Wervelwind binding

Xuanfeng Zhuang of Whirl wind binding.
Mijn tweede Chinese binding volgens de definitie van
het International Dunhuang Project.
Vijf vellen papier ga ik inbinden op iets wat op een
boekrol of scroll lijkt, maar het niet is.
De vellen papier verschillen in lengte.
In mijn interpretatie verschillen ze niet alleen van lengte
maar ook van kleur, ontwerp, papiersoort enz.
Maar pagina voor pagina bereid ik voor.
Het langste vel bedruk ik met twee teksten van Arnon Grunberg.
Vervolgens gebruik ik een serie van drie lino’s die samen
1 afbeelding vormen en heb ik de afbeelding van de
Diamond Sutra (het oudst gedrukte boek in de wereld)
gebruikt op een pagina van handgeschept papier die ik verder
niet ga bewerken.

Wikipedia over Diamond Sutra:

Een exemplaar van de Diamantsoetra, dat gevonden werd tussen de manuscripten van Dunhuang, werd geïdentificeerd als het eerste gedrukte boek dat compleet bewaard is gebleven. Het is gedateerd 11 mei 868.[3] Het is een papieren boekrol van vijf meter lang en 27 cm breed, bestaande uit zeven aan elkaar geplakte delen tekst die elk zijn gedrukt van één houtblok, met aan de rechterkant een grote houtsnede. Dit blokboek werd in China gevonden in 1907 door de Hongaars-Britse ontdekkingsreiziger Aurel Stein, die het in 1943 aan de British Library naliet.

 photo WP_20170726_16_43_29_ProHandgescheptPapierEnLinoGeeftMooiRotsschilderingResultaat.jpg

Dit is een lino (drie kleuren) gedrukt op handgeschept papier. Het papier is hard. De inkt hecht slecht. Maar dat geeft bijna het idee van een verweerde fresco zoals je die in Boeddhistische grotten (Ellora, Ajanta) wel ziet. De grotten in Dunhuang heb ik nog nooit gezien.


 photo WP_20170726_16_42_57_Pro 2Jaarkaart2016.jpg

Origineel was de lino ontworpen om bij de teksten van Grunberg te worden gebruikt. De tekst aan een kant, de driekleuren lino aan de andere. Resultaat een jaarkaart, een briefkaart die een alternatief is voor een Kerstkaart of Nieuwjaarskaart. Deze rode zal ik kleiner snijden en op een van de vellen bevestigen.


 photo WP_20170726_16_51_03_ProDiamondSutraImageOnHandgemaaktPapier.jpg

Dit is de afbeelding van de Diamond Sutra die op het langste vel van handgeschept papier is bevestigd.


 photo WP_20170726_16_51_03_ProDiamondSutraImageOnHandgemaaktPapierDetail01.jpg

Zo ziet het vel er in volle lengte uit.


 photo WP_20170726_16_51_03_ProDiamondSutraImageOnHandgemaaktPapierDetail02PrachtigeStructuur.jpg

Niet alle stukken van dat vel zijn even sterk, er zitten zelfs een paar gaten in.  Maar de structuur is er niet minder mooi door.


 photo WP_20170726_16_51_03_ProDiamondSutraImageOnHandgemaaktPapierDetail03ImageMetVlekkenVocht.jpg

Ik hoop dat de afbeelding van de sutra nog wat bijkleurt. De lijm laat de donkere, blauwe kleur van het papier doorschijnen.


Zo wordt elk van de vijf vellen bewerkt om tot een
wervelwind binding samen te komen.
Wordt vervolgd. Het bamboo voor de binding is al op maat gesneden.

Het ontstaan van het boek

Hoe boeken, in de vorm zoals we die vandaag kennen, zijn ontstaan
vind ik een interessant onderwerp om te onderzoeken.
Daarom ben ik blij dat ik gestuit ben op het
International Dunhuang Project.

