Parque Nacional Tikal

Mijn tweede deel van het verslagje over Tikal.
Het was erg warm en vochtig.
De rit van Flores naar Tikal kost veel tijd.
Maar het park is super indrukwekkend.
Ook al hebben we maar een deel gezien van wat je er
allemaal kunt zien.

DSC01172GuatemalaTikal

Als je bij de centrale acropolis komt is het net of je tussen wolkenkrabbers loopt. Aan alle kanten grote piramides. De een hoger dan de ander. Het centrale massief is een enorme berg steen.


DSC01172GuatemalaTikalDetail

Dit is een detail van de vorige foto. Massief steen. Mensgemaakt. De daken die er staan beschermen steles of afbeeldingen of herdenkingsstenen tegen zon en regen.


DSC01173GuatemalaTikal

Dit is Tempel I. Het beklimmen van de tempels is een bezigheid van de meeste toeristen. Deze mag je niet op. Volgens mij mag dat alleen onder begeleiding. Er liggen klimtouwen op de tempel en ik zag er mensen met helmen. De trappen zijn erg steil en begroeid met mos. Ze ogen spiegelglad.


DSC01175GuatemalaTikal

Hier zie je het klimtouw beter liggen.


DSC01176GuatemalaTikalTemploIITempleOfMasks700ADRulerJasawChanKawiil

Dit is Tempel II (Templo II) ook wel de ‘Tempel met de maskers’ (Temple of Masks) genoemd. Op de band, direct boven het meest witte stuk van de tempel bevinden zich maskers. Als je het eenmaal gezien hebt is het een prachtig gezicht. Aan de achterkant van de tempel is een houten stellage gebouw waardoor je op de hoogte van het witte deel van de tempel kunt komen.


DSC01177GuatemalaTikalTemploIITempleOfMasks700ADRulerJasawChanKawiilEenVanDeMaskers

Dit is een van de maskers van de Temple of Masks. De tempel is gebouwd onder heerser Jasaw Chan K’awiil rond het jaar 700 na Christus.


DSC01179GuatemalaTikal

Die houten stellage is behoorlijk hoog. Hier kijk ik langs een boom naar beneden.


DSC01180GuatemalaTikal

Overal waar je kijkt is het bijzonder.


DSC01181GuatemalaTikalZichtVanafTempleOfMasks

Vanaf Tempel II kijk je hier naar Tempel I.


DSC01182GuatemalaTikal

De acropolis is een enorme vlakte met steen.


DSC01183GuatemalaTikal


DSC01184GuatemalaTikal


DSC01186GuatemalaTikalTempleOfMasks


DSC01187GuatemalaTikalKuilMasker

Op een plaats, onder zo’n afdakje, is een put met daarin een masker. Over Copán is er een boek dat ook voor een leek heel goed te lezen is. Over Tikal heb ik dat niet gezien. Er zullen best wetenschappelijke artikelen en boeken zijn over opgravingen en ontdekkingen, restauraties en vondsten. Maar ik ben daar niet echt naar op zoek gegaan.


DSC01188GuatemalaTikalKuilMasker

De beeld- of vormtaal van de Maya’s zijn voor een leek ingewikkeld. Dan heb ik het nog niet over het schrift.


DSC01189GuatemalaTikal

Ik ben dus zelf ook gaan klauteren (waar dat mocht).


DSC01190GuatemalaTikal


DSC01191GuatemalaTikal

Af en toe een blik omlaag.


DSC01192GuatemalaTikal

Dan kijk je er naar op, dan weer op neer.


DSC01193GuatemalaTikalPlateauTempleOfMasks

Ongeveer op gelijke hoogte met het plateau van Tempel II.


DSC01194GuatemalaTikal


DSC01195GuatemalaTikalBlikOmlaag


DSC01196GuatemalaTikalStele

Terug op de begane grond: een stele.


DSC01197GuatemalaTikal


DSC01198GuatemalaTikal


DSC01199GuatemalaTikal

Dit is de zijkant van Tempel I.


DSC01200GuatemalaTikalWatErallemaalOpDieStenenLeeft

Er leeft heel wat op die stenen.


DSC01201ParqueNacionalTikalIngresoExtranjeros

Parque Nacional Tikal, Ingreso Extranjeros. Mijn polsbandje.


DSC01202GuatemalaTikalAchterzijde

Dit is de achterkant van Tempel I.


DSC01203GuatemalaTikalOpgekruldGedroogdBlad

Dit opgedroogde en opgekrulde blad is de laatste foto van dit bericht. Indrukwekkend, warm, vochtig, vermoeiend. Het was te kort. Aanrader: neem een hotel/hostel dichter bij het park en blijf meer dagen.


