Constellatie Basel

– over een bonte verzameling moderne kunst uit Basel –

Na dit bericht volgen nog twee berichten naar aanleiding van mijn bezoek
aan Zürich (Museum Rietberg) en Bazel (Kunstmuseum Basel) in 2025.
Die twee berichten gaan over twee heel verschillende kunstenaars.
Allereerst Käthe Kollwitz (1867-1945), werken op papier,
en Richard Serra (1938-2024), buiten in de openlucht.

Maar ik zag in die laatste middag van die vakantie nog een hele reeks kunstwerken.
Met allerlei sterren, grote sterke sterren die je iedere nacht ziet,
maar ook kleinere sterren die je alleen onder speciale condities ziet.

Sommige typisch voor Bazel en Zwitserland (Ueli Brunnen en Ferdinand Hodler),
typisch voor Duitstalige landen (Max Ernst, Joseph Beuys en Gerhard Richter)
en typisch voor het internationaal karakter van de schenkers (Picasso, Dalí en Calder).

Eigenlijk te veel voor één bericht maar ik nodig de bezoekers van mijn blog uit
mee te kijken naar de sterrenhemel boven Bazel.
Ik heb er een aantal sterren uitgekozen, misschien had jij andere gekozen.
Bij een paar sterren deel ik mijn gedachten.

IMG_7702BazelKurtPaulettoHanspeterSoltermannWeiland+CoUeli-brunnen2006NiggiSchoellkopf
Kleinbasel, Kurt Pauletto, Hanspeter Soltermann, Weiland + Co, Ueli-Brunnen, 2006, in opdracht van Niggi Schoellkopf.
IMG_7703BazelKurtPaulettoHanspeterSoltermannWeiland+CoUeli-brunnen2006NiggiSchoellkopf
Der Bevölkerung Kleinbasels gewidmet als Dank, dass ich während 12 Jahren den kleinen Stadtkreis im Basler Grossen Rat vertreten und 15 Jahre als Meister der E. Gesellschaft zum Rebhaus vorsitzen durfte. Basel, 16. Oktober 2006 Niggi Schoellkopf

Vertaling: Opgedragen aan de bevolking van Kleinbasel als dank dat ik gedurende 12 jaar het kleine stadsdistrict in de Grote Raad van Basel mocht vertegenwoordigen en 15 jaar als meester van de Ehrengesellschaft zum Rebhaus mocht voorzitten.

IMG_7704BazelKurtPaulettoHanspeterSoltermannWeiland+CoUeli-brunnen2006NiggiSchoellkopf
IMG_7705BazelBaselRathaus1504-1514
Binnenplaats van het Rathaus Basel. Gebouwd van 1504 – 1514.
IMG_7706BazelBaselRathaus1504-1514HansMichelLuciusMunatiusPlancus1580
Bazel, Basel Rathaus, Hans Michel, standbeeld van Lucius Munatius Plancus (vertrouweling van Ceasar), 1580.
IMG_7707BazelBaselRathaus1504-1514

IMG_7714BazelKunstmuseumBaselAlexanderCalderBigSpider1959EisenSchwarzGestrichenG1960-6
Bazel, Kunstmuseum Basel, Alexander Calder, Big spider, 1959, eisen schwarz gestrichen. Inv. G 1960.6. Misschien eens vergelijken met de spinnen van Louise Bourgeois.

IMG_7718BazelKunstmuseumBaselLeeBontecouUntitled1962GeschweissterStahlLeinwandFarbeUndRussInvH1966-2
Lee Bontecou, Untitled, 1962, geschweisster stahl, leinwand, farbe und russ. Inv H 1966.2.

Untitled

Een donkere schil,
als een schild dat zich opent
maar niets prijsgeeft van zijn oorsprong.

Daarbinnen een mond,
licht van kleur, niet stralend,
een opening die zich ontvouwt
zonder taal,
maar met een mechanische wil.

En nog dieper:
kleppen, knoppen, switches —
geen tong, geen huig,
maar een binnenwereld
die beweegt als een apparaat
dat ademt.

Schoonheid is hier de spanning
tussen schil, mond en mechaniek:
drie lagen die elkaar niet verklaren,
maar samen een ruimte vormen
die kijkt
en blijft kijken.

IMG_7719BazelKunstmuseumBaselLeeBontecouUntitled1962GeschweissterStahlLeinwandFarbeUndRussInvH1966-2

IMG_7720BazelKunstmuseumBaselGerhardRichterMotorboot1965ölAufLeinwandInvG1977-9
Gerhard Richter, Motorboot, 1965, öl auf leinwand. Inv G 1977.9.