Sinds enige tijd ben ik op het spoor gekomen van Chinese
boekbindtechnieken.
Daar ben ik tegen aan gelopen op de site van IDP.
Een Engelstalige website:
The International Dunhuang Project: The Silk Road Online.
Deze website is een samenwerkingsverband van musea en instituten
van over de hele wereld, die manuscripten (in allerlei vormen),
textiel en afbeeldingen beheren die afkomstig zijn van de Chinese plaats
Dunhuang en andere plaatsen aan de Zijderoute.
Veel van deze voorwerpen zijn door ontdekkingsreizigers gekocht
en/of meegenomen tussen 1900 en 1940.

 photo DunHuangInChina.jpg

Dit is de locatie van Dunhuang in China. Aan de Zijderoute.


Op Wikipedia is geen Nederlandse informatie voorhanden bij
de term International Dunhuang Project. Wel in het Engels:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Maar even doorzoeken en dan vind je:

Dunhuang is een stad in een oase in de provincie Gansu in het middenwesten van China. De bevolking bedraagt 100.000 personen. Dunhuang is onafhankelijk geweest, maar behoorde in bepaalde tijden ook tot zowel China als Tibet.

Het is gelegen nabij een kruising van de zijderoute en heeft daaraan, en aan de militaire impact die hierbij hoorde, zijn faam te danken.

De manuscripten van Dunhuang:

De manuscripten van Dunhuang zijn een verzameling historische en religieuze manuscripten uit de 5e tot 11e eeuw die in het begin van de 20e eeuw werden herontdekt. De manuscripten waren al die tijd opgeslagen in de Mogao-grotten bij Dunhuang (in de Chinese provincie Gansu), voornamelijk in grot 17.

 

De manuscripten zijn van grote historische, filologische en literaire betekenis. Het gaat om werken waarvan gedacht werd dat ze verloren waren geraakt, zoals de taoïstische boeken Hua Hu Jing en Tao Te Ching. Verder werden in de grot oude edities van klassieke werken gevonden, zoals van de Gesprekken van Confucius. Ook kwamen er onbekende talen uit Centraal-Azië aan het licht, zoals het Hotanees. Tussen de handgeschreven manuscripten werd het oudste compleet bewaard gebleven gedrukte werk ter wereld aangetroffen, een Diamantsoetra uit de tijd van de Tang-dynastie.

 

Twee belangrijke Tibetaanse teksten uit de vondst zijn de Tibetaanse annalen en de Oude Tibetaanse kroniek. Tot de vondst van de annalen en de kroniek werd de geschiedenis van Tibet voor een groot deel gebaseerd op de Rode annalen, Nieuwe rode annalen en de Blauwe annalen. Op basis van de manuscripten van Dunhuang schreef Gendün Chöpel in de eerste helft van de 20e eeuw zijn versie van de geschiedenis van Tibet neer in de Witte annalen.

 photo BritishLibraryOr8210S5451ff1-17VajracchedikaprajnaparamitasutraT235.jpg

British Library: Or.8210/S.5451 ff.1-17 Vajracchedikaprajnaparamitasutra (T.235). Een butterfly binding.


In 2009 werden in de collectie van de Dunhuang-documenten in de British Library enkele delen ontdekt van de tot nu toe oudst bekende versie van het Testament van Ba, de belangrijkste bron van kennis over de Tibetaanse samenleving in de tweede helft van de 8e eeuw.

 

De manuscripten zijn in 1900 ontdekt door de monnik Wang Yuanlu die zich had opgeworpen als beheerder van de honderden Mogao-grotten en met zeer beperkte middelen enkele daarvan trachtte te restaureren. Hij trof ongeveer 50.000 manuscripten aan die zo’n duizend jaar geleden waren ingemetseld en verborgen gehouden.

 

De ontdekking van het zogenaamde Bower manuscript door Hamilton Bower en de publicatie daarvan in 1897 had tot wetenschappelijke aandacht nieuwsgierigheid geleid naar haast vergeten boeddhistische beschavingen aan de zijderoute. In het eerste decennium van de twintigste eeuw waren er dus meerdere expedities in het gebied om naar restanten van die beschavingen te zoeken. In 1908 hoorde de Brits-Hongaarse oriëntalist Aurel Stein tijdens een expeditie in Centraal-Azië van deze vondst. Stein reisde onmiddellijk naar Dunhuang. In zijn ontmoetingen met Wang Yuanlu vergeleek Stein zichzelf voortdurend met Xuanzang, een beroemde Chinese monnik die in de 7e eeuw naar India reisde en in China gezien werd als de belangrijkste vertaler van soetras in het Chinees. Gecombineerd met wat financiële giften, waardoor Wang Yuanlu enige restauratiewerkzaamheden kon voortzetten, bracht dat Aurel Stein in het bezit van een zeer omvangrijke collectie documenten.

