Boeken als…
Boeken als herinnering.
Ik ben enthousiast over de tentoonstelling ‘Boeken als’.
Het snijdt een aantal thema’s aan, visie’s, toepassingen,
waaraan je misschien niet meteen denkt bij een boek:
boeken als icoon, ruimte, cultuur, hulpmiddel, expressie
en herinnering.
Een aantal van die thema’s waren of werden duidelijk aan de hand
van de boeken en kunstwerken.
Sommige vragen wat tijd. Dat is goed!
‘Boeken als cultuur’ was misschien meer een vraag aan de bezoeker,
een vraagmoment in plaats van een zendmoment.
Dat had voor mij duidelijker gemogen.
Het werk van Jorge Méndez Blake had ik onder ‘Boeken als ruimte’
geschaard, maar volgens de makers kan dat ook vallen onder
‘Boeken als expressie’.
Bij ‘Boeken als herinnering’ hink ik op twee gedachten maar
het drukte me wel op het Nederlands verleden op Taiwan.
Daar was ik me nog niet van bewust.
Dus het was genieten en heeft veel stof tot nadenken
gegeven. Ga Kijken!
Huis van het Boek, Boeken als herinnering, Bouke de Vries, Famille noir memory vessel, 2021, 18e eeuwse Chinese porceleinen vaas en glas.
Bouke de Vries, Fragile memory vessel, 2022, 18e eeuwse Chinese porceleinen vaas, glas en ‘fragile’-tape.
Unvergessliche Tage, twee zilveren hangers in de vorm van miniboekjes, eind 19e eeuw.
Jacob van Maerlant, Rijmbijbel, Noordelijke Nederlanden, circa 1332, handschrift.
‘Mijn dochter’?
Mij werd niet duidelijk wie de maker(s) zijn van dit werk maar ik vond het wel een opvallend beeld.
Dagregisters van het kasteel Zeelandia (Het dagboek van de Verenigde Oost-Indische Compagnie in Taiwan). Transcriptie uitgegeven door J.L. Blussé, M.E. van Opstall, W.E. Milde en Ts’ao Yung-Ho; met medewerking van Chiang Shu-sheng en N.C. Everts (jaar van publicatie: 1986-2000).
Op de website van het Huygens Instituut vond ik de volgende
introductie:
De Nederlandse vestiging op het eiland Taiwan tussen 1629 en 1661 was in vele opzichten uniek van aard. Op Taiwan heeft de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) voor het eerst pogingen ondernomen om op grote schaal een land te koloniseren en te ontginnen. Het kasteel Zeelandia fungeerde als middelpunt voor de handel van de VOC in de Chinese Zee.
De beste bronnen ter bestudering van deze periode vormen de dagregisters, die een duidelijk beeld geven van de dagelijkse gebeurtenissen in en rondom het kasteel. Zij bieden een schat aan inlichtingen over verkenningstochten, kerstening, onderwijs, handel, de verhouding met China, immigratie van Chinezen en de uiteindelijke verdrijving van de Nederlanders. Voor de geschiedenis van Taiwan in de 17e eeuw zijn de dagregisters bijna de enige bron die beschikbaar is.
De uitgave van de dagregisters bestaat uit een transcriptie van de tekst, aanvulling van lacunes door middel van ander bronnenmateriaal van de VOC (overgekomen brieven) en inleidingen op de opeenvolgende delen.
De bronnenuitgave telt vier delen. Het project is uitgevoerd aan de Universiteit Leiden met periodieke steun van Taiwanese fondsen en in nauwe samenwerking met Taiwanese specialisten. Van de uitgave verschijnt een vertaling in het Chinees door prof. Chiang Shu-sheng, waarvan het eerste deel in Taiwan is gepubliceerd.
Niet iedereen heeft (toegang tot) boeken.
Onder deze tekst stond een interessant werk. Ook daarvan is mij niet
duidelijk geworden wie de maker(s) is.
Maar het beeld vond ik krachtig genoeg om op mijn blog te tonen.
Teruglopend naar de uitgang en het station maakte ik nog
een paar foto’s. Als toegift…
Hans Op De Beeck, Asleep, 2021, hout, staal, polyamide, polyester, coating.
Boeken als slaapmiddel?
#GeenHogereBTW.
Foto van de dag
Foto van de dag
Boeken als…
Huis van het Boek, Boeken als expressie, Getijdenboek, Nederlanden, Utrecht, circa 1470 – 1480.
Een ‘Grolier-band’. Hermolaus Barbarus, Castigationes Plinianae, Rome, Eucharius Silber, 1492 – 1493.
