Het betegelen is gereed en deze week verschenen
ineens deze mooie metalen vormen.
Als deegvormen liggen ze op de bestrating.
Ik neem aan dat dit de bloembakken worden.
Jammer van de afvalbak op de voorgrond.
Vorige week zaterdag maakte ik vroeg op de dag
nog wat foto’s van de eenzame sokkel die in Park Valkenberg staat.
Ik begrijp dat de grote bak die de afgelopen jaren aangeplant was,
bestraat gaat worden met daarop/in bloembakken.
Vorige week was men nog maar net begonnen met de bestrating.
Onder de dorre bladeren liggen de stalen platen, dakpansgewijs om de vrachtwagens met stenen toegang te verschaffen.
Er wordt al een aantal dagen gewerkt in het Valkenberg
in Breda. Al vroeg in de ochtend zijn mannen bezig met
machines en bergen zand.
Voor mij is onduidelijk wat ze gaan doen. De omkaderde ruimte in het park was lang begroeid met ergens in het midden een sokkel met een beeld erop. Dat beeld, Hercules (of ‘Vuile Jan’ in de volksmond), is al een tijdje weg. Volgens mij met de belofte dat er een nieuwe uitvoering van het beeld zou komen. Misschien gaat dat binnenkort gebeuren.
De eenzame sokkel.
Zo zag het er vanochtend nog uit.
Vanavond was het gebied deels afgezet, de bodem geëgaliseerd en de sokkel stond weer duidelijk alleen op een open vlakte. Vol verwachting…..
Deze week plaatste ik een foto op Twitter van een fiets
die al bijna een week in het Valkenberg stond.
Op een plaats waar de meeste mensen geen fietsen plaatsen.
In de ochtend de foto op Twitter, ’s avonds weg.
Hopelijk meegenomen door de rechtmatige eigenaar.
Of mijn bericht op Twitter er iets mee te maken had weet ik niet.
Zo stond de fiets bijna een week in het park.
In de avond zag ik dat er iets voor in de plaats was gekomen: op het Kasteelplein lag deze stapel fietsen en rommel, opgevist uit het water. Inmiddels is dit ook opgeruimd.
Gisteren werden we opgeschrikt door het geluid van een laag
overvliegende helikopter.
Er werden wat vluchten uitgevoerd vanaf de KMA in Breda.
Hier staat de helikopter op de parkeerplaats voor het Kasteel van Breda. De foto is gemaakt vanuit het Valkenberg.
Ik heb zelf maar één vertrekkende helikopter gezien maar zo te horen is dit een paar keer herhaald.
Vorige week ben ik een dagje gaan dwalen door tuinen,
Middeleeuwse tuinen, om precies te zijn.
Dat deed ik onder andere in Leiden maar het begon in Breda.
De dag begon met een wandeling naar het station. Dan kom ik langs het Kasteel van Breda en loop ik door het Valkenberg. In de ochtend was het er rustig maar al gelijk zonnig.
Even later zat ik in Leiden in een tuin. Een tuin met extra aandacht voor de verschillende planten. Een krijgt hier ook wat aandacht vanwege de mooie vorm.
In de tuin, die verder helemaal leeg was, zat ik naast deze plant: een vijg. Naast de prachtige grote bladeren vallen de vruchten meteen op.
De tuinen die afgebeeld worden in handschriften volgen vaak het patroon dat je ook ziet in de tuinen uit de Perzische of Moslim-wereld. Het bestaan (of juist het niet bestaan) van dat verband intrigeert me. In New Delhi bezochten we ooit Humayun’s grafmomument. Volgens de UNESCO het eerste tuin-grafmonument. Het was pas gerestaureerd door onder andere schenkingen van het Aga Khan Development Network. Het was prachtig om in deze tuin eens al de waterwerken in werking te zien. Overal fonteinen en waterwegen. Je ziet die vaker in India maar vaak is er geen water te zien. Nu werden die mooie groenen tuinen ineens echt. Het zijn dat soort tuinen die ik me voor de geest haal als ik een handschrift zie met een Maria of een sultan in een tuin.
De overgang van de tuin buiten naar de tentoonstelling over tuinen binnen werd prima gemaakt door deze gieter van aardewerk, Utrecht, circa 1575.
Middeleeuwse Tuinen
Aardse paradijzen in oost en west
1200 – 1600
Een lustoord wordt door een heldere stroom bevloeid,
waar vogels harmonieus hun liedjes fluiten,
waar tulpen bloeien in een rijk palet,
waar vruchten zich tot dichte trossen sluiten.
Daar draagt onder de schaduw van de bomen
de lentewind een bont tapijt naar buiten.
Saadi, De rozentuin, 1258.
Een tuin is een omheind stuk grond, afgebakend van de wilde natuur, waar water en schaduw is, beplant met bloemen en bomen.
Er bestaan in de Middeleeuwen verschillende soorten tuinen.
Sommige zijn nuttig, zoals kruidentuinen, groentetuinen en wijngaarden.