Nacional Museum of Archeology and Ethnology (II)

DSC00243GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologySunGodText


Deze tekst bevat heel veel nieuwe informatie voor mij.
Het was blijkbaar gebruikelijk (we komen dat later in Honduras
ook tegen) om een tempel na verloop van jaren, op een
plechtige manier te begraven. Vaak onder een nog grotere tempel.
De tekst beschrijft een aantal brokstukken van wandschilderingen
die ontdekt zijn in San Bartolo in 2001.
Twee muren van een tempel stonden nog overeind. De andere twee waren
zorgvuldig gesloopt met bewaring van de brokstukken van de muurschilderingen.
Die brokstukken waren meebegraven met de tempel.
Afgebeeld zijn de Zonnegpd en de God van dronkenschap.
Veel tijd heb ik dan bij de voorbereiding van dit bericht besteed
om uit te zoeken waar in de brokstukken je wat kunt zien.
Ik moet nog goed oefenen.

This outstanding composition portays a supernatural figure identified as the sun hod by the symbol ‘kin’ (glyph?) on his cheek, as well as his distinct profile.
He is represented in the form of an eagle with large talons (klauwen) and aspects of the Principal Bird Deity.
Behind the solar deity is a second supernatural, Akan, deity of inebriation (dronkenschap) (either pulque (Pulque is een Mexicaanse alcoholische drank. Het wordt gemaakt van gefermenteerde honderdjarige aloë, een bepaald soort agave) or chicha (gefermenteerde drank van mais, rijst of yuca in Latijns-Amerika)), identified by the eyeball, bone and blood at his forehead, his skeletal jaw, and the lock of hair adorned with beads to the front.

DSC00242GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologySunGod01

Dit is het totale beeld van de brokstukken uit San Bartolo, ‘reassembled fragments from the east and south walls of the same chamber’.


DSC00242GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologySunGod03Fragment

Dit is een detail van de foto hierboven en hier is een gezicht te herkennen. Ik schat in de Zonnegod.


DSC00242GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologySunGod02Fragment

Dit is dan de tweede god? Wie het beter kan duiden is uitgenodigd dat met ons te delen.


DSC00244GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologySanBartoloText

San Bartolo was mij geheel onbekend. Maar het verhaal heeft een grote aantrekkingskracht.


San Bartolo is a remote Late Preclassic site in the department of Petén.
Discovered in 2001, its murals are considered amoung the most important discoveries in the Maya area.
Murals were found within the pyramid Las Pinturas, which was a nexus of ritual activity during its four hunderd year history.
The most complete paintings were found at a chamber at the base of the pyramid (Structure Sub-1A); dating to the year 100 BC, the chamber was in use for about 50 years, then it was covered by new construction.
The west and north walls were buried intact, bur the east and south walls were intentionally broken by the ancient Maya, carefully collecting and concealing the fragments within the foundation of the new pyramid.
To date, the corpus of mural painting from San Bartolo includes 7000 fragments from five different architectural contexts.

On the wall above (niet door mij gefotografeerd) are illustrations of the west and north wall paintings reproduced at full size.
In the case to the right (wel gefotografeerd) are reassembled fragments from the east and south walls of the same chamber.
The elaborate artistic program at San Bartolo is devoted to origin mythology and the incipient institution of kingship (de beginnende instelling van het koningschap).

On the west wall, the hero figure Juun Ajaw, patron deity of kings, claims a four-cornered space marked by trees that define the bounderies of the civilized world.
He celebrates sustenance drawn from the forest and offers his own blood in autosacrifice.
The noth wall depicts four anchestral couples at a sacred cave located at the base of a rocky mountain, blooming with flowers and vegetation.
It is a wild place of snakes and jaguars and a mythic place of origin and fertility.
The maize god and his bride receive the foundations for life: maize (as tamales (Een tamal is een traditioneel hartig of zoet gerecht uit Latijns-Amerika. Het bestaat uit een van oorsprong in maïsblad, later ook wel in een bananenblad gestoomde maïsdeegrol met of zonder vulling) in a basket) and water (as a bottle gourd (Kalebas)).

Deze tekst vertelt dat de schilderingen gevonden zijn in de
piramide Las Pinturas. De schilderingen waar ik al over sprak dateren
van honderd jaar voor Christus.
In totaal zijn er 7000 fragmenten gevonden, uit 5 verschillende
architectuur omgevingen of stylen.
De afbeeldingen richten zich op mythologie rond het ontstaan
van het koningschap.
Zo wordt de patroonheilige van koningen, Juun Ajaw, afgebeeld.

De schilderingen bevatten ook teksten, geschilderde hiërogliefen.


DSC00245GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyEarlyMayaScriptText

Er ligt ook een stuk steen met daarop geschilderde tekst. Het behoort tot de oudste voorbeelden van Maya hiërogliefen. De oudste teksten dateren van 400 voor Christus.


The paintings include an example of very early Maya hieroglyphs, probably the earliest currently documented for the Maya script.
San Bartolo has the most extensive corpus of Preclassic period writing preserved in Maya area.
The collection includes several examples of both paimted and incised texts from early architectural phases (ca 400 BC), and numerous fragmentary text from the penultimate phase murals (ca 100 BC), as well as the six complete texts from the west and north wall murals of structure Sub-1A (ca 100 BC).
The script changes remarkably across the 300-year range and the hands of different scribes are clearly visible among contemporaneous texts.
The texts contain name and titles of deities but translation is difficult die to the early form of the script and their uniqueness.

