India 24/25: Delhi, dag 4 – het Rode Fort: vanwege geschiedenis

Delhi ligt ver van de kust.
Geen haven, geen schepen, geen zeehandel.
Toch staat hier, midden in het land, een fort dat eeuwenlang
het centrum van macht was.
Niet vanwege handel, maar vanwege geschiedenis.

Het Rode Fort was ooit het paleis van de Mughal-keizer.
Hier kwamen hofdienaren, dichters, generaals.
Hier klonken bevelen, werden allianties gesmeed
en werd pracht getoond als bewijs van gezag.
Toen de Britten India overnamen, kozen ze niet voor een havenstad
als hoofdstad — maar voor Delhi. Waarom?

Omdat Delhi iets uitstraalt wat je niet kunt verplaatsen:
een gevoel van centrum.
Van hart.
Van geschiedenis die zich niet laat wegduwen.

DSC01121IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahal

India, New Delhi, Red Fort Complex, Khas Mahal. De prive vertrekken van de keizer. De indeling bij heel veel militaire complexen van leiders volgen hetzelfde patroon van afnemende publieke toegangkelijkheid en toenemende privacy voor de heerser. Je ziet het terug in het Topkapi, in de Verboden stad en dus ook in het Rode Fort. De Khas Mahal was het centrum van het prive-complex waar de keizer zich kon vermaken, kon eten, drinken, baden, bidden en slapen.

DSC01120IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalTxt


Toen de Britten in 1911 besloten om Delhi tot hoofdstad te maken,
was dat geen keuze voor handel, maar voor symboliek.
Ze bouwden New Delhi naast Old Delhi, als een stad van marmer en orde,
maar het Rode Fort bleef als een echo van wat eraan voorafging.
Ze hielden er parades, plaatsten hun commissarissen in de buurt,
en lieten zien: wij zijn nu het middelpunt.

DSC01122IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalDSC01123IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahal

Maar Delhi was nooit van hen alleen.

DSC01124IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalDSC01125IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalDSC01126IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalDSC01127IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahalDetailPlafond

Detail van het plafond. Zoals je op eerdere foto’s kon zien staan al de gebouwen op een vlakke basis: de plint. Die kun je nu als toerist niet meer betreden. Dus je kunt nog alleen van buiten naar binnen kijken. Van sommige van de gebouwen zul je zien dat ze helemaal gesloten zijn.

DSC01128IndiaNewDelhiRedFortComplexKhasMahal

Op 15 augustus 1947, toen India onafhankelijk werd,
stond Jawaharlal Nehru op de wallen van het Rode Fort.
Hij hees de vlag van een vrije natie.
De muren die zoveel overheersing hadden gezien,
werden het decor van een nieuw begin.

DSC01129IndiaNewDelhiRedFortComplexHammam

Toegang tot het gesloten badhuis of Hammam.

DSC01130IndiaNewDelhiRedFortComplexHammam

Dat fort, dat na 1857 (de Sepoy Mutiny) door de Britten behoorlijk
werd vernield, bezocht ik vandaag.
De muren hadden de Britten onaangetast gelaten. Ze gebruikten
het fort om zichtzelf te verdedigen. De muren kwamen dus van pas.
Maar veel van de gebouwen in het fort, die ze als minder
belangrijk beschouwden, werden gesloopt:
de beroemde zenana of vrouwenverblijven,
de Baadshahi bagh (keizerlijke tuin) en
meerdere paviljoens.
Daarvoor in de plaats kwamen barakken.

DSC01131IndiaNewDelhiRedFortComplexMotiMasjidPearlMosque

Red Fort Complex, Moti Masjid of de Pearl Mosque. Bij deze prive-moskee van de keizer sta je letterlijk en figuurlijk voor een gesloten deur.

DSC01132IndiaNewDelhiRedFortComplexMotiMasjidPearlMosqueTxtDSC01133IndiaNewDelhiRedFortComplexCopperPlatedDoorOfTheMotiMasjidOrPearlMosqueDSC01133IndiaNewDelhiRedFortComplexCopperPlatedDoorOfTheMotiMasjidOrPearlMosqueTopGedeelteVanDeDeur

Top van de met koper beslagen deur van de moskee.


Dat neemt niet weg dat met een beetje fantasie nog wel een beeld
te krijgen is van hoe het leven er was voor 1857.
De belangrijkste gebouwen liggen ook vandaag nog op één lijn
die loopt van Diwan-i-Khas (keizerlijke troonzaal voor privé-audiënties)
via de overdekte bazaar (Chhatta Chowk),
de grote toegangspoort (Lahori Gate)
naar de straat in Old Delhi waar je de godshuizen van de
belangrijkste religies vindt.
Daarvan zag je foto’s al in mijn vorige bericht.
Ik dwaal nu nog wat verder.