Andere zijn vooral aangenaam, met bloemen, pergola’s bomenlanen en fonteinen.
In de praktijk bevatten de meeste tuinen zowel nuttige als aangename delen, zeker bij kastelen en paleizen, waar de tuin een statussymbool is.
In de periode van ongeveer 1200 – 1600 zijn er veel overeenkomsten tussen tuinen in het christelijke Europa en het islamitische oosten.
Europese kloostertuinen zijn gebaseerd op Perzische vierdelige tuinen (chahar-bagh).
In beide cultuurgebieden zijn tuinen symbolen van het goddelijke.
Er is Latijnse en Arabische poëzie over rozen en liefde in de tuin en zowel de sultan als Maria wordt afgebeeld in een besloten hof.
Bovendien stellen christenen én moslims zich het paradijs voor als een prachtige tuin.
De tentoonstelling volgt de aangekondigde thema’s. Ik ben op zoek naar bewijs dat Perzië Europa beïnvloed heeft. Bomen waaronder de plataan en wilg in een Perzisch herbarium, Kitab aga ib al-makluqat (Kitāb ‘ağā’ib al-maḫlūqāt), 1200 – 1400.
Vermoedelijk is dit de plataan.
Geweldig; diptamnus of adderkruid, solago (heliotroop) en peonya (pioenroos) in een herbaria handschrift, Pseudo-Apuleius (de schrijver), 1300 – 1400.
Mandragora (alruin), Marua (majoraan) En maurubium (malrove) in gedrukt boek met houtsnedes, Hortis Sanitatis, Mainz, 23 juni 1491.
De wortel van de alruin werd gezien als een mensvorming ding met heel bijzondere eigenschappen. Zoek het internet er maar eens op na. Hoe dan ook, het leverde mooie prenten op.
Gedrukt plantenboek met houtsnedes ‘Den Groten Herbarius met al sijn figueren, Antwerpen, 17 juni 1514.
Drs P. was een verrassing maar sluit heel goed aan:
Tussen eeuwenoude muren
Waar de schoonheid bloeit en geurt
Waar men ’t fluisteren der uren
Bijna lijfelijk bespeurd
In de laatste zonnestralen
Roept het klokje mij naar ’t lof
Doch ik wil nog even dralen
In mijn stille kloosterhof.
Daar u hier nu toch bent, nodig ik u gaarne uit
Om mijn bloemen en mijn vele plantjes te bekijken
Roomse kervel, Engelgras en Benedictus-kruid
Staan er prachtig bij zoals u ziet.
Bij die Paternoster-boom ziet u de Papenschoen
Kandelaartjes, Monnikskap en Rozenkransje prijken
Mijtertje en Slofje, die het ook uitstekend doen
En allicht ontbreekt het Kaarsje niet.
Jammerlijk genoeg schiet ook het onkruid welig op
Afgodskruid en Judaspenning zijn niet uit te roeien
Heksenkrans en Tovernoot, Alruin en Duivelskop
Wist ik maar vanwaar dat ontuig kwam.
Addertong, Menistenzusje, Galgenjong, Kalvijn
Zouden in een kloostertuin niet mogen kunnen groeien
Weet u dat hier Vrouwenharen voorgekomen zijn
Zelfs een Scharrel en een Tripmadam.
Maar ik moet u nu verlaten
Dadelijk begint het lof
Anders kon ik blijven praten
Want er is voldoende stof
Dat verklaart waarom ik lieden
Gaarne in mijn tuin ontvang
Mocht u nog wat willen wieden
Gaat u dan gerust uw gang.
Een tuin zonder tuinman (of vrouw) dat kan niet. Francesco Villamena, portret van tuinman, gravure, 1576 – 1624.
Dit was voor mij een grote ontdekking. Ik had nooit van een duimgieter gehoord. Gelukkig was er een filmpje met een demonstratie. eenvoudig maar heel effectief. Om secuur te kunnen gieten gebruik je een duimgieter, ook wel aangeduid met de Franse naam chantepleure, vanwege het zingende geluid dat hij maakt als hij ‘huilt’.
Maand maart in een gebedenboek, Luik, Maastricht, 1500 – 1525.
dit boek lag een beetje moeilijk open. Goed bedoeld maar je ziet nu alle pagina’s slecht. Dat mijn foto ook niet best is helpt dan niet. Paar te paard en Jager met honden, vogelkooi in de marge, getijdenboek, Middelnederlands, Vlaanderen, circa 1480.
Het maken van foto’s viel niet mee maar is een extra reden om dit zelf te gaan bekijken. Strooirand met vogels in een getijdenboek, Zuid Nederland, 1500 – 1525.
Dichter Hafiz en zijn ‘geliefde van middernacht’ in een tuin, Diwan (verzamelde gedichten) van Hafiz, 1489.
