De ondertitel is geen reclameslogan voor een hotel in Varanasi. De privé-ghat van de Maharadja van Benares is een van de bijzondere locaties in het fort annex paleis. In een eerder bericht deed ik verslag van mijn wandeltocht naar Assi Ghat om dan een riksja te nemen naar de ingang van het fort. Daar ben ik nu aangekomen.
Dit is de toegangspoort van het Ramnagar Fort vanaf de weg.
Mijn India-dagboek voor 27 november 2024.
Vandaag ben ik in de ochtend naar Assi Ghat gelopen. Langs de kleine crematie ghat die men op dat moment aan het opruimen was. In Assi Ghat heb ik een riksja genomen naar Ramnagar Fort. Daar was ik om 09:30 en het museum gaat om 10:00 uur open. Dus tijd voor een korte wandeling langs marktkramen.
Het museum staat het nemen van foto’s helaas niet toe.
Je gaat eerst door ruimtes met rijtuigen en howdha’s (olifantenzadels). Vooral de zadels met decoraties van ivoor maken indruk. Je ziet er ook palanquins (draagstoelen), zelfs een voor in de regen! Ook drie oude auto’s. Dan volgt de afdeling wapens: zwaarden, geweren, speren, dolken, pistolen, en ik zag er ook Sikh werpcirkels (chakrams) hangen. Ook de schilden, helmen en borstplaten zag ik pas geleden, perfect gerestaureerd in Londen. Dat was op de Ranjit Singh-tentoonstelling. Maar hier is de collectie net zo bijzonder maar minder gerestaureerd.
De maharadja woont nog in een deel van het fort.
Na de wapens een collectie toegepaste kunst en diplomatieke geschenken.
De maharadja had een privé-toegang naar de Ganges (het fort ligt eraan).
Het fort heeft betere tijden gekend maar het geeft een goed idee van hoe het geweest is.
Eerst even kort op de markt rondneuzen.
De straat waarlangs de kooplieden hun producten verkopen is druk. Niet alleen omdat de kramen er staan maar het is ook een doorgaande weg. Dus naast bezoekers van de kramen zijn er kooplieden, toeristen, vrachtverkeer, personenvervoer, bussen en heel veel riksja’s.
Kalebas.
Suikergoed.
Schijf onrijpe jackfruit of nangka.
Terug bij de poort gekomen kan het bezoek aan het fort beginnen.
Het zicht vanuit de poort naar de weg waarlangs de markt is.
De poort.
Door de poort gelopen kom je op een grote open plaats, een excersitieterrein. Met daaromheen verschillende gebouwen.
De toegangspoort is hier aan de rechterkant.
De indrukwekkende toegangspoort vanaf de binnenkant gezien.
De gangen naar de toegang tot de privé-ghat zijn indrukwekkend. Donker, steil en dan de mooie ballustrades erboven.
De trappen zijn nog handwerk uit de tweede helft van de achttiende eeuw.
De steile trappen zetten zich door.
Op weg naar het water.
Om te bidden, de was te doen of jezelf te wassen. Zwemmen kan ook.
Het fort aan de kant van de Ganges is misschien wel het mooiste deel.
Een ghat dat voor iedereen toegankelijk is en daarachter de brug over de Ganges.
Het fort is een combinatie van een militair complex en een paleis. Dit is de kant aan de Ganges.
Op de trappen van de privé-ghat is een platform met een tempel.
De eerste volledige dag in Varanasi. Het plan was om rond te kijken en om het museum van de universiteit van Varanasi (Banaras Hindu University) te bezoeken, het Bharat Kala Bhavan Museum. Het museum heeft sinds 1990 een Alice Boner gallery. De naam van deze Zwitserse kunstenares kwam ik ook tegen in verband met het Museum Rietberg in Zürich. In de avond kon ik dan naar de Ganga Aarti. De foto’s die ik die avond maakte neem ik op in het volgende bericht. Vandaag de foto’s die in het volle daglicht werden gemaakt.