Hier ben ik onzorgvuldig geweest. Ik heb de beschrijving niet gefotografeerd en daarom weet ik het waarom van het gordijntje niet meer. Passio S. Victorini amiterminae civitatis episcopus et confessor, Abdij Saint-Vincent, Metz, Frankrijk, between 1051 – circa 1070, handschrift.
Dit is het gordijntje. Misschien om de schildering te beschermen tegen vuil of beschadiging. Misschien om iets te verbergen?
De spiegel der menselijker behoudenisse, binding door Christiaan Micke, circa 1471. Al zegt de band dat het boek gedrukt is door Laurens Janszoon Coster, dat is niet correct. Het werk is wel in Nederland gedrukt. Mooie, prestigieuze band.
Foto van de dag
Boeken als…
De eerste twee boeken zijn voorbeelden van een felle dialoog
in de tijd dat Twitter nog niet bestond.
Huis van het Boek, Boeken als ruimte, Balthazar Huydecoper, Proeve van taal en dichtkunde – In vrijmoedige aanmerkingen op Vondels vertaalde herscheppingen van Ovidius, Amsterdam, E. Visscher en J. Tirion, 1730. De opdracht op de rechterpagina is voor Aagje Deken. Die beantwoordt dit met een ander boek.
Quintus Horatius Flaccus, Hekeldichten en brieven, Amsterdam, Willem Barents, 1726, vertaling Balthazar Huydecoper.
Praelectiones Theologicae de Augustissimo eucharistiae sacramento ques in scholis Sorbonicis habuit, Honoratus Tournely, Parijs, apud viduam Raymundi Mazieres & JB Garnier, 1739.
Christiaan Huygens, Cosmotheoros, 1692 – 1695, manuscript.
Boek met brief. Boek: Oscar Wilde, The ballad of reading gaol, London, Chickwick Press, 1898. Brief: van Oscar Wilde aan Isabel Burton, 1887.
Foto van de dag
Foto van de dag
Boeken als…
Vandaag nog voorbeelden van ‘Boeken als ruimte’ en ik maak
een begin met ‘Boeken als hulpmiddel’.
Aesopus, Aesopus Graecus per Laurentium Vellensem traductus, Zwolle, Peter van Os, circa 1494 – 1495. De eigenaar of gebruiker schreef ooit: ‘Petrus wesop de quatro ad 3um futurus’.
Vermoedelijk horen deze ‘boeken’ nog bij ‘Boeken als ruimte’. Wie de maker(s) is heb ik niet kunnen achterhalen.
Dit is een ‘Boek als hulpmiddel’. Het staat zelfs in de naam van het boek: Dr. Janus Amorosus, Hymen Venus Kupido, Nood- en hulpboekje voor verliefden en jonggetrouwden, Eene lecture voor de bedstede, Smyrna (nu Izmir), Turkeije, Abdul Hamet, eind 18e eeuw.
Dit enorme boek is van Petrus Comestor, La Bible Hystorians ou les hystoires scolastress (Historia scholastica), Parijs, 1372. Het boek is niet alleen heel dik het is prachtig gemaakt. Wat voorbeelden:
De pagina rechts en hieronder een detail daarvan:
Adam en Eva in het paradijs met de slang (die zo’n lief hoofdje heeft).
De pagina links en hieronder een detail daarvan:
Dit boekje helpt bij het leren lezen maar doet stiekum ook nog iets anders. Ornella Quericia Tanzarella, Sillabario e prime letture, illustratie van Mario Pompei, Rome, La Libreria dello Stato, 1930.
Foto van de dag
Boeken als…
Nog een serie boeken uit de serie ‘Boeken als ruimte’.
Te zien in de tentoonstelling van het Huis van het Boek.
Jacobus de Voragine, Passionael ofte gulden legende mit dat martirologium [van Usuardus], Utrecht, Johan Veldener, 1480.
Sigmund Freud, L’Interpretazione dei sogni, Turijn, Editore Boringhier, i1973. Maar het gaat om het handgeschreven briefje in het boek:
Biblia Sacra Latina, Summarium Biblicum, Orde Evangelorium, Frankrijk, overgang van de 13e – 14e eeuw, handschrift. Het gaat natuurlijk om het manicula of handje.
Hans op de Beeck, Asleep, 2021, hout, staal, polyamide, polyester, coating.
Cathleen Owens, Drawing circles drawing conclusions, 2024, multimedia installation.
Jorge Méndez Blake, The red library, 2010, methacrylaat, olieverf op doek.
