Stringing together

Al een tijdje probeer ik boekjes te maken geinspireerd door
de boeken die gevonden zijn in de Mogao-grotten in China.
Een internationaal project probeert via het internet iedereen
inzicht te geven in de vondsten in die Boeddhistische grotten.
Die vondsten zijn nu in musea over de hele wereld.

Wikipedia:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Mij gaat het dan niet om de enorme rijkdom aan talen of om de inhoud
van die verhalen maar veel meer over hoe we van de boekrol langzaam zijn
overgestapt naar de huidige codex-vorm van het boek.

Mijn eerste project was de ‘whirl wind binding’ (xuanfeng zhuang).
Een ander de ‘vlinderbinding’ (hudie zhuang)
Mijn huidige project noem ik ‘Stringing together’.
Een van de boeken in de collectie van het International Dunhuang Project
is een heel eenvoudige bindwijze, een stapje in de reis van boekrol
naar codex. Van deze vorm kent men maar 1 exemplaar.
Maar ik vond het een logische stap.
In de documentatie staat er het volgende over:

StringingTogetherTheOriginal

Afbeelding van het boek in een document speciaal gemaakt met boekbinden als focus.


Ik ben al een tijdje bezig.
Zoals je op het origineel kunt zien gaat het om dubbel gevouwen pagina’s.
Bovenaan iedere kolom met tekst staat een afbeelding.
Ik had nog twee korte teksten staan van Arnon Grunberg en heb er
een kort verhaal aan toegevoegd. Dat laatste is een vertaling
naar het Nederlands van W.L. Idema van een van de Chinese verhalen
uit Dunhuang (uit een boek van hem met een hele collectie vertalingen).
Voor de afbeeldingen heb ik 60 lino-afdrukken gemaakt. 40 van een Boeddha.
Mijn teksten passen op drie A-4tjes.

WP_20171025_19_56_58_ProStringingRogetherPaginaDrieIsGedrukt

Deze week heb ik pagina drie gedrukt.


WP_20171028_10_16_17_ProStringingTogetherPaginaDrieIsGereed

Dit zijn alle pagina’s drie met de lino-afdrukken van een Boeddha.


WP_20171028_10_58_51_ProStringingTogetherInIederBladEenStrookIngeplakrTerVersteveging

De eerste vier exemplaren ben ik nu aan het inbinden. Ik vouw de A4-tjes in de lengte dubbel. Aan de binnenkant plak ik een strookje dikker, bruin papier. Dat is om de pagina’s meer stevigheid te geven maar ook om een steviger gaatje te kunnen maken waar het koordje straks door gaat.


WP_20171028_14_23_51_ProStringingTogetherDeEersteVierOpDeJuisteLengteGesneden

Hier zijn de eerste vier boekjes allemaal op dezelfde lengte gesneden. Het boekje kan een paar centimeter korten worden dan een regulier A4.


WP_20171028_14_24_21_ProStringingTogetherEenVanDeEersteVier

Dit is dan een van de eerste vier versies van Stringing together.


WP_20171028_14_25_40_ProStringingTogetherDeEersteVierVan10

Bij de teksten van Arnon Grunberg heb ik een ‘moderne’ lino-afdrukken gemaakt. Net als bij de Boeddha’s zijn er geen twee die aan elkaar gelijk zijn. Heel soms zijn er ook afdrukken met de hand bijgekleurd.


WP_20171028_14_33_05_ProStringingtogetherEenEenvoudigeBindwijzre

In de basis is dit een heel eenvoudige binding. Op de bovenste linkerhoek maak ik met de papierboor een gaatje. Dat gaat dan dus door het bedrukte papier en door de stevige strook bruin papier die er tussen gelijmd zit. Vervolgens gaat er een koordje door. Ik weet niet hoe ruim het koordje moet zitten. Dus bij de eerste zit er veel ruimte is. Later zal ik er nog een maken met minder ruimte.


WP_20171028_15_04_00_ProStringingTogetherNummerTweeKrijgtEenKaft

Nummer twee krijgt een eenvoudige kaft. Die lijm ik niet. Ik maak ook hier door en door een gaatje en vervolgens gaat het koordje erdoor.


WP_20171028_15_11_51_ProStringingTogetherNummerEenEnTwee

Dit is zover als ik nu ben. Twee versies van Stringing together.


