Categorie archief: Kunst

Karel de Stoute in Brugge

Posted on by

De dag begon mooi, gisteren,
maar in de loop van de ochtend werd het weer al snel minder.
In Brugge was het zelfd bij vlagen koud.
Regenen deed het daar ook.
Maar dat mocht de pret van de mooie tentoonstelling:
“Karel de Stoute; Pracht en praal in Bourgondie”
niet drukken.




Strak blauw en zonnig in Breda.














De tentoonstelling krijgt in de pers lovende kritieken.
En terecht.
Toch wil ik wel een paar kanttekeningen maken.
Maar voor ik dat doe wil ik nog even
een algemene impressie geven van Brugge.
Brugge is een prachtige stad dicht aan de Vlaamse kust.
De restauraties bepalen daar het straatbeeld op een manier
die zeldzaam is in Noord-Europa.
Het was er gisteren dan ook erg druk.
Heel veel Spaanse en Italiaanse toeristen,
veel Franstalige en Engelstalige toeristen.
Veel groepen ook met vooral jongeren.










Ik heb gisteren geen audio tour genomen in het museum.
Dan val je terug op de informatie die door het museum
door middel van teksten wordt gegeven.
Eerlijk gezegd mis je dan wel heel veel.
Al zou je maar eerst eens de tekst lezen
die op de kaart staat die bij de kassa wordt uitgedeeld.
Een A tot Z van Karel de Stoute.
Die teksten zie je in deze log als een rode draad door de log lopen.
Die teksten geven al een aardig beeld van wat je te wachten staat.
Verder is het een goed idee om voor de tentoonstelling,
thuis, de speciale web site te bezoeken.
Speciale tentoonstellingswebsite Karel de Stoute
Daar vind je op de pers pagina een document (.pdf)
van 26 pagina’s. Daarvan zijn pagina 2 tot en met 11
een heel goede introductie op de tentoonstelling.










Dan de kanttekeningen:

Het is een goede zaak dat alle voorwerpen op de tentoonstelling
begeleid worden door 4 bordjes.
In het Nederlands, Engels, Frans en Duits staat aangegeven
wat de voorwerpen voorstellen.
Gezien het publiek has het best ook in 6 talen gemogen (Italiaans en Spaans).
Dit is een heel goede service maar het is dan wel heel vervelend
als de toch al beknopte toelichting regelmatig,
midden in de Nederlandse zin wordt afgekapt.
Goed dat de toelichting er ook in het Engels stond.



Misschien een beetje flauw, maar ik vond het er koud.
Je wordt ‘uitgenodigd’ tassen en jassen achter te laten in de vestiaire.
Dan is het wel handig als je niet loopt te verkleumen
in de zalen.










Vervolg kanttekeningen:

Als organisator van een tentoonstelling
moet je er voor oppassen dat je er geen dingen
bij de haren bij gaat slepen
om de tentoonstelling toch maar zoveel mogelijk te laten lijken.
Op een aantal punten vind ik de tentoonstelling balanseren
op het randje van wel wel en niet kan.
Ik geef drie voorbeelden:

Voorbeeld 1:
In de catalogus staat een voorwerp (catalogus 10, kruis van de
Orde van het Gulden Vlies) dat in werkelijkheid op de tentoonstelling
niet aanwezig is.
Het is te zien in een filmprojectie.
Als onderwerp is het gerechtvaardigd het op te nemen.
De Orde van het Gulden Vlies was een belangrijk middel
van de Bourgondische heersers om edelen aan zich te binden.
Het genoemde kruis is rond 1400 gemaakt in Parijs
en is in bezit geweest van Filips de Goede die er rond
1450 zijn wapen in liet zetten.
In 1483 wordt het voor het eerst genoemd in een inventaris van de Orde.
De kans is groot dat Karel de Stoute het kruis heeft gekend maar
daarvan vertelt de catalogus niets.










Voorbeeld 2:
De naam Rogier van der Weyden wordt vaak en prominent gebruikt.
Het gaat dan echter steeds om werken die “naar Rogier
van der Weyden” zijn gemaakt.
Dat doet niets af van hun kwaliteit, hun betekenis,
maar het gezwaai met de naam van Van der Weyden
gaat mij na een tijd tegen staan.

Voorbeeld 3:
Het prachtige schilderij van Jan van Eyck:
Madonna met kanunnik Joris van der Paele.
Dat dit schilderij zich toevallig in
het Groeningemuseum in Brugge bevindt,
is nog geen reden om het hier in de tentoonstelling op te nemen.
Jan van Eyck was de hofschilder van Filips de Goede,
de vader van Karel de Stoute.
Karel de Stoute zal de werken van Jan van Eyck zeker gekend hebben.
Het werk is in 1436 gereed gekomen.
Karel de Stoute was toen drie jaar oud.
Jan van Eyck overleed in 1441, Karel de Stoute was toen 8 jaar oud.
Zo worden er ook, prachtige, werken opgevoerd van Gerard David.
Maar die werd pas in 1484 meester in het schildersgilde van Brugge.
Zeven jaar na het overlijden van Karel de Stoute.










Dan de laatste kanttekening:

De verzameling werken in Brugge is schitterend.
Zeker ook de werken op papier en perkament.
De miniaturen zijn in een aantal gevallen echter slecht te zien.
Ze staan niet in het spotlicht.
Dat kun je nog begrijpen maar dan zou het juist helpen
om middels bijvoorbeeld een loep,
de miniaturen uit te vergroten.
Wat meer toelichting bij de documenten zou ook op zijn plaats zijn.
Op de tentoonstelling is een lijst te zien met de dagelijkse kosten
van de hofhouding van Karel de Stoute.
Heel interessant maar met een beetje meer toelichting
wordt dit document voor de hedendaagse toeschouwer
veel toegankelijker.
Soms is dat op een prima manier gedaan.
De animatie die toont hoe de gebiedsuitbreiding
van de Bourggondische heersers verloopt
is een voorbeeld van hoe je de complexe ontwikkelingen in de geschiedenis
en de betekenis ervan aan een breed publiek kunt duidelijk maken.
Dat geillustreerd met een prachtig vaandel is perfect.










Een onderdeel wil ik nog even extra onder de aandacht brengen:
de tapijten.
Op de tentoonstelling is een prachtige verzameling tapijten te zien.
Prachtig van kleur, hele mooie voorstellingen, in alle soorten en maten.
Indrukwekkend.
Zo zijn er tapijten uit de zogenaamde Ceasar-serie.
Tapijten in opdracht van Karel de Stoute gemaakt waarin
een moderne Ceasar (voor die tijd dan toch)
de hoofdrol speelt terwijl de link naar Karel eenvoudig te maken is.

