In duisternis sluit ik de Boekenzoo-reeks af

De tentoonstelling is voorbij dus is het zaak
om ook mijn reeks Boekenzoo niet te lang te laten doorlopen.
Ik pak de draad op bij de insekten.

DSC04303HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekNederlandsHandschriftZuidelijkeNederlandenCa1525InsectenInDeMarge

Getijdenboek in het Nederlands. Het betreft een handschrift uit de Zuidelijke Nederlanden. Circa 1525. Insecten in de marge; en wat voor een marge!


DSC04305HuisVanHetBoekBoekenzooOlausMagnusHistoriaeDeGentibusSeptentrionalibusJoannesBellerusAntwerpenCa1571

De verhalen met allerlei monsters doen de ronde en blijven dat doen. Olaus Magnus, Historiae de gentibus septentrionalibus is een boek met dergelijke verhalen en afbeeldingen. Joannes Bellerus is de drukker van deze versie uit Antwerpen. Circa 1571. Het origineel verscheen in 1555 en Wikipedia vermeldt bijvoorbeeld dat in 1822 Sir Walter Scott er nog verwijzigen naar maakt. Dus met recht een gezaghebbend monument.


DSC04306HuisVanHetBoekBoekenzooOlausMagnusHistoriaeDeGentibusSeptentrionalibusJoannesBellerusAntwerpenCa1571

Dit zeemonster verwerkt even een heel schip!


DSC04307HuisVanHetBoekBoekenzooOlausMagnusHistoriaeDeGentibusSeptentrionalibusJoannesBellerusAntwerpenCa1571

Woorden schieten tekort.


DSC04309HuisVanHetBoekBoekenzooMoederaap

Apenliefde van een moederaap ging wel heel ver.


DSC04310HuisVanHetBoekBoekenzooJoostVanDenVondelVorstelijckeWarandeDerDierenSWybrantszJBlomAVinckADOossaenAmsterdam1682

Ook Vondel heeft er zo ideeen over: Joost van den Vondel, Vorstelijcke warande der dieren, Sander Wybrantsz, Jan Blom, Andries Vinck, en Aert Dircksz. Oossaen zijn de drukkers in Amsterdam in 1682.


De hele titel schijnt dan te zijn:
Vorstelijcke warande der dieren : waer in de zeden-rijcke philosophie,
poëtisch, morael, en historiael, vermakelijck en
treffelijck wort voorgestelt:
met exempelen uyt de oude historien, in prose;
ende Uytleggingen, in Rijm verklaert,

InterntVersieVorstelijckeWarande

Die lange titel las ik op deze copie die op internet te vinden is. Daar kun je ook een beetje uit opmaken waarom er zoveel namen bij de drukkers/uitgevers staan.


Terug naar de moederliefde bij apen:

DSC04311HuisVanHetBoekBoekenzooJoostVanDenVondelVorstelijckeWarandeDerDierenSWybrantszJBlomAVinckADOossaenAmsterdam1682


DSC04312HuisVanHetBoekBoekenzooFransCoenenJrInDuisternisIllustratorFerdinandHartNibbrigUitgLJVeenAmsterdam1902VleermuisOpDeBand

Dit is dan het laatste boek en de laatste afbeelding die ik heb vastgelegd. Er was nog veel meer te zien. Ik heb er veel plezier aan beleefd: Frans Coenen jr: In duisternis. Illustrator: Ferdinand Hart Nibbrig. Uitgever: LJ Veen, Amsterdam, 1902. Vleermuis op de band.


DSC04313HuisVanHetBoekBoekenzooFransCoenenJrInDuisternisIllustratorFerdinandHartNibbrigUitgLJVeenAmsterdam1902VleermuisOpDeBand


Wandeltocht door de dierentuin vervolgt zich (Boekenzoo 6)

De spreekwoordelijke dierentuin dan wel te verstaan.
Het is mijn zesde bericht over de tentoonstelling Boekenzoo
die vandaag voor het laatst te zien is in Den Haag.
In het Huis van het Boek.

Het begint met voor mij een moeilijke afbeelding.
De afbeelding is duidelijk van een leeuw maar met erg veel
symbolen:
– een oog op de borst
– twee schuddende handen
– een ezel (?)
– een sleutel
– een zon achter de rug
– een duivel (?) die uit het lichaam komt
– een Jacobsschelp
– een soort van pijl door een poot
– een zalvende (?) hand

DSC04252HuisVanHetBoekBoekenzooArsMemorandiCapitulaEvangeliorumHandschriftDuitslandCa1475-1500GeheugensteunVoorHetEvangelieVanLucas

Dan aan de bovenkant nog een dier dat in iets bijt en naar rechts nog twee zaken (eieren ? en een kruid ?) die ik niet kan plaatsen. Op de linkerschouder vormen die meer vragen oproepen dan antwoorden. Op de tentoonstelling wordt het boek als volgt omschreven: Ars memorandi capitula evangeliorum, handschrift, Duitsland, circa 1475 – 1500. Geheugensteun voor het Evangelie van Lucas.