Vanaf het dak van het guest house Marigold zag ik de Ganges al voordat mijn wandeling begon. De lucht was nog heiing. Dat zou veranderen.
Waar mensen zijn zie je ook deze apen. Hier rustig. Maar de omgang met mensen heeft ze bandieten gemaakt. De meeste guest houses hebben dan ook grote kooien op hun platte daken. Niet voor de apen maar voor de mensen. Dan zijn we beschermd.
Apenkooien krijgt in Varanasi een heel nieuwe betekenis. Niet alleen om de apen buiten te houden maar ook omdat de apen op en aan de kooien ravotten, slingeren en krijsen.
Ik neem me voor om iedere dag te beginnen met een kort bezoek aan de ghats. Het is vlakbij. even door een paar van deze straatjes. Je leert snel de weg.
In november 2001 overleed George Harrison. Daarom was er een programma in Varanasi. In de ochtend was me de poster opgevallen. Later werd het belang nog eens onderstreept en bezocht ik een avond op 27 november.
Het is altijd een drukte op de ghats.
Aan de ghats staan grote oude paleizen en tempels. Sommige staan er al honderden jaren.
Ik ben geen boeddhist, geen hindoe, geen moslim. Maar ik ben geïnteresseerd in die grote godsdiensten, hun verhaal en hun impact op de cultuurgeschiedenis. Tijdens deze reis bezoek ik verschillende centra van al deze religies. Steeds opnieuw probeer ik de dingen te zien die ik al eerder zag, probeer ik nieuwe zaken te bekijken en alles te begrijpen. Wetende dat het steeds veel is wat op me afkomt. Wie mijn blog vaker leest, zal dat herkennen.
Boven op een groot gebouw, aan de ghats in Varanasi, zag ik deze voorstelling. Heel dominant voor het gebied. Wat is de boodschap die dit beeld de bezoekers van de ghats wil meegeven?
We zien een strijdwagen.
Bhagavad Gita
De Bhagavad Gita (“Het Lied van de Heer”) is een filosofische dialoog van 700 verzen binnen het grote Indiase epos Mahābhārata. Het is geen losstaand boek, maar een scène midden in het verhaal, precies op het moment dat de grote oorlog tussen twee familietakken — de Pandava’s en de Kaurava’s — gaat beginnen. De plaats van handeling: de veldslag van Kurukshetra. Die plaats bestaat vandaag de dag nog steeds als bedevaartsplaats, maar door de Bhagavad Gita is het belangrijker geworden dan je op grond van de plek zelf zou verwachten.
Een strijd die niet te ontwijken is
Arjuna, een van de vijf Pandava‑broers, staat klaar om te strijden. Maar wanneer hij ziet wie er tegenover hem staan — familieleden, leraren, vrienden — raakt hij in een diepe morele crisis. Hij legt zijn boog neer en zegt dat hij niet kan vechten. Krishna, die zijn wagen bestuurt, grijpt dat moment aan om hem te onderrichten. Dat is het moment dat we zien in de strijdwagen: Arjuna zit achter Krishna Krishna is de blauwe wagenmenner De kleine figuur bovenop is Hanuman. Hij beschermt en geeft kracht.
De Gita is dus geen verhaal, maar een gesprek: een mens die twijfelt, en een god die uitlegt hoe te handelen zonder innerlijke verwarring.
Een stil beeld van een innerlijke dialoog over plicht, twijfel en inzicht. In Varanasi, waar de Ganges zelf als symbool van zuivering stroomt, krijgt dit tafereel een extra laag: het herinnert eraan dat ware strijd niet buiten, maar in het bewustzijn wordt uitgevochten. Een aanmoediging voor de bedevaartgangers.
Wat is de kern van de leer die Krishna bespreekt?
Krishna’s onderricht gaat over drie grote thema’s:
De aard van de ziel (ātman) De ziel sterft niet; alleen het lichaam verandert. Daarom is Arjuna’s angst voor de dood van zijn verwanten niet het hele verhaal.