Save

Vlinderbinding gereed

De Hudie Zhuang of de Butterfly binding of de vlinderbinding is gereed.
Ik heb het gisteravond uit de boekenpers gehaald.
Het was mooi opgedroogd.
Vervolgens heb ik het nog even aan drie kanten schoongesneden.

 photo WP_20170725_19_53_22_ProButterflyOpMaatGesneden.jpg

Vlinderbinding. Gemaakt naar de instructies van het International Dunhuang Project. Je ziet bij het gele blad (rechter pagina) en het groene blad (rechter pagina) dat ik een strookje van 1 centimeter heb gebruikt om te lijmen. Daar zit nu een ‘extra’ vouw die karakteristiek is voor de vlinderbinding. Alleen de binnenkant van de oorspronkelijke bladen bevat tekst.


De volgende in de reeks is al in voorbereiding.
Ik ga ook een Whirl Wind book maken.
De Chinese naam daarvoor is: Xuanfeng Zhuang. Ik noem het Wervelwind binding.
Daar ga ik handgemaakt papier voor gebruiken.
Vorig jaar heb ik een workshop gevolgd bij Marieke de Hoop (Papiermakerij de Hoop,
Keileweg, Rotterdam). Daar heb ik toen papier gemaakt dat ik nog
nergens voor gebruikt heb. Maar ik denk dat het prima geschikt is voor
de wervelwind binding: het is verschillend van grootte, verschillend van kleur
en verschillend van karakter.
Het buitenste papier, het papier waarop de tekst ga bedrukken is papier
dat ik al eerder gebruikt heb om te bedrukken en dat flexibel is.
Het handgemaakt papier is van verschillende kwaliteit (mijn schuld).
Er zit een blad in dat makkelijk kan breken.
Sommige delen zijn zwaarder dan andere.

 photo WP_20170725_19_15_07_ProBovensteVelHandgemaaktOpMaatMeerdereKleurenOndersteVelBruin.jpg

Hierboven liggen twee vellen papier op elkaar. De verschillende kleuren maken het moeilijk te zien. Het bovenste vel (wit, blauw en bruinig) is een stuk van een handgemaakt vel papier. Dat papier is van katoen, jeans en vilt. Vilt laat zich niet altijd eenvoudig combineren met katoen en jeans. Vandaar dat er gaten in het papier zitten en sommige stukken losser zitten. Losse stukken lijm ik eerst even. Dit handgemaakte vel ga ik dus niet bedrukken met tekst of bedrukken met een lino. Het achterste, bruine papier, daar ga ik de tekst op drukken.


 photo WP_20170725_19_44_59_ProDeTekstKomtOpDeBruineVelDeTekstZitAlGoedOpDePers.jpg

Die tekst staat al gereed op de pers.


 photo WP_20170725_19_16_25_ProBovensteDrieVellenHandgemaaktNogNietopMaar.jpg

In totaal krijgt de Wervelwind binding 5 vellen papier. De bovenste drie heb ik er al op gelegd. Die zijn nog niet op maat gemaakt. Dat ga ik ook pas doen na het bedrukken. Overigens is de bamboe voor de bevestiging al gekocht.


Vlinderboek bijna gereed

Gisteren nog even gewerkt aan het vlinderboek (hudie zhuang of butterfly book).
Er is niet zo veel werk meer aan.
De pagina’s moesten nog aan elkaar gelijmd worden.
Dat heb ik dus gedaan, toen foto’s gemaakt en
vervolgens het boekje in de boekenpers geplaatst.
Het kan dan goed drogen.
Tussen al de pagina’s folie om de boekje te beschermen.

 photo WP_20170723_002.jpg

Zo ziet het gelijmde boekje er dan uit. Het vlindert al een beetje.


 photo WP_20170723_004.jpg

Dit is dan de rug. Morgen eens zien hoe dit uit de pers komt.


Het ontstaan van het boek

Hoe boeken, in de vorm zoals we die vandaag kennen, zijn ontstaan
vind ik een interessant onderwerp om te onderzoeken.
Daarom ben ik blij dat ik gestuit ben op het
International Dunhuang Project.

