Als een rups kronkelen de steigers, langzaam,
heel langzaam, rond de Grote Kerk van Breda,
om steeds weer nieuwe delen van de buitenmuur
van de kerk te omvatten, zodat de restauratie-
werkzaamheden kunnen doorgaan.
Vanmorgen werd aan een nieuwe kronkel begonnen.
Bij de steigers van de Grote Kerk zijn de zeilen weggehaald. Ik hoopte dat dit een signaal zou zijn dat men de steigers zou gaan afbreken om een ander stuk van de kerk onder handen te nemen. Maar doordat de zeilen weg zijn zie je met een beetje moeite beter hoe ver men is. Er is nog het een en ander te doen is mijn inschatting.
Maar hier zie je bijvoorbeeld dat waar eerder de balustrade was weggehaald een volledig nieuwe er voor in de plaats is gekomen.
Met deze derde serie foto’s maak ik mijn serie over
de tentoonstelling ‘Paleis van Typografisch Metselwerk’ rond.
Geniet van al het werk van organisator Graphic Matters
en bedenker en ontwerper Richard Niessen.
Natuurlijk speelt de Grote Kerk ook een grote rol.
‘Onontwarbare boeken’, dat is een intrigerend begrip. Waar moet ik dan aan denken? Niet-niet warbaar? Dus boeken die je niet kunt verwarren? Een kluwen boeken die je niet fysiek uit elkaar kunt halen?
Dit is een detail van een paneel van een kast in de Grote Kerk maar in mijn fantasie is dit de deur naar de ‘Bibliotheek van Onontwarbare boeken’. Dit is toch een veel betere deur dan de lelijke deur die in ‘In de naam van de Roos’ de toegang vanuit het sciptorium naar de bibliotheek verspert? Ga binnen zou ik zeggen.
Ik loop door de tentoonstelling en tegelijk door de Grote Kerk. Ze zijn onontwarbaar (okay flauwe grap, laatste keer dat ik hem in dit bericht maak). Ik ben een onschuldige engel.
Op de plaats waar in een Katholieke kerk het hoofdaltaar staat en in een Protestantse kerk is dit misschien de plaats van de Avondmaalstafel. In de tentoonstelling staan hier die videoschermen. Ze tonen werk van drie kunstenaars die in hun loopbaan druk in weer gaan met typografie. Hier zie je de affiche die Anthon Beeke maakte: Ilias. Dit is gemaakt bij een voorstelling van Toneelgroep Amsterdam. 1994. Zeefdruk.
De video’s zijn een heel goed gekozen middel om een boodschap over typografie (en vooral de breedte van het onderwerp typografie) aan publiek over te brengen. Dit is een heel geslaagd onderdeel van de tentoonstelling. Ootje Oxenaar is de ontwerper die voor de biljetten van de Nederlandse gulden een nieuw ontwerp kon maken en realiseren. Veel mensen denken met goede herinneringen terug naar de kleurige biljetten met prachtige afbeeldingen, structuren en ornamenten. Op de foto onder andere de Vuurtoren, 250 gulden.
Dit is wat Bing AI schrijft naar aanleiding van mijn vraag:
‘Wat doet Irma boom met Cover Cover op het Paleis van Typografisch Metselwerk?’
Bing AI kan niet denken maar wel slim zoeken. Dat geeft de software ook aan.
Het zoekt op basis van mijn vraag naar:
‘Irma boom Cover Cover Paleis van Typografisch Metselwerk’
Feitelijk krijg ik als reactie twee ‘antwoorden’:
Irma Boom is een bekende Nederlandse grafisch ontwerper die onder andere boeken heeft ontworpen voor Viktor&Rolf. Cover Cover is een boek dat zij maakte over het werk van dit mode-duo. Het boek heeft een bijzondere vormgeving met verschillende lagen en kleuren.
