Gelezen

IMG_3338ArjanPetersKomaanWeerEensEenVoorwoordjeGeschrevenProeveEnerInleidingTotGodfriedBomansStichtingDesiderata

Arjan Peters, Komaan weer eens een voorwoordje geschreven of Proeve ener inleiding tot Godfried Bomans (Stichting Desiderata).


Onlangs hield Arjan Peters een voordracht voor het Godfried Bomans Genootschap.
Die voordracht is door de Stichting Desiderata, samen met een aantal voorwoordjes
in een boek uitgebracht.
Het portret van Godfried Bomans is gedrukt naar een linosnede van Ivo van Leeuwen.

Als bijlage een afbeelding van Godfried Bomans op de voorkant van een voorwoord
dat Bomans schreef in 1954.
Bomans gaat de grote problemen van de wereld niet uit de weg en schrijft een
voorwoord over de vorm van de aarde (oliebol of pannekoek) zonder daarvoor
het betreffende boek gelezen te hebben en dan toch komt hij met een
ironisch, humoristisch standpunt.

‘Het is dit (oorspronkelijk) wellicht in die mate,
dat het eigenwijs kan worden genoemd. Daar houd ik van.’

Waarmee hij tegelijk iets zegt over het werk van de auteur K. Dijkstra
(Is de aarde rond?) en over zichzelf.

Het geheel heb ik gelezen met een glimlach op mijn gezicht en
af en toe met een schatterlach.

Lino was vooraankondiging

De lino van Godfried Bomans bleek vandaag een vooraankondiging te zijn.
Maar niet van één boek maar van drie:

IMG_3223ArjanPetersJanPaulVanSpaendonckJanPaulHinrichs

Stichting Desiderata / Arjan Peters, Komaan: weer eens een voorwoordje geschreven of Proeve ener inleiding tot Godfried Bomans. Drukkerij Wilco. Avalon Pers en Desiderata Pers zijn verantwoordelijk voor de bijlagen.

Statenhofpers / Jan-Paul van Spaendonck / Rückert, Liederen van de gestorven kinderen.

Uitgeverij Fragment / Jan-Paul Hinrichs, Bremmerianen, Julie de Graag en haar kring: tien kunstenaressen in Den Haag en Laren. Drukwerk: Wilco.


Hoe vaak zou het voorkomen dat iemand een blogpost
schrijft waarin tweemaal de voornaam ‘Jan-Paul’ staat?

Hedda

De titel doet vermoeden dat ik Hedda Martens goed ken.
De werkelijkheid is dat ik tot voor kort geleden nooit van
Hedda Martens had gehoord en al helemaal niets van
haar had gelezen.

De J.M.A. Biesheuvelprijs 2023 bracht daar verandering in.

De J.M.A. Biesheuvelprijs is een literaire prijs die sinds 2015 jaarlijks wordt uitgereikt aan de auteur van de beste korteverhalenbundel in de Nederlandse taal. De prijs is vernoemd naar de schrijver Maarten Biesheuvel.

…De jury verschilt per editie.

…Het prijzengeld wordt bijeengebracht door crowdfunding.

Bij dat laatste, de crowdfunding, begon dit jaar mijn
betrokkenheid.
Als tegenprestatie ontving ik twee boeken:

IMG_0096JMABiesheuvelprijs2023HeddaMartensBijWijzeVanLeven

Het boek van de J.M.A. Biesheuvelprijs 2023-winnares Hedda Martens: Bij wijze van leven. De omslag is ontworken door Brigitte Slangen met een beeld van fotograaf/schilder Jacques Henri Lartigue (Aquarium, 1929).


In minder dan 200 pagina’s tref je er bijna 70 korte verhalen.
Ik ben er al aan begonnen en de eerste twee troffen me meer
dan voldoende om zeker te weten dat ik het hele boek ga lezen.

De afbeelding op de omslag geeft meteen aan dat er
wat op tafel komt om over na te denken:
een vissenkom als metafoor voor (een manier van) leven?
Daar wil ik meer van weten.

Het eerste verhaal bevat een humorvolle scene die iedereen
wel kent. Je barst niet in een schaterlach uit bij het lezen.
Het laat zich misschien beter omschrijven als bitter/zoet.
De hoofdpersoon maakt een alledaags gebeuren mee waarbij
het steeds niet mee zit, maar weet het toch af te sluiten
met gevoel voor humor.

Het tweede verhaal gaat over dementie. De openingszin
zet meteen de toon:
“Toen zijn vrouw hem bij zijn dagelijkse ochtendbezoek
voor het eerst niet herkende, kwam dat als een complete
verrassing; met zijn nieuwe jas nog aan was hij langzaam
neergezakt in de leunstoel tegenover haar.”
Geen woord te veel, de situatie is meteen duidelijk.