Handelen zonder gehechtheid Je moet handelen volgens je plicht, maar zonder jezelf te verliezen in de uitkomst. Het is de intentie die zuiver moet zijn, niet het resultaat.
De vele wegen naar inzicht Krishna bespreekt een breed scala aan zaken waardoor de Gita een soort samenvatting is van de Indiase spirituele traditie.
Zoals Arjuna zegt in de Bhagavad Gita:
“Mijn lichaam beeft, mijn mond is droog. Mijn boog glijdt uit mijn hand.”
Bron: Nitya, hoofdstuk 1, verzen 28–30.
Het is precies dat moment van twijfel dat hier boven de ghats is uitgebeeld.
Voor iedere bedevaartganger, zijn er offers of souvenirs te koop.
Er zijn voldoende priesters om iedereen te helpen.
Dan wandel ik opnieuw de grote toegangsstraat in.
Onder de blik van Ganesha
Boven de deur danst voorspoed. De olifantsgod, met zijn zachte glimlach, houdt de chaos buiten — zelfs de draden lijken zich te buigen voor zijn zegen. Twee dienaressen wuiven hem toe, terwijl naast hen twee vissen glanzen, als waterwezens die geluk bewaken. En onderaan, haast onopvallend, zit zijn muis — klein, oplettend, trouw — alsof ook nieuwsgierigheid hier een plaats van vrede heeft gevonden.
Onder Shiva
Onder de blik van Shiva lijkt de muur zelf te ademen. Op een gouden schaal danst hij het ritme van de wereld bijeen, een beweging die tegelijk schept en oplost. Achter hem ontvouwen zich andere verhalen: de stille meditatie van de asceten, de zachte aanwezigheid van Rama en Sita, kleurvlakken die als echo’s van devotie tegen de wand liggen. Alles beweegt hier — zelfs wat geschilderd is — alsof de tempelwand een eigen adem heeft, een plek waar dans en stilte elkaar moeiteloos vinden.
Zoals vaak in India overal tempels en tempeltjes.
Terug naar de Ganges om over de ghats naar het Bharat Kala Bhavan Museum te gaan.
Hier het Jain‑monument voor de 23e Tīrthankara, Bhagwan Pārśvanāth, met bovenaan zijn beeld in meditatie en onderaan het reliëf van koe en leeuw die samen drinken: een beeld van volmaakte vrede tussen wezens die normaal elkaars tegenpolen zijn.
Jain ghat.
Moderne street art.
Ook tussen de traptreden ingeklemd.
Trappen
Op de trappen van de ghats bereiden priesters hun rituelen voor. In witte dhoti’s, met strepen heilige as op borst en schouders, mengen ze offers en gebeden terwijl het ochtendlicht over de stenen glijdt. Ze doen dat niet alleen voor zichzelf, maar vooral voor de pelgrims die hen betalen om namens hen te bidden. Plastic zakken en bronzen kommen liggen naast elkaar — een vanzelfsprekende mengeling van oud en nieuw, van heilig en alledaags.
Moderne street art
Langs de ghats verschijnen soms beelden die niet uit steen of ritueel zijn, maar uit verf en licht. Deze drie muurschilderingen — Shiva, een sadhu en Kali — lijken uit de muur zelf te ademen. De kunstenaar heeft hun gezichten niet verheerlijkt, maar tot stilte gebracht: Shiva met gesloten ogen, haar als stromend water, de sadhu in rood en as, en dwingende blik, Kali met vurige drievoudige blik, haar tong rood en scherp. Samen vormen ze een hedendaagse echo van de stad — Varanasi als levend altaar, waar goden en mensen elkaar in verf ontmoeten.
