Boekenzoo (1)

Vandaag ging ik naar Den Haag om de Boekenzoo te gaan bekijken,
een tentoonstelling over dieren en boeken in Het Huis van het Boek.
Deze tentoonstelling is heel erg de moeite van het bekijken waard.
Voor volwassenen maar ook voor kinderen.
Een heel mooie combinatie van boeken en activiteiten die
iedereen kan aanspreken.

Probleem: volgend weekend is het laatste weekend van de tentoonstelling.
Daarom nu al gelijk een eerste reeks foto’s van boeken die ik
interessant vind. Er zullen nog meer delen volgen met foto’s
maar tegen die tijd is de tentoonstelling beëindigd.

DSC04210HuisVanHetBoekBoekenooValentinLeCampionEenhoornHoutgravureEenhoornPersBreda1951

Huis van het Boek, Boekenzoo, Valentin le Campion, Eenhoorn, Houtgravure, Eenhoorn Pers, Breda, 1951.


Valentin le Campion is de maker van deze prachtige gravure,
natuurlijk niet vreemd dat een houtgravure met een eenhoorn
wordt uitgegeven door de Eenhoorn Pers.
Dan valt mij dat natuurlijk extra op omdat ik in Breda woon.

DSC04212HuisVanHetBoekBoekenzooBernhardVonBreydenbachPeregrinatioInTerramSanctamIllustratieErhardReuwichMainz11Feb1486 01

Bernhard von Breydenbach is de schrijver van een verslag over een pelgrimage: Peregrinatio in terram sanctam. De Illustratie is van Erhard Reuwich uit Utrecht. Mainz, 11 feb 1486.


Wikipedia helpt me verder:

De Peregrinatio in terram sanctam of Sanctae Peregrinationes van Bernhard van Breydenbach, een wiegendrukweergave van een pelgrimstocht naar Jeruzalem en is gepubliceerd in 1486 met illustraties getekend door Reuwich. Breydenbach was een rijke domheer van de Dom van Mainz die de pelgrimstocht maakte in 1483-1484 en nam, zoals het boek uitlegt: “Erhard Reuwich van Utrecht, een ‘getalenteerd kunstenaar’ mee, om tekeningen van de bezienswaardigheden te maken.” Breydenbach werd kort na zijn terugkeer diaken van de kathedraal. De groep bestond verder uit nog twee vrienden: een ridder en een kok. Veel onderzoekers geloven dat de tekst eigenlijk bedoeld was “alsof het verteld was” aan een Duitse monnik die de reis niet meegemaakt had.

De tocht duurde van april 1483 tot januari 1484 en ging via Venetië, waar men drie weken verbleef. Daarna vertrok men per schip naar Korfoe, Methone en Rodos – allemaal nog bezit van het toenmalige Venetië. Na Jeruzalem en Bethlehem en andere plaatsen in het Heilige Land, gingen ze naar de Sinaïberg en Caïro. Van daar gingen ze met een boot de Nijl af naar Rosetta en vervolgens terug naar Venetië.

Het is hoogst ongebruikelijk voor een tekenaar van deze tijd om vermeld te worden. Er is een grote kans dat Reuwich ook de drukker was. Het boek vertelt eveneens dat hij de eerste editie drukte (in Latijn) in zijn huis in Mainz.

Dit zijn alle biografische gegevens die van Reuwich tot op heden bekend zijn. Vermoed wordt dat hij ook houtsnijwerk met andere illustraties van planten ontwierp voor een kruidenboek die in Mainz in 1485 is gedrukt. In december 1486 wordt er geschreven over een Meester Erhard von Mainz die de gebrandschilderde raamlijsten in de Amtskellerei in Amorbach in Beieren installeerde; dit zou Erhard Reuwich geweest kunnen zijn.

Innovaties:

De Sanctae Peregrinationes of Peregrinatio in terram sanctam waren de eerste geïllustreerde reisboeken en markeerden een stap vooruit in boekillustratie in het algemeen. Het besteedt aandacht aan vijf grote uitvouwbare houtsnijwerken: de eersten die ooit in het Westen zijn gezien, inclusief een spectaculair stuk houtsnijwerk van 16 meter bij 3 meter met een panoramisch beeld van Venetië. Het boek bevat ook een kaart met drie vlakken van Palestina en Egypte en een beeld van Jeruzalem in het midden en panorama’s van vijf andere steden: Iraklion, Methone, Rodos, Korfoe en Parenzo. Er waren ook studies van kostuums uit het Nabije Oosten en een Arabisch alfabet – eveneens de eersten in hun soort die gedrukt zijn. Er zijn beeltenissen gemaakt van dieren, waaronder een krokodil, kameel en eenhoorn

De colofon van het boek is een levendig wapen van de aartsbisschop van Mainz, met de eerste kruisarcering in houtsnijwerk.


Op de pagina met de dieren staat onder andere deze eenhoorn:

DSC04212HuisVanHetBoekBoekenzooBernhardVonBreydenbachPeregrinatioInTerramSanctamIllustratieErhardReuwichMainz11Feb1486 02


Het valt niet mee foto’s te maken van boeken, zeker niet oude, middeleeuwse
boeken, maar dat is begrijpelijk. Papier en perkament zijn gevoelig voor licht.

DSC04214HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekVerluchterNavolgerVanDeMeestersVanDeGoudenRankenHandschriftZuidelijkeNederlandenCa1440DeHeiligeMargarethaEnDeDuivelMetHoorn 01

Getijdenboek waarvan de afbeeldingen vermoedelijk gemaakt zijn door de illustrator die wordt aangeduid als Navolger van de Meesters van de Gouden Ranken, handschrift uit de Zuidelijke Nederlanden, circa 1440. De afbeelding stelt voor: De Heilige Margaretha en de duivel met hoorn.


DSC04214HuisVanHetBoekBoekenzooGetijdenboekVerluchterNavolgerVanDeMeestersVanDeGoudenRankenHandschriftZuidelijkeNederlandenCa1440DeHeiligeMargarethaEnDeDuivelMetHoorn 02


Dit was nog maar het begin.
Echt een schitterende tentoonstelling.

Houtgravure – Block printing

Pas geleden vond ik een website van Kashmir Heritage.
De site richt zich vooral op het verkopen van prachtige shawls
uit India, meer in het bijzonder uit Kashmir.
Maar daar was ik niet echt naar op zoek.
De houten, reeds gesneden, stempels trokken me meer.
Ik heb daarom 1 stempel gekocht (een lotus)
en een doe-het-zelf set.
Dit soort stempels zie je in India veel.
Als toerist kun je ze eenvoudig kopen.
Maar tot nog toe heb ik dat niet gedaan.

 photo DSC_6476BlockPrintingKashmirHeritage.jpg

De lotus ligt op de kaartjes van Kashmir Heritage, rechts van de doos.


 photo DSC_6477InhoudVanDeDoos.jpg

In de doos zitten nog eens drie stempels (vogel, boom, randversiering), drie kleuren verf, instructies in het Engels en een stukje textiel (zakdoek) om te bedrukken.


 photo DSC_6478EerstePoging.jpg

Mijn eerste poging is met acrylverf. Uitdaging is on de juiste dikte van de verf te vinden. Het papier is krantenpapier en zuigt goed. De oplettende kijker ziet dat naast de typisch Indiase motieven er ook een Japans/Chinees symbool te zien is. Dat teken staat voor het jaar van het schaap/geit (2015).