Jorge Méndez Blake, Project for an empty library (for James Joyce), 2019, messing, bronzen, spiegel, ijzer.
Plotinus, Opera, Florence, Antonius Miscomini, 1492, met commentaar van Marsilio Ficono. Sum Erasmi.
Foto van de dag
Foto van de dag
Boeken als…
Deze keer beginnen we aan ‘Boeken als ruimte’.
Huis van het Boek, Boeken als ruimte, Caius Julius Solinus, De situ orbis et memorabilibus mundi, Venetië, drukker Nicolaus Jenson, 1473.
Dionysius Carthusianus, Tractaet vanden loefliken leven der gheechte der menschen over gheset in duutsche ter Goude (Gouda), Gheraert Leeu, 1479.
Dijt bouck behoert toe Joest Janssen Morbeck, diet vijnt ende weder brijnt die sale hebben selveren penninck.
W.G. Van der Hulst, Van den bozen koster, Nijkerk, Gallenbach, 1999, illustraties Tjeerd Bottema.
Gautier de Châtillon, Alexandreïs, Frankrijk, 13de eeuw. De man met broden op zijn hoofd.
Taylor Jenkins Reid, Carrie Soto is back, New York, Ballantine Books, 2022.
Foto van de dag
Foto van de dag
Boeken als…
Boeken als icoon. Getijdenboek, Zuidelijke Nederlanden, circa 1460.
Boeken als icoon, ruimte, cultuur, hulpmiddel, expressie, herinnering. Huis van het Boek.
In de marge laaft een bijzonder wezen zich aan een bloem.
Het ontbreken van een kuskruis leidde er in dit boek toe dat de verf afgebladderd is rond de voeten van Christus. De vetvlek lager heeft een andere oorzaak.
Getijdenboek, Zuidelijke Nederlanden, circa 1460.
Getijdenboek, Atelier Simon Bening, Zuidelijke Nederlanden, eerste helft 16e eeuw.
Nederlands paspoort (facsimile).
Boeken als icoon, Shani Leseman, Talismagic, 2022 – 2024, ceramic, pigment.
Foto van de dag
Boeken als…
In het huis van het Boek in Den Haag is een tentoonstelling
met als titel ‘Boeken als…’.
Een veel vrijere tentoonstelling dan ik gewend ben van hen.
Natuurlijk gaat het over boeken. Maar het perspectief waarin het
boek geplaatst wordt is minder vanzelfsprekend.
Het appeleert aan de vraag ‘Wat is een boek’ en gaat daar
creatief mee om.
Huis van het Boek, Boeken als…icoon, ruimte, cultuur, hulpmiddel, expressie, herinnering.
Dan begin de tentoonstelling met een grote kast met daarin
een groot aantal beeldjes. Voorstellingen van keramiek.
Allemaal om de vraag te stellen in hoeverre een boek een icoon is.
Dit is een van de groep beeldjes die de openingsblikvanger vormen. Het werk is onderdeel van de serie Talismagic. Shani Leseman, Talismagic, A talisman for healing, 2022 – 2024, ceramic, pigment.
Huis van het Boek, Boeken als icoon, Ethiopische kitab, vermoedelijk 19e eeuw.
Huis van het Boek, Boeken als icoon, Miniatuur Bijbel, Miniatuur Koran.
Huis van het Boek, Boeken als icoon, Miracoli del B. Anthonio Pellegrino, Italië, 1540.



























































![DSC09923HuisVanHetBoekBoekenAlsRuimteUsuardusJacobusDeVoraginePassionaelOfteGuldenLegendeMitDatMartirologium[VanUsuardus]UtrechtJohanVeldener1480](https://live.staticflickr.com/65535/54113017667_2f9256a8fe_o.jpg)
![DSC09924HuisVanHetBoekBoekenAlsRuimteUsuardusJacobusDeVoraginePassionaelOfteGuldenLegendeMitDatMartirologium[VanUsuardus]UtrechtJohanVeldener1480](https://live.staticflickr.com/65535/54113017687_05f7ef47e9_o.jpg)
![DSC09925HuisVanHetBoekBoekenAlsRuimteUsuardusJacobusDeVoraginePassionaelOfteGuldenLegendeMitDatMartirologium[VanUsuardus]UtrechtJohanVeldener1480Txt](https://live.staticflickr.com/65535/54114339715_03c595f2c8_o.jpg)
















