Ik kijk er naar uit om de andere verhalen te lezen!

Het tweede boek bevat twee brieven van Maarten Biesheuvel
aan Karel van het Reve.

IMG_0097JMABiesheuvelKVanHetReveAvalonPers2023

Het heet dan ook ‘Twee brieven’. Gedrukt in 140 exemplaren door de Avalon Pers uit Woubrugge. De gebruikte letter is Romanée.


Om af te sluiten met de afsluiting van de eerste brief:

“Jij hebt alles in de gaten, klerelijer und du hast Recht!”

Koppermaandag

IMG_9550Koppermaandag

Als lid van Drukwerk in de Marge ontving ik afgelopen dagen een pakketje met mooi drukwerk. Deze Koppermaandagprent en gedicht was er een onderdeel van.


IMG_9551Koppermaandag

Dit is het gedicht van Ingmar Heytze.


IMG_9553Koppermaandag

Dit gedicht schreef Ingmar Heytze op 12-12-2015 als in memoriam voor drukker Kees Thomassen.
Het werd voor Koppermaandag 2023 gedrukt door Avalon Pers, de Zwarte Hen Pers en Vers van de Pers.
De tekst is gezet uit de Spectrum, de Univers en de Folio.

Borelingenland

Een kort verhaal schrijven is echt iets anders
dan een lang verhaal maken met weinig woorden.
Een kort verhaal is een kunst op zich.
Dat schoot door mijn hoofd toen ik de afgelopen tijd
het boekenweekgeschenk van 2020 las: Annejet van der Zijl,
Leon en Juliette, en het winnende boek van de Biesheuvelprijs 2021:
Mensje van Keulen, Ik moet u echt iets zeggen.

MaartenBiesheuvelZeelandreisAvalonPers2021

Maarten Biesheuvel, Zeelandreis, Avalon Pers, 2021. Dit jaar deed ik mee aan de crowdfunding voor de Biesheuvelprijs. Als tegenprestatie ontving ik het winnende boek en twee kleine boeken. Hierboven zie je een ervan met de tekst van Maarten Biesheuvel, gedrukt in een beperkte oplage. De naam is ‘Zeelandreis’.


Het boekenweekgeschenk van 2020 was helemaal afgestemd op de
actualiteit: Black lives matter en het slavernijverleden van Nederland.
Het boek van Van der Zijl is wel een korte tekst
maar het is eigenlijk niet af. Het is op zijn best een schets voor een
veel groter en dus langer boek.

AnnejetVanDerZijlLeinEnJulietteBoekenweek2020

Annejet van der Zijl, Leon en Juliette.


Daarmee slaan het CPNB (Stichting Collectieve Propaganda van het
Nederlandse Boek) en Annejet van der Zijl de plank mis.
Het verhaal is zeker relevant maar het leest niet geweldig.
Je merkt aan alles dat de schrijfster niet heeft kunnen kiezen en
‘door sneller te schrijven’, ‘met minder woorden’. toch het hele verhaal
wil vertellen.
Maar dat werkt niet.
Het is geen kort verhaal of novelle. Op zijn best een slecht kort verhaal.

MensjeVanKeulenIkMoetUEchtIetsZeggen

Mensje van Keulen, Ik moet u echt iets zeggen.


Bij Mensje van Keulen is dat anders.
Dit zijn korte verhalen. De verhalen zijn goed geschreven.
Niet ieder verhaal vind ik top maar dat is voor een deel smaak.
De verhalen trekken je aandacht. Je wilt meer lezen.
Het beste verhaal vind ik ‘Meneer Harry’.
Het is anders dan de meeste andere verhalen in dit boek.
Van Keulen probeert steeds in de laatste paar zinnen een
onverwachte draai aan het verhaal te geven.
Bij ‘Meneer Harry’ zit die draai gelijk na het begin van de tekst:

‘Naar sommigen van ze kijk ik graag en er zijn erbij van wie ik het niet erg vind als ze me aan- of uitkleden, wassen of verschonen, dat woord uit borelingenland.’

Kort daarna:

‘Tot dat moment waarop een donkere golf in mijn hoofd me verdoofde. Ik bleef volkomen bij terwijl de kracht uit me vloeide en even een weldadige stilte bracht.’

Het verhaal ‘Meneer Harry’ steekt met kop en schouders boven
de andere verhalen uit.
Het boek van Van Keulen is een aanrader.

OnnoBlomWarmteHerinneringenAanMaartenBiesheuvelAvalonPers2021

Dit is het derde boek dat ook onderdeel van de tegenprestatie vormde. De tekst is van Onno Blom: Warmte – Herinneringen aan Maarten Biesheuvel. Ook dit boek is gemaakt door Avalon Pers.


Ik ben al weer aan het volgende boek begonnen.