Ik was erg verrast door het schaakspel.
Ik had er al een afbeelding van gezien maar de grootte
van het spel en de ivoren versiering van de randen
waren mooier dan ik had verwacht.
Dit schaakspel is overigens niet van Karel de Stoute geweest
maar de tekst van de catalogus geeft aan
dat Karel de Stoute meerdere schaakspelen heeft gehad
gemaakt van hout en ivoor.










De catalogus is fantastisch.
Ik heb hem nog niet gelezen maar het is een boekwerk
dat tot in lengte van dagen plezier zal geven.
Naast de catalogus bevat het 4 studies die ieder een ander aspect
van het leven en de kunst uit de tijd van Karel de Stoute behandelen.
Daarnaast een uitgebreide introductie waarin de ‘spelers’
een gezicht krijgen en in de tijd worden geplaatst.
Ongeveer in het midden van het boek tref je een grote reeks
soms paginagrote afbeeldingen aan van voorwerpen die
een rol spelen op de tentoonstelling.
De makers kunnen er trots op zijn.










Dan volgen er nu een paar foto’s van de catalogus.
Helaas is tot 20 mei de Nederlandstalige versie uitverkocht.
Ik heb gisteren dus de Engelstalige versie gekocht.




Catalogus, omslag ligt onder het boek.





Paginagrote afbeeldingen, links een leren, rijk versierde tas.





Twee maal Maria van Bourgondie.



Het ‘A tot Z’ van Karel de Stoute heeft geen 26 letters.
Men was niet creatief genoeg om informatie te vinden voor
de letters Q, U, X en Y.













Terrecht maken de praalgraven onderdeel uit van de tentoonstelling.
In het koor van de kerk staan nog een aantal andere voorwerpen
waaronder twee bijzondere houten beelden
geleend van het Rijksmuseum in Amsterdam.


De praalgraven.



Naast al dit prachtigs was er natuurlijk ook heel veel merchandising.
Ik kocht nog twee prentbriefkaarten met hoogtepunten van de tentoonstelling.
Maar hoogtepunten zijn er zo veel dat deze kaarten
de tentoonstelling al gauw te kort doen.
Maar toch.




Hans Memling, Annunciatie, buitenluiken van de Triptiek van Jan Crabbe, 1465 – 1470.





Gerard Loyet, Reliekhouder van Karel de Stoute, 1467 – 1471.





Tasje erbij?.




Hermitage

Posted on by

Vanochtend was ik voor mijn werk in Amsterdam.
Helaas was het weer een beetje somber maar ik had de kans
om nog even langs het nieuwe museum,
de Hermitage aan de Amstel te gaan.
Daar zie je hier wat foto’s van.
Gecombineerd met foto’s van Carre.
Dat had ik nog nooit van dichtbij bekeken.
Gecombineerd met een paar foto’s uit St. Petersburg,
die ik daar in 2005 maakte.

Die laatste foto’s heb ik toegevoegd omdat bij het bekijken
van de foto’s van Amsterdam, me weer opviel hoeveel die twee
binnensteden op elkaar lijken.


Kunststad Amsterdam: een etalage vol.





Nog 866 uur te gaan voor de opening.


Binnenkort opent deze nieuwe attractie van Amsterdam.
De ‘kleine’ Hermitage aan de Amstel, heb ik de afgelopen jaren
een aantal keren bezocht.
De zeer overzichtelijke tentoonstellingen in dat kleine museum
waren steeds opnieuw een groot plezier.
Veel kwaliteit aan werken.
Mooie documentatie.
Steeds met een relatie naar Rusland.

Nu wordt het museum veel groter.
Hopelijk slagen ze erin de tentoonstellingen van dezelfde
hoge kwaliteit te laten zijn als eerder in het kleine museum.














Binnenplein van de Hermitage in St. Petersburg.





De Magere Brug.


In de Tweede Wereldoorlog was dit een deel van de afscheiding
tussen het Joodse en niet-Joodse Amsterdam.




Hermitage aan de Amstel met links de Stopera.





Er werd hard gewerkt aan een tijdelijke brug in de buurt van Carre.





Carre.










Peter en Paul-vesting in St. Petersburg.





Hermitage aan de Amstel, Amsterdam.





Tussen de woonboten door.










St. Petersburg, zomaar een stadspaleis.




The Morgan

Posted on by

“The Morgan” is een bibliotheek en museum in New York.
Een heel bekende bibliotheek.
Ze bezitten veel prenten en manuscripten met prachtige afbeeldingen.
Ze plannen nu een tentoonstelling met de naam “Pages of Gold”,
“bladen van goud” in het Nederlands.
Een van de bladen was al te zien in de kunstvaria log van vandaag.
Ze hebben echter nog meer.
Helaas zijn de afbeeldingen van een beperkte kwaliteit.
Maar ik denk dat wel duidelijk wordt wat voor een enorme schatten
beheerd worden in The Morgan.


Don Silvestro dei Gherarducci, Nativity in P, leaf from a gradual, Latin, Italy, Florence, circa 1392 – 1399.


Kerstvoorstelling in de letter ‘P’.




Don Silvestro dei Gherarducci, detail nativity.


De kwaliteit van deze uitvergroting is helaas niet best.




Gerard David, Virgin and Child with Ffemale saints, leaf from devotional book, Belgium, Bruges, circa 1500.


Gerard David.
Maagd Maria met kind en vrouwelijke heiligen.
Pagina uit een religieus boek.
Gemaakt in Brugge (Belgie) rond 1500.




Master of the Morgan Leaf, scenes from the life of David, leaf from the Winchester Bible, England, Winchester, Cathedral of the Priory of St. Swithin, circa 1160 xe2x80x93 1180, verso.


Linkerbladzijde uit de Winchester Bijbel.
Scenes uit het leven van David.




Bijbehorende rechterpagina.


Rechterbladzijde uit de Winchester Bijbel.
Scenes uit het leven van David.


Kunstvaria

Posted on by



Adoration of the Magi, cutting from a gradual, Latin, master B.F., Italy Milaan, circa 1500.


Aanbidding door de Drie Koningen.
Pagina uit een liturgisch zangboek.
De naam van de maker is onbekend behalve zijn initialen: B.F.
Er zijn een aantal miniaturen bekend die deze initialen dragen.




