Boekband zoekt boekblok

Omdat ik vandaag vrij was kon ik zowel in de ochtend als
in de middag een tijdje naar de FutureDome.

IMG_3962EersteStrokenDecoratieGesneden

Begonnen met het snijden van twee stroken leer van de in totaal zeven stroken die samen het ontwerp gaan vormen voor ‘Idee’. Nog steeds een beetje gebaseerd op het ‘Pak van Sjaalman’. Ik begin met deze twee stroken omdat ik nog niet weet hoe de schaaf en het leerdunmes gaat werken op een volledig formaat bekleding. Mijn overweging was om van binnen naar de rand van het basisleer toe te werken. Misschien had ik alle stroken er in een keer op kunnen bevestigen. Maar daar heb ik na dit boek een beter idee van.


IMG_3963EersteTweeStrokenGelijmd

Het viel nog niet mee om een markering op het basisleer te krijgen. Voor een deel heeft dat ook te maken met de vrijheid die ik mezelf geef om tot op het laatste moment nog maten aan te passen van de stroken. De maten die in de tekening staan komen wel in de richting van mijn schets maar wijken toch af. Maar een exact ontwerp maken en me daar dan ook precies aan houden, dat past niet zo bij mij. De eerste stroken zitten bovenop het leer gelijmd. Nu gaat het leer even in de boekenpers om te drogen en dan kan het leerdunnen beginnen.


IMG_3964UitDeBoekenPersWordenStrokenMeteenDuidelijk

Aan de achterkant van het basisleer is door de vleug van het leer te zien waar de stroken op het leer geplakt zitten. Mark Cockram en Karin Cox vermelden niet dat de dikte van het leer dat je op het basisleer plakt een belangrijke rol speelt. Ik ga dat ook merken want mijn kleuren leer hebben verschillende diktes.Vooral het stukje donker rood leer (straks: 2 bij 2 centimeter) is aanmerkelijk dunner dan het bruine en rode leer. Maar ik verwacht dat hoe dunner de onlay, hoe minder het nodig is om aan de achterzijde het leer te dunnen.


IMG_3965SporenSchaafLeerdunmes

De hobbyschaaf begint gelijk zijn werk te doen op de verhoogde plaatsen.


IMG_3966DeSporenVanDeSchaafEnLeerdunmesWordenSteedsDuidelijker

Dat wordt steeds duidelijker.


IMG_3967HoogteVerschillenInLeerGelijmdgeBackPaired

Na een tijdje schaven steken de onlays steeds minder boven het basisleer uit. Het is nog moeilijk voor mij om te bepalen wanneer ik kan stoppen. Met dunner onlay-leer wordt die beslissing denk ik eenvoudiger. Nu, bij de eerste stroken, verschilt de dikte van het basisleer en de onlays niet veel. Hoede les voor een volgende keer.


IMG_3969OndersteDrieStrokenAlleenNogGelijmd

De volgende onlay stroken zijn gesneden en bevestigd. Ze zitten nu in de boekbindpers. Niet te strak. Voldoende op het leer te laten drogen en goed vast te zetten. Ik heb alleen met PVA gelijmd. De voorbeelden werken allemaal met paste (zelfgemaakte lijm). Vanuit het oogpunt van conservering is dat beter. Maar het aspect ‘zelf lijm maken’ is een extra complexiteit die ik nu nog even niet nodig heb.



Boekband zoekt boekblok

Voor het nieuwe project heb ik besloten een bestaande
kartonnen boekband te gaan bekleden met leer terwijl
ik het leer decoreer met stroken leer van verschillende afmetingen.
Die stroken leer ga ik bevestigen en bewerken met een
techniek die ‘back pairing’ wordt genoemd door Mark Cockram
en die ook beschreven staat in het huidige nummer van
het blad van de Stichting Handboekbinden.
Dat artikel is geschreven door Karin Cox.

IMG_3955LeerIsNatuurproductDusMetOneffenheden

Nu heb ik de techniek van back pairing nog nooit geprobeerd. Ik ben niet ervaren in het werken met leer. Bij back pairing is het idee dat je de decoratie bovenop een stuk basisleer plakt om vervolgens aan de achterkant (back) van het basisleer, het leer te dunnen (pairing), zodat de decoratie vlak met het basisleer komt te liggen. Leer is een natuurlijk product en is dus niet altijd van perfecte vorm. Op de foto zie je dat het leer op een plaats is ingescheurd. Dat kan ik moeilijk gebruiken op een boekband maar ik kan daar gerust iets wegsnijden om een eerste test te doen.


IMG_3956MisschienTeZuinigOnlayopBasisleer

Dit is mijn testlapje: het donkere leer is de decoratie en het lichte leer is het basisleer. Deze kleuren (met nog een paar) ga ik dadelijk ook in het echt gebruiken. Op het lichte leer zie je indrukken van de knijpers waarmee het leer opgespannen is geweest bij het schoonmaken van de huid (bovenaan en helemaal onderaan rechts).


IMG_3958DeDriehoekigeVormVanDeOnlayTekentZichAf

Dan schaaf ik met een hobbyschaaf en mijn leerdunmes aan de achterkant de verdikking weg die veroorzaakt wordt door de decoratie. De driehoek van de decoratie wordt zichtbaar in de vleug van de vleeszijde van het leer.


IMG_3959SchaafselVanHetLeerMetGereedschap

Het vraagt wat werk en ik leer weer een paar dingen die ik al eerder ervaren had maar vergeten was. Je maakt het jezelf makkelijk als je het basisleer goed kunt vasthouden. Mijn stuk leer is ongemakkelijk klein. De schaaf heeft zo zijn afmetingen. Met het mes kun je op veel plaatsen makkelijker bij. Maar het mes vraagt weer een eigen benadering. Dat wil zeggen dat ik nog even moet nadenken in welke volgorde ik de decoratie straks op de definitieve bekleding ga plakken/bewerken.


IMG_3960BasisleerVoorDeBoekbandGesneden

De buitenkant van de boekband was al eens te zien op mijn blog. Hier zie je de binnenkant. Geschuurd. De band ligt op het basisleer dat ik net op maat heb gesneden.