Dit is het Bharat Kala Bhavan Museum. Het museum verbood het maken van foto’s. Men vond het erg spannend om een westerse toerist een kaartje te verkopen en binnen te laten. Ik moest een locker gebruiken voor mijn rugzak, camera en telefoon. Bij de toegangscontrole zaten drie medewerkers. Ieder met zijn of haar eigen functie en bij alle drie ging ik langs.
Alice Boner
Het museum heeft sinds 1990 een Alice Boner‑galerij, genoemd naar de Zwitserse kunstenares die jarenlang in Varanasi woonde en er haar onderzoek naar Indiase miniaturen ontwikkelde. Haar naam kende ik al van het Museum Rietberg in Zürich, waar delen van haar nalatenschap worden bewaard, maar toen had ik nog niet deze context helder. Pas hier in Varanasi viel alles op zijn plaats: de stad waar ze werkte, schreef en verzamelde, en waar haar aanwezigheid nog steeds voelbaar is.
De collectie is de moeite waard maar ik kan er hier niets van laten zien. U zult naar Varanasi moeten gaan. Iets dat ik zo-wie-zo kan aanraden.
Via de ghats ga ik weer terug naar mijn guest house.
In het stof
In India duiken overal kleine beelden op, vaak op plekken waar je ze niet direct verwacht. Ze lijken achteloos neergezet, maar zijn sporen van rituelen die nog maar net zijn afgerond. Na een feest of huiselijke verering worden zulke figuren niet weggegooid, maar eerbiedig achtergelaten — tussen aarde, potten en verdorde bloemen. Zelfs in het stof blijft iets van devotie hangen: een stille echo van het gebed dat hier klonk.
Na de trip naar Rishikesh hebben we nog een middag en avond in Haridwar.
De drukte van de Kumbh Mela is wel voorbij maar het is nog druk.
Veel van de standbeelden in India zijn heel erg volgens een vast formule gemaakt. Recht staand, strak in het pak. De voet van het beeld geeft misschien wel aan wie dit is maar het is niet in het Engels. Dus een naam moet ik de lezer schuldig blijven. Dit beeld staat langs de Ganges in Haridwar.
Minder druk wil niet zeggen dat er geen mensen zijn. De normale rituelen gaan gewoon door.
Zoals de onderdompelingen in de Ganges.
Wat een grote boeken. Daar ben ik jaloers op.
We kunnen nu wat beter bij de tempel komen die op Har Ki Pauri op de ghats staat.
Zo kleurrijk.
De Ganges is sterk.
Soms gaat het met veel plezier.
Gezamenlijke onderdompeling.
In de tempel is het minder druk.
Details van de tempel.
Ook al zijn we een aantal keren in India geweest.
India blijft mysterieus.
Incredible India!
Vanuit ons hotel, waar we eerst ontbeten,
gingen we weer naar Har Ki Pauri.
Onderweg kwamen we van alles tegen: de rivier de Ganges.
die is allesoverheersend.
Verkopers, demonstraties, eten, textiel, rituelen, mensen,
veel mensen. Al is het minder druk dan dan voorheen.
Dit hotel was niet het hotel wat we geboekt hadden. In de ochtend ontbijt op de bovenste verdieping met uitzicht over de Ganges. Het hotel had een ‘private ghat’. Dus het hotel lag direct aan de Ganges en had trappen aangelegd naar het water. Je kon er dus in alle rust een ritueel uitvoeren. Er waren gasten die daar gebruik van maakten.
In Haridwar liggen veel bruggen over het water.
Deze brug is voor voetgangers en klein verkeer.
Onderweg kwamen we langs een verkoopdemonstratie. Een apparaat en hulpstukken om eten in allerlei vormen te maken.
Onderweg naar Har Ki Pauri was het rustiger dan voorheen. Maar nog steeds kleurrijk.
Bij een souvenirwinkel zagen we deze verpakkingen met kleding voor poppen of beeldjes. Al die kleuren.
Hier een aangekleed voorbeeld.
Dit zijn allemaal kleine hoofddeksels voor beeldjes.