David Hockney, Three trees in the proximity to Thixendale Winters, 2007.





Georges de la Tour, Penitent Magdalena, 1638 – 1643.


De la Tour is bekend vanwege zijndonkere schilderijen met kaarslicht
of een andere lichtbron.
Hier “De berouwvolle Maria Magdalena”.




Guy Tillim, Maputo, Mozambique, 2007.





Jean Debuffet, Site Aleatoire avec 6 personnages (F51), 1982.





Jerry Dantzic, Louis Armstrong, Timex Jazz Show #2, rehearsal, 30/04/1958.





Louis Lozowick, New York, lithograph, circa 1925.





Millefiore, Roman bowl fragments.


Archeologische fragmenten van een kom.
Genoemd Millefiore vanwege de vele bloemen.
Recent gevonden in London, gemaakt in de eerste eeuw na Christus.




Olafur Eliasson, Inverted Berlin sphere, 2005.





Pierre Bonnard, Le port des yachts, circa 1914.





Richard Avedon, Veruschka dress by Kimberly, New York, januari 1967.


Modefotograaf Avedon.




Roxy Paine, Maelstrom (detail), 2009.


Dit werk is specifiek gemaakt voor de beeldentuin
op het dak van het MET in New York.




Salvador Dali, Adolescence, 1941.


Dit werk is gestolen uit het Scheringa museum.




Two table supports, Pompeii, House of Gaius Corenlius Rufus, 1e eeuw voor Christus – 1e eeuw na Christus.


Twee tafelpoten uit Pompeii meer in het bijzonder
afkomstig uit het huis van Gaius Corenlius Rufus.




Vincent van Gogh, Rainxe2x80x93Auvers, 1890.


Heel vaak als hekkesluiter.
Maar niet minder mooie regen deze keer.



Displacement / This Placement

Posted on by

Displacement / This placement
Het standpunt in de moderne kunst.

Dit is een verhaal over moderne kunst dat verschijnt
bij de tentoonstelling MyPainting.nu in Lokaal01 in Breda.
Het is geschreven door Christophe Van Eecke,
zelf kunstenaar en deelnemer aan de tentoonstelling.

Het betoog kan men gratis van de website van Lokaal01 downloaden.



In dit verhaal worden een heleboel kunstwerken genoemd
als illustratie van het betoog.
Ik heb in deze log een aantal van deze kunstwerken samengebracht.
Niet allemaal want soms ging het over films en soms
zijn de werken niet te vinden.
Volgens de auteur van het betoog hebben deze werken allemaal
iets met elkaar gemeen.
Ga op onderzoek.

De naam van het betoog is wel goed gevonden.
Het perspectief in de kunst, in de meest brede zin
van het woord ‘perspectief’, staat centraal,
in het betoog en de tentoonstelling.
De opstelling van de tentoonstelling gaat bovendien nog een aantal malen
wijzigen: het perspectief op de werken verandert.
De titel is Engels voor:

Displacement:
misplaatst in de betekenis van verkeerd weggezet, of verplaatst

This placement:
deze plaatsing in de betekenis van ‘zo, bewust weggezet’.

Als je de begrippen in het Engels uitspreekt
kun je het verschil tussen de twee begrippen nauwelijks horen.


Gustave Caillebotte, Intxc3xa9rieur, femme xc3xa0 la fenxc3xaatre, 1880.





Gustave Caillebotte, Jeune homme xc3xa0 sa fenxc3xaatre, 1875.





Gustave Caillebotte, Jeune homme jouant du piano, 1876.





David Hockney, Mulholland Drive, the road to the studio, 1980.





David Hockney, Pear blossom Hwy 11-18th April 1986, #2.





Eugxc3xa8ne Delacroix, La mort de sardanapale, 1827.





Edouard Manet, Le balcon, 1868 – 1869.





Egon Schiele, Sitzender mxc3xa4nnlicher Akt, 1910.





Paul Gauguin, The vision after the sermon, 1888.





Jeff Wall, Picture for women, 1979.





Jeff Wall, The destroyed room, 1978.





Jeff Wall, The storyteller, 1986.





Jeff Wall, The stumbling block, 1991.





John Singer Sargent, Madame X (Mme. Gautreau), 1884.





Magnus Enckell, The raising, 1894.



In zijn inleiding schrijft Christophe Van Eecke:

Kunstwerken zijn een uitnodiging tot medeplichtigheid: hun betekenis komt altijd tot stand in een dialoog tussen het werk en de toeschouwer. …
… Moderne kunst verlangt dan ook van haar toeschouwer dat hij zijn blik langs de blik van de kunstenaar legt om de wereld waar te nemen zoals de kunstenaar haar zag.



Aan het werk dus!

Constant Huijsmans: deel 3

Posted on by

Constant Huijsmans is de Bredase tekenleraar en kunstenaar die
een belangrijk deel van zijn carriere aan de KMA in Breda heeft gewerkt.




Afd IV, 31, blad 5 links, Bloemmotief, door mij digitaal ingekleurd.



Daarna ging hij aan de Hogere Burgerschool in Tilburg les geven.
Daar was hij voor korte tijd leraar van Vincent van Gogh.
In het stadsarchief van Breda is zijn nalatenschap.
Onderdeel daarvan zijn drie schetsboeken.
Twee daarvan zijn al aan de orde geweest op mijn weblog.
Vandaag wat meer over deel 3.
Dit boekje bevat nog het meest wat je zou kunnen noemen studies.
Ze zijn voor privegebruik gemaakt.
Er zijn maar een paar tekeningen die verder komen dan het niveau schets.
Die laat ik hier zien.




Afd IV, 31, blad 4, Schets van een man met pet.


Een wat hoekige schets van man met een pet.




Afd IV, 31, blad 6, Boerderij.


Deze schets is de schets die het meest voltooid is in het schetsboek.
De bomen zijn deels geel ingekleurd.




Afd. IV, 31, Blad 8, Koperen Ko.


Ik noem dit koperen Ko omdat dat een begrip is dat bij mij bekend is.
Of dat ook in de negentiende eeuw een bekend begrip was weet ik niet.
De schets is maar klein maar compleet en het is een onderwerp
dat ik verder nog niet bij Constant Huijsmans ben tegengekomen.

Volgens Wikipedia is het begrip Koperen Ko van later:

Koperen Ko was de bijnaam van de straatartiest Johannes Willem Leiendecker (geboren in Duitsland, 29 januari 1909 – Oosterhout, 18 april 1982).

