Teun Hocks

De afgelopen tijd zag ik in de statistieken van mijn
site dat er mensen gekeken hadden naar mijn berichten
over Teun Hocks.
Dat hoeft niets te betekenen maar deze keer was het
misschien in verband met zijn overlijden.
Vandaag las ik daar over in het NRC van vorige week.

TeunHocksBriefkaarten01-1 ZonderTitel2010

Volgens mij bestaat toeval niet. Wat het dan wel is weet ik niet. een paar weken geleden bezocht ik het Stedelijk Museum Breda en kocht daar een kleine set kaarten met afbeeldingen van werk van Teun Hocks. Vandaag gebruik ik ze als een soort van hommage. Teun Hocks, Zonder titel, 2010.


TeunHocksBriefkaarten01-2 Schilderen1979

Teun Hocks, Schilderen, 1979.


TeunHocksBriefkaarten02-1 ZonderTitel1979

Teun Hocks, Zonder titel, 1979.


IMG_7501NecrologieTeunHocksToefJaegerNRCKunstMetDeHumorVanCharlieChaplin

Necrologie door Toef Jaeger in het NRC. Teun Hocks: Kunst met de humor van Charlie Chaplin.


TeunHocksBriefkaarten02-2 ZonderTitel2017

Teun Hocks, Zonder titel, 2017.


TeunHocksBriefkaarten03-1 VriendenEnKenissen1982-1983

Teun Hocks, Vrienden en Kennissen, 1982 – 1983.


TeunHocksBriefkaarten03-2 ZonderTitel1994

Teun Hocks, Zonder titel, 1994.


Vanwege Vincent

Nu het weer eenvoudiger is om naar een museum
te gaan en ik een weekje vakantie heb,
maak ik er ook gebruik van.

De tentoonstelling waarover dit bericht gaat
lijkt als idee een beetje op die van Marenne Welten.
In die zin dat de kunstenaars zich uitgebreid konden
verdiepen in hun onderwerp en daar met kunst op reageerden.

In ‘Vanwege Vincent’ gaat het om kunstenaars die de
afgelopen jaren allemaal Artist in Residence zijn geweest
in Zundert als gast van het Vincent van GoghHuis.
De volledige titel van de tentoonstelling is:
‘Vanwege Vincent – De geboortestreek van Van Gogh als inspiratie’.

Hoe verhoud je je als kunstenaar tot een icoon als Van Gogh en tot beelden die zo bekend zijn? Wat levert het op om wekenlang te werken op de geboortegrond van Van Gogh? Deze vragen staan centraal in Vanwege Vincent – De geboortestreek van Van Gogh als inspiratie. De aanleiding voor de tentoonstelling is het tienjarige bestaan van het artist-in-residence programma van het Van GoghHuis in Zundert. Het gastatelier ligt naast de protestantse kerk waar de vader van Vincent predikte, terwijl de oude kosterswoning dienst doet als verblijfplaats voor de kunstenaars.

IMG_7388KoenBrouckeNightWalk2014GouacheOpPapier

Zoals bezoekers gewend zijn bevat dit bericht foto’s van werken die mij troffen. Om wat voor reden dan ook. Soms omdat ik ze eerder zag, omdat ander werk van de kunstenaar me ooit aangesproken heeft, omdat ik het mooi of slim gevonden vind, omdat de kleuren mooi zijn, omdat de sfeer me aanspreekt. Wat spreekt jullie aan? Koen Broucke, Night walk, 2014, gouache op papier.


IMG_7390AlbertZwaanVanGoghChurchZundert2017OlieverfOpDoek

Albert Zwaan, Van Gogh Church Zundert, 2017, olieverf op doek.


IMG_7392LotteVanLieshoutLaBerceuse2019OlieverfOpVerpakkingenEnDoek

Lotte van Lieshout, La Berceuse, 2019, olieverf op verpakkingen en doek.


IMG_7395TomClaassenHetBedLeLit2021Hout

Tom Claassen, Het bed / Le lit, 2021, hout.

Bij de start van het Van Gogh AIR programma in 2011
zette Tom Claassen twee houten mannen bij de ingang van het dorp.
Hij noemde de figuren Theo & Theo, refererend aan Vincents vader en broer
en het Van Hohj monument van Zadkine dat elders in het dorp staat.
Speciaal voor de tentoonstelling maakte Claassen dit nieuwe werk
in de voor hem zo kenmerkende beeldtaal.
De slaapkamer van het schilderij in het Gele Huis
in Arles vormde de inspiratie.

IMG_7396TomClaassen


IMG_7398RainerFettingVanGoghUndMauer1983AcrylOpDoek

Rainer Fetting, Van Gogh und Mauer, 1983, acryl op doek.

