Kennismaking met Arabische kalligrafie

Een vaste schrijfhand heb ik niet.
Mijn handschrift is een ramp.
Toch heb ik al meerdere malen deelgenomen aan een
workshop kalligrafie.
Maar nog nooit Arabische kalligrafie.
Toen zich onlangs de kans voordeed een workshop te
combineren met een bezoek aan de tentoonstelling
‘Groeten uit de Oriënt’ in het Huis van het Boek,
heb ik meteen ingeschreven.

DSC03561MohamadBadenjki

De workshop werd gegeven door Mohamad Badenjki. Ik zat vrij ver vooraan maar helemaal links van zijn presentatie. De foto’s die ik er van gemaakt heb zijn daarom in een beetje vreemde vorm. Maar het gaat om de inhoud.


Wat ik leuk vond aan de workshop was:
= je weet dat het Arabisch van links naar rechts
geschreven wordt. Dat geldt niet alleen voor het
Arabisch. Maar weten en ervaren zijn twee dingen.
Dus nu je begint aan een eerste poging een letter in
het Arabisch te schrijven is dat meteen wennen.
– het Arabisch heeft een hele ontwikkeling doorgemaakt
en net als de Arabische dialecten van Noord-Afrika
kent men een serie van schriftstijlen die zich
ontwikkeld hebben in de rijd en naar geografische locatie.
– het Arabische schriften richten zich in eerste instantie
op de medeklinkers. Ook daar zijn andere voorbeelden van maar
voor mij blijft het altijd enorm wennen. Welke klinker
bij een medeklinker hoort wordt in het Arabisch aangegeven
met ‘streepjes’.

Een abjad of consonantschrift is een schrift waarin (in tegenstelling tot ”echte” alfabetten) elke letter of glief staat voor een medeklinker, en waarbij het aan de lezer wordt overgelaten om zelf een geschikte klinker erbij te lezen.

– de Arabische letter kent ook verhoudingen om de grootte
van de verschillende onderdelen van een letter.
In ons westers schrift kennen iets vergelijkbaars (de
lijntjes en hulplijntjes waartussen we leren schrijven).
In het Chinees gebruiken mensen die karakters leren schrijven
een soort van ruitjespapier.
Die verhoudingen blijven gelijk wanneer je de tekst
klein of groot schrijft.

DSC03563Schrijfstijlen

Arabische schriftstijlen. Mohamad Badenjki is een meester in onder andere het Sulus. Mohamad Badenjki is afkomstig uit Syrië en de namen die hij gebruikt houden verband met zijn afkomst. Je vindt de naam ‘Sulus’ wel op internet maar waarschijnlijk zijn er meerdere schrijfwijzes voor hetzelfde schrift. Zo begint deze lijst met ‘Al Kufi’ en lees ik op internet daarvoor ook de naam ‘Kufic’.


DSC03564KalligrafieWerkplaatsMetBamboePen

Na de introductie gaan we zelf aan de slag. Dit is de werkplaats met een pen van bamboe en een kleine voorraad inkt (heel slim in een potje met daarin een stukje zijde: beter voor de pen en geen druppels inkt knoeien.


DSC03565GereedschapVanEenKaligraaf

Het gereedschap (en de handen) van een kalligraaf.


DSC03567SulusDerde

‘Sulus’ betekent ook ‘één derde’. Dus dat dicteert de helling van het schrift (hoe schuin je schrijft).


ArabischeKalligrafie04 Probeersels

Je kunt wel zien dat ik aan het oefenen ben geweest maar dat het nog heel lang gaat duren voor het iets wordt.


ArabischeKalligrafie03 BeginAlfabet

Dit is een deel van het Arabisch alfabet. Het begin dus rechts met de eerste letter: Alif.


ArabischeKalligrafie02 Argus

De laatste oefening was dat Mohamad Badenjki je naam zou voorschrijven zodat we dat zelf ook eens konden proberen. Ik vroeg hem niet mijn naam maar om ‘Argus’ te schrijven. Van naschrijven kwam het bij mij niet. Ik was nog te druk met de eerste oefeningen.


ArabischeKalligrafie01 MohamadBadenjki

Het was een heel leuke workshop en Mohamad Badenjki geeft die met enige regelmaat.


Groeten uit de Oriënt

IMG_7510HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriënt

In het Huis van het Boek bezocht ik onder andere de tentoonstelling Groeten uit de Oriënt.


Het is meer dan twee jaar geleden (corona) dat ik
het Huis van het Boek kon bezoeken.
Nu trok mij de combinatie van een workshop
Arabische Kalligrafie en de tentoonstelling
Groeten uit de Oriënt over de streep om
vorige week zaterdag weer op bezoek te gaan.
Kon ik gelijk de vaste collectie weer eens bezoeken
en die mooie verzameling middeleeuwse schilderijen
in hun eigen ‘nis’ weer eens bezoeken.
Met verbazing en ontzag kijk ik iedere keer weer
naar de authentieke vitrinekasten die het museum rijk is.

Bij wijze van introductie wat foto’s over mijn
‘avontuur’ naar Den Haag en alvast het mooiste
voorwerp van de tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’.

IMG_7506BredaValklenbergMagnolia

Bij mijn vertrek uit Breda loop ik eerst door het Valkenberg naar het station. Daar zie ik dat de magnolia’s hun best doen om hun bloemen aan ons te gaan tonen.


IMG_7507DenHaagHogeRaad

In Den Haag ben ik aan de vroege kant dus loop ik eens een keer langs de rij met beelden voor het gebouw van de Hoge Raad om de hoek van het Huis van het Boek.


IMG_7508DenHaagRestaurantTajMahalMaliestraat5

Een eindje verderop zie ik het eerste stereotype beeld van de dag: de Taj Mahal. Je ziet de afbeelding overal in de wereld. Te pas en onpas. Een grafmonument (wel een erg mooi, ik mocht het in 1995 bezoeken) op een restaurant…. De tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’ gaat over beeldvorming. Hoe wij in het westen een beeld (opgedrongen) krijgen van een ander deel van de wereld. Op de tentoonstelling het beeld van het Midden Oosten maar het had net zo goed over China, Rusland, Japan, Afrika of Zuid Amerika kunnen gaan.


DSC03559HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriënt

In het Huis van het Boek kun je al in dat vaak romantische, sensuele beeld stappen.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient01 TheSheikEMHull

Het boek van E. M. Hull met de titel The Sheik is een voorbeeld van hoe spannende, interessante beelden worden gebruikt om de lezer een beeld te geven. Vaak zijn de beelden die daarvoor gebruikt worden in scene gezet of berusten op toevallige, niet begrepen voorvallen in de landen waar het beeld betrekking op heeft. In dit geval was het boek succesvol en de film die er op werd gebaseerd met Rudolph Valentino misschien nog wel veel meer. Boek en film kenden vervolgen en imitaties.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient03

Een beeld van een schoolplaat.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient02


DSC03596GroetenUitDeOriëntGebroedersPelHaagscheHopjesLeidenCirca1925CollFelixDeRooy

Dit vond ik het meest bijzondere voorwerp op de tentoonstelling. een blikken verpakking voor Haagse Hopjes. De combinatie van de koe met een oriëntaalse afbeelding is onbegrijpelijk. Gebroeders Pel, Haagsche Hopjes, Leiden, circa 1925. Collectie Felix de Rooy.


Word vervolgd.