Vrolijke vrienden

Gisteren ben ik natuurlijk nog even terug geweest
naar mijn werkplaats.
De vellen papier waren natuurlijk goed gedroogd.
Als er zon is dan is het al gauw warm in deze gebouwen
van een voormalige gevangenis.
Dus drogen doet het er prima.

De katernen kon ik weer in elkaar schuiven en op
de juiste volgorde leggen.

IMG_6046JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Verdikking

Je ziet dat het Japanse papier wel wat verdikking oplevert. Maar het valt best mee als je er vanuit gaat dat de rug van het boek rond gezet was (en zo meer dan 80 jaar gevouwen geweest is). Dat zorgt er vanzelf al voor dat de rug wat uit staat. Daarom gaat aan het eind van de middag het boek in de boekenpers om het zo vlak mogelijk te krijgen. Daar laat ik het dan voor een paar dagen en nachten.


IMG_6047JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Vouwen

Hier is goed te zien dat soms de vouwen weer heel goed in elkaar passen maar dat op andere plaatsen (vooral aan de rechtse kant) dat wat moeilijker gaat. De katernen mogen dus nog wat meer in elkaar opgestoten worden.


IMG_6048JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ForeEdge

Aan de andere kant (de fore edge of voorkant) zie je dat het niet erg zou zijn als ik straks aan de voorkant er nog eens een stukje zou afsnijden met de snijmachine.


IMG_6049JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940 01

Vervolgens ben ik gaan schetsen hoe ik misschien het boekblok, de rug en de platten aan elkaar ga maken. Rekening houdend met het feit dat de oude voorkant onderdeel moet worden van de nieuwe. Ik zit te denken aan: de katernen op lintjes binden, dan een ronde rug maken en bekleden met leer, met valse ribben, dan platten maken die ik zo opbouw dat er een binnenplat komt dat met een schutblad en de linten en het leer zich verbindt aan rug en boekblok. Daar kan dan een buitenplat op worden aangebracht. Het voorplat zou dan een uitsparing hebben voor de afbeelding van de originele boekband. Wat zou dan de bekleding van de platten moeten worden? Iets dat aantrekkelijk is voor kinderen. Ergens daartussen kan dan nog kapitaalband komen. Maar dat is allemaal wat complex. Sommige zaken heb ik niet eerder gedaan.


IMG_6049JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940 02

Misschien als ik definitief weet hoe ik het wil gaan aanpakken dat ik het nog eens op een afbeelding uitwerk. Voor nu zijn dit nog maar ideeën.


Het boekblok zit intussen in de boekenpers.

Vrolijke vrienden

De foto’s zijn niet zo spectaculair en duidelijk maar
er gebeurt best wel wat.
Alle katernen van het boek Vrolijke Vrienden van Jan Mens
heb ik van elkaar los gemaakt, uit elkaar gehaald en
op de vouw schoongemaakt.
Daar zie je dat het naaigaren in de tijd en bij het uit elkaar
halen schade veroorzaakt. Het snijdt makkelijk in het
toch al broze papier.
Dat papier, daar op die vouw, probeer ik te verstevigen
met Japans restauratiepapier.

PlaatsJapansPapier

Ieder katern bestaat bij dit boek uit vier bladen papier die samen 16 pagina’s van het boek maken. Dat zijn de zwarte lijnen (bovenaanzicht) op de tekening hierboven. Het buitenste blad papier (hierboven het meest linkse) heeft het meest geleden. Daarom heb ik aan de buitenkant, op ieder buitenste blad van een katern, van boven het bovenste naaigat tot onder het onderste naaigat een strookje Japans papier aangebracht. Dat is in de lengte van de vouw. Dat heb ik hier als lichtgroen aangegeven. Omdat het buitenste blad, in dit geval, het meest beschadigd was heb ik op sommige plaatsen ook aan de binnenkant van dit buitenste blad nog een versteviging aangebracht (op de tekening rood). Niet meteen over de volle lengte van de vouw maar alleen daar waar nodig. Met de middelste twee bladen papier doe ik niets. De naaigaten zijn daar nog intact. Het binnenste blad verstevig ik aan de binnenkant van de vouw (blauw). Niet zo zeer om iets te repareren maar om extra stevigheid te geven aan de katernen. De draad waarmee ik de katernen straks weer aan elkaar naai raakt het buitenste papieren blad het meest aan de buitenkant en het binnenste aan de binnenkant van de vouw. De bladen papier die daartussen zitten, zitten er eenvoudig tussen geklemd.