Dit vond ik heel interessant. Aan het schrift op zich
zou je al een hele tentoonstelling of een heel museum kunnen wijden.

DSC00246GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyEarlyMayaScript

Dit is de steen met het vroege, geschilderde Maya schrift.


DSC00247GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyEarlyMayaScript

Terwijl ik op mijn tenen sta. Dit soort voorwerpen zul je niet vaak kunnen zien in Europa. Er zullen niet veel verzamelaars actief mee bezig zijn en in musea heb ik ze eerder niet gezien. De voorwerpen die dadelijk volgen zul je vaker kunnen zien.


DSC00248GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyTheaterTypeCenserLosChatosEscuintlaEarlyClassic250-550ADMUNEA14592-111799

Theater type censer, Los Chatos, Escuintla, early classic, 250 – 550 AD. MUNEA 14592 – 111799. Wierrookbrander voor in een theater.


DSC00250GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyZoomorphicCenserChitomaxBajaVerapazLateClassic600-900ADMUNEA14449-111256

Zoomorphic censer, Chitomax, Baja Verapaz, late classic, 600 – 900 AD. MUNEA14449-111256. Weer een brander maar nu in een soort dierlijke vorm.


DSC00252GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyFuneraryMaskTikalPeténLateClassic600-900ADMUNEA11082-111526

Funerary Mask, Tikal, Petén, Late Classic, 600 – 900 AD. MUNEA11082-111526. Begrafenismasker.


DSC00254GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyBowlWithCoverOfJaguarTikalPeténClassicAD250-925MUNEA11336ab-111507ab

Prachtig. Zie hoe op de deksel het lichaam van een jaguar aangevuld wordt met een hoofd in 3D dat als knop van de deksel dienst doet. Bowl with cover of jaguar, Tikal, Petén, Classic AD 250 – 925. MUNEA 11336ab – 111507ab.


DSC00256GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyVaseOfYik'inChanK'awiilTikalPeténLateClassic734-766ADMunae11080ab-111144ab

Vase of Yikʼin Chan Kʼawiil, Tikal, Petén, Late Classic, 734 – 766 AD. Munae 11080ab-111144ab. Vaas in de vorm van Yikʼin Chan Kʼawiil, een van de grote koningen van het Maya-rijk.


Wikipedia:

Yikʼin Chan Kʼawiil also known as Ruler B, Yaxkin Caan Chac and Sun Sky Rain, (before 734-c.746/766?), was an ajaw of the Maya city of Tikal. He took the throne on December 8, 734.

DSC00257GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyVaseOfJasawChanK'awiilITikalPeténLateClassic682-734ADMunae11081ab=11111805ab

Vase of Jasaw Chan K’awiil I, Tikal, Petén, Late Classic, 682 – 734 AD. Munae 11081ab – 11111805ab. Deze persoon wordt wel ´Heerser A´ genoemd. Die hiervoor is ´Heerser B´.


Wikipedia:

Jasaw Chan Kʼawiil I also known as Ruler A, Ah Cacao and Sky Rain, (before 682-734), was an ajaw of the Maya city of Tikal. He took the throne on May 3, 682 and reigned until his death.

DSC00259GuatemalaNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyPlateWithTheQuadripartiteBadgeMonsterDosPilasPeténLateClassicAD710-730MUNAE 15357-17702180

Plate with the Quadripartite Badge Monster, Dos Pilas, Petén, Late Classic, AD 710 – 730. MUNAE15357-17702180. Schaal met een afbeelding van een mythisch figuur. De naam van de figuur zou ik moeilijk naar het Nederlands kunnen vertalen. Op het web zie ik de naam ‘vierzijdige god’ gebruikt worden. Maar wat een mooie schaal met op de rand Maya hiërogliefen.


DSC00261GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyZoomorphicUrnPurulháAltaVerapazLatePreclassic600-900ADMUNAE15897-143705

Zoomorphic urn, Purulhá, Alta Verapaz, Late Preclassic, 600 – 900 AD. MUNAE 15897-143705. Een urn in de vorm van een dierlijk figuur.

DSC00262GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyZoomorphicUrnPurulháAltaVerapazLatePreclassic600-900ADMUNAE15897-143705


DSC00264GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyHu'UnalLateCVlassic600-900ADAguatecaPeténAlabastroMUNAE18624ak-1773179ak

Een hoofdband. Hu´Unal, Late Classic, 600 – 900 AD, Aguateca, Petén, alabastro. MUNAE 18624ak – 1773179ak.


DSC00265GuatemalaGuatemalaCityNacionalMuseumOfArcheologyAndEthnologyGodOfDeathTopoxtePeténLateClassic600-900ADMUNAE20209b-17721210b

God of death, Topoxte, Petén, Late Classic, 600 – 900 AD. MUNAE 20209b – 17721210b. God van de dood.


Ik vond het heel indrukwekkend.