou in het zuiden van Laos is een indrukwekkende
Khmer-site. Prachtig in het landschap gesitueerd.
Het is een World Heritage Site.
De hoofdtempel is het hoogst gelegen.
Lager liggen de ‘daltempels’. Eerlijk gezegd weet ik niet
of het tempels zijn. Op de kaart in de catalogus van het
museum dat bij de site ligt spreekt met van de noord en zuid
‘quadrangle’ en wordt het woord ‘palais’ gebruikt.
Vierhoeken zijn get zeker maar of het paleizen zijn.
Ik weet het niet.
Maar het is er prachtig. Hopelijk overtuigen mijn foto’s.

DSC_3446LaosChampasakWatPhou

Je ziet op meer plaatsen in Azië de gewoonte vogeltjes in kooien te verkopen zodat pelgrims de vogels bij een tempel los kunnen laten. Misschien vreemd maar op de foto doet dat het meestal wel.


DSC_3447LaosChampasakWatPhou

Vandaag zie je meer voorbeelden van restauraties die wel en die nog niet afgerond zijn.


DSC_3448LaosChampasakWatPhou


DSC_3449LaosChampasakWatPhou


DSC_3450LaosChampasakWatPhou


DSC_3451LaosChampasakWatPhou

We waren zowat als eerste op de site die dag. Dus ook als eerste boven bij de hoofdtempel en nu we weer beneden zijn is het daar opnieuw rustig.


DSC_3452LaosChampasakWatPhou

Dit is een meer recente restauratie. Mijn indruk is dat daarbij die delen die (nog) niet gevonden zijn niet opgevuld zijn met reconstructies maar met blanco stenen die duidelijk opvallen.


DSC_3453LaosChampasakWatPhouSpits


DSC_3454LaosChampasakWatPhouUnescoRestaurationOfTheEasternPorchOfThesouthernQuadrangle

Laos, Champasak, Wat Phou, Unesco, Restauration of the eastern porch of the southern quadrangle. Anders gezegd Restauratie van de oostelijke gevel van de zuidelijke vierhoek. Die is uitgevoerd door een groep uit Laos en uit Frankrijk tussen 2014 en 2016.


DSC_3455LaosChampasakWatPhouVerantwoordeRestauratie

Dit is die Oostelijke gevel (Eastern Porch).


DSC_3456LaosChampasakWatPhou


DSC_3457LaosChampasakWatPhou

De basis van een kolom in reliëf.


Mijn grote vraag is:

Welke van de volgende twee versies van mijn foto is de mooiste?

DSC_3458LaosChampasakWatPhouWelkeIsDeMooiste02

DSC_3458LaosChampasakWatPhouWelkeIsDeMooiste01


DSC_3459LaosChampasakWatPhou


DSC_3460LaosChampasakWatPhou

Dit is de binnenkant van zo’n quadrangle. De buitenkant spreekt mij meer aan. Maar het betreft best grote oppervlaktes.


DSC_3462LaosChampasakWatPhou

Later op de ochtend worden de foto’s beter. Het licht is nog steeds fel maar het vocht is wat uit beeld verdwenen. De ligging is super.


DSC_3463LaosChampasakWatPhou


DSC_3464LaosChampasakWatPhou


DSC_3465LaosChampasakWatPhou


DSC_3466LaosChampasakWatPhou


DSC_3467LaosChampasakWatPhou


DSC_3468LaosChampasakWatPhou


Na het bezoek aan deze site bezochten we het museum bij de site.
Daar mochten geen foto’s gemaakt worden.

Wat Phou, nogmaals de tempel en dan naar beneden

DSC_3428LaosChampasakVatPhuWatPhouHoofdtempel

Terwijl je rondloopt op een soort diepe richel tegen de berg aan, is er van alles te zien maar kom je uiteindelijk toch weer bij de hoofdtempel uit. Daar maak ik nog wat foto’s en beginnen dan de weg terug naar beneden.


DSC_3429LaosChampasakVatPhuWatPhouHoofdtempelLagereSluitertijd

Die hoofdtempel is dit gebouw. De naam is Wat Phou (of welke variant van de spelling je ook kiest).


DSC_3430LaosChampasakVatPhuWatPhouHoofdtempelZijkantHogereSluitertijd

Waarom twee keer dezelfde foto? Ik experimenteer hier met het licht. De zon is in de ochtend al meteen heel hard. Deze foto is sneller gemaakt dan de vorige. Daarom is die wat donkerder. Ziet het er toch weer anders uit.


DSC_3431LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3432LaosChampasakVatPhuWatPhou

Zoals de meeste opgravingen is het hier ook een soort driedimensionale puzzel. We kijken naar verschillende lagen uit verschillende tijden, al dan niet aangevuld met restauraties in verschillende kwaliteiten, en ook al lijkt het nu één gebouw, we kijken naar een mix van stenen die over honderden jaren is ontstaan. Dat maakt het zo ingewikkeld.