DSC01134IndiaNewDelhiRedFortComplexHiraMahalPaviljoen

Red Fort Complex, Hira Mahal Paviljon. Vroeger onderdeel van de keizerlijke tuin.

DSC01135IndiaNewDelhiRedFortComplexHiraMahalPaviljoenDSC01136IndiaNewDelhiRedFortComplexShahBurjEmporersTowerWaterpartijenEnBarakken

De paviljoens waren, naast een fijne plaats om te vertoeven, ook knooppunten in de watervoorziening. Op deze foto zie je achter de bomen de barakken. Dus geen kleine houten gebouwtjes maar stenen hoogbouw met militaire functie. Deze zijn na 1857 door de Britten aangelegd. Je krijgt hier ook een gevoel voor de grootte van het Rode Fort.


DSC01137IndiaNewDelhiRedFortComplexShahBurjEmporersTower

Red Fort Complex, Shah Burj of Emporer’s Tower. De toren bestaat niet meer zoals je kunt zien. Ook hier voorzieningen om het water in de kanalen en vijvers in beweging te houden en om gebruik te maken van de spiegelende effecten van water bij kaarslicht.

DSC01138IndiaNewDelhiRedFortComplexShahBurjEmporersTowerDSC01139IndiaNewDelhiRedFortComplexShahBurjEmporersTowerDSC01140IndiaNewDelhiRedFortComplexShahBurjEmporersTowerDSC01142IndiaNewDelhiRedFortComplexParkietenDSC01143IndiaNewDelhiRedFortComplexSawanAndBhadonPaviljons

Red Fort Complex, Sawan and Bhadon Paviljons. Nog een tuinpaviljoen. Hier zie je kleine nissen in de plint van het gebouw dat uit rode steen bestaat. De nissen konden worden gebruikt om er verlichting in te plaatsen. Het water dat dan vanuit het paviljoen naar de vijver viel werd verlicht door de lampen.

DSC01144IndiaNewDelhiRedFortComplexSawanAndBhadonPaviljonsTxtDSC01145IndiaNewDelhiRedFortComplexOuterWallFromWithinTheComplex

De muur van het fort van binnenuit gezien.

DSC01147IndiaNewDelhiRedFortComplexStepwellBaoli

Net als het badhuis en de moskee is de stepwell niet toegankelijk. Het ligt er ook niet bij alsof het geen onderhoud nodig heeft. Red Fort Complex, Stepwell of Baoli.

DSC01146IndiaNewDelhiRedFortComplexStepwellBaoliTxtDSC01148IndiaNewDelhiRedFortComplexStepwellBaoliDSC01149IndiaNewDelhiRedFortComplexOuterWallFromWithinTheComplexDSC01151IndiaNewDelhiRedFortComplexDSC01154IndiaNewDelhiRedFortComplexMedebezoekerDSC01155IndiaNewDelhiRedFortComplexDelhiGate

Via deze poort ben ik het complex uitgewandeld: Delhi Gate.

DSC01156IndiaNewDelhiRedFortComplexDelhiGateBinnenzijde


India 24/25: Delhi, dag 4 – het Rode Fort: macht, leegte en herinnering

Mijn tweede bezoek aan het Red Fort, dertig jaar na mijn eerste.
Ik was beter voorbereid.
Maar voorbereiding doet weinig af aan de impact van wat je daar aantreft.
Achter de imposante muren van rood zandsteen ontvouwt zich
een architectonisch palet dat ooit het hart vormde
van Shah Jahan’s hoofdstad Shahjahanabad.
Een samenspel van islamitische, Perzische, Timuridische en
hindoeïstische stijlen,
verbonden door waterkanalen en marmeren paviljoens.

Maar het fort draagt ook littekens.
Na de opstand van 1857 (de Sepoy Mutiny) werd het complex
door de Britse koloniale overheid omgevormd tot een
militaire garnizoensplaats.
Grote delen van de haremhoven en tuinen werden gesloopt
om plaats te maken voor barakken en opslagplaatsen.
Sommige van deze gebouwen zijn opgetrokken uit hergebruikt
steenmateriaal.
De barakken ogen massief, sober, hoekig, en gebouwd met
gele en rode baksteen, soms met decoratieve accenten die
nauwelijks opwegen tegen wat ervoor is verdwenen.

Hun aanwezigheid is niet alleen visueel storend,
maar ook historisch beladen.
Zoals de architectuurhistoricus James Fergusson het verwoordde:
“De hele haremhoven van het paleis werden van de aardbodem geveegd
om plaats te maken voor een afschuwelijke Britse barak,
zonder dat men het nodig vond een plan te maken van wat men vernietigde.”
Zelfs de overgebleven paviljoens verloren hun betekenis
toen de verbindende tuinen en gangen verdwenen.

