Breda, Haven.
Tagarchief: Breda
Paleis van Typografisch Metselwerk
Mijn foto’s van het ‘Paleis van Typografisch Metselwerk’
wissel ik hieronder af met foto’s van de Grote Kerk van
Breda, de ruimte waar de tentoonstelling op dit
moment te zien is.
Het ‘Paleis van Typografisch Metselwerk’ is een project waar Richard Niessen al jaren aan gewerkt heeft, het project steeds verder doorontwikkelen en vervolgens vertonen op wisselende locaties. Deze keer in Breda, destad die tot een paar jaar geleden nog de stad van grafiek wilde worden. Intussen heeft men die ambitie laten varen maar Graphic Matters heeft nog steeds een stevige ambitie: ‘Graphic Matters maakt het werk van visueel eigenzinnige, maatschappelijk betrokken en/of sociaal kritische vormgevers zichtbaar’. De reizende tentoonstelling is opgebouwd uit een stapelbare verzameling ‘vitrines’. Hierboven in gestapelde uitvoering.
Dit is een uitgepakte vitrine. Op schragen een soort van lade. Steeds afgedekt met een glazen plaat, vergezeld van zwart/witte palen die betrokken zijn bij opslag en vervoer. Een plank die de lade kan afsluiten. Soms zie je nog een soort van extra plateau zoals hier links en op het vloerdeel een QR-code naar een voorgelegen introductie. Al die niveau’s kunnen en zijn vaak voorzien van informatie over typografie.
De onderwerpen die aangekaart worden zijn heel interessant. Probleem alleen is dat er heel, heel veel informatie wordt gedeeld die professionals zeker zal aanspreken (al zullen veel van de informatie al kennen). Voor leken is het allemaal erg veel, met een lange gesproken introductie en voor mij vaak onoverzichtelijke presentaties. Het is overduidelijk dat er erg veel werk in is gestoken. Veel tijd, heel veel energie. Deze tekst is een soort van toelichting. Het bespreekt Von Wersin, een persoon die baanbrekend werk geschreven heeft over ornamenten. Hansje van Halem is een bekende maker van grafiek, onder andere voor Lowlands. Mienke Simon Thomas is een schrijver en curator van Boijmans die werk gedaan heeft op het gebied van ornamenten. Dus voldoende aanleiding om verder op zoek te gaan rond het thema ornamenten maar voor een wnadeling langs grafiek op een zondagmiddag…..
De Grote Kerk geeft momenten met ontspannende afwisseling.
Deze vitrines zijn mooi gemaakt. Als idee: super!
Maar waar begin je, zoveel lagen informatie. Fysiek en inhoudelijk. Één zo’n vitrine is al een tentoonstelling op zich.
Breda, Grote Kerk, detail van het grafmonument van Engelbrecht I en Jan IV van Nassau en echtgenotes. Zo mooi.
Ga kijken en oordeel zelf.
Vervelen ga je er niet doen.
Het Paleis van Typografisch Metselwerk in Breda
De nieuwe naamplaat van de Grote Kerk in Breda
geeft al aan dat er iets bijzonders aan de hand is.
Er is in de Grote Kerk een tentoonstelling over
typografie in de meest brede zin van het woord.
De Grote Kerk zelf kun je ook ‘lezen’ als een boek
en vandaag sta ik stil bij de speciale krant die bij
de tentoonstelling gemaakt is en die op de ‘typografische aspecten’
van de Grote Kerk ingaat.
Nieuw (tijdelijk) naambord van de Grote Kerk:
Victoria & Alfred IVIUSEUMIVI
)palaceoftypographicmasonry(
Vrij naar het Victoria & Albert Museum in Londen, vermoed ik.
De krant dient als een soort van alternatieve routebeschrijving door de Grote Kerk. Niet alleen de reizende tentoonstelling komt aan bod, er is juist veel ruimte voor de typografische aspecten van het kerkgebouw.
De krant heeft ‘zwarte’ pagina’s.
Met bijvoorbeeld Engelbrecht II van Nassau zoals hij deel uitmaakt van het praalgraf in de kerk.
Dit zijn de witte pagina’s. Ga eens een kijkje nemen bij deze tentoonstelling.