Koperen Ko was een reizend muzikant, die op veel plaatsen optrad. Hij bespeelde tenminste drie instrumenten tegelijk: een accordeon, een trommel, en bekkens of cymbalen. Ook bewoog hij zijn punthoed met bellen.

Koperen Ko heeft 55 jaar op straat gemusiceerd, vanaf zijn 13e jaar. Na vele jaren te hebben rondgetrokken, vestigde hij zich met zijn vrouw Martha in Rotterdam. Gaandeweg ging het hem financieel steeds beter. Enkele malen trad hij op voor de televisie, en voor koningin Juliana.

Koperen Ko stond model voor de creatie Nikkelen Nelis van Wim Sonneveld. Het gelijknamige lied beviel hem helemaal niet: Ko meende dat de zin Zij kon het lonken niet laten sloeg op zijn vrouw Martha, die vanwege een oogziekte met haar ogen knipperde. Tekstschrijver Friso Wiegersma heeft dat ontkend: de tekst van het lied was al geschreven voordat Wim Sonneveld besloot zich uit te dossen als straatartiest.






Afd. IV, 31, blad 9, Een herberg.





Afd. IV, 31, blad 11, Ton, trog, tobbe, kruiwagen en paardenkar voor boerderij en hooimijt.


Helaas nog maar een heel vage schets.
Een paar van de voorwerpen zijn iets uitgewerkt.
Dat is te zien op de volgende afbeelding.




Afd. IV, 31, blad 11, Ton, trog, tobbe, kruiwagen en paardenkar, detail.


1. Trog
2. Ton
3. Tobbe
4. Kruiwagen
5. Paardenkar

Wie een betere term kent dan “paardekar” mag me dat laten weten.
Ik vind het zelf niet de juiste naam.
Maar een sjees is het niet want volgens mij is een sjees bedoeld
voor het vervoer van mensen.
Een kar voor het vervoeren van allerlei andere zaken
heeft vast een andere naam.




Afd. IV, 31, blad 13, Onleesbaar gedateerd, uitzicht op instorting en pomp met twee figuren.


Deze tekening is interessant.
Hij is gedateerd maar op de versie die het stadsarchief
op het internet heeft staan kan ik de datum niet lezen.
Ook het enkele woord van toelichting is onleesbaar.
Daarmee is wat er op de afbeelding staat een raadsel voor mij.
Aan de naam die ik aan de tekening geef moet dus niet te veel
waarde worden gehecht.
In dit schetsboek staan nog ten minste drie pagina’s
met handgeschreven tekst.
Ook die kan ik niet duiden.




Afd. IV, 31, blad 13, Uitkijkpost van stro.





Afd. IV, 31, blad 16, Ezel met tuig.


Van dat tuig is vast meer te zeggen dan ik kan.
Het lijkt me niet geschikt om de ezel te kunnen berijden.
Waar het dan wel voor dient is mij onbekend.



Het Turfschip van Breda IV (stripverhaal)

Posted on by

 

De verteller 

Dit stripverhaal bestaat uit een tekst die los gebaseerd is op het verhaal geschreven door Alphonse Timmermans.

Er is een beroemd verhaal: het paard van Troje. Het vertelt hoe door een list met een hol paard, de stad Troje werd overwonnen. De vergelijking met het Turfschip van Breda ligt nogal voor de hand.

Hier pakken we het verhaal weer op van de vorige editie. En dit maal is het voor het laatste deel.






Het Turfschip lag nog buiten het Kasteel.
De Italiaanse soldaten (die in Spaanse dienst waren)
sleepten het schip het Kasteel binnen.
Eenmaal in het Kasteel begon Van Bergen het schip te lossen.
Maar wilde natuurlijk daar niet te ver mee komen.
Dan zouden immers de Nederlandse soldaten ontdekt kunnen worden.
De knecht bleef maar pompen. Dat viel wel op.






Nu was het de vooravond van carnaval.
De stemming zat er al in dus stelde Van Bergen voor
een glas te gaan drinken in de stad.
Daar hadden de soldaten wel oren naar.






Willem van Bergen verliet inmiddels de stad om Prins Maurits
te vertellen dat het plan op schema lag.
De soldaten in het ruim waren onrustig en dat hoorde een van de wachters.






En weer was het Adriaen van Bergen die de missie redde.
Maar nu werd het toch echt tijd om in actie te komen.






Er worden schoten gelost, de Heraugiere raakt gewond.
De Spanjaarden delven het onderspit en slaan uiteindelijk op de vlucht.
De soldaten die in de stad waren zijn gealarmeerd
en schieten hun collega’s te hulp.
Hohenlo en Prins Maurits naderen de stad met versterkingen.






Met beperkte middelen werd zo een belangrijke slag geslagen.
De turfschippers speelden daarin een belangrijke rol.
Vandaar het standbeeld voor Adriaen van Bergen in Breda.




Ga maar eens kijken op het Stadserf.









Het verhaal van Troje inspireerde Gerrit de Morxc3xa9e tot ten minste deze twee illustraties.








Kunstvaria

Posted on by



Al Braithwaite, Twinned towers in Rajef, 2008.


Modern, niet heel genuanceerd zou ik zeggen.
Waarom die blikjes aan elkaar gemaakt?




Amelie von Wulffen, Untitled, 2003.





Artus Quellinus, Greyhound, 1657.


Aankoop van het Rijksmuseum in Amsterdam.
De maker van dit houten beeld is ook betrokken geweest
bij het bouwen van het Paleis op de Dam.




Barbara Hepworth, Curved reclining form (Rosewall), 1960 – 1962.





Clarence Sinclair Bull, Hedy Lamarr, 1939.


foto’s van beroemde mensen.
Geeft altijd een dubbel gevoel.
Deze foto is echter schitterend,
en wie (her)kent haar nog: Hedy Lamarr?

Gelukkig is daar Wikipedia:

Hedy Lamarr, geboren als Hedwig Eva Maria Kiesler (Wenen, 9 november 1914 xe2x80x93 Altamonte Springs (Californixc3xab), 19 januari 2000) was een Oostenrijks-Amerikaans actrice en uitvindster.

Hedy Lamarr was de dochter van Oostenrijkse bankdirecteur Emil Kiesler en de Hongaarse pianiste Gertrud Lichtwitz.