DSC_3433LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3434LaosChampasakVatPhuWatPhou

Tel daar nog eens bij de voor ons op het eerste gezicht vreemde godsdiensten en de verwarring is compleet. Maar dat maakt het allemaal niet minder mooi. Volgens de catalogus is dit: De moord op Kamsa door Krishna.


DSC_3435LaosChampasakVatPhuWatPhouMetPalmblad

Ongeveer halverwege naar beneden zitten mensen offers te maken. Slimme bloemstukjes die ze verkopen om bij de vele tempeltjes te plaatsen.


DSC_3436LaosChampasakVatPhuWatPhouMetPalmblad

Dit is echt creatief met palmblad.


DSC_3437LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3439LaosChampasakVatPhuWatPhouFrangipaniBloem

Een bloem van de Frangipani.


DSC_3441LaosChampasakVatPhuWatPhouGehurkteStenenFiguur

Ergens op een van de terrassen zie ik dit torso. Een gehurkte (?) stenen figuur.


DSC_3442LaosChampasakVatPhuWatPhouTerrassen


DSC_3444LaosChampasakVatPhuWatPhouSchaduwenOpDeWegNaarBeneden

Zomaar wat schaduwen onderweg naar beneden.


DSC_3445LaosChampasakVatPhuWatPhouBenedenAangekomen

We zijn beneden bij de daltempels aangekomen. Die gaan we nog eens goed bekijken. Daarover meer in een volgende blog post.


Wat Phou

DSC_3408LaosChampasakVatPhuHetVochrtLostOp

Boven bij de hoofdtempel kun je naast de tempel nog vele andere dingen zien. Als was het alleen al het uitzicht op Kaos of de ‘daltempels’ van Wat Phou of Vat Phu.


DSC_3409LaosChampasakVatPhu


DSC_3411LaosChampasakVatPhu

Het is er magisch.


DSC_3412LaosChampasakVatPhu

Er zijn ook een aantal figuren uit de rots gehakt. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet altijd meer weet wat het voorstelt. Slangen.


DSC_3413LaosChampasakVatPhuWatPhou

De gaten in de rots op de grond moet ook iets voorstellen…..


DSC_3415LaosChampasakVatPhuOlifantInDeRots

Dit is dan weer heel duidelijk een olifant (met een kleine witte olifant voor de poten).


DSC_3417LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3418LaosChampasakVatPhuWatPhouHoofdtempel

Uiteindelijk kom je dan toch weer bij de hoofdtempel uit.


DSC_3419LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3420LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3421LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3423LaosChampasakVatPhuWatPhou

Het was zo heerlijk rustig toen wij er waren. Al toen we naar beneden liepen werd het drukker. Maar dit was zo sereen.


DSC_3424LaosChampasakVatPhuWatPhouChurning

Churning. Als amateur denk ik dat je hier twee rijen met mannen ziet (de hoofden ontbreken). Elke groep mannen houdt een slang (naga: half slang, half mens) vast die om een as gerold zit. De As is de as van de wereld: Mount Meru. Door de as in beweging te zetten wordt de oceaan van melk gekarnd (=churning). Een hele reeks bijzondere dingen leverde dit op. Zie bijvoorbeeld deze toelichting van de Britannica website.


DSC_3424LaosChampasakVatPhuWatPhouDevil

Half in de schaduw en verder in de felle zon. Maar niet minder mooi. Volgens de catalogus van het museum is dit Shiva is ascetische houding met rozenkrans.


DSC_3425LaosChampasakVatPhuWatPhou


DSC_3426LaosChampasakVatPhuWatPhouSporenVanNogOuderGebruik

Op deze plaats zijn sporen van nog ouder gebruik van dit terrein gevonden. Tijd om de wandeling naar beneden te gaan maken.


De afdaling, terug naar de Mekong rivier, die volgt in een volgende blogpost.

Aan het eind van de klim…..

…komt de hoofdtempel van Wat Phou (Vat Phou) in zicht.
Daar pak ik de draad weer op.

DSC_3390LaosChampasakVatPhuHoofdtempel

Een eerste blik op de hoofdtempel van Vat Phu in Champasak in Laos. Door kenners van het Khmer-rijk of Angkor-rijk wordt dit als de plaats aangewezen waar het Khmer-rijk begon.


Wikipedia zegt het zo:

Het tempelcomplex is gesticht in de 9e eeuw door Jayavarman II en was kortstondig de hoofdstad van het Khmer-rijk. Het hindoeïstische aspect van Wat Phou is ongewoon in het Angkoriaanse Rijk.

DSC_3391LaosChampasakVatPhu02


DSC_3391LaosChampasakVatPhu01

Dit is de volledige deurpost/dorpel waarvan de vorige foto een detail is. Volgens de catalogus van het museum is dit: Krishna trekt de naga/slang Kâliya uit elkaar. Eerste helft 11e eeuw.