Wat me dit keer het meest trof was de leegte.
Tussen de paleizen en de barakken ligt geen levendig hofleven meer,
geen stromend water, geen ceremoniële rituelen.
Alleen stilte, afgewisseld met het geluid van voetstappen op steen.
De UNESCO-erkenning in 2007 bevestigt de waarde van het Red Fort
als werelderfgoed, maar het is vooral die leegte die het fort
tot een plek van herinnering maakt—een ruimte waarin macht, verval
en herinterpretatie samenkomen.

Toch is het Red Fort meer dan een plek van verlies.
Wie bereid is om ‘geschiedkundig te kijken’—met oog voor structuren,
verhoudingen en overgebleven ornamenten,
ontdekt een complex dat nog steeds ademt.
De marmeren paviljoens, de geometrie van de tuinen, de subtiele
waterkanalen die ooit het paradijs moesten verbeelden:
ze zijn er nog, als fragmenten van een groter geheel.
Zelfs de barakken, hoe wrang hun oorsprong ook is,
maken deel uit van het verhaal dat dit fort vertelt.

Met een beetje verbeelding, en met kennis van wat er ooit was,
kun je de parels nog zien.
Het Red Fort vraagt om een andere manier van kijken,
een waarin leegte niet alleen gemis is, maar ook ruimte
voor verbeeldingskracht.

Later op deze reis zal ik nog andere forten bezoeken,
waaronder Agra. Elk van deze plekken draagt zijn eigen verhaal,
zijn eigen ritme van verval en glans.
Maar het Red Fort, met zijn littekens en zijn stille grandeur,
heeft me alvast geleerd hoe je moet kijken:
met kennis, met geduld, en met een open verbeelding.

DSC01090IndiaNewDelhiRedFortComplexLahoreGateNiet1Poort

India, Delhi, The Red Fort Complex. De Lahore Gate van het Rode fort is niet een simpele poort. Het is een complex met torens en poorten die ook vandaag nog bewaakt worden.

DSC01091IndiaNewDelhiRedFortComplexGracht

Zicht op de gracht rond de muren van het fort.


DSC01092IndiaNewDelhiRedFortComplexLahoreGateDSC01093IndiaNewDelhiRedFortComplexUNESCOWorldHeritageSiteTxtDSC01094IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowk

Chhatta Chowk, de ‘winkelstraat’ die de Lahore Gate verbindt met de paleizen in het fort.

DSC01095IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowkDSC01096IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowkDSC01097IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowkTxtDSC01098IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowkDSC01099IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowkDSC01100IndiaNewDelhiRedFortComplexChhattaChowk

Voor veel mensen zal dit een van de eerste grote monumenten in India zijn die men ziet. Gelukkig wordt het beeld later alleen maar beter.


DSC01101IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAm

Diwan-I-Am. De publieke audientiezaal.

DSC01102IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAmDSC01103IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAmDSC01104IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAmTxtDSC01105IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAmDSC01106IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAmDSC01108IndiaNewDelhiRedFortComplexDiwanIAm


DSC01110IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahal

Rang Mahal, groot koninklijk appartement. In 1995 mocht je er nog in rondlopen. Nu zijn de paleizen alleen nog maar te zien van de buitenkant.

DSC01109IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01111IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01112IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01113IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01114IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01115IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01116IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01118IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahalDSC01119IndiaNewDelhiRedFortComplexRangMahal


Het was mijn tweede bezoek.
Ik was in het Red Fort in 1995.
Dat was toen het eerste bezoek aan India, met een 35-daagse groepsreis.
Nu was ik alleen.
Toen was het in de periode maart, nu in november.
Toen warm en druk. Nu koeler (niet koud) en rustiger.
Toen slechts oppervlakkig bekend met India.
Nu veel beter voorbereid mede dankzij The City of Djinns.
Als ik de foto’s nu zie, al weer bijna een jaar nadat
ze gemaakt zijn, schrik ik van de luchtvervuiling
en de staat van het fort.

India 24/25: Delhi, dag 3 – kun je dwalen door ambitie

Mijn bezoek aan het Mehrauli Archaeological Park begon niet
met een reisgids, maar met een boek.
In The City of Djinns van William Dalrymple las ik
over de gelaagde geschiedenis van Delhi,
een stad gebouwd op de resten van zichzelf.
Dalrymple beschrijft hoe hij door Mehrauli dwaalt,
langs vergeten tombes, half afgebouwde minaretten
en poorten die ooit de toekomst moesten inluiden.
Zijn fascinatie werkte aanstekelijk.

Later vond ik het park terug in de Lonely Planet,
dit keer met praktische aanwijzingen:
hoe je er komt, wat je kunt zien, en waarom het de moeite waard is.
Die combinatie — literaire nieuwsgierigheid en concrete reisinfo —
bracht me hier op dag drie.
Mehrauli is geen plek van grote toeristische drukte,
maar van stille verhalen en stenen die iets willen zeggen,
als je de tijd neemt om te luisteren.