Ze volgde de acteursopleiding van Max Reinhardt in Berlijn, en had op haar zeventiende haar eerste filmrol, in de Duitse film Geld Auf der Straxc3x9fe (1930). In 1933 verscheen ze als eerste vrouw naakt in een speelfilm, in de Tsjechische film ‘Extase’. Ze was gedurende tien minuten naakt te zien, eerst badend in een meertje, en daarna door een bos rennend. De film werd in veel landen verboden of op zijn minst zwaar gecensureerd omdat er een seksscxc3xa8ne in voorkwam, overigens fake, waarin vrijwel alleen haar in extase verkerende gezicht was te zien. Zelfs paus Pius XI bemoeide zich ermee.

In 1933 trouwde ze met de Weense wapenfabrikant Fritz Mandl die, hoewel hij joods was, nauwe contacten had met Adolf Hitler en Benito Mussolini. Mandl was zeer jaloers, verloor zijn vrouw geen moment uit het oog, en verbood haar filmcarrixc3xa8re. Ze haatte haar man en de nazi-kringen waarin hij verkeerde, en vluchtte in 1937 voor hem naar Londen, waar ze haar artiestennaam Hedy Lamarr aannam. Vervolgens zette ze haar filmcarrixc3xa8re voort in Amerika. Lamarr speelde vaak rollen als elegante en raadselachtige donkere schone, maar was niet erg gelukkig in de keuze van haar films. Zo wees ze een hoofdrol in Casablanca af. Haar grootste commercixc3xable succes was haar rol als Delilah in Samson and Delilah van Cecil B. DeMille (1949). In 1958 speelde ze in haar laatste film (The Female Animal).

Uitvinding
Naast haar filmcarrixc3xa8re stond ze ook aan de wieg van de moderne communicatietechniek. Fritz Mandl, Lamarr’s eerste echtgenoot, was niet alleen wapenhandelaar, maar bouwde ook vliegtuigen en deed onderzoek naar besturingssystemen. Lamarr raakte gexc3xafnteresseerd en bedacht later het principe van frequency hopping; een methode waarmee radiocommunicatie ongevoelig gemaakt kan worden voor storingen van buitenaf. In samenwerking met componist George Antheil wist ze dit tot een bruikbare methode uit te werken voor het vanuit een op grote hoogte vliegend observatievliegtuig besturen van torpedo’s. Ze noemden hun uitvinding het Secret Communications System en vroegen op 10 juni 1941 een patent aan. Op 11 augustus 1942 werd het toegekend (nummer 2292387). Omdat het Amerikaanse leger de uitvinding van een actrice en een componist niet serieus nam en bovendien de elektronica destijds nog niet zo geavanceerd was, duurde het tot 1962 voor hun uitvinding werd toegepast. Die stond ook aan de basis van frequency hopping spread spectrum; een techniek die heden ten dage wordt toegepast in vrijwel alle draadloze digitale communicatietechniek, zoals GPS, GSM, Bluetooth en optioneel in Wi-Fi.





Diane Arbus, Tattooed man at a carnival, 1970.





Gustav Klimt, Portrait of a woman (Ria Munk).


Onlangs teruggegeven aan de Joodse familie waarvan dit werk
was gestolen door de Nazi’s.
Misschien niet echt een topwerk van Klimt.
Onder andere omdat het niet af is.




Helen Levitt, New York, circa 1940.





Juan Muxc3xb1oz, Figures seated with five drums, 1999.


Dit en het volgende werk staan per ongeluk bij elkaar.
Maar wat een leuk toeval.




Nayarit seated couple, Ixtlxc3xa1n del Rio polychrome style.


Dit is uit Mexico, een verbeelding van een chief paar.
Zeg maar het stamhoofd en zijn vrouw.
Proto classic period, West Mexico,
gemaakt tussen 100 voor Christus en 250 na Christus.




Peter Vanderwarker, Zakim bridge at night, 2003.


Prachtig van kleur.
Zakimbrug in de nacht.




Portrait of Henry VIII, 1513.


Dei is het oudst bekende portret van Hendrik de Achtste.
De maker is onbekend.
Knap dat ze dan toch weten dat het uit 1513 is (?)




Scribe: Sancho, miniturist: Florencio, Mozarabic Bible, Leon, 960.


Dit miniatuur uit een bijbel die van een bepaalde groep
Spaanse Christenen is (Mozarabic Bible uit Leon) en
die in staat waren hun geloof te belijden onder de heerschappij
van de Islam in Spanje.
Dit fragment is veel in het nieuws geweest omdat kenners beweren
dat Picasso dit werk gebruikt zou hebben als inspiratie voor de Guernica.
En er wordt dan specifiek naar dit plaatje verwezen.
Ik kan niet zeggen of dit wel of niet het geval is.
Wat mij wel opvalt is dat er slechts erg weining van de afbeeldingen
van deze bijbel te vinden zijn op het internet en dat
die afbeeldingen die er dan zijn heel anders van stijl zijn dan deze afbeelding.
Op zich is het niet vreemd dat Picasso zich zou hebben laten beinvloeden.
Bekend is de beinvloeding van de oude meesters en Afrikaanse maskers.
De schrijver van de tekst van deze bijbel is bekend: Sancho
en de maker van de miniaturen is Florencio.
Wat ik er zo van gezien heb lijkt het me een prachtig manuscript.
Picasso of niet.



De portretmedaillons in het Kasteel van Breda

Posted on by

Op de website Plaatsengids.nl staat de onder andere de volgende tekst
over de binnenplaats van het Kasteel van Breda:

De verbouwingen van 1826/28 zijn uit kunsthistorisch oogpunt bezien fataal geweest, omdat het paleis hierdoor voor een groot gedeelte zijn karakter heeft verloren. xe2x80x9cOp de binnenplaats van het Kasteel zijn nog wxc3xa9l 36 terracotta portretmedaillons met portretten en profil van beroemde Griekse en Romeinse figuren uit de Oudheid bewaard gebleven. De medaillons, in de boogzwikken van de zuilengalerij in de noord-, oost- en zuidvleugel, werden vermoedelijk ontworpen door de bouwmeester van het Kasteel ten tijde van Hendrik III van Nassau, Thomas Vincidor de Bologna. Uit het dagboek der verbouwing van 1827/28 blijkt duidelijk dat het behoud van deze en verdere xe2x80x98muursieradenxe2x80x99 aan het persoonlijk ingrijpen van koning Willem I is te danken.

