Nietsvermoedend naar school gaan en in glas terechtkomen

IMG_0699DezeWeekVierNieuweBoeken

Deze week kreeg ik vier boeken met de post toegestuurd.
Ik wil kort bij de boeken stilstaan omdat er uiteenlopende redenen waren
om ze te kopen.
Een boek kocht ik vanwege de schrijver Armando en de uitvoering:
de speciale doos voor het boek is uitgevoerd in half leer,
en gedrukt op Hahnemühle Bütten-papier.
De graphic novel werd aangeprezen door Adriaan van Dis in zijn podcast.
Als de Statenhofpers een nieuw deeltje in de reeks Saldencahier uitbrengt,
koop ik dat meteen.
Een nobelprijswinnares die uitlegt hoe je een schrijver wordt
leek me een niet te missen kans.
Hieronder volgen de vier boeken.

IMG_0700StatenhofpersHeereHeeresmaDeDrafVanEenEigenHeimerAntonDeGoedeHelmutSalden
Statenhofpers, Heere Heeresma, De draf van een eigen heimer, Anton de Goede. het 23ste deeltje in de reeks Saldencahiers. De omslag is geïnspireerd door het beroemde lettertype van Helmut Salden.
IMG_0701StatenhofpersHeereHeeresmaDeDrafVanEenEigenHeimerAntonDeGoedeHelmutSalden Colofon
Het colofon staat stil bij de terugkerende medewerking bij de realisatie van het boek van Chang Chi Lan-Ying en Jan de Jong.

Dit boek heb ik intussen gelezen en wat een heerlijke zwarte humor.
Heere Heeresma schrijft dit verhaal in decors
die geleend kunnen zijn uit een Kronkel van Carmiggelt.
De herkenbare wereld van cafés, kleine lieden en alledaagse misère
krijgt bij hem echter een veel absurdere en grimmigere wending.

Het ontregelen van de gebeurtenissen
lijkt een van zijn doelen te zijn.
Daar slaagt hij overtuigend in met zijn donkere humor.

Zo raakt de hoofdpersoon verzeild in een kroeg.
Hij neemt plaats aan een tafel waar nog iemand zit.
Iemand voor wie het leven nog moeilijker is dan dat van de ik-figuur.
Het takje dat de man gebruikt als oor van zijn brilmontuur,
is daar getuige van.
De ik-figuur bestelt twee gehaktballen, één voor zijn tafelgenoot.
Die gaf de voorkeur aan een gehaktbal boven iets te drinken.
De ik-figuur drinkt zijn koffie en eet zijn gehaktbal.
Daarna verlaat hij op een draf het etablissement zonder te betalen.
Het enige wat hem lijkt dwars te zitten,
is dat zijn tafelgenoot hem niet heeft bedankt voor de gehaktbal.

IMG_0702WislawaSzymborskaBrievenpostHoeWordJe(geen)SchrijverVertKarolLesman
In dit boek ben ik begonnen en je verwondert je over de manier waarop mensen de krant benaderen terwijl ze advies willen ontvangen. De reacties van Szymborska zijn kostelijk. Wislawa Szymborska, Brievenpost – Hoe word je (geen) schrijver. De vertaling is van Karol Lesman.
IMG_0703MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbe
Mikado Pers, Armando, Gelders, als letterlypes dienden Dante en Bodoni op Hahnemühle Bütten-papier. Gebonden in halfleer, Frans geitenleer om precies te zijn: Chèvre Krispati. De schutbladen zijn van Japans papier: Shin Inbe. Hier zie je de prachtig gemaakte doos.
IMG_0704MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbe
Met het boek.
IMG_0705MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbe
IMG_0706MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbe Colofon
Ook hier ben ik aan begonnen en humor staat hier minder op de voorgrond. Maar Armando.
IMG_0707MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbe
Aan de randen en de watermerken en de manier waarop het papier in de hand ligt is te zien dat het een mooie kwaliteit papier is. Altijd prettig om te voelen.
IMG_0708MikadoPersArmandoGeldersDanteBodoniHahnemühleBüttenGebondenInHalfleerChèvreKrispati(geitenleer)ShinInbeInDoos
IMG_0709TobiDahmenColumbusstraatEenFamiliegeschiedenis1933-1945
Tobi Dahmen, Columbusstraat – Een familiegeschiedenis 1933 – 1945.
IMG_0710TobiDahmenColumbusstraatEenFamiliegeschiedenis1933-1945
Een dikke graphic novel over een Duitse familie in aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog.
IMG_0711TobiDahmenColumbusstraatEenFamiliegeschiedenis1933-1945-9-10november1938KristallnachtPagina63
Op pagina 63 gaat de vader van de schrijver en tekenaar naar school en is getuige van weer een nieuwe actie van de nazi’s: hij ziet de scherven die resultaat zijn van de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938. Bij deze actie worden onder andere synagogen, woningen en bedrijven vernield, Joden gearresteerd en afgevoerd naar de kampen. In Düsseldorf, waar het verhaal zich afspeelt, worden bij deze centraal georganiseerde actie (Goebbels) 141 Joden gearresteerd waarvan er 87 naar Dachau worden afgevoerd.