Sinds enige tijd ben ik op het spoor gekomen van Chinese
boekbindtechnieken.
Daar ben ik tegen aan gelopen op de site van IDP.
Een Engelstalige website:
The International Dunhuang Project: The Silk Road Online.
Deze website is een samenwerkingsverband van musea en instituten
van over de hele wereld, die manuscripten (in allerlei vormen),
textiel en afbeeldingen beheren die afkomstig zijn van de Chinese plaats
Dunhuang en andere plaatsen aan de Zijderoute.
Veel van deze voorwerpen zijn door ontdekkingsreizigers gekocht
en/of meegenomen tussen 1900 en 1940.

 photo DunHuangInChina.jpg

Dit is de locatie van Dunhuang in China. Aan de Zijderoute.


Op Wikipedia is geen Nederlandse informatie voorhanden bij
de term International Dunhuang Project. Wel in het Engels:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Maar even doorzoeken en dan vind je:

Dunhuang is een stad in een oase in de provincie Gansu in het middenwesten van China. De bevolking bedraagt 100.000 personen. Dunhuang is onafhankelijk geweest, maar behoorde in bepaalde tijden ook tot zowel China als Tibet.

Het is gelegen nabij een kruising van de zijderoute en heeft daaraan, en aan de militaire impact die hierbij hoorde, zijn faam te danken.

De manuscripten van Dunhuang:

De manuscripten van Dunhuang zijn een verzameling historische en religieuze manuscripten uit de 5e tot 11e eeuw die in het begin van de 20e eeuw werden herontdekt. De manuscripten waren al die tijd opgeslagen in de Mogao-grotten bij Dunhuang (in de Chinese provincie Gansu), voornamelijk in grot 17.

 

De manuscripten zijn van grote historische, filologische en literaire betekenis. Het gaat om werken waarvan gedacht werd dat ze verloren waren geraakt, zoals de taoïstische boeken Hua Hu Jing en Tao Te Ching. Verder werden in de grot oude edities van klassieke werken gevonden, zoals van de Gesprekken van Confucius. Ook kwamen er onbekende talen uit Centraal-Azië aan het licht, zoals het Hotanees. Tussen de handgeschreven manuscripten werd het oudste compleet bewaard gebleven gedrukte werk ter wereld aangetroffen, een Diamantsoetra uit de tijd van de Tang-dynastie.

 

Twee belangrijke Tibetaanse teksten uit de vondst zijn de Tibetaanse annalen en de Oude Tibetaanse kroniek. Tot de vondst van de annalen en de kroniek werd de geschiedenis van Tibet voor een groot deel gebaseerd op de Rode annalen, Nieuwe rode annalen en de Blauwe annalen. Op basis van de manuscripten van Dunhuang schreef Gendün Chöpel in de eerste helft van de 20e eeuw zijn versie van de geschiedenis van Tibet neer in de Witte annalen.

 photo BritishLibraryOr8210S5451ff1-17VajracchedikaprajnaparamitasutraT235.jpg

British Library: Or.8210/S.5451 ff.1-17 Vajracchedikaprajnaparamitasutra (T.235). Een butterfly binding.


In 2009 werden in de collectie van de Dunhuang-documenten in de British Library enkele delen ontdekt van de tot nu toe oudst bekende versie van het Testament van Ba, de belangrijkste bron van kennis over de Tibetaanse samenleving in de tweede helft van de 8e eeuw.

 

De manuscripten zijn in 1900 ontdekt door de monnik Wang Yuanlu die zich had opgeworpen als beheerder van de honderden Mogao-grotten en met zeer beperkte middelen enkele daarvan trachtte te restaureren. Hij trof ongeveer 50.000 manuscripten aan die zo’n duizend jaar geleden waren ingemetseld en verborgen gehouden.