Onlangs was in deze weblog nog een oude foto te zien
van een van deze portretmedaillons:

Foto: G. de Hoog, Medaillon Solon van Athene, binnenplein hoofdgebouw Kasteel Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 28/08/1906.

En omdat ik gisteren wat foto’s kon maken in het Kasteel van Breda,
zie je vandaag hier ook een aantal foto’s van de medaillons.
Maar ook andere mooie plaatjes.

Aristides, Athene.

Aristides, bijgenaamd de Rechtvaardige,
was een Atheens staatsman ten tijde van de Perzische Oorlogen.

Solon, Athene.

Bloemmotief.

In de hoeken zit aan de ene kant dit bloemmotief terwijl
in de andere hoek van de binnenplaats een dubbelportret zit:

Dubbelportret.

Constantinus.

Pater et Fi.

Dit dubbelportret kan betrekking hebben op keizer Constantijn de Grote
(Flavius Valerius Aurelius Constantinus) en zijn zoon en opvolger.
Maar er kan ook best een ander verhaal achter zitten.
Hier moet ik nog verder naar op zoek.

Julius Ceasar.

Maar ga je door onderstaande Henricus-poort (Graaf Hendrik III)
dan zie je ook nog andere mooie dingen:

Henricus-poort.

Ik heb een zwak voor deuren en poorten.

Binnenplaats met medaillons.

De poort van binnenuit.

De omgang.

Cadeau (?) onderofficieren KMA 1928.

Huldeblijk oud-cadetten, 1978.

Geen idee. Nu in 2021 wijst een lezer er op dat dit een afbeelding is van een dolfijn. Een vrije interpretatie.

Laatste stukje deur voor vandaag.

Het Kasteel van Breda / KMA

Posted on by

Tijdens de rondleiding over het KMA-terrein kon ik heel wat foto’s maken
van het Kasteel van Breda.
Op een kopergravure die afgebeeld staat in
“Beschyving der Stadt en Lande van Breda” van Thomas Ernst van Goor
uit 1744, wordt het kasteel als volgt afgebeeld:

Thomas Ernst van Goor, Beschyving der Stadt en Lande van Breda.

De titel bij de plaat is: “Het hof der Princen van Oranje te Breda”.

Zo zag het er vanochtend uit: 30/04/2009.

Het zal wel traditie zijn: namen in de poort van het kasteel.

Op de medaillons kom ik later nog terug.

Borstbeeld van Eisenhouwer.

Links.

Toren rechts.

Drie torens op rij.

Dit is de plaats waarvan de archeologen vermoeden dat het de plaats is waar het turfschip in 1590 het kasteel binnenkwam.

De vos bovenop het monument vertegenwoordigt de sluwheid.

Door Bergen’s loozen zin, en Heraugiere’s beleid, werd deze Nassau-veste, van het Spanse juk bevrijd.

Terug naar het renaissancepaleis van Mencia de Mendoza en Graaf Hendrik III.

Sporen van het renaissancepaleis in de muren.

Naast een kasteel ook groen en water en muren met torens.

Het Spanjaardsgat: de granaattoren.

De Nieuwe haven vanaf het Spanjaardsgat.

De Duiventoren en de Onze Lieve Vrouwe Kerk.

Een deel van het water op het KMA-terrein.

De Nieuwe haven .

De Hoge Brug.

Granaattoren.

Jeroen Henneman, Koning Willem I.

Nog meer paleis / kasteel.

De toegangspoort tot het kasteel.

De Stadhouderspoort met toegang tot het Kasteelplein.

 

Erwin Olaf – Diego Velazquez

Posted on by

Erwin Olaf is een bekende Nederlandse fotograaf.
Zijn foto’s zetten je altijd net even op het verkeerde been.
Hij heeft prachtige fotoseries gemaakt die op zijn
web site te vinden zijn.
Hieronder een klein voorbeeld.
Op basis van schilderijen van oude meesters heeft hij
situaties in scene gezet en gefotografeerd.
Zijn keuze van kunstwerken en de manier van in scene zetten
en fotograferen maken het heel bijzonder.




Diego Velazquez, El Bufxc3xb3n Calabacillas, 1637 – 1639.


Dit portret van een nar aan een Spaans hof
heeft een beklemmende atmosfeer.
In een kleine ruimte, in een ongemakkelijke houding
zit een man die loenst.
Let op zijn handen.
Hij lacht maar is niet blij.




Erwin Olaf, El Bufxc3xb3n Calabacillas, 2008.




Het Turfschip van Breda II (stripverhaal)

Posted on by

 

De verteller 

Het wachten was dus op een signaal vanuit het Kasteel van Breda dat men weer turf nodig had.

Toen dat signaal er was werd een boodschapper snel naar Den Haag gestuurd.

Hier pakken we het verhaal weer op van de vorige editie.

Maurits wilde dicht in de buurt van Breda komen.
Want een aantal soldaten in het Kasteel van Breda
is nog niet genoeg om de stad in te nemen en te verdedigen
tegen versterkingen die de Spanjaarden er vast gelijk naar toe zouden sturen
zo gauw ze door kregen dat er iets loos was in Breda.
Maurits liet het gerucht verspreiden dat hij naar Gorkum zou gaan.
Lanciavecchia, de Italiaan in Spaanse dienst
en bevelhebber van Breda vertrouwt het niet.
Hij verdenkt Maurits er van een aanval op Geertruidenberg te plannen
en stuurt daar zijn troepen naar toe.







De soldaten onder leiding van Heraugixc3xa8re gingen in het donker,
met slecht weer, op pad naar het turfschip.
Soms kwamen ze op die zondagavond een dronken boer tegen
maar niemand kreeg hen in de gaten.







Aangekomen op de plaats van inscheping bleek na lang wachten
dat de schipper zich verslapen had.
Er werd afgesproken de volgende avond in te schepen.







Op de maandagavond ging iedereen voorzichtig aan boord.
Geluid maken zou de aandacht trekken.
Dat zou levensgevaarlijk geweest zijn.







De wateren in deze streek stonden toen nog
onder invloed van eb en vloed.
Dat in combinatie met het weer,
zorgde ervoor dat het schip vastlag in de modder en er bleef liggen.
Drie dagen moesten de soldaten wachten tot het schip kon vertrekken.
Al die tijd opeengepakt in het ruim van het schip
dat gemaakt was om turf te vervoeren en geen mensen.
Intussen vroor het en was er slechts eten voor 1 dag.
De mannen werden ontevreden en Maurits werd geraadpleegd.
Die verzocht de mannen nog 1 dag vol te houden.