Explosieve kracht van kleur – de Merzbacherverzameling in Zürich

De tijd dringt.
Ik wil iedere dag een blogbericht schrijven,
al neem ik daar soms meerdere dagen, of nog langer, de tijd voor.
Maar soms kom je op een punt dat je onvoldoende informatie
kunt vinden om tot een afgerond verhaal te komen.

Het Kunsthaus Zürich toont meerdere verzamelingen.
De verzameling Amerikaans-Europese kunst van na
de Tweede Wereldoorlog, van Foundation Hubert Looser,
kwam al uitgebreid voorbij.

De volgende verzameling die ik zag was de
Sammlung Gabriele und Werner Merzbacher.
Een verzameling van twee Joodse verzamelaars die, met persoonlijk
verlies, op de vlucht moesten voor rechts-extremisme
en racisme in eigen land.

In hun familiegeschiedenis staan woorden centraal als:
antisemitisne,
Kristallnacht,
deportatie,
slachtoffer van moord in concentratiekamp
psychische ziekte met fatale afloop.

Via de Verenigde Staten vestigden ze zich uiteindelijk in
Zwitserland, waar ze niet bepaald met open armen werden ontvangen.
Daar zetten ze hun verzamelactiviteiten voort,
en uiteindelijk schonken ze een groot deel van hun collectie
aan Zwitserland, zichtbaar in een eigen zaal in het Kunsthaus Zürich.

Nu het extremistisch geweld opnieuw oplaait, ook in Nederland,
zoals Werner Merzbacher al benoemde in een interview uit 2018,
bezoek ik hun verzameling.

Dan stel ik me de vraag:

= waarom ga je als vluchteling in een nog steeds onveilige
situatie toch een verzameling aanleggen die grote
financiële offers vraagt;

= waarom heb je dan de behoefte om die verzameling te
delen met mensen;

= en waarom wil je dat doen in een land dat niet altijd
heel vriendelijk voor je is geweest terwijl er
alternatieven voorhanden zijn.

De antwoorden kon ik niet vinden.
Wat blijft is een verzameling die je overvalt met kleur:
intens en indrukwekkend..
Ik vond het geweldig.

DSC05268KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherSoniaDelaunayLeBalBullier1913ÖlAufLeinwand

Kunsthaus Zürich, Sammlung Gabriele und Werner Merzbacher, Sonia Delaunay, Le Bal Bullier, 1913. öl auf leinwand.


DSC05270KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherJoanMiróL'EspoirTheHope1946ÖlAufLeinwand

Joan Miró, L’Espoir (The Hope), 1946, öl auf leinwand.

DSC05272KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherJoanMiróL'EspoirTheHope1946ÖlAufLeinwandDetail


DSC05281KunsthausZürichTheMerzbacherCollectionTxtDSC05273KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMarcChagallLeBouquetDesAmoureuxSurFondBleu1965ÖlAufKarton

Marc Chagall, Le Bouquet des Amoureux sur fond bleu, 1965, öl auf karton.