Omdat er zoveel te zien is en ik het een beetje behapbaar wil houden,
heb ik mijn ervaringen en foto’s verdeeld over drie berichten.
Aan het eind van de middag keer ik terug naar Paharganj, waar ik
nog een wandeling maak door een heel ander soort Delhi.
Ook die indrukken vind je terug in een vierde bericht over deze dag.

Mehrauli Archaeological Park bezocht ik nog een keer aan het einde
van mijn reis. Nu ging ik met een riksja en een chauffeur die
ook wel een keer mee wilde naar binnen. Aan het eind van de
reis ging ik met de metro.

Sommige stenen reiken naar de hemel, anderen blijven steken in de grond.
Delhi’s ambitie ligt niet in wat voltooid is, maar in wat werd nagestreefd.
Hier dwaal ik langs torens zonder top, monumentale graven zonder koepel en
poorten die de tijd trotseren.

Locaties:
Alai Minar, Balban’s Tomb, Tomb of Iltutmish, Ala’i Darwaza
Thematiek:
Macht, onvoltooide dromen, architectonische revolutie

DSC00964IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkQutubMinar

Qutub Minar (het complex met de grote pilaar in de verte) en Mehrauli Archaeological Park voelen aan als een complex. Maar ze zijn als twee bezienswaardigheden georganiseerd. Mehrauli Archaeological Park is het gebied op de voorgrond. Een terrein dat deels nog aanvoelt als een wildernis terwijl Qutub Minar een georganiseerde toeristische bestemming is.


DSC00966IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkEenEchtParkDSC00981IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateBloemenEnZaaddozenDSC00982IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGatePauwInDeBuurtVanDSC00983IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGate

Mehrauli Archaeological Park ligt en staat vol monumenten. Sommige liggen verscholen in het groen.

DSC00984IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGate

India, New Delhi, Mehrauli Archaeological Park. Onderweg naar Balban’s Tomb en Balban’s Tomb Gate. Alleen wist ik dat nog niet.

DSC00985IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateC1287CE

Balban’s Tomb. Dit complex is belangrijk omdat het wordt beschouwd als de plek waar de eerste echte Islamitische boog in India werd toegepast.

DSC00986IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateC1287CEDSC00987IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateC1287CE

Balban’s Tomb Gate.

DSC00988IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateC1287CEDSC00989IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateC1287CEDSC00990IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateDSC00991IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGateZichtVanafDSC00992IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGatePauwDSC00993IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkBalbansTombBalbansTombGate


DSC01028IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkAlaiMinar1300-1316CE

Qutub Minar (Unesco World Heritage) was een triomfpilaar. Spelling is soms ook Qutb Minar of Qutab Minar. Een van de opvolgers wilde ook zo iets. Maar dan 2 maal zo groot. De bouw van Alai Minar begon rond 1300 en werd na de dood van de opdrachtgever in 1316 CE gestaakt. Om een idee te geven van de grootte: rechtsonder, waar de trappen beginnen, zie je wit, zwart en rode stipjes. Dat zijn volwassen mensen.

DSC01029IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkAlaiMinarTxtDSC01030IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkAlaiMinar1300-1316CE


DSC01031IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236

De ingang van de Tomb of Iltutmish, AD 1211 – 1236. Het is een van de eerste islamitische mausolea in India en wordt beschouwd als een belangrijk voorbeeld van vroege Indo-Islamitische architectuur. Oorspronkelijk had het een koepel, maar die is inmiddels verdwenen.

DSC01032IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01033IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01034IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01035IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01036IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01037IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01038IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01039IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236DSC01040IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkTombOfIltutmishAD1211-1236

Langs deze kant ben ik er uit gelopen.


DSC01082IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkAla’iDarwaza1311CE

Ala’i Darwaza, 1311 CE. Het bouwwerk is bijzonder omdat het wordt beschouwd als het eerste monument in India dat volledig volgens islamitische bouwtechnieken en ornamentiek werd gerealiseerd, met kenmerken zoals: hoefijzer-vormige bogen (voor het eerst in India), een echte koepel (een technisch hoogstandje in die tijd), het gebruik van rood zandsteen en wit marmer en Islamitische kalligrafie en geometrische patronen.

DSC01084IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalParkAla’iDarwaza1311CEDSC01085IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalPark(QutubMinarEn)Ala’iDarwaza1311CE

Met Qutub Minar op de achtergrond.

DSC01086IndiaNewDelhiMehrauliArchaeologicalPark(QutubMinarEn)Ala’iDarwaza1311CE

Met Qutub Minar er achter en naast.