 

De ontdekking van het zogenaamde Bower manuscript door Hamilton Bower en de publicatie daarvan in 1897 had tot wetenschappelijke aandacht nieuwsgierigheid geleid naar haast vergeten boeddhistische beschavingen aan de zijderoute. In het eerste decennium van de twintigste eeuw waren er dus meerdere expedities in het gebied om naar restanten van die beschavingen te zoeken. In 1908 hoorde de Brits-Hongaarse oriëntalist Aurel Stein tijdens een expeditie in Centraal-Azië van deze vondst. Stein reisde onmiddellijk naar Dunhuang. In zijn ontmoetingen met Wang Yuanlu vergeleek Stein zichzelf voortdurend met Xuanzang, een beroemde Chinese monnik die in de 7e eeuw naar India reisde en in China gezien werd als de belangrijkste vertaler van soetras in het Chinees. Gecombineerd met wat financiële giften, waardoor Wang Yuanlu enige restauratiewerkzaamheden kon voortzetten, bracht dat Aurel Stein in het bezit van een zeer omvangrijke collectie documenten.

 photo BritishLibraryOr8210S5646.jpg

British Library: Or.8210/S.5646 (de nummering van bioeken en hun pagina’s is een vak apart) met hieronder een detail van de foto waarop te zien is dat het hier gaat om een zogenaamde butterfly binding met stab stitching. Nou, daar kom ik later nog op terug.

 photo BritishLibraryOr8210S5646Detail.jpg


Ruim een half jaar later werd hij gevolgd door Paul Pelliot, die ook met een zeer omvangrijke collectie vertrok. Op de terugreis naar Parijs liet Pelliot in 1909 in Peking enkele documenten aan Chinese geleerden zien. Die informeerden de Chinese regering. Deze gaf het bevel alle nog resterende Chinese documenten naar Peking te zenden, Dat bevel werd niet geheel uitgevoerd. Als gevolg daarvan werden er in de jaren daarna ook nog kleinere hoeveelheden documenten verkocht aan Russische en Japanse onderzoekers. De nog resterende Tibetaanse documenten bleven achter in kleinere provinciale musea in Gansu.

 

Deze manuscripten worden sindsdien bewaard door instituten over de gehele wereld, zoals de Nationale Bibliotheek van China, de British Library, de Bibliothèque nationale de France, en het Instituut voor Oriëntaalse Manuscripten in Sint-Petersburg. De door Aurel Stein verworven kunstvoorwerpen uit de grot, voornamelijk schilderijen, maken nu deel uit van de collectie van het British Museum. Paul Pelliot had aanzienlijk meer tijd dan Aurel Stein om gewenste manuscripten te selecteren. In tegenstelling ook tot Pelliot, die een perfecte beheersing had van Chinees, beheerste Stein het maar zeer matig. Het gevolg is dat in de collectie in Londen er veel kopieën zijn van steeds eenzelfde soetra. Alleen van de Diamant Soetra zijn er al ruim 500 in Londen aanwezig.

De website van het IDP kun je hier vinden: http://idp.bl.uk/

De tekst die ik daarover gelezen heb is van Colin Chinnery
en de afbeeldingen zijn van Li Yi en Colin Chinnery.
Al is het waarschijnlijk niet het eerste doel van de tekst die ik las,
de teksten zijn behoorlijk ‘boekbindervriendelijk’.
Mooi is dat de tekst vaak verwijst naar gedigitaliseerde voorbeelden
die je in detail kunt bekijken.
Soms met röntgen foto’s, een grote foto in geval van een rol, enzovoort.

 photo BritishLibraryOr8210S5556.jpg

British Library: Or.8210/S.5556, infrarode opname van het boek.


Wat mij zo interesseert is dat de tekst aan de hand van
de verschillende ‘boekvormen’ de brug probeert te slaan
tussen de rol en een gebonden boek.
En dat men die weg in verschillende stappen heeft gemaakt en
dat verklaard wordt waarom mensen die stappen namen.
Dat vertelt ons veel over de ontwikkeling van het boek.

De vormen die men onderscheidt zijn in de gevonden artefacten zijn:

de vlinderbinding of butterfly binding (hudie zhuang)
ingenaaide boek (aan de rug of door genaaide katernen) of
stitched binding (xian zhuang)
het palmblad boek, The Chinese pothi (fanjia zhuang)
de wervelwind binding, whirlwind binding (xuanfeng zhuang)
de accordion of concertine binding, concertina binding (jingzhe zhuang)
de omgedraaide vlinderbinding, wrapped-back binding (baobei zhuang)

De Nederlandse termen hierboven zijn van mij.
Als iemand betere termen er voor heeft dan hoor ik die graag.
Een van mijn volgende projecten wordt om van elk van bovengenoemde
vormen eens een hedendaagse versie te maken.
Dus een zeven- of achttal verschillende boeken
gebaseerd op deze boekvormen.