Grunberg in de etalage

Hoe een toevallige ontmoeting de jury voor het blok zette

Inleiding – Een been in de etalage

Als ik door de winkelstraten bij mij om de hoek loop,
kijk ik eigenlijk altijd even wat langer naar binnen bij de vaste winkels.
Natuurlijk ben ik ook benieuwd naar nieuwe zaken,
maar dat zijn tegenwoordig toch vaak daghoreca of modewinkels en
die trekken niet zo mijn aandacht.
Ik stop liever bij de groentenwinkel, de patissiers, de kookwinkel
en de betere boekhandel.

Zo liep ik deze week langs de boekhandel en zag daar een been
in de etalage liggen. Dat trekt om meerdere redenen de aandacht.
Wie kijkt er niet graag naar een elegant been met een lichtblauwe jarretel?
Bij beter kijken zag ik op de achtergrond het nieuwe boek
van Arnon Grunberg liggen, met de titel Het aanwezige been.
Het drong nog niet meteen tot me door dat ik voor de zomer
de bibliofiele uitgave van het titelverhaal gekocht had,
een uitgave van de Statenhofpers,
prachtig vormgegeven en typografisch dampend.

Nu komen deze twee zaken samen:
het been in de etalage en het been in de typografie.
Maar is het soep? Nee. Toch beroert het de lepel.

Overgang – Van soep naar amuse

Gisteren bedacht ik net het Bouillonistisch Archief,
een plek voor ritueel gebonden literatuur —
dampend, vloeibaar, en canoniek.
Maar wat doe je met zeer aansprekende titels of
bijzondere vondsten die niet helemaal voldoen aan
het Manifesto voor de Bouillonistische Literatuur?
Ik kan de regels van het Manifesto niet al bij
een tweede voorbeeld overtreden. Dat zou de lepel ontregelen.

Alle reden dus om daar een aparte lijst voor in het leven te roepen:
een zusterlijst, een voorgerechtenwand, een plek voor werken
die dampen maar niet drijven.
Zo ontstaat Het Amuseregister — een ritueel register voor amuse-werken,
licht verteerbaar en typografisch geladen, maar niet gebonden met bouillon.
Daarvoor ga ik vandaag de eerste inschrijving vastleggen.


Ceremonieel Openingsdocument

Het Amuseregister – Voorgerechten van de Archiefwand

Doel:
Het Amuseregister documenteert literaire, visuele en typografische werken
die ritueel relevant zijn, maar niet voldoen aan alle
bouillonistische criteria voor opname in het hoofdarchief.
Ze zijn geen soep — maar ze dampen.
Ze beroeren de lepel, zonder hem te vullen.

Kenmerken van een amuse-werk:
Licht verteerbaar, esthetisch geserveerd
Ritueel geladen, maar niet gebonden met bouillon
Visueel, typografisch, of absurdistisch van aard
Kan een zusterstuk zijn van een archiefstuk
Wordt besproken, maar niet opgenomen


Eerste opname in Het Amuseregister

Titel:
Het Aanwezige Been

Auteur:
Arnon Grunberg

Uitgave & visuele motief:

Bibliofiele editie door de Statenhofpers, deel 21
Typografie: Monotype Goudy Old Style
Papier: Geschept Madrid Litho
Bindwijze: Halflinnen met handgeschept Nepalees Khadi
Bijdrage: Piëzografie van fictieve kunstenaar Gregory Cole
(Nuffield 65 frontloader)
Signatuur: Arnon Grunberg én Gregory Cole

Etalage van De Vrije Boekhandel, Breda
Gesigneerd mannequinbeen, horizontaal gepositioneerd
Visuele echo van het verhaal, ritueel verlengstuk van de uitgave

IMG_7171StatenhofpersArnonGrunbergHetAanwezigeBeen

Typografisch reliek in halflinnen

IMG_7173StatenhofpersArnonGrunbergHetAanwezigeBeenIMG_7174StatenhofpersArnonGrunbergHetAanwezigeBeenGabriëlKousbroekTraktorschilderij

De tractor als pigmentmotief

IMG_7175StatenhofpersArnonGrunbergHetAanwezigeBeen

De typografische keten, met handtekening als rituele sluiting

IMG_7768HetBeenIsBehoorlijkAanwezig

Het been, gesigneerd en horizontaal — ritueel aanwezig, maar niet gebonden

Status:
Niet opgenomen in het Bouillonistisch Archief, wel eervol vermeld
in Het Amuseregister

Juryoverweging:
Het werk dampte, beroerde de lepel, en zinderde van ritueel.
Maar het voldeed niet aan alle bouillonistische criteria.
Het werd met liefde geweigerd, en met typografische ernst opgenomen
in Het Amuseregister.