DSC05275KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherFernandLégerLesDeuxDisquesDansLaVille1919ÖlAufLeinwand

Fernand Léger, Les deux disques dans la ville, 1919, öl auf leinwand.


DSC05277KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherFernandLégerLaMereEtL'Enfant(ChienSousLaTable)1920ÖlAufLeinwand

Fernand Léger, La Mere et l’e’nfant (chien sous la table), 1920, öl auf leinwand.


DSC05279KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherJoanMiróL'OiseauBoum-BoumFaitSaPriereALaTetePelureD'Oignon1952ölAufLeinwand

Joan Miró, L’oiseau Boum-Boum fait sa priere a la tete pelure d’oignon, 1952, öl auf leinwand.


DSC05282KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherAndréDerainBâteauDansLePortDeCollioure1905ölAufLeinwand

André Derain, Bâteau dans le port de Collioure, 1905, öl auf leinwand.


DSC05284KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherHenriDeToulouse-LautrecSousLaVerdure(FemmeAssiseDansLeJardin)1890-1891ÖlAufVerstärkterTafel

Henri de Toulouse-Lautrec sous la verdure (femme assise dans le jardin), 1890 – 1891, öl auf verstärkter tafel.


DSC05286KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherClaudeMonetValDeFalaiseEnHiver1885ölAufLeinwand

Claude Monet, Val de Falaise en hiver, 1885, öl auf leinwand.


DSC05288KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMauriceDeVlaminckLesRamasseursDePommesDeTerre1905-1907

Maurice de Vlaminck, Les ramasseurs de pommes de terre, 1905 – 1907, öl auf leinwand.


DSC05290KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherPabloPicassoLeCouple(LesMisérables)1904ÖlAufLeinwand

Pablo Picasso, Le couple (Les Misérables), 1904, öl auf leinwand.


DSC05292KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMaxBeckmannFrauMitSchlange(Slangenbeschwörerin)1940ölAufLeinwand

Max Beckmann, Frau mit schlange (Slangenbeschwörerin), 1940, öl auf leinwand.


DSC05293KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMaxBeckmannFrauMitRotemHahn1941ÖlAufLeinwand

Max Beckmann, Frau mit rotem hahn, 1941, öl auf leinwand.


DSC05296KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherFranzMarcLandschaftMitHausHundUndRind1914ÖlAufLeinwand

Franz Marc, Landschaft mit haus hund und rind, 1914, öl auf leinwand.


DSC05298KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherAlexanderCalderRedYellowBlackAndWhite1967MetallgefasstUnDraht

Alexander Calder, Red yellow black and white, 1967, metall gefasst un draht.


DSC05299KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherEmileNoldeBlumengartenFrauMitRot-violettenKleid1908ÖlAufLeinwand

Emile Nolde, Blumengarten frau mit rot-violetten kleid, 1908, öl auf leinwand.

DSC05301KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherEmileNoldeBlumengartenFrauMitRot-violettenKleid1908ÖlAufLeinwandDetail


DSC05303KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMarcChagallLeJuifALaThoraBegonnenInDen1940er-JahrenBeendetUm1958-1959ÖlAufPappeAufTafel

Marc Chagall, Le Juif a la Thora, begonnen in den 1940er-jahren – beendet um 1958 – 1959, öl auf pappe auf tafel.

DSC05302KunsthausZürichGabrieleUndWernerMerzbacherMarcChagallLeJuifALaThoraBegonnenInDen1940er-JahrenBeendetUm1958-1959ÖlAufPappeAufTafel


Kristallnacht: Wel bevrijd maar niet vrij

KristallnachtBredaWelBevrijdMaarNietVrij

Dit boekje kwam ik tegen in het Chassé Theater in Breda. Het is gemaakt in het kader van de herdenking van de Kristallnacht. Op de nacht van 9 op 10 november 1938 begonnen de fascisten in Duitsland met geweld de openbare jacht op de Joodse medeburgers. Het boekje bevat naast een paar beschouwende teksten de namen en adressen van Joodse burgers van Breda die de oorlog niet overleefden.


Als je het boekje ergens tegenkomt, neem er een mee en lees het.