IMG_7723BazelKunstmuseumBaselJosephBeuysSchneefall196532FilzdeckenÜberDreiTannenstämmchenInvH1970-2
Joseph Beuys, Schneefall, 1965, 32 filzdecken über drei tannenstämmchen. Inv H 1970.2.

Wat een prachtige titel.
Ik zie de sneeuw al vallen en zich neervleien op drie boomstammen.


IMG_7725 01 BazelKunstmuseumBaselFerdinandHodlerViewIntoInfinityFirstMonumentalVersion1913-14-1916ÖlAufLeinwandInv1445
Ferdinand Hodler, View into infinity, first monumental version, 1913/1914 – 1916, öl auf leinwand. Inv 1445.
IMG_7725 02 BazelKunstmuseumBaselFerdinandHodlerViewIntoInfinityFirstMonumentalVersion1913-14-1916ÖlAufLeinwandInv1445
IMG_7727BazelKunstmuseumBaselFerdinandHodlerViewIntoInfinityFirstMonumentalVersion1913-14-1916ÖlAufLeinwandInv1445 Txt
IMG_7729BazelKunstmuseumBaselFerdinandHodlerViewIntoInfinityFirstMonumentalVersion1913-14-1916ÖlAufLeinwandInv1445 Deel

DSC05829BazelKunstmuseumBaselPabloPicassoWomanWithHatSeatedInAnArmchair1941-1942ÖlAufLeinwandInvG1967-3
Pablo Picasso, Woman with hat seated in an armchair, 1941 – 1942, öl auf leinwand. Inv G 1967.3.

DSC05831BazelKunstmuseumBaselFernandLégerTwoFigures(NudesOnARedGround)1923ÖlAufLeinwandInvG1963-9
Fernand Léger, Two figures (nudes on a red ground), 1923, öl auf leinwand. Inv G 1963.9.

DSC05833 01 BazelKunstmuseumBaselSalvadorDaliTheBurningGiraffe1936-1937ÖlAufHolzInvH1946-1
Salvador Dali, The burning giraffe, 1936 – 1937, öl auf holz. Inv H 1946.1.
DSC05833 02 BazelKunstmuseumBaselSalvadorDaliTheBurningGiraffe1936-1937ÖlAufHolzInvH1946-1
DSC05833 03 BazelKunstmuseumBaselSalvadorDaliTheBurningGiraffe1936-1937ÖlAufHolzInvH1946-1
DSC05835BazelKunstmuseumBaselSalvadorDaliPerspectives(PrenominationOfTheParanoicPerspectivesThroughSoftStructures)1936-1937ÖlAufLeinwandInvH1942-1
Salvador Dali, Perspectives (Prenomination of the paranoic perspectives through soft structures), 1936 – 1937, öl auf leinwand. Inv H 1942.1.

Voorafgaande benoeming

Vertaling van de titel:

Perspectieven
(Voorafgaande benoeming van de paranoïde perspectieven
door middel van zachte structuren)

Ik durfde het niet aan om een uitleg te geven bij deze titel.
Prenomination (voorafgaande benoeming) suggereert
dat Dalí een idee aankondigt nog vóór het volledig vorm heeft gekregen,
en paranoic perspectives verwijst naar zijn “paranoïsch‑kritische methode”
— het zien van meerdere, vaak tegenstrijdige beelden in één vorm.

De vraag die over blijft is: ‘wat zijn hier de zachte structuren’?

DSC05837BazelKunstmuseumBaselSalvadorDaliPerspectives(PrenominationOfTheParanoicPerspectivesThroughSoftStructures)1936-1937ÖlAufLeinwandInvH1942-1 Detail

DSC05838BazelKunstmuseumBaselMaxErnstFatherRhine1953ÖlAufLeinwandInvG1974-1
Max Ernst, Father Rhine, 1953, öl auf leinwand. Inv G 1974.1.

Vader Rijn

Groen is de adem
die langs zijn schouders stroomt.

Blauw is het geheugen
dat onder de huid vloeit.

Kronkelend trekt hij door het land,
half mens, half dier,
een lichaam dat zich herinnert
hoe lucht en aarde elkaar aanraken
zonder ooit te blijven.

Vader, moeder, oevers —
altijd naast elkaar,
altijd in beweging,
altijd een relatie
die verder klinkt dan woorden kunnen.


IMG_7730 01 BazelKunstmuseumBaselRobertDelaunayHomageToBlériotLeimtemperaAufLeinwandInvG1962-6
Robert Delaunay, Homage to Blériot, leimtempera auf leinwand. Inv G 1962.6.
IMG_7730 02 BazelKunstmuseumBaselRobertDelaunayHomageToBlériotLeimtemperaAufLeinwandInvG1962-6

Hommage à Blériot

Kleur als beweging.
Licht als ritme.
De stad als adem.
Een propeller draait,
de toren trilt,
de lucht zingt.
Alles beweegt tegelijk —
de vreugde van het moderne leven.