Samenstelling van de jury:
De curator (met beenwarmer)
De zilveren lepel
Gregory Cole (fictief, maar aanwezig)
Een worm met beenambities
Het been
De etalageruit (als archiefwand)


Slotparagraaf – Het toeval en de volgende kandidaat

Het toeval van een bibliofiele uitgave en een been in de etalage
bleek een terechte kandidaat voor het Amuseregister.
Het werk dampte, beroerde de lepel, en zinderde van ritueel —
maar bleef net te droog voor opname in het Bouillonistisch Archief.
Daarom kreeg het een plek in de marge,
met typografische ernst en visuele bevestiging.

Natuurlijk staat het iedereen vrij om de jury voorstellen te doen,
voor het Bouillonistisch Archief of voor het Amuseregister.
Suggesties, zusterstukken, visuele echo’s, typografische vondsten:
ze zijn welkom. De lepel blijft alert.

Ik ga in ieder geval op zoek naar de volgende kandidaten.
Eerlijk gezegd zat er in Archiefstuk nr. 001 al een
verborgen kandidaat — maar daarover later meer.

Twee korte stadswandelingen

IMG_7241BredaJurassicParkOpKasteelplein

Jurassic Park op het Kasteelplein in Breda.


IMG_7242BedaMarkendaalsewegSmileMoreOften

Smile more often (Breda, Markendaalseweg).


IMG_7243BrdsStAnnastraatInEenWinkelruitInDeMolenstraat

Raamvertelling in de Molenstraat (zicht op de St. Annastraat).


IMG_7244VanDerPizza

Niet bedoeld als reclame: van der Pizza in de Veemarktstraat.


“Jazz & Juiste (kook)instrumenten”

In de etalage bij een bekende kookwinkel in Breda
zag ik op een speelse manier een aankondiging
van het Jazz Festival in Breda.

IMG_6941BredaJazzStJanstraatVeemarktstraatKookwinkel

Hoek Molenstraat, St Janstraat en Veemarktstraat. Over ongeveer tien dagen zal de jazzmuziek de binnenstad van Breda vullen.


Je krijgt meteen zin in zon, muziek en lekker eten.
Ik in ieder geval wel.

Breda vanuit de stoel gezien

IMG_2132BredaVanuitDeStoelBezienIMG_2133BredaVerlengdeMarkNieuweKadewandenIMG_2134BredaVerlengdeMarkNieuweKadewanden

Misschien een vreemde combinatie maar deze foto’s maakte ik deze week. Een spiegelbeeld van Breda in twee stoelleuningen en een stk nieuwe kademuur voor de Verlengde Mark aan de Markendaalseweg.


Een barones op je voorruit

IMG_0187BaronesOpDeVoorruit

In de ochtend is de binnenstad van Breda een soort parkeerplaats voor grote dieseltrucks. Vanmorgen stond er een zo geparkeerd in de Ridderstraat (kleinere en smallere straat dan een straat in menige vinexwijk) met op de voorruit een weerspiegeling van het ‘torentje’ van de Barones, winkelcentrum in Breda.


IMG_0188BredaBarones

De Ridderstraat met torentje.


Niet op het raam kloppen

Drie winkels met drie etalages.
Ze leveren me drie foto’s op.
Twee grappig en één met een verhaal.

DSC03371LeidenKapperEtalageNietGoedHaarTerug

Deze slogan zag ik in het raam van een kapperszaak in Leiden: Niet goed ? Haar terug.


IMG_6234MirTaqiMirSelectedGhazalsAndOtherPoemsLeidenWinkelraam

In een andere etalage in Leiden, bij een tweede hands boekenzaak, zag ik dit boek liggen: Mir Taqi Mir, Selected ghazals and other poems. eerder heb ik heel veel moeite gedaan (en de uitgeverij ook) om een exemplaar van dit boek te kopen en bezorgd te krijgen. Nu lag het daar gewoon midden in de etalage.


