Gerrit de Morée in het Gele Huis

Er is een tentoonstelling van werk van Gerrit de Morée
in Het Gele Huis in Princenhage.
Ruim één jaar geleden schreef ik ook over hem naar
aanleiding van een muurschildering in Electron.

In het verleden zag ik meerdere keren de muurschildering
in de moderne kerk van Prinsenbeel. Er zijn met verschillende technieken
vormen in de muur aangebracht die een geheel vormen met de
abstracte sculpturen die er voor staan.
Slim bedacht en mooi uitgevoerd.
Heel modern voor een agrarisch dorp als Prinsenbeek was in
de jaren zestig.
Het is werk van Gerrit de Morée.

IMG_9178HetGeleHuisGerritDeMoree

De ‘poster’ van de tentoonstelling. Gerrit de Morée.


IMG_9179HetGeleHuisGerritDeMoreeText01

Gerrit de Moréé wordt op 28 januari te ’s Hertogenbosch geboren.
Als kind al toont de Morée een bijzondere belangstelling voor al wat leeft en groeit en bloeit.
Een fascinatie die hij zijn leven lang zou houden en ook tot uiting kwam in zijn werk.
Vooral dieren hadden een bijzondere aantrekkingskracht op hem.
Het zich steeds maar weer kunnen verwonderen over de schoonheid van de natuur en het eindeloos respect hiervoor, waren kenmerkende eigenschappen van hem.
Hij kon inspiratie halen uit de kleinste diertjes en zag het grootse in het kleine.
Zelf vond hij het jammer gat veel mensen aan een hoop dingen voorbij gingen.
In 1923 verhuit Gerrit de Morée met zijn ouders naar Breda, waar ijn vader in dienst treedt als kapelmeester van het zesde regiment infanterie (het roemruchte “Zesde”).
Inmiddels is gebleken dat de Morée over bijzonder tekentalent beschikt, getuige een prachtig pentekeningetje dat hij in die tijd voor zijn vader maakt.
Een opleiding in die richting ligt dan ook voor de hand en de Morée gaat studeren aan de Koninklijke Academie Voor Beeldende Kunsten in Den Bosch en aan de RK Leergangen te Tilburg.
Hier krijgt hij les van kunstenaar Jan van Delft.
Begin jaren dertig studeert de Morée nog enige tijd in Parijs aan de Académie de la Grande Chaumière.
In 1929 behaalt hij zijn MO-akte tekenen, zodat hij naast beeldend kunstenaar ook tekenleraar is.
Een ideale combinatie voor de Morée, want het onderwijs boeit hem.
In het begin geeft Gerrit de Morée voornamelijk les op zijn atelier en op de Nijverheidschool te Roosendaal en de avond-tekenschool te Gilze.
Samen met Niel Steenbergen en Dio Rovers richt hij in 1945 De Vrije School voor Beeldende Kunsten op.
Dit zou het latere St. Joost worden.

IMG_9180HetGeleHuisGerritDeMoreeText02

Hij vindt het een uitdaging om met zijn studenten nieuwe technieken toe te passen en er uit te halen wat er in zit.
De Morée is graag gezien bij zijn leerlingen die hem soms liefkozen “ome Gerrit” noemen.

In 1933 wordt op initiatief van kuntenaar Jan Strube de Bredasche Kunstkring opgericht.
Ook hier was Gerrit de Morée nauw betrokken.
Hij vervulde in het begin even de functie van secretaris.
In de crisisjaren is er ook voor kunstenaars weinig werk.
De Morée verdient in die periode de kost voornamelijk met het maken van enorme hoeveelheden illustraties voor boeken, bladen en tijdschriften.
Gerrit de Morée moet gedurende zijn leven duizenden illustraties hebben geproduceerd.
In de oorlogsjaren maakt hij een aantal muurschilderingen waaronder in het Ignatiusziekenhuis te Breda en in het gemeentehuis te Chaam.
Ook de Duitse bezetters willen wel een muurschildering van hem, maar dit weigert hij door te zeggen dat hij hiertoe gebrek aan inspiratie heeft.

Vanaf de jaren vijftig is de Morée ook een veelgevraagd monumentaal kunstenaar.
Hij maakt oa sgraffito’s, mozaïken en glas-in-loodramen voor kerken, bedrijven en openbare gebouwen.
Helaas hebben een flink aantal van deze werken, door kortzichtigheid en onwetendheid de sloophamer niet overleefd.

In de jaren zeventig is Gerrit de Morée actief betrokken bij de oprichting van de Beeldenaar.
Een instituut voor amateur beeldende kunst.
Ook werd hij gevraagd om voor korte tijd de functie van directeur te bekleden van De Beyerd.
In 1974 neemt de Morée op grootse wijze afscheid van zijn St. Joost.
Van pensionering is volgens hem geen sprake, odat het gewoonweg niet bestaat is zijn vak.
Hij blijft dan ook tot het einde van zijn leven zeer productief.