Boekkunstbeurs in Leiden

Ieder jaar organiseren Drukwerk in de Marge en Stichting
Handboekbinden de Boekkunstbeurs in Leiden. In de Pieterskerk.

De leden van Drukwerk in de Marge zijn drukkers die uit hobby
drukwerk verzorgen. Van boeken, kaarten, etsen, linosnedes,
tot literaire uitgaven. Dit jaar was er ook iemand met papieren
sierraden maar dat is iemand met fascinatie voor papier,
niet noodzakelijk een lid van Drukwerk in de Marge.

De leden van de Stichting Handboekbinen, binden, zoals de naam al zegt,
met de hand boeken in. Soms heel creatieve bindingen, soms heel
traditionele middeleeuwse bindingen.

De exposanten zijn mnaast leden van de twee organisaties vooral ook
leveranciers van papier (al dan niet handgeschept), leer,
gereedschap en kleine werktuigen.
Dus ben ik weer thuis gekomen met allerlei moois.
In willekeurige volgorde:

 photo WP_20161106_001InterliniesReglettenEnLijntjes.jpg

Interlinies, regletten en decoratieve lijntjes. Gebruikt, gekocht van een collega drukker.


 photo WP_20161106_002MultatuliHetGebedVanEenOnwetende.jpg

Twee drukwerkjes van Enkidu-pers uit Philippine. Dit boekje is uit 1995: Multatuli, Het gebed van den onwetende.


 photo WP_20161106_003MultatuliMonumentVoorTIne.jpg

De foto’s zijn vanochtend gemaakt toen nog niet iedereen op was. Boekje gemaakt bij de gelegenheid van de tentoonstelling: Monument voor Tine. De tentoonstelling opende op 4 maart 2000 in Multatuli Museum in Den Haag. Enkidu-pers. Multatuli, Monument voor Tine.


Ieder jaar is er ook een beursuitgave. Een meer of minder
bekende schrijver wordt gevraagd een kort verhaal te schrijven.
Soms wordt het verhaal voorzien van illustraties.
Iedere bezoeker ontvangt een versie van het verhaal en verschillende
leden van Drukwerk in de Marge ontwerpen en maken een omslag.
Ook dit jaar waren er dus meerdere omslagen om uit te kiezen.
In koos de omslag van Pluuspers.
Een medewerkster van Stichting Handboekbinden bedenkt dan een
binswijze en maakt een instructie.
Gedurende de manifestatie kan men het boekje onder begeleiding inbinden.
Vandaag zal de schrijver aanwezig zijn om het werk te ondertekenen.

 photo WP_20161106_004WouterKlootwijkHetHoutenWoord.jpg

Wouter Klootwijk, Het houten woord. Mijn ingebonden versie. Een leuke bindwijze met een stokje op de rug van het katern. De tekst is gezet met Sabon en Gill Sans.


 photo WP_20161106_005EricGillEenVerhandelingOverTypografie.jpg

Eric Gill, Verhandeling over Typologie. Dit is een Nederlandse vertaling van An Essay on Typography.


 photo WP_20161106_006OmarKhayyamGenootschapJaarboek7.jpg

Omar Khayyam Genootschap, Jaarboek 7, uitgegeven door Avalon Pers in 2015 bij de gelegenheid van het 25 jaar bestaan van het Omar Khayyam Genootschap.


 photo WP_20161106_007OmarKhayyamGenootschapJaarboek7.jpg

Omar Khayyam is (Wikipedia) geboren 18 mei 1048 en overleed op 4 december 1123 (aangenomen data), werd geboren in Nisjapoer in de streek Khorasan van Perzië (nu Iran) en was een Perzisch wiskundige, astronoom, filosoof, schrijver en dichter. Van Omar Khayyam wordt beweerd dat hij duizend vierregelige verzen schreef. In het Westen kreeg hij in de negentiende eeuw grote bekendheid door een kleine selectie daaruit, die door Edward FitzGerald op eigenzinnige wijze naar het Engels vertaald werd onder de titel “The Rubáiyát of Omar Khayyám” (1859).


 photo WP_20161106_008HosseinBehzad.jpg

Illustratie door Hossein Behzad.


Wikipedia:

Hossein Behzad 1894 – 13 October 1968, vooraanstaand Iraans schilder die de kunst van miniatuurschilderen oppakte om niet te laten verdwijnen.

 photo WP_20161106_009HosseinBehzad.jpg

Illustratie door Hossein Behzad.


 photo WP_20161106_010OmarKhayyamGenootschapOmarKhayyamGaramondHahnemuhleVelatoAvorioBinderijVanDijkFrontispiceHosseinBehzad.jpg

Colofon van Jaarboek 7: Avalon Pers (Jan Keijser).


Dat lijkt me weer heel wat stof tot nadenken.