Het knippen en scheren gaat maar door.
Het kan niet altijd even netjes zijn maar de koe doet zijn best.
Ik weet niet zeker wat dit was maar ik kreeg soms het idee dat het een soort hostel was.
Ook vandaag een serie foto’s van die eerste kennismaking
met Haridwar. Meer precies met de heilige ghats van Har Ki Pauri.
Een heel bijzondere plaats. Kijk maar eens naar de eerste foto.
Haridwar: Har Ki Pauri.
Vandaag zitten er een paar kleine ‘verhaaltjes’ in de foto’s.
Bijvoorbeeld het verhaal van het opruimen van het afval.
Want deze grote groepen mensen verbruiken het een en ander, van thuis
meegebracht of hier gekocht. Ook al de offers leveren afval op.
Zagen we in Varanasi dat op gezette tijden de ghats werden gereinigd door ze schoon te spuiten met water. Hier wordt, terwijl de pelgrims op de ghats aanwezig zijn, geprobeerd de boel schoon te houden. Een onmogelijke opgave.
Hoe ga je dit afvoeren?
Hier stroomt het water van de Ganges veel rustiger.
De reddingsbrigade is aanwezig.
Dan is er het ‘verhaal’ van het verzamelen van water.
In eerste instantie lijkt een vrouw een beeldje van Shiva of
Vishnu bij zich te hebben maar al gauw blijkt het om een
versierd flesje te gaan waarin het water van de Ganges wordt opgevangen
en voorzichtig bewaard om mee naar huis te nemen.
Zo stel ik me voor wat ik zag.
Is het een beeldje van Shiva of Vishnu?
Nee, het is een versierde fles die gevuld wordt ter afsluiting van een ritueel.
Dan veilig opbergen voor thuis.
Of het ‘verhaal’ van een drijvend offer.
In de avond zie je dan vaak de vlam goed in de slim gevouwen palmbladeren.
Overdag nauwelijks.
Een offer zoals je veel te koop ziet worden aangeboden. Voorzichtig het water in en dan ver genoeg van de kant los laten op de Ganges.
Het lot van het offer ligt nu in handen van de Ganges.
Of het ‘verhaal’ van ‘Kom erbij’ en de foto.
Kom erbij. Het water is niet koud.
Op de foto.
Soms duizelt het je. Al die mensen.
Dit is het muntje dat we kregen toen we onze schoenen afgaven bij een loket waar iedereen zijn of haar schoenen brengt. Het was een prima geregelde, gratis, service.
Dan het verhaal van de handelaren.
Je kon er al eerder over lezen.
Net als bij bedevaartplaatsen in Europa,
zie je bij grote pelgrimsplaatsen veel mensen die van alles verkopen
of allerlei diensten aanbieden.
Bijvoorbeeld oud Indiaas geld dat niet meer in omloop is.
Of offergaven. Dit zijn de kleinere handelaren. Later, als we terug naar het hotel lopen, komen we nog veel meer verkopers van bijvoorbeeld eten, kleding of speelgoed.
In alle drukte, in al het dringen en lawaai, zijn ook steeds mensen die er de rust en concentratie vinden.
Een eerdere blogpost begon met een foto van dit versierde voorwerp. Toen in ruste, nu in actie. Het lijkt of er iets verkocht wordt. Maar ik weet niet wat.
We zagen in de drukte van Haridwar mensen van alle leeftijden. Dus ook hele jonge.
Verkopers van offers.
Dan het typische Hindoe-verhaal.
Een van de aspecten van het Hindoeisme is dat het niet in een
formele kerk is georganiseerd zoals in sommige andere religies.
Daarom ook dat je overal, allerlei soorten van tempels ziet.
Met grote beelden, met kleine beelden, met een lingam, een oude boom.
Rustig op een berg, aan zee maar ook op een randje langs de weg,
naast een ander beeld, met kleur, zonder kleur.
