Palazzo Vecchio

IMG_8808PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8807PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOmvangRestauratieDSC05068PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsTXT

Een van de grootste verrassingen van het bezoek aan Florence. Palazzo Vecchio, The hall of geographical maps. Cosimo had het plan geval een ruimte helemaal te wijden aan de aarde en de sterrenhemel. De cosmos. De ruimte zou een instrument van studie en interesse maar ook van politiek worden.


DSC05069PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIndiaDSC05070PatagonieEnVuurland

India, Patagonië en Vuurland.


DSC05072PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsDSC05073PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

Een restauratie was in volle gang.


IMG_8806PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsIMG_8803PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsLaGermaniaEnNederland

Ik kon mijn ogen niet geloven. Wat een werk, wat een kennis. Niet al die kennis kwam uit Italië. Zo zou werk van Ortelius geruikt zijn. Op de laatste foto Germania met links het gebied dat we nu Nederland noemen.


Ik vond achter een betaalmuur een artikel over de kaarten:

CHARISMATIC COSMOGRAPHY IN LATE CINQUECENTO FLORENCE (2009)
MARK ROSEN
University of Texas at Dallas
Arts & Humanities

One of the most significant projects of the Renaissance involving cosmographical decoration was the remarkably ambitious (and only partly completed) Guardaroba of Duke Cosimo I de’ Medici, begun in 1563. It is located in the Florentine ducal home and center of authority, the Palazzo Vecchio, and was described in contemporary correspondence as being the “cosmography of Duke Cosimo” – a lavishly decorated chamber expressing the duke’s interpretation of the physical universe. In creating a new state room to house the Medici collection of artworks and precious objects, Cosimo and his primary artistic advisor, Giorgio Vasari, assembled a team of artists, artisans, humanists, geographers, and scientists to give concrete shape to Cosimo’s cosmos (a pun which was widely acknowledged in his day). The ostensible aim of this room was to re-create the structure of the known universe in miniature, placing maps and astrological imagery at the center of its complex program. In its intended form, the Guardaroba was probably the most significant attempt in sixteenth-century Italy to visualize and demonstrate on a grand visual scale a sovereign’s cosmography.

The initial plans for the Guardaroba were only partly followed and ultimately were greatly scaled back after Cosimo died in 1574. A much abbreviated form of the room was completed by Cosimo’s two successors, his sons Francesco I (ruled 1574-1587) and Ferdinando I (ruled 1587-1609).

It was intended as a collecting area, with cabinets circling the four walls of the room; on those cabinets were to be painted 57 maps of the regions of the world, broken down according to the ancient Ptolemaic divisions as well as updated with more recently explored areas. The objects of the Medici collection would then be placed behind those maps inside the cabinets, according either to place of origin or perhaps according to type of object; in either case, a system designed to give order to the collection was keyed to the maps. Further fleshing out the program were antique portrait busts placed atop the cabinets, three hundred uniformly sized portraits of great leaders of recent centuries, images of plant and animal life, a preexisting planetary clock made in the early sixteenth century by Lorenzo della Volpaia, and, painted on the ceiling, a great astrological chart showing all the currently known constellations. Also planned for the room were two globes, one terrestrial and the other celestial, which would sit hidden in a compartment above the painted constellations until the duke or a courtier pulled a switch to open a panel in the ceiling that would then let the two globes slowly descend to the floor – clearly the most theatrical effect of the ensemble.
The fabrication of the space, however, encountered a number of setbacks primarily owing to changes in patronage.

IMG_1289PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps

De tekst in dit boekje sluit grotendeels aan op bovenstaande tekst van Mark Rosen.

IMG_1290PalazzoVecchioIMG_1291PalazzoVecchioDSC05075PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMapsOverview

De laatste foto geeft een overzicht van alle kaarten.


IMG_8804PalazzoVecchioTheHallOffGeographicalMaps


De volgende foto’s kun je rekenen bij de ruimte met de kaarten
maar ook bij een andere ruimte. Het gaat me om de deuren.

IMG_8800PalazzoVecchioGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De deuren zijn prachtig ingelegd om zo afbeeldingen te maken. Zo zie je hier een soort van raam in de deur.


IMG_8801PalazzoVecchioDanteGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

Zoals deze Dante door Giuliano da Maiano en Francesco de Giovanni ook Francione genoemd. Het ontwerp is van Sandro Botticelli, 1480.

IMG_8802 01 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480IMG_8802 02 PalazzoVecchioDanteAlighieriInfernoNelMezzoDelCamminDiNostraVitaGiulianoDaMaianoFrancescoDeGiovanniFrancioneDesignSandroBotticelli1480

De tekst is: ‘Nel mezzo del cammin di nostra vita (In het midden van onze levensweg)’, de beginregel van Inferno, het eerste deel uit de Goddelijke komedie.