Tristan en Isolde schakend in de liefdestuin (Der minnen loep of verloop van liefdes), Dirc Potter, 1486. De afbeelding lijkt wel met waterverf gemaakt. Dat zegt meer van mij dan van de afbeelding maar de kleuren zijn zo mooi.
Vooral de gekleurde rand fascineerde me.
Hoe stoer staat de tekst hier niet rond de afbeelding? De Sassanidische koning Khosrow II en zijn geliefde Shirin in een tuin onder een baldakijn, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1500 – 1600.
Nog een voorwerp dat ik niet kende. Even iets heel anders. Vuurklok van slibaardewerk met duiven, hanen en een fantasie wapen, Alkmaar, Luttik, Ouddorp, 1560 – 1580.
We zijn aangekomen bij de tuin in de decoratieve kunst: groot tegelveld met arabesken en gestileerde lotusbloemen, Syrië, Damascus, 1500 – 1600.
Blauwe stervormige tegel in Ladjarvadina-waar, Iran, Kashan, 1250 – 1300.
Detail.
Maria met Christus in hortus conclusus in een getijdenboek, Zuid Holland, Leiden, 1480 – 1500.
Twee afbeeldingen naast elkaar met prachtige randen. Annunciatie en Maria met kind in bloemenranden, Getijdenboek in Middelnederlands, 1510 – 1530.
Let op de flap waarmee het boek afgesloten kan worden (links). Een koning houdt audiëntie in een tuin met bomen en dieren, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1437.
Deze was al eerder te zien maar ik kan het niet laten. Maria met kind, Falnameh (Waarzeggersboek), India 1550 – 1600.
Als een eerste toegift (zie het als een concert), een herhaling van drie pagina’s die hier boven al te zien waren.
‘Noli me tangere’ is een terugkerend thema in de kunst. De ontmoeting van Christus met Maria Magdalena in een tuin na zijn verrijzenis. Ook in boeken. Noli me tangere in de bloemenrand in een getijdenboek in het Middelnederlands. Meester met de zwarte ogen, Holland, circa 1490.
Even aandacht voor ‘gewoon’ penwerk in bovengenoemd boek.
Noli me tangere in Horae et preces, Meester van Gijsbrecht van Brederode, circa 1460.
Noli me tangere, ingekleurde houtsnede in een album van Jacob Cornelisz van Oostzanen, circa 1530.
Als afsluiting een afbeelding met tekst in het Hebreeuws. Dus de voorstellingen van tuinen beperkte zich niet tot de eerder genoemde culturen.
Nee dit is geen verklaring over het klimaat.
Ik ga niet dreigen met de mogelijkheid dat in 20xx (vul zelf
de XX maar in) Breda aan zee zal liggen en dat we dan een zeestrand
ergens in de buurt hebben liggen.
Nee dit gaat over een evenement volgend weekend.
Het Kwadrant en het Kasteelplein in Breda. Meer precies het plein gefotografeerd vanuit het Valkenberg.
Op het Kasteelplein zal een toernooi beach volleybal plaatsvinden.
Daarom heeft men op donderdag een zeil met reclame op het hek gehangen.
Alleen dat hek staat rond steigers die vanochtend afgebroken zijn. Het hek is nu ook weg.
Hier staat het zeil te wachten op de volgende eigenaar.
Op het Kasteelplein wordt het hemelwater van de standdaken verwijderd en de standhouders beginnen met uitpakken.
Dit zijn allemaal stands van de ‘hobbymarkt’.
Rond half negen was het nog rustig in het Valkenberg aan de ingang Kasteelplein.
Al snel kwam ik mijn eerste stand tegen.
Hier is het al gezellig en comfortabel.
Richting Willemstraat is het al drukker.
Sommigen zijn erg goed voorbereid.
Even regende het erg hard. Hopelijk stopt het snel met regenen.
In het Valkenberg staan al weer een tijd borden om de
bezoekers te waarschuwen de dieren toch vooral niet te voeren.
Een goed idee want er zitten soms wel heel veel kippen en ganzen.
Natuurlijk zijn de kuikentjes erg leuk maar ze worden groot,
hebben steeds meer voer nodig en soms verandert
het park in een groot toilet.
Maar het bord roept allerlei reacties op.
De antifascistische leus is nog maar kort geleden verwijderd.
Nu tekent iemand verzet aan met een sticker van een koolmees.
Wat de koolmees ons precies vertelt weet ik niet maar hij zit op een leuke plaats.
Nou dan treed je eindelijk binnen in de hoogste ICT-regionen:
een iPhone.
Blijkt de camera al net zo slecht te zijn als op andere telefoons.
Maar goed, die zijn dan ook om te bellen, zullen we maar zeggen.
Ik liep door het Valkenberg in Breda.
Het was koud.
Rond half zes en het werd al donker.
Dan zie je ineens van de grote donkere vlekken in de bomen.
Blijken het kippen en een haan te zijn die al ‘op stok’ zijn gegaan.
Op bijna twee meter hoogte zitten ze in een kale struik.
Dit is de haan.