Op 13 oktober 1981 overlijdt Gerrit de Morée plotseling in kunsthandel Jas te Breda.
Hij is tweeënzeventig jaar oud geworden.
Zijn kunst blijft en het sparen van de muurschilderingen in Chaam zijn een ode aan deze voor Breda zo belangrijke kunstenaar.

P. Horward


IMG_9181HetGeleHuisGerritDeMoreeDeTerugkeerVanDeVogels

Gerrit de Morée, De terugkeer van de vogels.


IMG_9182HetGeleHuisGerritDeMoreeLuilekkerland1973

Gerrit de Morée, Luilekkerland, 1973.


IMG_9183HetGeleHuisGerritDeMoreeDeOntsnapping1972

Gerrit de Morée, De ontsnapping, 1972.


IMG_9184HetGeleHuisGerritDeMoreeDonQuichote

Gerrit de Morée, Don Quichote.


IMG_9185HetGeleHuisGerritDeMoreeDeArkVanNoach1967

Gerrit de Morée, De ark van Noach, 1967.


IMG_9186HetGeleHuisGerritDeMoreeWitteSchapenZwarteSchapen1967

Gerrit de Morée, Witte schapen, zwarte schapen, 1967.


IMG_9189HetGeleHuisGerritDeMoreeRuiter1967

Een heel sterk beeld. Gerrit de Morée, Ruiter, 1967.


IMG_9190HetGeleHuisGerritDeMoreeDeScheppingVanDePlanten1968

Gerrit de Morée, De schepping van de planten, 1968.


IMG_9191HetGeleHuisGerritDeMoreeScheppingVanDeWaterdieren1969

Gerrit de Morée, De schepping van de vissen, 1969.


IMG_9192HetGeleHuisGerritDeMoreeBredaOnsEigenStad1979

Het Gele Huis, Gerrit de Morée, Breda ons eigen stad, 1979.


IMG_9193GerritMoréeArtisFormaCliché

De aanleiding van de tentoonstelling is vast ook de verschijning van een boek met vouwplaten van dieren. Hierboven zie je clichés. De linkse is zeker van een bouwplaat.


IMG_9195GerritMoréeArtisFormaIMG_9196GerritMoréeArtisForma

De voorbeelden.


IMG_9198GerritMoréeArtisForma

Het boek: artis-forma.


Judith en de speling van het licht

IMG_4883NielSteenbergenJudithMetHetHoofdVanHolofernesEnDeSpelingVanHetLichtGroteMarktBreda

Vanochtend rond half negen. Het is nog erg rustig op de Grote Markt. Twee vrachtwagens. Een is al bezig met het uitladen van goederen. De andere denkt dat hij op een lege parkeerplaats is. De zon valt op een raam in de Veemarktstraat. Het licht van de zon weerspiegelt vanaf het raam op de voet van het Vredesmonument van Breda: Judith met het hoofd van Holofernes. Gemaakt door Niel Steenbergen.


IMG_4884GroteMarktBreda

Het kan zomaar een zonnige dag worden.


Rondje Grote Kerk

Voor sommige mensen zal het intussen wel vervelend worden.
Maar voor een ochtendwandelingetje in tijden van corona is
het ideaal.
Voor de terrasbezoekers op maandag aanstaande, Tweede Pinksterdag,
is het ook een feest dat de meeste zijdes van de Grote Toren
weer uit de steigers zijn. Ook de wijzers geven weer de tijd aan.

IMG_3196BredaGroteKerk

Vanuit de Reigerstraat.


IMG_3197BredaGroteKerk


IMG_3206BredaGroteKerk

Vanaf het Kerkplein.


IMG_3207BredaGroteKerkToegangMetCoronastrepen

Deze deuren dienen nu meestal als ingang van de kerk. Met coronastrepen. Dinsdagmiddag begint een reeks orgelconcerten. Vandaag werd er al geoefend.


IMG_3208BredaBeschermtJudithNiel Steenbergen

De voet van het monument ‘Judith’, gemaakt door Niel Steenbergen, heeft beschadigingen opgelopen door het verkeer (!). Daarom wordt extra bescherming aangebracht in de vorm van een reeks van stenen paaltjes. Het monument staat op de Grote Markt-Zuid.


Zo ziet de eerste dag van de lente er blijkbaar ook uit

IMG_2720BredaCatharinaStraat

Breda, Catharinastraat, 08:30 uur.


IMG_2721BredaReigerstraat

Breda, Reigerstraat.


IMG_2722BredaGroteMarkt

Breda, Grote Markt.


IMG_2723BredaGroteMartHetStandbeeldVanJudithNielSteenbergen

Breda, Grote Markt, Het standbeeld van Judith door Niel Steenbergen. Meestal valt het beeld niet zo op maar vanochtend, in alle rust was dat anders.


IMG_2724BredaRidderstraatKarrestraat

Breda, Ridderstraat en Karrestraat.


IMG_2725BredaStJanstraat

Breda, St. Janstraat.


IMG_2728BredaBoschstraat

Breda, Boschstraat, 12:00 uur.