Rainer Fetting behoort tot de Neue Wilde, een groep Duitse schilders
die in de jaren ’80 de expressionistische schilderkunst herontdekten.
Als grondlegger van het expressionisme is Van Gogh
een belangrijk voorbeeld voor hem.
Fetting laat dit zien door Vincent herhaaldelijk als personage
in zijn grote en felgekleurde schilderijen op te voeren,
zoals in dit werk waarop we hem langs de Berlijnse muur zien lopen.

IMG_7399RainerFetting


IMG_7400ArnulfRainerVanGoghInWolkeVollOhneGroll1977GrafietOpPapier

Arnulf Rainer, Van Gogh in Wolke, voll ohne groll, 1977, grafiet op papier.


IMG_7402RenéKortenVinc-ent2019OlieverfOpDoek

René Korten, Vinc-ent, 2-019, olieverf op doek.


IMG_7404StijnPeetersSilhouetteOfRefugees2017Monotype

Stijn Peeters, Silhouette of refugees, 2017, monotype.


Deze tekst hing niet zozeer bij het werk van Stijn Peeters
als wel aan al die werken met een wat zwaardere, zwartere toon.

Het verschil tussen voorspoed en tegenspoed,
alle twee zijn noodzakelijk en nuttig,
en de dood of het verdwijnen…
dat is zo betrekkelijk – en het leven ook.
(Aan Theo, 1889)

De fatale intensiteit van het leven

Vincents wortels liggen in Zundert.
De pastorie waar zijn wieg stond en het graf
van zijn doodgeboren broertje op de begraafplaats
naast de protestantse kerk waar zijn vader predikte,
markeren zijn geboorte, met in het vooruitzicht
zijn tragische dood.
Vincents perioden van ‘waanzin’ en zijn korte leven
dragen bij aan zijn mythische status.
Hij wist echter ook als geen ander de energie en
schoonheid van het leven te schilderen.
Net als bij Vincent loopt de liefde voor het leven
en de constante nabijheid van de dood
als een rode draad door de kunstwerken uit Zundert.

IMG_7406FataleIntensiteit


IMG_7407RoosHollemanStudySkins2020PastelkrijtOpKatoenpapier

Op de foto van het werk van Roos Holleman viel met de kleur wat tegen terwijl het origineel zo sprankelend is: Study skins, 2020, pastelkrijt op katoenpapier.

IMG_7408RoosHollemanStudySkins2020PastelkrijtOpKatoenpapierDetail

Daarom een detail van het werk dat ook direct duidelijk maakt dat het hier om de huid en veren van exotische vogels gaat.


IMG_7409RoosHollemanWardrobeForThe21stCentury2020PastelkrijtOpKatoenpapier

Roos Holleman, Wardrobe for the 21st century, 2020, pastelkrijt op katoenpapier.


IMG_7411RobertZandvlietRegenInAuvers2015AcrylOpDoek

Misschien wel het mooiste werk op de tentoonstelling: Robert Zandvliet, Regen in Auvers, 2015, acryl op doek. Ook hiervan een detail:

IMG_7412RobertZandvlietRegenInAuvers2015AcrylOpDoekDetail


IMG_7414RonaldZuurmondWinterZonnebloemen2021OlieverfOpDoek

Ronald Zuurmond, Winter (zonnebloemen), 2021, olieverf op doek.


IMG_7416VanwegeVincent

Vanwege Vincent

…we werken aan een kunst,
aan zaken die niet alleen tijdens ons leven blijven bestaan,
maar die ook na ons door anderen kunnen worden voortgezet.
(Aan Theo, 1888)


IMG_7417KoenVermeuleVincentYumeNoUchiInEenDroom2015OlieverfOpDoek

Koen Vermeule, Vincent * yume no uchi (in een droom), 2015, olieverf op doek.

De figuur op dit schilderij stelt onmiskenbaar Vincent voor,
te herkennen aan zijn rossige haar en strohoed.
De sobere compositie en het contract tussen de zachte kleuren van de ruimte
en het zwarte kostuum doen alle aandacht uitgaan naar het werkloze
lichaam van de schilder.
Hij lijkt dood, maar de titel Yome no ucho, Japans voor ‘in een droom’,
suggereert iets anders.
Koen Vermeule heeft Van Gogh in al zijn kwetsbaarheid vastgelegd.

IMG_7419KoenVermeule


IMG_7420LoekGrootjansStorageForDistortedMatterVincent'sSunflower2013GedroogdeZonnebloem

Loek Grootjans, Storage for distorted matter – Vincent’s Sunflower, 2013, gedroogde zonnebloem.