Al op het station in Haridwar had ik een dergelijk voorwerp gezien. Waar het voor dient weet ik niet. Ook zoeken met Google helpt me niet te achterhalen wat dit is.
We lopen in Haridwar door en bij het gedeelte dat Har Ki Pauri heet. De ghats, trappen naar het water van de Ganges. Wij en duizenden pelgrims.
Net als bedevaarten elders in de wereld wordt de gelegenheid aangegrepen om een aantal praktische zaken te regelen. Zoals naar de kapper gaan.
Knippen en scheren.
Asti Parvah Ghat. Hier werden we geacht op blote voeten te lopen. Op een centrale plaats kon je de schoenen achterlaten.
Overal, bij iedere tempel, is het druk.
De band heeft even pauze.
Het is warm. Mensen moeten dus goed drinken. Dat betekent handel.
In Haridwar ging er nogal het een en ander mis.
Het begon al met de treinreis.
De trein vertrok 1 uur te laat, het was een slaaptrein
die al lang onderweg was vanuit Zuid-India.
We hadden plaatsen in dezelfde wagon maar niet bij elkaar.
Ik kon wel wat extra uren slaap gebruiken en ben dan
ook gaan liggen.
Toen we op ongeveer een uur van Haridwar af waren ben
ik bij de mensen die uit Zuid India kwamen gaan zitten.
Maar dit laatste uur zou 2 uur duren:
extra vertragingen vanwege de drukte op het spoornet.
Het meest verdelende moest nog komen.
We hadden vier nachten geboekt in een hotel dicht bij de ghats (Har Ki Pauri).
Op het station werden we opgehaald door een taxi
die ons naar het hotel zou brengen.
De weg naar de parkeerplaats zat helemaal vol.
We waren al laat en het zou nog veel later worden.
De wegen zaten vol, in beide richtingen.
De chauffeur dacht eerst dat we een ander hotel hadden en
toen hij contact opnam met het hotel bleek het overboekt te zijn.
We hebben toen de agent van de reisorganisatie in India gebeld
en na veel heen- en weer bellen, werden we uiteindelijk ondergebracht
in een ander hotel. Ver van Har Ki Pauri af.
Dat hotel bleek vrij dicht bij het treinstation te zijn.
Veel tijd verloren. Kwaad: dit was niet de afspraak.
De volgende dag bracht de chauffeur ons weer naar de parkeerplaats
waar we aansloten bij de pelgrims.
Spectaculair.
Er was heel veel crowd management. De wegen naar de Ganges waren opgedeeld in meerdere routes naar en van de Ganges af. Overal militairen om de vele bezoekers in goede banen te leiden.
Hier zijn we al heel dicht bij de ghats.
Overal hoge afzettingen die er voor zorgen dat je niet fout kunt lopen.
Haridwar is de plaats waarvan wordt aangegeven dat hier de Ganges uit de Himalaya, uit de bergen, het platteland in stroomt. Er is dus veel water, veel stromen en kanalen en dus ook bruggen. Hier lopen we over zo’n voetgangersbrug.
Door de openingen in de brug krijgen we steeds meer zicht op de pelgrims die zich onderdompelen in de Ganges, er bidden of andere rituelen (laten) uitvoeren.
Om het snelstromende weter in te kunnen gaan moet je je kunnen verkleden en afdrogen.
Om je staande te kunnen houden in het snelstromende water zijn er overal bij de ghats kettingen waar je je aan kunt vasthouden.
Het is er ongelofelijk druk.
Aan de ghats zijn overal kleine platformen waar priesters rituelen uitvoeren. Dit is Har Ki Pauri.
Wikipedia:
Har Ki Pauri
Jai Ganga Maa Har Ki Pauri is a famous ghat on the banks of the Ganges in Haridwar in the Indian state of Uttarakhand.
This revered place is the major landmark of the holy city of Haridwar.
Literally, “Har” means “Lord Shiva” who is the god according to shaivite Rishav Bhagwan school of Hindu theology,
“Ki” means “of” and “Pauri” means “steps”.
