Revolusi!

Deel 2 van twee delen.

Een crisis zonder beelden op de tv of internet,
we kunnen het ons bijna niet voorstellen.
Maar zo was het natuurlijk wel in de jaren ’50.

DSC03511HenkNgantungPresidentSukarnoEnDeBritseBemiddelaarLordKillearn1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, President Sukarno en de Britse bemiddelaar Lord Killearn, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03513HenkNgantungNachtelijkePersconferentieMetInternationalePers1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, Nachtelijke persconferentie met de internationale pers, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03515HesjeHoofdkussenEnLuierGemaaktVanBoekomslagenJuliaNelisse1947Linnen

Een heel schrijnend sfeerbeeld: Hesje, hoofdkussen en luier gemaakt van boekomslagen, Julia Nelisse, 1947, linnen.

DSC03517JuliaNelissePelantunganJava6September1947

Je zag het goed. een van de stukken linnen die van een boekband is afgehaald heeft als titel ‘Tarzan en de Leeuwman’. Julia Nelisse, Pelantungan, Java, 6 september 1947.


DSC03518SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteen

Sudjojono, Portret Pejuang (Portret van een strijder), 1953, andesiet steen. Heel serieus maar die auto op de voorkant van de sokkel is dan weer grappig.

DSC03519SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteenTxT


DSC03520HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoek

Hendra Gunawan, Pengantin Revolusi (Bruid van de revolutie), 1957, olieverf op doek.

DSC03521HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoekTxt


DSC03522SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoek

Soerono, Pembersihan Desa (Zuivering van het dorp), 1949, olieverf op doek.

DSC03523SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoekTxt


DSC03524BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949Pastel

Basoeki Abdullah, Portret Mohammad Hatta, 1949, pastel.

DSC03525BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949PastelTxT


DSC03528HenriCartier-BressonOfficierenVanHetTNITentaraNasionalIndonesia1949GelatineZilverdruk

Henri Cartier-Bresson, Officieren van het TNI, Tentara Nasional Indonesia, 1949, gelatine zilverdruk.


Bij de tentoonstelling is ook een (op het eerste gezicht)
mooi verzorgd boek verschenen.
Daar heb ik nog onvoldoende in kunnen kijken om daar
nu diep op in te gaan.
Dat komt misschien later nog.

Revolusi!

Deel 1 van twee delen.

Als het Rijksmuseum een tentoonstelling maakt over
Indonesië dan zie je automatisch de krissen, een
goudschat, VOC emblemen en nog ontelbare mooie voorwerpen.

Maar Revolusi! gaat om de vrijheidsstrijd van Indonesië
tegen de koloniale macht Nederland.
Een complex verhaal maar duidelijk is dat Nederland in
de periode na 1945 met oorlogsgeweld een situatie probeerde
te herstellen waar we om te beginnen helemaal geen aanspraak
op konden maken. Daarbij vonden oorlogsmisdaden plaats die
zeker ook door Nederlands werden gepleegd.

Het Rijksmuseum slaagt er in een heel andere tentoonstelling
te maken dan die we van het museum kennen.
Nieuw werk, historische feiten, door de ogen van veel
verschillende partijen, voorwerpen die horen bij een
protestbeweging, bij onderdrukking en bij oorlogsmisdaden,
en nabestaanden die vertellen over hoe getoonde voorwerpen
in hun omgeving beleefd werden en worden.
Een knappe prestatie die zeker ook nog veel stof zal geven
tot verder onderzoek en debat.

DSC03496TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.

DSC03499TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie
DSC03498TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariTxt

DSC03497TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.


DSC03500TonyRaftyBrits-IndiaseTroepenVanDeVijfdeDivisieLadenVoorradenUit1945PenEnInktOpPapier

Door journalisten werd een oorlog verslagen zonder de moderne mogelijkheden van satellietbeelden, Facebook en mobiele telefoons. Tony Rafty, Brits-Indiase troepen van de vijfde divisie laden voorraden uit, 1945, pen en inkt op papier.


DSC03502TonyRaftyBurgersVluchtenVoorOorlogsgeweld1945AquarelOpPapier

Tony Rafty, Burgers vluchten voor oorlogsgeweld, 1945, aquarel op papier.


DSC03505IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947PapierTxT
DSC03504IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947Papier

Indonesische poster, Penerangan tentara resimen I Gadjah II Soematera, vermoedelijk uit 1947, papier.


DSC03507Poster1945-1949PapierTxt
DSC03506Poster1945-1949Papier

Poster, 1945 – 1949, papier.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInkt

Een deel van de tentoonstelling bevat voorwerpen die allemaal een heel eigen verhaal hebben en waarvoor het Rijksmuseum een poging gedaan heeft om het verhaal boven tafel te krijgen. Dit is een Koran, Java, Indonesië, jaartal onbekend, papier, inkt.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInktDetail

Hier zie je in detail wat een prachtig boek het is. Bekijk de handgeschreven teksten eens.


DSC03510JoopHuetingOmgevingYogyakartaJavaDecember1948

Dit is het verhaal van Joop Hueting, omgeving Yogyakarta, Java, december 1948.


Morgen het vervolg.

Hoe dromedarissen de wereld kleiner maken

Olay, het is een beetje geschiedenisvervalsing maar
ik las een passage in het boek ‘Met een drukpers de oceaan over’
van Lisa Kuitert en toen……

Je kunt het je vandaag de dag niet voorstellen, maar voor wie in Nederlands-Indië verbleef was communicatie met het moederland heel moeizaam…. Post vanuit Europa deed er aanvankelijk enkele maanden over, als de reis rondom Kaap de Goede Hoop goed verliep. Vanaf 1835 ging het heel wat sneller dan voorheen omdat men toen de ‘landroute’ ging gebruiken, met als overslagpunt Singapore. De landroute betekende dat niet langer via de Kaap gevaren werd, maar via andere vaarroutes: eerst via de Middellandse Zee en dan de Rode Zee. Het transport ging dus wel per schip. Alleen het gedeelte in Egypte, tussen Suez en Caïro, werd over land doorkruist. Naar dit trajectgedeelte kreeg deze verbinding de naam overlandmail, ook wel ‘landmail’ genoemd. Aanvankelijk werden in Egypte de postpakketten daartoe op dromedarissen en muilezels gehesen, later ging dit per rijtuig. Dit traject over Egyptische grond duurde ongeveer twintig uur. De landroute bekortte de reistijd van een brief of pakje van Nederland naar Java van honderd tot vijftig a zestig dagen. De opening van het Suezkanaal in 1869 maakte het traject over land overbodig, wat weer een enorme vooruitgang betekende. Nu was de post er binnen 6 weken.

Fragment van pagina 52 en 53 uit het boek van Lisa Kuitert: Met een drukpers de oceaan over.


….toen moest ik gelijk denken aan Pushkar.
Het stuk tekst over de dromedarissen sprong extra in het oog
omdat we in Pushkar zoveel dromedarissen zagen.
Zoals bijvoorbeeld op de volgende foto.
Ik zie dan zo’n karavaan gewoon voor me.
Maar ik weet wel, andere tijd, andere plaats,
andere mensen, andere dieren.

DSC_2066IndiaPushkarSoortVanKaravaan

India, Pushkar Camel Fair, november 2013.