IMG_6040JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De buitenkant van de buitenste vellen papier zijn allemaal voorzien van Japans papier. Dat is waar je nu tegen aankijkt op de rug. Nu is het de beurt aan de binnenste bladen van ieder katern.


IMG_6041JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De bladen strijk ik eerst even nadat ik nog een keer de naaigaten gecontroleerd heb op oneffenheden. Het papier wordt daarmee weer helemaal glad. De stroken Japans papier waren eerst anderhalf tot 2 centimeter breed. Die halveer ik voor de binnenkant. Dit is echt alleen ter versteviging. Niet ter reparatie.


IMG_6042JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Dan leg ik het blad op en tussen lijmvellen, lijm ik de binnenvouw in en plaats het Japans papier.


IMG_6043JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

In mijn werkplaats liggen nu overal bladen te drogen. Vandaag breng ik alle bladen weer op de juiste manier samen en gaat het boekblok in de boekenpers. Daarmee zijn de katernen bijna gereed om opnieuw ingebonden te worden.


Vrolijke vrienden

Met het verstevigen van de katernen ben ik al even bezig
maar ik had nog geen prikmal gemaakt om later de
katernen gewoon te kunnen voorprikken en vervolgens
in te binden.
Dus daar kwam ik afgelopen woensdag wel aan toe.
Verder veel werkzaamheden die geen spannende foto’s
opleverden.

IMG_6036JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Prikmal

Een stuk papier uit de restjesbak gehaald en opnieuw gebruikt als prikmal. Dit stuk papier heeft deze functie al eerder vervuld.


IMG_6037JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier ligt een deel van het werk te drogen.


Kringloopavontuur (vervolg)

In de kringloopwinkel hier in de buurt
vond ik boeken die ik als ‘grondstof’ wil gebruiken
voor een paar boekbindprojecten.
Het eerste project is eenvoudig:
haal het boek uit elkaar, hergebruik voorplat en katernen
in een nieuw in te binden boek.

Het gaat hierbij om het boek ‘Vrolijke Vrienden’
geschreven door Jan Mens, geïllustreerd door Bob Uschi en
verschenen in 1940 bij de Arbeiderspers.

IMG_6024JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940TengushoNaturel

Door het uit elkaar halen van de katernen en het losmaken van het garen beschadig je het papier (voor zover dat niet al door de tijd is gebeurd). Om het bij elkaar te kunnen houden en weer in te kunnen binden moet ik de vouw van de katernen versterken. Daarvoor had ik eerder al eens Japans papier gekocht. Heel dun, heel licht en toch sterk: Tengusho Naturel van slechts 9 gram. Maar het laat zich moeilijk verwerken. Snijden met een mes kreeg ik niet voor elkaar. Het papier markeren is ook geen goed idee. Het papier is straks bijna niet te zien maar de markeringen des te beter. Dus na de eerste stroken gemarkeerd en geknipt te hebben, heb ik de volgende stroken uit de losse pols geknipt.


IMG_6025JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ExtraSchutbladZitLos

De katernen bestaan uit 4 bladen die in elkaar gevouwen zijn. Vooral het buitenste en binnenste blad zijn beschadigd. Dus die versterk ik. Het Japanse papier is erg dun dus dat levert nauwelijks een verdikking op bij de vouw van het katern. Het buitenste blad van het eerste katern bevat een soort van extra schutblad dat aan een kant los zit. Dat is een kwestie van een beetje lijm.


IMG_6026JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ExtraSchutblad

Het linkerblad is het extra schutblad.


IMG_6027JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940LijmAanbrengen

Leg het blad op een lijmvel (stuk glad papier) en leg bovenop nog eens twee lijmvellen. Zo kun je gericht lijm aanbrengen op het originele blad. De ruimte tussen de twee vellen is gelijk aan de strook Japans papier dat er dadelijk op komt. De stroken Japans papier zijn bijna 2 centimeter breed en de lengte is van een halve centimeter onder het onderste gat tot een halve centimeter boven het bovenste gat. Dat moet voldoende stevigheid creëren om straks weer gaten te prikken en de katernen in te naaien.