Dodenherdenking
Een barones op je voorruit
In de ochtend is de binnenstad van Breda een soort parkeerplaats voor grote dieseltrucks. Vanmorgen stond er een zo geparkeerd in de Ridderstraat (kleinere en smallere straat dan een straat in menige vinexwijk) met op de voorruit een weerspiegeling van het ‘torentje’ van de Barones, winkelcentrum in Breda.
De Ridderstraat met torentje.
Nog even oefenen, voor 4 mei.
De eerste kademuren staan er
Gemoedelijk zitje na Koningsdag?
Stadsarchief Breda: Dagblad van Noord-Brabant
Bij de open dag werden ook een aantal pagina’s
getoond uit een krant uit het archief.
Het ging om het Dagblad van Noord-Brabant.
Volgens mij de krant van 24 april 1923.
Verschillende advertenties en oproepen. Onder andere van Peek & Cloppenburg Breda.
Een verslag van een optreden van Albert Vogel. Gezien de datum van de krant en genoemde voordrachtkunstenaars waarmee Vogel vergeleken wordt (Royaards en Musch) gaat het waarschijnlijk om Albert Vogel sr. De vader van actrice Ellen Vogel en Albert Vogel jr (https://nl.wikipedia.org/wiki/Albert_Vogel_sr).
Jan van der Ven, Catharinastraat 5 (Hoek Catharinastraat – Kasteelplein).
Rheumatiek en jicht. Een pain expeller?
Adriaan van Bergen.
Het begin van mijn koningsdag
Om half negen liep ik het Kasteelplein in Breda op en er waren geen bezoekers. Beveiligers, toiletpersoneel, basista’s, frietbakkers, ja allemaal. Maar nog geen bezoekers op dat moment.
In het Valkenberg was de Vrijmarkt al begonnen. Eens kijken of er iets voor mij tussen zit.
Behalve de temperatuur was het weer prima.
Met aandacht voor de etalage! Leuke titels: The priory of the orange tree, A court of silver flames, I was born for this, John Green turtles all the way down.
Er was een mevrouw die 40 euro voor een paar oude boeken wilde. Die heb ik laten liggen. Het boek ‘Transit’ van Hella S. Haasse kreeg ik omdat de verkoopster bijna tegen mij aan botste. Thuisgekomen bleek dat ik al een exemplaar heb en mijn exemplaar is in betere conditie. ‘De raadselachtige Multatuli’, kende ik niet (mei 1976). Een biografie door Willem Frederik Hermans van Eduard Douwes Dekker. Voor twee euro. Prima koopje. De Karl May’s staan tegenwoordig in een donkerder daglicht. Ik heb ze nog niet in detail bekeken.
Achter de Lange Stallen
Piepschuim
Na lange tijd zie ik hoe de piepschuimblokken worden ingezet. Ze gaan, zo lijkt het, de kern van de kademuren vormen. De foto’s in dit bericht omspannen meerdere dagen.
Aan de rechterkant is men nog maar net begonnen.
Het is een proces van passen en meten en dan weer zagen.
Dit lijkt een paneel met de betonnen kade en het metselwerk er voor. In dit stuk zit een soort van bloembak en is denk ik eerder gebruikt als testwand in de vorige versie van de Mark.
Voor en op de wand verschijnt betonijzer.
Open dag, Stadsarchief Breda
Een belangrijk wetenschapper uit Breda: Dr. Jan Ingenhousz, Expériences sur les végétaux. Het boek gaat over experimenten waarmee Dr. Jan Ingenhousz aantoonde dat fotosynthese (het omzettingsproces van planten onder invloed van zonlicht waarbij koolstof omgezet wordt naar zuurstof).
Het boek bevat illustraties van de instrumenten die Dr. Jan Ingenhousz gebruikte bij de onderzoeken.
Dit boek werd getoond in het bovengrondse archief. Het archief waar ook kranten worden bewaard. Daarover een volgende keer meer. Het boek van Dr. Jan Ingenhousz heeft een moderne band. Het papier heeft betere tijden gekend.
Een kerkboek met zilverwerk: een Romeins Missaal. Dit is een boek dat in de katholieke kerk werd gebruikt in de kerkdiensten. Het bevat de lezingen, gebeden en gezangen.
(Deel van?) het fotoarchief Jonkers en een doos met de naam van Hotel de Kroon.
De modeboeken van Jean Bergé.
Een deel van de boekcollectie over Breda en door Bredase schrijvers.
Open dag Stadsarchief Breda
Vandaag was het Open dag in het Stadsarchief Breda.