Het Paleis van Typografisch Metselwerk is een tentoonstelling die grafische voorwerpen verzamelt die kenmerkend zijn voor de visuele communicatie van grafisch ontwerpers. De tentoonstelling is gemaakt door Richard Niessen en wordt gepresenteerd door Graphic Matters in samenwerking met de Grote Kerk Breda. De tentoonstelling bevat werk van Irma Boom en andere bekende Nederlandse en internationale ontwerpers.
Nu is het weer mijn beurt.
Als derde video zie je Irma Boom, de ontwerpster, door haar boek ‘Cover Cover’ gaan en uitleggen waarom ze het boek voor Viktor&Rolf gemaakt heeft zoals ze laat zien. Hoe het boek is opgebouwd uit omslagen (cover, boekband), georganiseerd naar collectie. Het boek presenteert de collecties alsof het een catwalk is maar de ‘lezer/kijker’ heeft ook een rol: door het selectief omslaan en dichtklappen speel je met kleuren, afbeeldingen (positief en negatief) en andere grafische elementen. Een heel ingenieus boek dat hoge eisen stelt aan het drukproces van nu. Een topprestatie dus.
Versieringen aan banken in de Grote Kerk.
Dit is de lade met ‘Cosmographic Chambers’.
In een grafmonument op de achtergrond zag ik ook een Cosmographic Chamber.
Soms gebruiken kunstenaars abstracte (schrift)tekens in hun kunstwerken die niet bedoeld zijn om te lezen en begrijpen maar die er zijn om hun vorm. In de Grote Kerk ‘maakte’ ik zo’n schriftteken.
Hier komt het ‘teken’ vandaan.
Toen werd het tijd om naar huis te gaan. Veel plezier bij je bezoek!
Mijn foto’s van het ‘Paleis van Typografisch Metselwerk’
wissel ik hieronder af met foto’s van de Grote Kerk van
Breda, de ruimte waar de tentoonstelling op dit
moment te zien is.
Het ‘Paleis van Typografisch Metselwerk’ is een project waar Richard Niessen al jaren aan gewerkt heeft, het project steeds verder doorontwikkelen en vervolgens vertonen op wisselende locaties. Deze keer in Breda, destad die tot een paar jaar geleden nog de stad van grafiek wilde worden. Intussen heeft men die ambitie laten varen maar Graphic Matters heeft nog steeds een stevige ambitie: ‘Graphic Matters maakt het werk van visueel eigenzinnige, maatschappelijk betrokken en/of sociaal kritische vormgevers zichtbaar’. De reizende tentoonstelling is opgebouwd uit een stapelbare verzameling ‘vitrines’. Hierboven in gestapelde uitvoering.
Dit is een uitgepakte vitrine. Op schragen een soort van lade. Steeds afgedekt met een glazen plaat, vergezeld van zwart/witte palen die betrokken zijn bij opslag en vervoer. Een plank die de lade kan afsluiten. Soms zie je nog een soort van extra plateau zoals hier links en op het vloerdeel een QR-code naar een voorgelegen introductie. Al die niveau’s kunnen en zijn vaak voorzien van informatie over typografie.
De onderwerpen die aangekaart worden zijn heel interessant. Probleem alleen is dat er heel, heel veel informatie wordt gedeeld die professionals zeker zal aanspreken (al zullen veel van de informatie al kennen). Voor leken is het allemaal erg veel, met een lange gesproken introductie en voor mij vaak onoverzichtelijke presentaties. Het is overduidelijk dat er erg veel werk in is gestoken. Veel tijd, heel veel energie. Deze tekst is een soort van toelichting. Het bespreekt Von Wersin, een persoon die baanbrekend werk geschreven heeft over ornamenten. Hansje van Halem is een bekende maker van grafiek, onder andere voor Lowlands. Mienke Simon Thomas is een schrijver en curator van Boijmans die werk gedaan heeft op het gebied van ornamenten. Dus voldoende aanleiding om verder op zoek te gaan rond het thema ornamenten maar voor een wnadeling langs grafiek op een zondagmiddag…..