Lord Shiva and Lord Vishnu are believed to have visited the Brahmakund in Har Ki Pauri in the Vedic times.
There is a large footprint said to belong to Lord Vishnu on a stone wall.
It is believed that it is precise spot where the Ganges leaves the mountains and enters the plains.
The ghat is on the west bank of Ganges canal through which the Ganges is diverted just to the north.
Har Ki Pauri is also the area where thousands of pilgrims converge and the festivities commence during the Kumbha Mela, which takes place every twelve years, and the Ardh Kumbh Mela, which takes place every six years
and the Punjabi festival of Vaisakhi, a harvest festival occurring every year in the month of April.
Korte vertaling/samenvatting:
Har Ki Pauri is de beroemde ghat aan de Ganges in Haridwar.
Haridwar ligt in de staat Uttarakhand.
Deze vereerde plaats is de belangrijkste bezienswaardigheid van Haridwar.
Har Ki Pauri betekent letterlijk: de trappen van Lord Shiva.
Volgena Hindoe theologie hebben Shiva en Vishnu deze ghats bezocht
in de Vedische tijd (oertijd).
Het is de plaats waar de Ganges de bergen verlaat en de vlakte in stroomt.
De ghat is aan de westelijke oever van het Gangeskanaal.
Har Ki Pauri is de plaats waar duizenden pelgrims samenkomen, een keer
per 12 jaar voor de Kumbh Mela of iedere 6 jaar voor de Ardh Kumbh Mela.
Ook het Punjabse oogstfeest – Vaisakhi – wordt hier ieder jaar in april gevierd.
Overal tussen de mensen zie je ‘verkeersregelaars’. Mensen die er op toezien dat alles goed verloopt en dat er geen ongelukken gebeuren.
Families komen samen op een klein platform om er een ritueel te laten uitvoeren door een priester. Daarna wordt een offer gebracht aan de Ganges.
Maar mensen komen er ook voor hun plezier.
Tussen die enorme menigtes maken mensen het toch heel intiem en privé. Heel indrukwekkend.
Maar in 2016 hoort het maken van selfies daar ook bij.
Religieuze rituelen en menselijke gewoontes.
Die kwamen voorbij tijdens de wandelingen
langs de ghats in Varanasi in 2016.
Daar maakte ik een aantal foto’s.
Die deel ik graag op mijn blog.
De Manikarnika Ghat is de meest populaire ghat voor crematies voor Hindoes. Westerse toeristen mogen er ook komen maar worden verzocht op enige afstand te blijven. Maar als je langs de ghats gaat lopen kom je er vroeger of later langs. Het is er altijd druk. Hier zie je stapels brandhout die klaarliggen voor de crematies.
De crematieresten gaan het water van de Ganges in. Er is natuurlijk altijd veel rook in de omgeving van de Manikarnika Ghat.
Een verkoper van offergaves.
Iedere avond wordt er een Aarti gehouden bij de Dashashwamedh ghat. In het vroeg van de avond zijn de voorbereidingen in volle gang en verzamelen de pelgrims en toeristen zich.
Bij de aarti gaan een aantal priester/voorgangers voor. Ieder staat op een plateau zoals dit. De rituelen worden simultaan uitgevoerd en er komt veel wierook en licht bij kijken. Het is indrukwekkend om bij te wonen.
Langs de ghat, met uitzicht op de Ganges, staat een aantal plateaus opgesteld.
Niet alle foto’s van de aarti zijn scherp. Het was donker en op grotere afstand doe je niets met flits. Maar ik hoop toch dat de foto’s een beeld geven van de sfeer.
Dan is er ook het ritueel van het verkopen. Ook op de ghats gaat dat de hele dag door.
Daarnaast vinden er allerlei meer private rituelen plaats waar soms een priester voor wordt ingehuurd.
Dit zijn de ‘kandelaars’ die bij de aarti worden gebruikt.