 photo BritishLibraryOr8210S5646.jpg

British Library: Or.8210/S.5646 (de nummering van bioeken en hun pagina’s is een vak apart) met hieronder een detail van de foto waarop te zien is dat het hier gaat om een zogenaamde butterfly binding met stab stitching. Nou, daar kom ik later nog op terug.

 photo BritishLibraryOr8210S5646Detail.jpg


Ruim een half jaar later werd hij gevolgd door Paul Pelliot, die ook met een zeer omvangrijke collectie vertrok. Op de terugreis naar Parijs liet Pelliot in 1909 in Peking enkele documenten aan Chinese geleerden zien. Die informeerden de Chinese regering. Deze gaf het bevel alle nog resterende Chinese documenten naar Peking te zenden, Dat bevel werd niet geheel uitgevoerd. Als gevolg daarvan werden er in de jaren daarna ook nog kleinere hoeveelheden documenten verkocht aan Russische en Japanse onderzoekers. De nog resterende Tibetaanse documenten bleven achter in kleinere provinciale musea in Gansu.

 

Deze manuscripten worden sindsdien bewaard door instituten over de gehele wereld, zoals de Nationale Bibliotheek van China, de British Library, de Bibliothèque nationale de France, en het Instituut voor Oriëntaalse Manuscripten in Sint-Petersburg. De door Aurel Stein verworven kunstvoorwerpen uit de grot, voornamelijk schilderijen, maken nu deel uit van de collectie van het British Museum. Paul Pelliot had aanzienlijk meer tijd dan Aurel Stein om gewenste manuscripten te selecteren. In tegenstelling ook tot Pelliot, die een perfecte beheersing had van Chinees, beheerste Stein het maar zeer matig. Het gevolg is dat in de collectie in Londen er veel kopieën zijn van steeds eenzelfde soetra. Alleen van de Diamant Soetra zijn er al ruim 500 in Londen aanwezig.

De website van het IDP kun je hier vinden: http://idp.bl.uk/

De tekst die ik daarover gelezen heb is van Colin Chinnery
en de afbeeldingen zijn van Li Yi en Colin Chinnery.
Al is het waarschijnlijk niet het eerste doel van de tekst die ik las,
de teksten zijn behoorlijk ‘boekbindervriendelijk’.
Mooi is dat de tekst vaak verwijst naar gedigitaliseerde voorbeelden
die je in detail kunt bekijken.
Soms met röntgen foto’s, een grote foto in geval van een rol, enzovoort.

 photo BritishLibraryOr8210S5556.jpg

British Library: Or.8210/S.5556, infrarode opname van het boek.


Wat mij zo interesseert is dat de tekst aan de hand van
de verschillende ‘boekvormen’ de brug probeert te slaan
tussen de rol en een gebonden boek.
En dat men die weg in verschillende stappen heeft gemaakt en
dat verklaard wordt waarom mensen die stappen namen.
Dat vertelt ons veel over de ontwikkeling van het boek.

De vormen die men onderscheidt zijn in de gevonden artefacten zijn:

de vlinderbinding of butterfly binding (hudie zhuang)
ingenaaide boek (aan de rug of door genaaide katernen) of
stitched binding (xian zhuang)
het palmblad boek, The Chinese pothi (fanjia zhuang)
de wervelwind binding, whirlwind binding (xuanfeng zhuang)
de accordion of concertine binding, concertina binding (jingzhe zhuang)
de omgedraaide vlinderbinding, wrapped-back binding (baobei zhuang)

De Nederlandse termen hierboven zijn van mij.
Als iemand betere termen er voor heeft dan hoor ik die graag.
Een van mijn volgende projecten wordt om van elk van bovengenoemde
vormen eens een hedendaagse versie te maken.
Dus een zeven- of achttal verschillende boeken
gebaseerd op deze boekvormen.