Daar heb ik dan een beetje een probleem mee.
Alle evangelisten hebben een dier als symbool.
Volgens Wikipedia:

Mattheus: gevleugelde man of engel
Markus: gevleugelde leeuw
Lucas: gevleugelde os of stier
Johannes: arend

Zie bijvoorbeeld hier:

Matthew the Evangelist, the author of the first gospel account, is symbolized by a winged man, or angel. Matthew’s gospel starts with Joseph’s genealogy from Abraham; it represents Jesus’ Incarnation, and so Christ’s human nature. This signifies that Christians should use their reason for salvation.
Mark the Evangelist, the author of the second gospel account, is symbolized by a winged lion – a figure of courage and monarchy. The lion also represents Jesus’ resurrection (because lions were believed to sleep with open eyes, a comparison with Christ in the tomb), and Christ as king. This signifies that Christians should be courageous on the path of salvation.
Luke the Evangelist, the author of the third gospel account (and the Acts of the Apostles), is symbolized by a winged ox or bull – a figure of sacrifice, service, and strength. Luke’s account begins with the duties of Zechariah in the temple; it represents Jesus’s sacrifice in His Passion and Crucifixion, as well as Christ being High priest (this also represents Mary’s obedience). The ox signifies that Christians should be prepared to sacrifice themselves in following Christ.
John the Evangelist, the author of the fourth gospel account, is symbolized by an eagle – a figure of the sky, and believed by Christian scholars to be able to look straight into the sun. John starts with an eternal overview of Jesus the Logos and goes on to describe many things with a “higher” christology than the other three (synoptic) gospels; it represents Jesus’s Ascension and Christ’s divine nature. This symbolizes that Christians should look on eternity without flinching as they journey towards their goal of union with God.

DSC04253HuisVanHetBoekBoekenzooArsMemorandiCapitulaEvangeliorumHandschriftDuitslandCa1475-1500GeheugensteunVoorHetEvangelieVanLucas

Een prachtig, handgeschreven boek.


DSC04255HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekLatijnFransHandschriftFrankrijkCa1490EenDuifAlsHeiligeGeest

Getijdenboek, Latijn en Frans, handschrift, Frankrijk. Circa 1490. Een duif als Heilige Geest.


DSC04257HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekLatijnFransHandschriftFrankrijkCa1490EenDuifAlsHeiligeGeest02


DSC04258HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekLatijnHandschriftZuidelijkeNederlandenCa1500-1525VogelsInDeMarge

Getijdenboek, Latijn, handschrift, Zuidelijke Nederlanden. Circa 1500 – 1525. Vogels in de marge.

DSC04259HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekLatijnHandschriftZuidelijkeNederlandenCa1500-1525VogelsInDeMarge


DSC04261HuisVanHetBoekBoekenzooArnoutVosmaerNatuurkundigeBeschryvingEenerUitmuntendeVerzamelingVanZeldsaemeGediertenPMeijerAmsterdam1766-1788GiraffeVanDePrins

Deze plaat komt uit een boek met een hele lange naam: Natuurkundige beschryving eener uitmuntende verzameling van zeldsaeme gedierten bestaande in Oost- en Westindische viervoetige dieren, vogelen en slangen, weleer levend voorhanden geweest zynde buiten Den Haag op het Kleine Loo van Z.D.H. den Prince van Oranje-Nassau. Een mond vol. De maker is Arnout Vosmaer en de uitgever was P. Meijer, Amsterdam, 1766 – 1788. Giraffe van de Prins.


Geen idee waar ZDH voor staat.
Wat die meneer daar bij de giraf doet weet ik niet
en waarom hij niet genoemd wordt al helemaal niet.
De term ‘kameelpaard’ vind ik erg leuk.

DSC04263HuisVanHetBoekBoekenzooArnoutVosmaerNatuurkundigeBeschryvingEenerUitmuntendeVerzamelingVanZeldsaemeGediertenPMeijerAmsterdam1766-1788GiraffeVanDePrins


Er is nog een hele reeks foto’s op voorraad dus
als de boeken niet meer te zien zijn in Den Haag
zal een deel ervan hier nog permanent te zien zijn.