IMG_6254BredaDierenwinkel

In de etalage van een Bredase dierenwinkel zag ik dit bord: Je hoeft niet op het raam te kloppen, de beestjes zwaaien toch niet terug. Ik vermoed wat Vlaamse inbreng want ik denk niet dat veel mensen in Breda het woord ‘Beestjes’ in dit verband zouden gebruiken. Maar de opmerking is duidelijk.


DIY

IMG_5716DIYKussenInEtalageStJanstraatBreda

Deze week liep ik op een ochtend door de St. Janstraat in Breda en zag in een van de etalages een kussen. Ik was meteen helemaal weg van de Yak. Nu ik de foto nog een keer bekijk zie ik de letters: Do It Yourself (doe-het-zelf).


Voor wie de Jas past

In de Veemarktstraat, de straat in Breda met de leukste
winkels en restaurants, zit een kleine winkel die
afbeeldingen inlijst maar die ook grafiek verkoopt.
Vaak ook werk in een Japanse stijl.
Dus ik kijk er altijd in de etalage.

Gisteren zag ik er iets heel anders.
Een paar dagen eerder had ik het ook al gezien maar toen
drong het nog niet helemaal tot me door.

IMG_5412MizdrukSchoolOfBadPrinting01JanWillemVanDerLooy

Op de schildersezel stonden 2 werken. Beide van de Eindhovense margedrukker Mizdruk. De drukkerij van Jan Willem van der Looy. Al eerder was op mijn weblog werk van hem in het kader van de ‘School of bad printing’ te zien. Hij drukt vooral met felle kleuren en het motto is ‘Let’s make imperfection great again’. Ik zou dat niet zo snel als motto gekozen hebben maar het is wat het is.


IMG_5412MizdrukSchoolOfBadPrinting03

Het onderste werk op de schildersezel functioneert een beetje als visitekaartje.


IMG_5412MizdrukSchoolOfBadPrinting02

Dit is de poster die in de Veemarktstraat te koop is. Mizdruk (Jan Willem van der Looy) met de geuzennaam ‘School of bad printing’.


Kleine deur in de etalage

Het was nog vroeg. Tijdens de ochtendwandeling.
Dus ik moest nog eens goed kijken.
Een kleine deur in een klein ‘landschapje’ met een QR-code.
Het blijkt dat deze plaats onderdeel is van een
‘Tiny Door wandeling’ in het centrum van Breda.
De organisator is de afdeling West Brabant van het
Wereld Natuur Fonds.

IMG_5275TinyDoorWandelingWNF

Als je de QR-code gebruikt opent zich een website met de route en informatie. Zou huisnummer 13 toeval zijn? Zoals je kunt zien staat het deurtje in een boekwinkel….


In de pers was er informatie over verschenen.

Sint- en kerstetalages

Het is natuurlijk dubbel.
We willen genieten van de vrolijke sfeer van winkelen
in de decembermaand.
Maar het is met het coronavirus geen goed idee.
Toch kijk ik graag naar de etalages.
Vanmorgen om 08:15 was ik natuurlijk wel zo goed als alleen.

IMG_4290

Breda, Veemarktstraat. Niet te traditioneel, goed gecombineerd.


IMG_4291

Breda, Veemarktstraat. Niet voor vegetariërs of misschien toch wel?


IMG_4292

Breda, St. Annastraat. Een kerstlama?


Meyenfeldt Slaats & Zonen

Tijd genoeg dus liep ik nog even langs Antiquariaat
Meyenfeldt Slaats & Zonen.
Meestal is de winkel gesloten.
Ik ben er nog nooit binnen geweest.
Maar de etalage maakt veel goed, heel veel!
De openingstijden ook.

IMG_3911MeyenfeldtSlaatsEnZonen

De openingstijden.


IMG_3912MeyenfeldtSlaatsEnZonen

De etalage.


Stadslandschappen

Onze winkelstraten hebben een groot probleem.
Dat was al sinds de bankencrisis maar de coronacrisis
gaat nog een extra duit in het zakje doen.

De leegstand van de winkels in de winkelstraten in
de binnensteden van Nederland is nooit hersteld na de
bankencrisis.
Er wordt veel gelogen met cijfers, vooral de verhalen
over de vierkante meters of kubieke meters moeten
argwanend bekeken worden.

Feit is dat bezoekers van de winkelstraten in de binnensteden
het klimaat zien verslechteren. Steeds meer lege panden
en winkels die misschien wel nodig zijn maar die op geen enkele
manier bijdragen aan het algemeen plezier van ‘winkelen’.
Denk aan telefoonwinkels. Die doordat ze vaak dicht bij elkaar
zitten de beleving van de winkelstraat afbreken.