IMG_6029JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940OndersteDeelGedaan

Aan de buitenkant van het onderste deel van de stapel is Japans papier aangebracht aan de buitenkant. Daar waar het papier beschadigd was van het onderste of bovenste naaigat tot aan de rand, daar is ook aan de binnenkant een versteviging aangebracht. Van ieder katern verstevig ik zo het binnenste blad ook aan de binnenkant. die kanten hebben het meest te lijden van het garen en de beweging die altijd in een boekblok zit. Hopelijk geeft dat op termijn de meeste bescherming.


Kringloopavontuur

BoekbandExpositieDoorBindenVerbonden

Eerder deze week ging ik eens door een plank in mijn boekenkast en kwam dit boekje tegen: Boekbandexpositie ‘Door binden verbonden’. Het is een boekje met werk van boekbinders die in Antwerpen een opleiding tot boekbinder gevolgd hebben/volgden. Boekbinders uit Breda en omgeving en Antwerpen en omgeving. Het boekje is uit 2011.


Dat bracht mij op het idee, waarom leg ik later nog
eens uit, om een paar boeken te gaan kopen bij een
kringloopwinkel in de buurt.
Al sinds het begin van corona was ik niet meer in die winkel geweest.
Ik kocht er vier boeken, vier avonturen.

IMG_5935VrolijkeVriendenJanMensUschi

Vrolijke vrienden, een boek geschreven door Jan Mens (1897 – 1967) met illustraties van Uschi. een boek uit 1940. Dit boek koos ik vanwege de omslag. Die ga ik hergebruiken. Het boekblok bestaat uit katernen. Jan Mens werkte in de beginjaren (vanaf 1935) een beetje onder leiding van Theo Thijssen aan wie het boek opgedragen is. Ik ga het boek uit elkaar halen en opnieuw inbinden met behoud van de voorkant. Jan Mens is bij mij onbekend maar hij was erg succesvol met ‘De kleine waarheid’. Dat ken ik dan weer wel van de televisie. Wie is precies die Uschi ?


IMG_5950OpHeteKolenInPolenJeanBruceDickBrina

Dit boek van Jean Bruce, kende ik niet. Ik ken de reeks Zwarte Beertjes. De titel is super en actueel: Op hete kolen in Polen. De omslag in van Dick Bruna. Het boekblok zijn geen katernen. Extra moeilijk voor mij want dat heb ik eerder nog niet gedaan.


IMG_5952DeAvonturenVanPinkeltjeDickLaanDokieVanAmstel

Dit boek, wie herkent het niet, zit niet best meer in elkaar: De avonturen van Pinkeltje, geschreven door Dick Laan. illustraties door Dokie van Amstel. Wie is Dokie van Amstel en is dat een pseudoniem? Boek bevat 1 illustratie op papier. Een andere papiersoort dan dat waar de tekst op staat. De illustratie zit er bij maar de vraag is waar in het boek hoort het eigenlijk thuis. Het hoort bij de tekst op pagina 163.


IMG_5966TheLastMoghalTheFallOfADynastyDelhi1857WilliamDalrymple

Toen vond ik dit. Dit ga ik zeker lezen. De Engelse (Schotland & India) geschiedkundige William Dalrymple schreef een serie van 4 boeken over India. Twee ervan heb ik gelezen. Ik ben bezig met nummer 3: Return of a king. Ik was vast van plan daarna het vierde boek te kopen: The last Mughal. Dat hoef ik dus niet meer te doen. De eerste editie van dit boek is van 2006. De paperback versie dateert uit 2007. Dit exemplaar is van dat jaar volgens een aantekening in het begin van het boek met een soort van handtekening. De boekenlegger is van ‘De Vrije Boekhandel’ in Breda. Een heel andere boekenlegger als ik er vandaag krijg. Helaas aan de bovenkant verkleurd. De kringloopwinkel is 2 straten van deze boekhandel verwijderd.


De kringloopwinkel vroeg 3 Euro 50 voor de boeken.
Dat was wel erg veel geluk op 1 dag.
Wordt vervolgd.