Open Kaart

Al eerder liet ik keer op mijn blog de naam van deze tentoonstelling
vallen. De tentoonstelling is in het Allard Pierson in Amsterdam
en kan nog bezocht worden.
Boeken zijn voor mij heeel interresant maar kaarten hebben ook
een bijzondere aantrekkingskracht.

IMG_0285OpenKaartBoekenwereld

Als je in de gelegenheid bent, ga er dan eens kijken. Er is een heel overzicht te zien van de ontwikkeling van de kaart als hulpmiddel: van prachtige kaarten vol met afbeeldingen en theorieën over onze aarde tot het kaartje op je telefoon dat vertelt waar je nu bent en je kan helpen om op je bestemming te komen.


DSC06979AllardPiersonOpenKaartVanAtlasTotStreetmapIntroductie

Aan het begin vind je deze introductie die aangeeft dat de aanleiding voor de tentoonstelling onder andere het 150 jarig bestaan van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, het KNAG, is. Hun verzameling is in bruikleen bij het Allard Pierson.


DSC06980AllardPiersonOpenKaartWillemAaldersDeHoogteliggingVanAmsterdam1980

Meteen een kaart die behoorlijk afwijkt vanhet traditionele beeld van de kaart of atlas. Een kaart die de hoogteverschillen toont in Amsterdam. Leuk voor alle bezoekers, veel informatie op een grafische manier.

DSC06980AllardPiersonOpenKaartWillemAaldersDeHoogteliggingVanAmsterdam1980Detail

Met toelichtingen in de rode basis van de verschullende grachten, dijken, straten en gebouwen in Amsterdam. Vergeet de metro niet! De kaart is van Willem Aalders, De hoogteligging van Amsterdam, 1980.

DSC06981AllardPiersonOpenKaartWillemAaldersDeHoogteliggingVanAmsterdam1980TXT

Bij de kaart als informatiedrager hoort aandacht voor het in de tentoonstelling overbrengen van informatie. De informatieborden zijn heel overzichtelijk gemaakt.


DSC06983AllardPiersonOpenKaartJoanBlaeuAmstelodamiCeleberrimiHollandiae1649-1652DSC06984AllardPiersonOpenKaartJoanBlaeuAmstelodamiCeleberrimiHollandiae1649-1652TXT

Joan Blaeu, Amstelodami celeberrimi Hollandiae, 1649 – 1652.


DSC06985AllardPiersonOpenKaartGeograpgiaeOpusNovissimaClaudiusPtolemaeus1513

Even terug in de tijd. De kaart in dit boek is op zich zelf al oud maar de kaart is een afbeelding van een veel ouder exemplaar. Geograpgiae opus novissima, Claudius Ptolemaeus, 1513.

DSC06986AllardPiersonOpenKaartGeograpgiaeOpusNovissimaClaudiusPtolemaeus1513DSC06987AllardPiersonOpenKaartGeograpgiaeOpusNovissimaClaudiusPtolemaeus1513TXTDSC06988AllardPiersonOpenKaartGeograpgiaeOpusNovissimaClaudiusPtolemaeus1513


DSC06989AllardPiersonOpenKaartTheatreDeL'UniversTheatrumOrbisTerrarumPlantijnAbrahamOrtelius1598

Op een van de schilderijen van Vermeer op de tentoonstelling in het Rijksmuseum zag je al de voor de moderne kijker vreemde orientatie van de kaart. De waddeneilanden niet bovenaan maar meer naar reachts.

DSC06990AllardPiersonOpenKaartTheatreDeL'UniversTheatrumOrbisTerrarumPlantijnAbrahamOrtelius1598TXT

De ene ster (Ptolemaeus, Blaeu) heb je net gezien en de volgende kondigt zich al aan: Theatre de l’univers (Theatrum orbis terrarum) gedrukt door Plantijn, gemaakt door Abraham Ortelius, 1598.

DSC06991AllardPiersonOpenKaartTheatreDeL'UniversTheatrumOrbisTerrarumPlantijnAbrahamOrtelius1598


DSC06992AllardPiersonOpenKaartSeptendecimProvinciaeGermaniaeInferiorPetrusSchenk1710DSC06993AllardPiersonOpenKaartSeptendecimProvinciaeGermaniaeInferiorPetrusSchenk1710TXT

De zeven provinciën kennen de meeste mensen wel maar er was ook een periode met in onze regio een verband met 17 provincies: Septendecim Provinciae Germaniae Inferior, Petrus Schenk, 1710. Iets meer dan 40 jaar duurde dit verband.


Binnenkort meer over deze tentoonstelling.

Kunstvaria

December is altijd al dé maand geweest om
weer even extra aandacht te schenken aan kunst.
Vandaar een redelijk grote selectie vandaag.

AbrahamOrteliusTheatrumOrbisTerrarumAntwerp1601

Abraham Ortelius, Theatrum Orbis Terrarum, Antwerpen, 1601.