IMG_7730 03 BazelKunstmuseumBaselRobertDelaunayHomageToBlériotLeimtemperaAufLeinwandInvG1962-6

In ink land – In het land van inkt

Vandaag las ik een stukje op de blog van Jona Lendering:
Mainzer Beobachter over de ‘Theory of the Leisure Class’

Thorstein Veblen (1857-1929) ontwikkelde de Theory of the Leisure Class (1899), waarin hij uitlegt dat mensen niet economisch rationeel handelen maar vooral verlangen naar status. Hij wees daarbij op twee aspecten: conspicuous consumption ofwel opzichtig consumeren en conspicuous leisure ofwel opzichtig luieren.

Voorbeelden van het eerste: een Rolex om je pols of vervoer in een dure auto.
Voorbeeld van het tweede: verre vakanties en museumbezoek.

Ik moet denk ik dan concluderen dat ik bij de tweede groep hoor SmileyKleiner
Want weer volgt er een bericht over een museumbezoek in Malaga.
Ik ben bijna aan het einde.

DSC02618CentrePompidouMálaga

In Málaga bezocht ik ook het Centre Pompidou Málaga. Het Centre Pompidou in Parijs is een tijd terug al uitgebreid met een aantal vestigingen in Frankrijk. Zo bezocht ik al eens het Centre Pompidou in Metz. Ook in Malaga is er een gebouw waar men een collectie moderne kunst toont vanuit Parijs. Het gebouw is vooral te groot en te leeg. Het kan hele grote groepen toeristen ontvangen maar toen ik er was liepen er maar een paar bezoekers. Het gebouw heeft een soort van veelkleurige glazen kubus op het dak staan zodat het lijkt op een mislukte parkeergarage (waar het naast gevestigd is).


Er waren twee tentoonstellingen: een collectietentoonstelling
en ‘Alechinsky in ink land’.

DSC02608CentrePompidouMálagaPierreAlechinskyTrio2011InkOnA19thCenturyOfficialForm

Centre Pompidou Málaga, Pierre Alechinsky, Trio, 2011, ink on a 19th century official form.


Dus ik begon bij Pierre Alechinsky.
Toen de collectie: Utopías modernas (moderne utopieën).
Ik maakte er een paar foto’s.

DSC02610CentrePompidouMálagaRobertDelaunayRythmeJoieDeVivirOilOnCanvas1964

Robert Delaunay; Rythme, Joie de vivir, oil on canvas, 1964.


DSC02612CentrePompidouMálagaFrankStellaTheOldLadyOfTheGardenFromTheConesAndPillarsAcrylicPaintGlycerophtalicLacquerFluorescentPaintOn11ElementsAndHoneycombPanel1986

Frank Stella, The old lady of the garden, from ‘The Cones and Pillars, acrylic paint, glycerophtalic lacquer, fluorescent paint on 11 elements and honeycomb panel, 1986.


Bij dit imposante werk van Stella stond een uitleg in drie zinnen
maar met heel veel woorden:

As successor to the first American abstract artists, Stella rejected the approach of those who, like Pollock, used the canvas as a means of expression, and became the forerunner of abstract painting seeking no further references than those of its own artistic medium.
This work focused on reflection about the illusionism of painting, creating a dialogue between representational space and real space.
After his minimalistic stage, he endeavered to abandon the illusory space of the flat surface through emphatic sculptural and maximalist paintings, into which he finally began te reintroduce the illusionist logic, now amplifying it by constructing the representation in a three-dimensional space.

Samenstelling/vertaling:
Als erfgenaam van de eerste Amerikaanse abstracte schilders,
verwierp Stella de benadering van hen, zoals Pollock,
die het canvas als hun manier van uitdrukken gebruikten,
en werd hij een voorloper van kunstenaars die alleen nog maar
verwezen naar hun eigen artistiek medium.
Dit werk reflecteert op het illusionistische aspect van schilderen
door een dialoog op te zetten tussen de voorgestelde ruimte en
de echte ruimte.
Na een eerdere minimalistische periode, probeert hij
de tweedimensionale ruimte van het canvas achter zich te laten
door sculpturaal en maximalistisch te schilderen,
waarbij het illusionistische aspect van schilderen vorm krijgt
in een driedimensionele voorstelling.

De vertaling is geheel voor mijn rekening.
Heb je suggesties ter verbetering, ik hoor ze graag.