Het Turfschip van Breda (achtergrond info)

Posted on by

Als je dan gaat zoeken kom je de mooiste dingen tegen op het Internet.
Wat te denken van deze prachtige plaat
over het Turfschip van Breda.


Bartholomeus Willemsz Dolendo, De inname van Breda, 1600 – 1601.


De plaat bestaat uit vier delen die ieder een deel van het verhaal vertellen.
Let wel, van enige propaganda is hier natuurlijk wel sprake.
Deze afbeelding is afkomstig van het Rijksmuseum.

De inname van Breda door het Staatse leger onder Maurits,
4 maart 1590.
Vier aparte opeenvolgende scxc3xa8nes.
Linksboven: de inscheping in het turfschip;
rechtsboven: het turfschip wordt de burcht ingetrokken;
linksonder: de troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters;
rechtsonder: aankomst van de troepen van Maurits
en het vluchten van de bezetters.
Apart onder de voorstelling gedrukt de legenda 1-9 in het Nederlands.

Kunstenaar
toegeschreven aan Dolendo, Bartholomeus Willemsz.,
Vervaardigingsplaats
Noordelijke Nederlanden
Datering
1600 tot 1601




De inscheping in het turfschip.





Het turfschip wordt de burcht ingetrokken.





De troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters.





Aankomst van de troepen van Maurits en het vluchten van de bezetters.



MyPainting.nu

Posted on by

Het is niet eenvoudig om even uit te leggen
wat er precies te zien is in Lokaal01 in Breda.
De tentoonstelling is bedacht door Kris Van Dessel
en Jean-Marie Bytebier.




MyPainting.nu.




Op het pamflet dat de tentoonstelling begeleid staat het volgende:

“MyPainting.nu is een uitnodiging tot medeplichtigheid.
Het is een project dat de toeschouwer vraagt zijn plaats te bepalen
tegenover de getoonde werken.

Medeplichtigheid veronderstelt iemand met wie je samenwerkt.
In dit geval zijn dat de kunstwerken.
Die vertellen iets over de manier waarop kunstenaars
een plaats crexc3xabren in hun werk.
Ze laten de dynamiek zien die aan het werk is tijdens het crexc3xabren
van een visuele ruimte.
Ze illustreren de bouwstenen waarmee de kunstenaar
een ruimte crexc3xabert,
van de wetten van het perspectief tot de materialen.

Het is onmogelijk om een plaats ruimtelijk te omschrijven.
Een plaats is niet zomaar een punt,
het is een beleving, een kruispunt van ervaringen.
Op dat kruispunt staat het subject.
In de kunst is dat de toeschouwer.
Hij kijkt naar een werk en neemt er een standpunt tegenover in.
Letterlijk enm figuurlijk: hij gaat er voor staan, kijkt ernaar
en reflecteert over wat hij ziet.
Naar kunst kijken betekent: een relatie aangaan met het werk.
De kunstwerken die in MyPainting.nu worden samengebracht,
spelen met de bouwstenen van die relatie tussen toeschouwer en werk.
Ze slaan de brug tussen het werk, de ruimte erbuiten en
de ruimte van de toeschouwer.
Zo wordt de toeschouwer hun medeplichtige.”

Lees deze tekst gerust nog een keer of lees het essay
dat Christophe Van Eecke geschreven heeft bij deze tentoonstelling:
Displacement, This Placement.
Het essay is gratis van de website van Lokaal01 te down loaden.

De werken die mij opvielen heb ik gisteren gefotografeerd.
Hieronder kunt u ze bekijken.




Patrick Vanden Eynde, Office days, 2006.





Teun Hocks, 213 Untitled, 2006.


Teun Hocks gebruikt hier een haast klassieke benadering.
Als kijker kijk je naar de kunstenaar die naar zich zelf kijkt.
Hier slim toegepast.
Geen spiegel maar een fotocamera waardoor de kunstenaar
een wel heel bijzonder zelfportret gaat vastleggen
terwijl wij als toeschouwers toekijken.




Janice McNab, Double-page Spread, 2008.





Kris Van Dessel, 3, 2, 1, 0 Square Push, 2008.





Martijn Schuppers, #0914, 2009.





Jan Maarten Voskuil, Zonder titel (staand & liggend), 2008.









Hedwig Houben, Eclectisch chique, 2008.





Tina Gillen, Plane kids, 2003.





Kees Goudzwaard, Long division, 2007.





Fabian Marcaccio, Energy Libido Information, 2003-2004.


Marcaccio creert een microcosmos.
Het grote werk dat uit twee delen bestaat
lijkt op het eerste gezicht op een grote printplaat
met wat klodders verf erop.
Veel verf.


Detail.


Maar als je gaat kijken naar de details
dan is het allemaal niet zo eenvoudig.
Soms is het net of je via Google Earth kijkt.
Zijn het spoorlijnen, zijn het weilanden,
is het een printplaat of zie je iets anders.


Dollar.




Erwten.




Krulspelden.




Prikkeldraad.




Spijker.




Touw.



Oh ja, ik zag ook nog ergens een pistool.

Kunstvaria

Posted on by



Christopher Richard Wynne Nevinson, The Arrival, 1913.


De aankomst.

Niet omdat Christopher Richard Wynne Nevinson nou
zo’n bekende naam is in de kunstwereld maar
omdat de stroming Futurisme niet zo vaak te zien is.
Dat is de reden waarom ik dit werk hier vandaag laat zien.




Claes Oldenburg and Coosje van Bruggen, Shuttlecock/Sphinx, 1996.


Altijd werk met zoveel fantasie!




Eudora Welty, Sunday errand, circa1935.


’s Zondags klusje.
Ijs gaan halen voor de rijke, blanken.




Fabergxc3xa9, Gilded silver and gem-set icon of St. Nicholas the wonderworker, Moscow, circa 1900.


Ikoon, verzilverde lijst bezet met edelstenen met de afbeelding
van de heilige Nicolaas, wonderdoener.

Een groot veilinghuis verkocht onlangs meer dan 200 stukken
die eigendom waren van de Russische Tsaren en van de entourage
er om heen. Dit is een prachtige ikoon.


Detail.


Gemaakt natuurlijk door de firma Fabergxc3xa9.


Detail.




Detail.


Zie eens hoe prachtig het kasuifel is afgebeeld.




Fernand Lxc3xa9ger, Un tournesol sur fond polychrome, 1954.