Baden; religieus of ter vermaak.
Als je dan op bedevaart/dagje uit naar Varanasi gaat is er ook het fotoritueel. Bijna iedereen heeft ook in India een mobiel maar een ‘officiele’ groepsfoto laat je toch maken door een beroepsfotograaf die een printer bij zich heeft.
Tussen de rituelen door lees je even de krant.
Geen idee wat voor bijeenkomst dit was maar de toeschouwers waren voornamelijk vrouwen. Erg kleurrijk.
Een bruidspaar.
De bruiloftspartij maakt aanstalten om aan boord te gaan.
Het dagelijks reinigen van de meest gebruikte ghats is ook een ritueel.
Maheshwar is een stad aan de rivier Narmada.
Overigens net als Omkareshwar, de bestemming
voor de komende dagen.
Wikipedia over de Narmada rivier (in het Engels):
The Narmada also called the Rewa, is a river in central India and the fifth longest river in the Indian subcontinent. It is the third longest river that flows entirely within India, after the Godavari and the Ganga. It is also known as “Life Line of Madhya Pradesh” for its huge contribution to the state of Madhya Pradesh in many ways. It forms the traditional boundary between North India and South India and flows westwards over a length of 1,312 km (815.2 mi) before draining through the Gulf of Cambay into the Arabian Sea. It is one of only three major rivers in peninsular India that run from east to west.
To Hindus the Narmada is one of the seven holy rivers of India; the other six being Ganges, Yamuna, Godavari, Saraswathi, Sindhu, and Kaveri. It is believed that a dip in any of these seven rivers washes one’s sins away. According to a legend, the river Ganges, polluted by millions of people bathing in it, assumes the form of a black cow and comes to the Narmada to bathe and cleanse itself in its holy waters. Legends also claim that the Narmada River is older than the river Ganges.
Samenvattend:
De Narmada-rivier is de vijfde langste rivier van India.
Het is de derde langste rivier die van begin tot eind in India stroomt
(na Godavari en de Ganges).
Hij staat bekent als de ‘Levenslijn van Madhya Pradesh’.
Het is de traditionele grens tussen Zuid en Noord India.
De rivier is 1312 kilometer lang.
Hindoes zien de Narmada-rivier als een van de 7 heilige rivieren.
Men gelooft dat als je je wast in een van die 7 rivieren,
je je zonden afwast.
Volgens de legende ging de Ganges zich wassen in Narmada-rivier
om zich te reinigen. Volgens diezelfde legende is Narmada ouder
dan de Ganges.
De rivier Narmada als leversader.
In de rivier ligt een tempel.
Vervolg van mijn reisverslag:
Ook dit hotel, Narmada Retreat zit vol.
Vol met Indiaase toeristen die tot en met 2 januari 20%
meer moeten betalen voor de kamer.
Het is een hotel met kamers, tenten en bungalows.
We zijn te voet naar de ghats gelopen,
toen hebben we het fort bezocht,
vervolgens de stad en dan teruggevaren
met de boot van het hotel.
Om 13:00 uur vertrokken, om 17:00 uur terug.
Tempels en tempeltjes in allerlei stijlen en kleuren komen we onderweg tegen.
Grote rivieren in India zijn ook echt groot!.
De Narmada in Maheshwar.
Alle soorten en maten.
Relief in steen.
Waarschijnlijk is het hier iedere dag wasdag.
Het is er zo anders dan wat je in West Europa ziet. Iedere keer sta je weer met je mond open te kijken. De komende dagen zal blijken dat het nog veel indrukwekkender kan worden.
De enorme muren aan de kant van de rivier.
Beeldhouwer: Uttam Pacharne. Wat het beeld moet voorstellen weet ik niet.
De poort naar het fort en de stad.
Nu kan ik maar beter stil worden.
Het lettertype in de titel van 24 december 2012 is van Brian Willson en heet Antiquarian Scribe.
Argusvlinder 