DSC_3392LaosChampasakVatPhu


DSC_3393LaosChampasakVatPhu

De wandeling/klim naar boven was meer dan de moeite waard.


DSC_3394LaosChampasakVatPhu


DSC_3395LaosChampasakVatPhu


DSC_3396LaosChampasakVatPhu

Vishnu op Garuda.


DSC_3397LaosChampasakVatPhu


DSC_3398LaosChampasakVatPhu


DSC_3399LaosChampasakVatPhu

Indra op Airâvata.


DSC_3400LaosChampasakVatPhu

Het dak van het gebouw vertoond heel wat gaten maar dat stopt de mensen niet er toch een tempel van te maken.


DSC_3401LaosChampasakVatPhu

Met beelden, groot en klein, rustiek of druk, van een kleur of heel bont.


DSC_3404LaosChampasakVatPhu


DSC_3405LaosChampasakVatPhu

Rond de hoofdtempel is nog van alles te zien. Zo zijn onder/tegen de schuine kanten van de grote keien waaruit de berg bestaat ook plaatsen waar men goden kan vereren.


DSC_3406LaosChampasakVatPhu


DSC_3407LaosChampasakVatPhu

Tussen de benen van een groot grijs beeld staan dan weer een hele reeks heel kleurrijke beeldjes.


De wandeling gaat nog verder, om dan weer even
terug te komen bij de hoofdtempel.
Maar daar meer over in mijn volgende blogpost.

Na de waterval: het dorp bij de rivier en de tempel

Toen we in Cambodja de grens overgingen naar Laos
was een grote waterval in de rivier de Mekong
de eerste attractie: Khonephapheng Waterfall

Vanuit de plaats van de waterval werd de route vervolgd en
werden we naar ons hotel gebracht in de buurt van de tempel
Wat Phou, een World Heritage site.
Maar deze dag is daar geen tijd voor.
Vandaag genieten we van de reis, de rivier en het dorp.
Het verblijf in het dorp was fantastisch.
Het drukste moment van de dag is als de kinderen van school,
te voet of op de fiets naar huis gaan.
Vooral de avonden zijn prachtig, het koelt langzaam af,
het wordt er echt donker, het eten is goed en het is rustig.
Maar eerst moeten we nog de rivier over.

DSC_3339LaosChampasakWatPhouMekong

Dit is de plaats waar we met een boot de Mekong gaan oversteken. Het dorp waar we gaan verblijven ligt aan de andere kant van de rivier. Wat verder naar links ligt Wat Phou tegen de berghelling. Dat is van hier nog niet te zien.


DSC_3340LaosChampasakWatPhouMekong

Het zicht de andere kant op (het noorden). Die bergrug heeft waarschijnlijk het gebruik van het land bepaald. Wie woont waar, Waar begint Laos, waar Cambodja.


DSC_3341LaosChampasakWatPhouMekong

De Mekong is echt een enorme rivier.


DSC_3342LaosChampasakWatPhouMekong


DSC_3345LaosChampasakWatPhouOpenbaarVervoerOverDeMekong

Veer over de rivier. Wij zijn dus al aan de overkant aangekomen.


DSC_3346LaosChampasakWatPhouBoeddhistischeGalerij

De dorpsgrenzen zijn ons niet helemaal duidelijk. De naam van het dorp ook niet.


DSC_3347LaosChampasakWatPhouGalerij


DSC_3348LaosChampasakWatPhou


DSC_3349LaosChampasakWatPhouSchaduwenOverDeWeg

De schaduwen van de tempel en stupa’s op de dorpsweg.


DSC_3350LaosChampasakWatPhouBoeddhaBijDeSchool

Vlak bij een school staat deze Boeddha.


DSC_3351LaosChampasakWatPhouNieuwsgierigeBuurkinderen

Nieuwsgierige kinderen komen dan natuurlijk ook kijken.


DSC_3352LaosChampasakWatPhouTopVanEenBeltoren

Bij een tempel staat vaak ook een beltoren. We wandelen wat voor het avondeten. Se zon zakt snel maar dat geeft mooi licht.


DSC_3353LaosChampasakWatPhouTempel

Dit is de tempel zelf.


DSC_3354LaosChampasakWatPhou

Nog een stupa. We zullen er nog veel zien.


Champassak

Champassak is een kleine plaats in het zuiden van Laos.
Een lange straat.
Aan die straat lag ons hotel.
De straat was erg rustig.
Het spitsuur was het uitgaan van de school.
Zeker, een eindje verderop, lag een drukkere weg.
Maar voor ons was het genieten.
Champassak is de plaats waar de World Heritage site
Wat Phou zich bevindt.

DSC_3352


DSC_3362


DSC_3376


DSC_3393


DSC_3400


DSC_3417


DSC_3435


DSC_3437


DSC_3455


DSC_3470


DSC_3477