IMG_7422ErikAndriesseZonnebloemen1986AcrylvergOpGolfkartonEnHout

Erik Andriesse, Zonnebloemen, 1986, acrylverf op golfkarton en hout.


IMG_7424TessaChaplinZonderTitel2020OlieverfOpDoek

Tessa Chaplin, Zonder titel, 2020, olieverf op doek.


IMG_7426DianaRoigRe-imaginedTreeRoots2021OlieverfOpDoek

Diana Roig, Re-imagined tree roots, 2021, olieverf op doek.


IMG_7428VanwegeVincent

Als laatste de catalogus bij de tentoonstelling. Een prachtig boek bij een prachtige tentoonstelling. Heel geslaagd. Gaat dat zien!


Marenne Welten: House of men

In het Stedelijk Museum Breda is een solotentoonstelling
te zien met werk van Marenne Welten.
Het is goed te weten dat het SMB gevestigd is in een
historisch pand dat dienst deed als Oudemannenhuis en
dat het museum een uitgebreide collectie religieuze kunst
heeft en met name relieken.

De schilder kende ik niet maar dit is absoluut een vondst.

IMG_7387MarenneWeltenHouseOfMen

Marenne Welten: House of men.


IMG_7376MarenneWeltenHouseOfMen

Dit is een van de fictieve portretten in de tentoonstelling. De werken hebben geen titel (althans niet terug te vinden op zaal) en er is van de tentoonstelling helaas geen catalogus. Misschien heb ik iets over het hoofd gezien?


IMG_7377MarenneWeltenHouseOfMenDetail

Dit is een detail van de verf van het eerste werk in dit bericht.


IMG_7378MarenneWeltenHouseOfMenDetail

En nog een. De verf lijkt ruw op het doek gezet te zijn maar er is zeker afwisseling in kleur. Al moet je daar wel even op letten.


IMG_7379MarenneWeltenHouseOfMen

Marenne Welten.


IMG_7386MarenneWeltenHouseOfMen

Schilderijen opgebouwd uit smeuïge lagen witte olieverf,
waaruit in kleur een ruimte of persoon opdoemt.
Stemmige gouaches en collages in dekkende waterverf,
waarin figuratieve voorstellingen door elkaar lopen.
De gelaagde beelden van Marenne Welten (1959, Valburg)
ontstaan vanuit herinneringen en associaties –
en de emoties en verlangens die daarmee gepaard gaan.

Voorafgaand aan een project verdiept Welten
zich in een onderwerp via boeken, foto’s en andere documentatie,
bijvoorbeeld de geschiedenis van een plek of wie daar leefden.
Wat ze tijdens het onderzoek tegenkomt,
vermengt ze met herinneringen uit haar eigen leven.
Zo ontstaan nieuwe beelden, waarin haar persoonlijke geschiedenis
zich verbindt met universele thema’s en symboliek.

Voor House of men dook Welten in de geschiedenis
van het pand waarin dit museum is gevestigd.
Van eind 18de tot midden 20ste eeuw was het
een ‘Oudemannenhuis’.
Deze instelling, waar mannen hun laatste dagen sleten,
is verweven met Weltens familiegeschiedenis:
haar vader groeide op en een klein straatje vlakbij.
Haar tante – inmiddels in de negentig – herinnert zich de
mannen zittend voor het gebouw nog goed.

Geïnspireerd op deze geschiedenis en het religieuze klimaat
in Brabant destijds, maakte Welten nieuw werk:
levensgrote fictieve portretten van oude mannen naast
groepen gouaches en collages gerelateerd aan hun leefwereld.

Daarnaast selecteerde Welten objecten uit het stadsarchief
en de museumcollectie, waaronder het reglement van het
Oudemannenhuis, relieken en ex voto’s.
Deze voorwerpen uit het verleden krijgen een plek
tussen Weltens beeldende werk.
Als in een roman lopen herinnering en verbeelding door elkaar
en komen de mannen opnieuw tot leven.


IMG_7380MarenneWeltenHouseOfMenOudeMannenGasthuis18151816En1817

Van sommige inspiratiebronnen zijn voorbeelden op de tentoonstelling aanwezig en als hobby boekbinder valt je oog dan direct op deze groep boeken met ‘Rekeningen van het Oude MannenGasthuis over de jaren 1815, 1816 en 1817 door den rentmeester F.A. Werden.’


IMG_7382MarenneWeltenHouseOfMen

Gouache geïnspireerd door de relieken in de collectie.


IMG_7383MarenneWeltenHouseOfMen


IMG_7384MarenneWeltenHouseOfMen


IMG_7385MarenneWeltenHouseOfMen


Het is een aanrader!
De oplettende bezoeker zal zien dat ik de tentoonstelling
van achter naar voor heb doorlopen.