Gerrit Adriaensz Berckheyde, The golden bend in the Herengracht in Amsterdam, seen from the Vijzelstraat, circa 1672.


De gouden bocht in de Herengracht in Amsterdam,
gezien vanaf de Vijzelstreet.

Dit is een van de schilderijen waar zo veel om te doen is in het nieuws.
Dit schilderij diende als onderpand voor een lening bij een bank (JP Morgan)
en was tegelijkertijd verkocht aan het Rijksmuseum in Amsterdam.




Herbert Bayer, Yellow centre, 1970.





Latchezar Boyadjiev, Movement I.


Dit is prachtig modern glaswerk.
Zie er 10 van op een rij dan zie je dat het veel meer
een trucje is dan iets anders.
Daardoor niet minder knap gemaakt.
Maar wel heel dicht tegen het kitch aan.




Louise Bourgeois, Crouching spider, 2003.





Luis Melxc3xa9ndez, Still life with melon and pears, circe 1772.





Mario Carrexc3xb1o, Fuego en el batey (Fire in the farm), 1943.





Nam June Paik, Enlightenment compressed, 1994.


Dit is een belangrijk werk van een van de pioniers van de videokunst.
De Boeddha zit te mediteren voor een televisie die, live,
de mediterende Boeddha uitzendt.
Is televisiekijken het moderne mediteren?




Oswaldo Guayasamxc3xadn, El grito II / The cry II, 1983.



Constant Huijsmans' laatste reis

Posted on by

Gisteren gekocht.

Leuk boekje over een soort afscheidstoernee.
Constant Huijsmans, geboren in Breda, heeft gestudeerd
in Antwerpen en Parijs, heeft gewerkt in Breda en Tilburg,
was korte tijd leraar van Vincent van Gogh en was ontwikkelaar van
twee onderwijsmethodes voor het tekenonderwijs.
Woont in 1883 inmiddels in Den Haag.
Op 73-jarige leeftijd besluit hij zijn familie, vrienden
en bekenden te gaan bezoeken in Brabant.


Afd IV-23, Blad04 Twee mannen met hoed.

Van deze tiendaagse reis (zondag 17 juni 1883 – 26 juni 1883)
houdt hij dagboekaantekeningen bij.
Die staan in dit boekje centraal en geprobeerd wordt
om alle personen die in de aantekeningen voorkomen,
te identificieren en hen een gezicht te geven.
En dat is erg goed geslaagd.

Grappig is te lezen hoe klein Breda in die tijd eigenlijk was
en misschien vandaag de dag nog wel is.
De familie en bekenden wonen deels in wat we nu
de oude binnenstad van Breda noemen.
De mensen wonen soms naast elkaar:
`…eenige deuren naast Kerst woond zijn broer Eduard….`

Het is nog een wereld met dienstmeiden en knechten en
zomaar bij iemand binnenvallen was er niet bij:
`…Eene nette meid opende de deur, en ik gaf mijn kaartje
om te vragen of er belet was. …`

En net als in iedere familie zijn er zo wat eigenaardige relaties,
ruzies, oneigenlijkheden en huwelijken om kinderen
te wettigen kort voor het overlijden van de ouders.
Net een normale familie dus.

 

Afd IV-23, Blad18 Portret van een nors kijkende man.

Hieronder zie je het daadwerkelijke handschrift van de dagboekaantekeningen.

En dit handschrift is omgezet in de volgende tekst met het notenapparaat.

Het boekje bevat ook het portret van Constant Huijsmans.
Het is een afbeelding, een vroege foto denk ik,
die afkomstig is van het KMA in Breda.

Leuk is nog te vermelden dat het boekje verschenen is in 1989
in een oploage van 700 exemplaren.
Het is een heel mooi verzorgd boekje.
Dan is de uitgever Dhr. Thomas Leeuwenberg.
Dat is dezelfde Thomas Leeuwenberg waarvan ik gisteren
dit boekje gekocht heb in antiquariaat De Rijzende Zon in Tilburg.

Kunstvaria

Posted on by

Vandaag verhoudingsgewijs veel foto’s.
Maar wat voor foto’s!
En daarnaast een prachtig Waarheen, Waarvoor?


Andreas Gursky.


Een geweldig fotograaf.
Zeker van architectuur.
De foto’s zijn, zeker later in zijn carrierre, wel dgitaal bewerkt.




Bruce Davidson, Untitled (Brooklyn Band series), 1959.





Fragment van een Rpmeins fresco met afbeelding van een landschap.


Ongeveer gemaakt tussen het jaar 50 en 25 voor Christus.
Onlangs teruggegeven aan Italie.




Giorgio Morandi, Natura morta con il cestino del pane, 1921.





Liselotte Grschebina, Sport in Israel, around 1937.


Zo’n mensbeeld verwacht je dan toch niet in Israel.




Pablo Picasso, Woman at the mIrror, 15.12.1950.


Persoonlijk favouriet grafisch werk van Picasso.




Paul Gauguin, Dxe2x80x99oxc3xb9 venons-nous? Que sommes-nous? Oxc3xb9 allons-nous, 1897-1898.


Waarheen, waarvoor of:
Where do we come from? What are we? Where are we going?
Waar komen we vandaan? wat zijn we? Waar gaan we naar toe?




Pierre Alechinsky, Sage, 1970.





Rafael, Knight’s dream.


Droom van de ridder.




Sean Gutowski, Burning ship, 2009.


Humor.
Hoeveel boten zal dat wel niet gekost hebben ?




Tamara de Lempika, Portrait de la Duchesse de la Salle, 1925.


Ik las iemand die de stijl van deze kunstenares “soft cubism”,
zacht kubisme, noemde.
Vrouwen komen in ieder geval over als krachtige figuren.
Dat was in de jaren 20 van de vorige eeuw
nog niet de algemeen geaccepteerde manier van doen.
De persoon op dit portret is een vrouw van Griekse komaf
die door haar huwelijk Duchess de la Salle de Rochemaure.
geworden was.
Eerst bekende/vriendin van Picasso, later meer afstand.




Todd Hido, Untitled #3277, 2003.


Zeer sfeervol, mooie compositie.




Wassily Kandinsky, Improvisation 19, 1911.


Heel mooi werk. Volgens mij onlangs ook al eens hier te zien.
De vorm en de kleur zijn hier net als bij Leger, twee losse dingen.
Vergelijk dat maar eens met het volgende werk.
Daar domineert de kleur de vorm.




Yves Oppenheim, Untitled, 2008.