De Grote Kerk geeft momenten met ontspannende afwisseling.
Deze vitrines zijn mooi gemaakt. Als idee: super!
Maar waar begin je, zoveel lagen informatie. Fysiek en inhoudelijk. Één zo’n vitrine is al een tentoonstelling op zich.
Breda, Grote Kerk, detail van het grafmonument van Engelbrecht I en Jan IV van Nassau en echtgenotes. Zo mooi.
Ga kijken en oordeel zelf.
Vervelen ga je er niet doen.
De nieuwe naamplaat van de Grote Kerk in Breda
geeft al aan dat er iets bijzonders aan de hand is.
Er is in de Grote Kerk een tentoonstelling over
typografie in de meest brede zin van het woord.
De Grote Kerk zelf kun je ook ‘lezen’ als een boek
en vandaag sta ik stil bij de speciale krant die bij
de tentoonstelling gemaakt is en die op de ‘typografische aspecten’
van de Grote Kerk ingaat.
Nieuw (tijdelijk) naambord van de Grote Kerk:
Victoria & Alfred IVIUSEUMIVI
)palaceoftypographicmasonry(
Vrij naar het Victoria & Albert Museum in Londen, vermoed ik.
De krant dient als een soort van alternatieve routebeschrijving door de Grote Kerk. Niet alleen de reizende tentoonstelling komt aan bod, er is juist veel ruimte voor de typografische aspecten van het kerkgebouw.
De krant heeft ‘zwarte’ pagina’s.
Met bijvoorbeeld Engelbrecht II van Nassau zoals hij deel uitmaakt van het praalgraf in de kerk.
Dit zijn de witte pagina’s. Ga eens een kijkje nemen bij deze tentoonstelling.
Vanochtend kwam de zon op met een rode gloed.
Een nog heel laag staande zon.
die was te zien op de gebouwen in Breda.
Langzaam nam de rode kleur af.
Een paar foto’s gemaakt tijdens een wandeling.
Het is moeilijk te kiezen welke ik het mooist vind.
Breda, Grote Markt, Lichte vorst.
Het weer was guur en men beloofde regen. Misschien startte vanochtend daarom de markt wat rustig.
De buitenkant van de Grote Kerk in Breda wordt gerestaureerd. De huidige steigers staan al een hele tijd op dezelfde plaats. Daarom een foto van een volgende nis die vanochtend mooi in het licht stond.
Breda, Grote Kerk.
Leuke vlinder, dacht ik. Dat is het ook maar het is een buxusmot. Wij hebben nog een paar planten.
Gezien de titel van dit stukje snap je wel dat dit een van de foto’s is waar dit bericht eigenlijk om gaat. Breda, Valkenberg, Waalse Kerk.
Breda, Vismarktstraat, Grote Kerk.
Toen ik gisteren wilde gaan slapen zag ik dat de
Grote Kerk een andere kleur had dan normaal.
Breda, Grote Kerk/Grote Toren.
Vanochtend ben ik vroeg naar het parkoers van de Vuelta gaan kijken.
Wat opvalt is dat de Vuelta eigenlijk maar een heel kleine
organisatie is.
De opbouw van het gebeuren is maar troosteloos.
Maar ik maakte natuurlijk wat foto’s.
Kasteelplein.
Kasteelplein.
Breda, Grote Kerk.
Catharinastraat / Reigerstraat.
Breda laat zien waar het om draait: Breda brengt rondje kerk rondje bier. Hoe troosteloos wil je het hebben?
Havermarkt.
Torenstraat.
De deuren van de kerk stonden al open. Hier komen ze straks tevoorschijn. Kerkplein.
Dit beeld maakt dan weer veel goed: Grote Kerk van Breda.
Oude Vest / Keizerstraat.