Daarnaast zien alle winkelstraten in Nederland er hetzelfde uit.
Veel creativiteit komt daar niet bij te pas.

In Breda is er weer een briljante marketingpersoon geweest
die lege panden aantrekkelijk wil maken voor het winkelend publiek.
Zou die persoon op verjaardagen daar trots over opscheppen tegen de familie?

IMG_3439StadsLandschappen

Stadslandschappen in de binnenstad van Breda.


Er zijn veel toekomstscenario’s mogelijk.
Maar mensen die denken dat de oude situatie terugkomt,
die situatie met volle panden met hoge huren en drommen
veel kopend publiek, die stuur je beter terug naar school.
We hebben de goedlopende bedrijven naar malls en
woonboulevards gestuurd/gelokt.
Dan heb ik het nog niet over internet.
Wat overblijft is daghoreca, de Hema en goedkope mode
met hier en daar een enkele speciaalzaak en een pop-up.
Alternatieve invullingen zijn gezien de huren
nauwelijks mogelijk.
Er zal iets moeten veranderen….

Kruidenier

Een van de winkels in Breda met de mooiste etalages
is De Kookwinkel.
Steeds een wisselende etalage met steeds opnieuw verrassende
voorwerpen.
Deze keer (ik gok) een speelhoed interieur van een oude
kruidenier.
Uit de tijd dat de winkelier iedere klant individueel hielp
en nog veel producten los verkocht werden.
Goed dat nu veel in zelfbediening kan.

IMG_2523DeKookwinkelBredaSpeelgoedInterieurKruidenier

De Kookwinkel, Breda. Hoek St. Janstraat/Molenstraat. Deze foto is uit de etalage in de Molenstraat. Achter die schuine kleppen op de onderste rij lagen bijvoorbeeld de aardappelen.


Driekoningen

DSC02600DriekoningenDetail

Deze drie koningen zag in met Kerstmis in Malaga in een raam van een winkel. Ik liet hen een paar dagen geleden al zien. Wat je toen nog niet kon zien in wat voor winkel deze koningen stonden. Op Driekoningen kan ik dat wel onthullen.


DSC02600DriekoninhenInHetVoorraam

Deze specialist in pruiken had zijn specifieke vaardigheid en producten gebruikt om zijn etalage aantrekkelijker te maken rond Kerstmis. Driekoningen in Malaga.


Serie Malaga

De foto’s in dit bericht staan een beetje los van elkaar behalve
dan dat ze in Malaga gemaakt zijn tijdens het korte verblijf
tijdens de Kerstdagen.

DSC02600DriekoningenDetail

Deze Driekoningen zag ik in een etalage in de wijk die steeds vaker Soho wordt genoemd. Dit is een wijk tussen het centrum en de haven van Malaga. De naam ‘Soho’ is nog een beetje wishfull thinking.


DSC02601MalahaSoho

Daar zag ik ook deze muurschildering.


DSC02602MalagaFelizNavidad

Feliz Navidad, dat was dan weer terug in het centrum.


DSC_5689MalagaStandbeeldPabloPicasso

In 2014 maakte ik deze foto van het standbeeld van Pablo Picasso. Het beeld staat in het parkje voor het geboortehuis van Picasso.

DSC02604MetPicassoOpDeFoto

Zo zag ik hetzelfde beeld in 2019. Van achteraf gezien. Toeristen hebben het beeld ontdekt en willen met het beeld op de foto.


DSC02606MalagaStraathoek

Een straathoek in Malaga.


DSC02607MalagaDeWokkel

De haven is ingericht om cruises te ontvangen. Daarvoor is onder andere deze promenade aangelegd. Een prima wandel (flaneer) en fietsgebied. Pas op de elektrische steps. Het vormt een mooie verbinding tussen het stadscentrum met de winkels en het strand. Er zijn fijne terrassen langs deze promenade om het allemaal eens goed te bekijken.


IMG_2246AyuntamientoDeMálagaBestratingAanHetStrand

Aan het strand vind je dan dergelijke grote betonnen stenen met het logo van de stad.


IMG_2249MalagaDeWokkel

Terug naar het centrum. De schaduw kronkelt zo leuk naar het einde toe.


IMG_2248MalagaDeKathedraalMetBlauweLucht

De kathedraal in de zon tegen het eind van de middag.