DSC02617CentrePompidouMálaga

DSC02615CentrePompidouMálagaEvaAeppliGroupeDe13HommageAAmnestyInternational1968 13ClothedMannequinsSittingOnGardenChairsAnd16IronChairs3OfWhichAreEmpty

Eva Aeppli, Groupe de 13 (Hommage a Amnesty International), 1968. 13 Clothed mannequins sitting on garden chairs and 16 iron chairs, 3 of which are empty.


Ook bij dit werk was een toelichting voorhanden:

Aeppli’s textile sculptures are sets of life-sized puppets with cadaverous, mute, enigmatic faces expressing a sense of hopelessness, like ghosts awaiting an unknown sentence.
Their repetitive, anonymous character symbolizes the universality of human fragility, and the assumed collective burden of the tragedy of Fascism and the Second World War.
As a kind of memento mori, the drama is increased by the emptiness of three of the chairs, which seem to be waiting for us.
Serving as a reference to Amnesty International, the organization defending human rights, of which she was a member.
Aeppli displays her combative and idealistic spirit.

Ook hier een poging.

Het textiele beeldhouwwerk van Aeppli is een set van levensgrote poppen
met lijkkleurige, doofstomme koppen die een gevoel van uitzichtloosheid uitstralen,
als geesten die wachten op een onbekend oordeel.
Hun repeterend, anoniem karakter symboliseert de universele menselijke broosheid
en de veronderstelde collectieve last van de tragedie
van het Fascisme en de Tweede wereldoorlog.
Als een herinnering aan je eigen sterfelijkheid,
wordt het drama verhoogd door de drie lege stoelen
die op ons lijken te wachten.
Ze dienen als een verwijzing naar de mensenrechten organisatie
Amnesty International.
Aeppli was daar lid van.
Hier toont Aeppli haar strijdvaardigheid en idealisme.

DSC02616CentrePompidouMálaga

Kunstvaria

In deze serie kunstwerken staat de techniek centraal.
Er zijn zo veel manieren om je verhaal over te brengen op mensen.
De fotografie is er een van,
de impressionistische schilderstijl is een andere.
Maar wat denk je van een zo’n oude techniek als die van aardewerk
gecombineerd met klassieke bloemmotieven…
…en er dan toch een modern kunstwerk mee maken.
Wat te denken van action painting of installaties.
In de kunst kan het allemaal.
Neem eens een kijkje.

Ah Xian, China bust 14, 1999.

Fascinerend.

The women at the well of Kanchinpur.
Raj Kunwar (bound manuscript).
made for prince Salim (Jahangir) Allahabad, 1603-04.

Wat een prachtig werk.
Bekijk de details maar eens op volgens fragment.

Barbara Bosworth, Untitled, Carlisle 2004.

Camille Pissarro, Snowscape with cows, Montfoucault, 1874.

Impressionisme zie je veel, ook op mijn web log.
Maar een impressionistisch sneeuwlandschap had ik nog nooit gezien.

David Hockney, Woldgate Lane to Burton Agnas, 2007.

Edward Hicks, Peaceable kingdom with the leopard of serenity, 1846-1848.

Gilbert & George, They, 1986.

Glenn Brown, Burlesque, 2008.

En dan denk je dat alle stillevens met appels al wel geschilderd zijn.
En dan zie je dit.
Zo direct.

Jackson Pollock, Convergence, 1952.

Jacopo Bassano, The adoration of the sheperds, circa 1546.

Javier Prez, Mask of seduction, 1997.
(Masker van verleiding.)

Installaties zie je niet vaak op mijn web log maar dit is zo opvallend.
Die prachtige kop en dan een zijden jurk tegen de muur.

Margaret Morris, Anita and myself, circa 1918.

Vrouwlijke kunstenaars kom je weinig tegen daarom dit werk.

Oskar Kokoschka, Florence: view from the Mannelli Tower, 1948.

Afbeeldingen van Oskar Kokoschka zie je niet vaak op mijn web log.
Nu had ik de kans er twee te laten zien.
Die kans laat ik me niet voorbij gaan.

Oskar Kokoschka, The Red Egg, 1940-1941.

Paul Gauguin, Figure Tahitienne, circa 1892-1893.

Vaak zie je van Gauguin zijn schilderijen.
Maar hij gebruikte ook andere technieken, zoals hier.

Robert Delaunay, Hommage Bleriot, 1914.

Robert Mapplethorpe, Patti Smith, 1972.

Patti Smith is een beroemde singer/songwriter en dichteres
die grote invloed heeft gehad op de punk.
Ze maakt nog steeds muziek.

Sheila Pree Bright, Donovan Singleton, 2007.