Het archief is lang dicht geweest. Ooit voor corona
was ik al eens in het archief geweest.
Maar deze keer heb ik me ingeschreven voor de rondleiding.
Wat me opviel was dat het voor de medewerkers niet mee
viel om hun verhaal te vertellen aan de bezoekers.
Ze waren of zenuwachtig of wisten niet hoe interessant
hun werk eigenlijk is.
Wat is echt een gemis vond is dat men veel aandacht besteedde
aan technische details en de ‘topstukken’ maar dat er
geen introductie is hoe je gebruik kunt maken van de diensten
van het archief.
Het ondergrondse, geconditioneerde archief. Hier toonde de rondleidster goed gekozen voorbeelden van werken in het archief.
‘Het houten boecxke’, 1300 – 1395 (volgens informatie op internet). Dit boek met houten platten, een boekband gemaakt van hout, beschrijft aspecten van stadsbranden.
Het boek wordt uit de hand getoond. Dat is niet ideaal om er foto’s van te maken of om het goed te bekijken. Een aantal foto’s zijn dan ook bewogen en de hoek waaronder de foto is gemaakt is soms problematisch.
Het stadsarchief heeft ook een soort van gildeboek uit 1661. Dit is de omdoos waar het boek in bewaard wordt.
Dit is een soort van titelpagina. Heel interessant. De tekeningen op beide pagina’s bevatten veel informatie. Even naar wat details kijken.
Links boven aan staat een tekening va nvissers die netten uitwerpen. Daaronder staat een tekst uit het evangelie van Lukas: ‘zeide Hij tot Simon: Steek af naar de diepte, en werpt uw netten uit om te vangen’. Lukas 5, vers 4-6. De tekst heb ik uit de Statenvertaling (https://statenvertaling.nl/tekst.php?bb=42&hf=5&ind=1). Volgens de rondleidster had het boek iets te maken met een gilde van vissers maar misschien is vishandelaren meer voor de hand liggend.
Rechts staat het stadswapen van Breda. Links vrouw Justitia (denk ik) met blinddoek (?) en weegschaal. Rechts een andere vrouw met een anker aan de voeten. Onder aan staat een maal 1661 en een maal ’18 meert 1661′.
Dit boek is een dagboek van een soldaat. Op internet noemt iemand het ‘Soldatenboekje Breda 1793’. Naast de tekst bevat het tekeningen van soldaten in uniform.
Soldatendagboek, februari 1793.
De afdeling ‘Bisdom Breda’.
Dit is een van de boeken uit de tijd dat de Burgelijke stand nog met de hand werd bijgehouden.
Per gezin, één pagina, één kaart.
Je ziet dat de band van deze boeken speciaal voor het vele gebruik stevig gemaakt is. De platten, de band aan de voorkant en aan de achterkant, bestaat uit twee delen: een smalle strook links tegen de rug en een groot deel rechts daarvan. Die extra strook ondersteund de bijzondere bindwijze.
Het ‘Geheim register ontslagen gevangenen, 1886’ bestaat uit twee delen. Een klein boekje met beschrijvingen van ontslagen gevangenen en een groot boek met per gevangene een foto. Op de foto het kleine boekje.
Dit zijn voorbeelden van beschrijvingen met ‘Maria Dijkema’. Vrij volgens de tekst: ‘Geboren in de buurt van Groningen. Meerdere malen gearresteerd oa in 1879. Ze kan schrijven.’
Het grote deel van ‘Geheim register ontslagen gevangenen, 1886’ met de foto’s. Ik zie ‘Bromsnor’ zich buigen over deze boeken om ‘Zwiebertje’ te zoeken.
Bovenstse rij, tweede van links: Maria Dijkema.
‘Geheim register ontslagen gevangenen, 1886’ Deze boeken werden in opdracht van de minister van justitie door heel Nederland verspreid om de opsporing van mensen te ondersteunen.
Op internet kwam ik meerdere Maria Dijkema’s tegen. Één er van in de Groninger archieven. Dit kan wel eens dezelfde Maria zijn: Groningen, info van voor 1886.




























































