Claudius Prinsenlaan met rechts het Stadskantoor.
Daar zal dan straks de finish zijn.
Nog even wat kabels door de goot halen.
De dopingcontrole.
Chasseveld.
Wachten op de bus (die niet gaat komen vandaag)?
‘X marks the spot’.
La pasión.
Terug in de binnenstad van Breda. Catharinastraat / Reigerstraat.
Nog een serie Kasteelplein.
Vermoedelijk komen de renners straks vanuit de KMA het parkoers op.
Ze zullen de truien toch wel bij de finish wegzetten?
Kasteelplein in Breda.
Een van de hoefijzers op het plein achter het standbeeld van Stadhouder Willem III.
Deze foto’s hadden jullie nog te goed van mij.
De Ginnekenstraat.
Karnemelkstraat.
Markendaalseweg.
Dezelfde Markendaalseweg maar dan vanaf de Fellenoordstraat.
Nijverheidsingel. De reden van deze foto is het beton in aan de overkant. Net boven de waterlijn. Ik liep hier lang geleden op iedere schooldag langs. Toen zat daar de CHV nog (Coöperatieve Handels Vereniging). Het was een overslagplaats voor onder andere veevoer. Dat werd onder andere via het water met schepen hier gebracht. Dus dat beton was deel van de kade.
Dit ankerpunt werd door de schepen gebruikt om het schip aan vast te houden.
Hoge Brug, Vismarktstraat en Grote Kerk….en het afval van de nacht ervoor dat nog niet is opgeruimd (de gemeente was al druk bezig).
De afgelopen weken was het druk in de Haven.
Weerspiegelingen in ruiten. Altijd leuk. Cingelstraat.
Breda, Cingelstraat.
Breda, veteranendag, Grote Toren.
Vanmorgen viel me op dat de steigers tegen de Grote Kerk
zijn opgeschoven.
Daardoor is goed te zien dat er een volledig nieuwe reling
op de gevel is geplaatst en de gevel zelf heeft nu versieringen
die ik nooit eerder heb gezien (behalve misschien resten ervan).
Het is prachtig.
Breda, gerestaureerde gevel met nieuwe reling van de Grote Kerk. Te zien vanaf de Grote Markt.
‘Foundations of black’ zijn eigenlijk uitprobeersels.
Mooie uitprobeersels dat moet gezegd worden.
Maar ze vormen de aanloop naar een werk dat te zien is in Breda.
Helaas zijn de probeersels spannender en mooier dan het eindproduct:
Guernica de la ecologia.
Laat ik het netjes zeggen: de naam van het werk is niet zo geslaagd en het
werk zelf is mooi maar verbeeld nauwelijks ‘het einde van de
ecologie zoals wij dat kennen’.
Maar oordeel zelf (het liefst door zelf te gaan kijken natuurlijk.
Foundations of black, de toelichting.
Het werk bestaat uit 6 ‘doeken’.
Ze paste niet per drie helemaal op een foto,
maar zo werden ze wel een soort van drieluiken.
Dan het werk waar het om begonnen is:
Claudy Jongstra, Guernica de la ecologia, 2021. Het bestaat uit: Drentse heidewol, Merino wol, Ruwe zijde, Tule. Te zien in de Grote Kerk van Breda.
Breda, Grote Toren met een grote ‘X’ van condensstrepen.
Twee keer ‘weer’ in één zin met twee betekenissen.
De Grote Kerk van Breda ging weer prachtig op de foto.
Wat ik gisteren nog niet goed kon zien, was vanochtend heel goed te zien: de mensen zijn bezig om een deel van de steigers rond de Grote Kerk in Breda af te breken. De werkzaamheden voeren ze tegen de klok in uit en afwisselend aan de lage delen van de kerk en dan weer de hoge delen. De steigers die nu weggehaald worden dienden voor restauraties aan daken en balustrades hoog op de kerk.
Argusvlinder 