EdvardMunchSelf-PortraitWearingGlassesSeatedBeforeTwoWatercolorsAtEkelyCa1930GelatinSilverContactPrint

Vermoedelijk weten niet veel mensen dat de schilder Edvard Munch ook een fotograaf van het eerste uur was. Edvard Munch, self-portrait wearing glasses and seated before two watercolors at Ekely. Circa 1930. Gelatin silver contact print.


ElisabettaSiraniPortiaWoundingHerThigh1664OilOnCanvas

Elisabetta Sirani, Portia wounding her thigh, 1664, oil on canvas.


GobardhanAshIrani1950GouacheOnSilkCloth

Gobardhan Ash, Irani, 1950. Gouache on silk cloth.


JamesVanDerZeeSelf-portrait1931GelatinSilverPrint

Nog een soort van fotopionier: James van der Zee, self-portrait, 1931. Gelatin silver print.


JawlenskyFrauenkopfMitBlumenImHaarC1913OilOnBoard

Jawlensky, Frauenkopf mit Blumen im Haar, circa 1913. Oil on board.


LouiseBourgeoisOdeàMaMère1995Drypoint

Louise Bourgeois, Ode à ma mère, 1995, drypoint.


MimmoPaladinoMattinatePugliaSuiteNo72011WatercolourWithCollage

Mimmo Paladino, Mattinate – Puglia Suite No 7, 2011. Water colour with collage.


RodneySmithThreeMenWithShearsNo1ReimsFrance1997

Rodney Smith, Three men with shears, no 1. Reims, France, 1997.


RyanHewettH22021OilOnCanvas

Ryan Hewett, H2, 2021. Oil on canvas.


SimonePheulpinTriptyque2020Cotton

Simone Pheulpin, Triptyque, 2020, cotton.


YashuaKlosTheGenerosityOfAHandWithNoWorkToDo2021WoodblockPrintsMuslinPaperCollageSprayPaintAndJapaneseRicePaperOnStretchedCanvas

Yashua Klos, The generosity of a hand with no work to do, 2021. Woodblock prints, muslin, paper collage, spray paint and Japanese rice paper on stretched canvas.


Een bijzondere categorie in de boekenwereld

DeEersteAtlassen01

Atlassen vormen een bijzondere groep in de boekenwereld. Ze spraken en spreken, zelfs in de tijd van internet, heel snel tot de verbeelding. Ze vormen een soort van gids voor ons leven, een hulpmiddel om onze letterlijke plaats in de wereld te bepalen. Ze brengen fantasieën met zich mee over verre volkeren en landen.


Het was dan ook leuk om een tijd terug te lezen op twitter
(daar lees je ook leuk nieuws) dat er een serie postzegels uitkomt
over de makers van beroemde atlassen.

Vandaag op 23 maart is het dan zo ver.
Ik kocht een tijdje terug een setje met afbeeldingen van de
volgende reeks namen en hun kaarten:

Abraham Ortelius (1527 – 1598),
Theatre oft toonneel des aerdt-bodems:
waer inne te siene sijn die landt-tafelen der geheelder weerelt:
met een corte verclaringe der selver, 1570.

Gerard de Jode (1509 – 1591),
Speculum orbis terrarum, 1578.

Gerard Mercator (1512 – 1594),
Gli XVII provincie de gli Paesi Bassi, come Fiandra, Brabantia, Hollanda & Zelanda etc.
con gli termini de gli paesi vicini, 1585.

Jodocus Hondius (1563 – 1612),
Gerardi Mercatoris Atlas sive cosmographicae meditationes
de fabrica mundi et fabricati figura, 1619.

Willem Jansz. Blaeu (1571 – 1638),
Atlas Major, sive Cosmographia Blaviana, qua solum, salum, coelum,
accuratissime describuntur, 1662

Johannes Janssonius (1588 – 1664),
Ioannis Ianssonii Atlas contractus, sive Atlantis majoris compendium, 1666.

Wat een namen!

DeEersteAtlassen03 03

Van boven naar beneden: Gerard de Jode, Jodocus Hondius en Johannes Janssonius. De positie van ‘Nederland’ is op alle drie net iets anders.


DeEersteAtlassen02 01TheatrumOrbisTerrarumDeEersteAtlassen02 02OrteliusDeEersteAtlassen02 03GerardDeJode


De postzegels zijn ontworpen door Maud van Rossum.
Op haar website zag ik nog een paar hele mooie afbeeldingen van
de postzegels. Neem een kijkje.

DeEersteAtlassen04

DeEersteAtlassen03 01

DeEersteAtlassen02 00 TechnischeGegevens

DeEersteAtlassen03 02

Van boven naar beneden: Abraham Ortelius, Gerard Mercator en Willem Jansz. Blaeu. Van Blaeu was tot voor kort de Atlas Major te zien in het Huis van het Boek.


DeEersteAtlassen01

Met dank aan PostNL, de meeste tekst komt van hen af.