Bem vindo ao Parque Natural do Fogo / Welkom in Natuurpark Fogo

Fogo is een van de eilanden van Kaapverdië of Cabo Verde.
Eigenlijk is het één grote vulkaan.
Min of meer in het midden ligt de mond van de vulkaan, de krater.
De krater is naar mijn gevoel, erg groot.
De bodem van die vulkaan (Chã das Caldeiras) is met de auto
bereikbaar en er is daar zelfs een bewoond dorp.
Spectaculair vond ik de wanden van de krater die steil
omhoog rijzen.
Op een plaats, op de rand van de krater is een nieuwe krater ontstaan.
De vulkaan is als het ware ‘doorgeschoten’: Pico do Fogo,
heet die kegel.
Wij zijn geen klimmers dus voor ons was de autorit naar de bodem
van de vulkaan en een wandeling daar, al avontuur genoeg.
Genoeg geklets: Foto’s.

DSC_0229CaboVerdeFogoBemVindoAoParqueNaturalDoFogo

Mijn voorstelling van Fogo, de ontstaansgeschiedenis en het landschap is een beetje vereenvoudigd. Er zijn meer kraters te zien. Zoals deze onderweg naar Chã das Caldeiras. Prachtig in de wat grijze mist.


DSC_0231CaboVerdeFogoBemVindoAoParqueNaturalDoFogo

Bem vindo ao Parque Natural do Fogo.


DSC_0232CaboVerdeFogoPicoDoFogo

Pico do Fogo, 2829 meter hoog.


DSC_0234CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras

Het is misschien een cliché maar het doet denken aan een soort van maanlandschap.


DSC_0235CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras

We zijn in de buurt of op de kraterbodem. In de verte de steile kraterwand.


DSC_0236CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras

Veel klimmers vertrekken vroeg in de morgen vanuit het dorp op de kraterbodem voor een beklimming naar de top van Pico do Fogo.


DSC_0237CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras

Het is een schitterende ervaring.


DSC_0238CaboVerdeFogoPicoDoFogo

Waarschijnlijk zijn er ook mensen die dit saai vinden maar ik kan er geen genoeg van krijgen.


DSC_0239CaboVerdeFogoPicoDoFogo


DSC_0240CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras


DSC_0241CaboVerdeFogoBemVindoAoParqueNaturalDoFogo

Gestolde en afgekoelde lava.


DSC_0242CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras


DSC_0243CaboVerdeFogoPicoDoFogo


DSC_0244CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras


DSC_0245CaboVerdeFogoChãDasCaldeiras

Een klodder gestold steen.


Tijd voor een maaltijd.

Een missend tegeltje

Vandaag een korte introductie op São Filipe.
São Filipe ligt op Fogo, een van de eilanden van Cabo Verde.
Het is de plaats waar ook het vliegveld ligt.

DSC_0180CaboVerdeFogoSãoFilipe

Het straatbeeld op 27 december 2011 in São Filipe.


DSC_0181CaboVerdeFogoSãoFilipe

Het ging er allemaal heel rustig aan toe. Heel aangenaam.


DSC_0182CaboVerdeFogoSãoFilipe

Fogo en de andere eilanden van Kaapverdië zijn heel erg afhankelijk van of toerisme of het geld dat landgenoten in het buitenland opsturen dan wel investeren in Kaapverdië. Op Fogo is dan ook letterlijk weinig ruimte voor economische activiteiten behalve dan (eco) toerisme.


DSC_0183CaboVerdeFogoSãoFilipe

Een begraafplaats op de rand met de zee. Fogo is eigenlijk een grote vulkaan. Vermoedelijk is de rand van de vulkaan door de tijd afgebrokkeld waardoor er een groot hoogteverschil is tussen het oppervlak waar de bebouwing is en het ‘strand’ dat uit een zwarte zandsoort bestaat.


DSC_0184CaboVerdeFogoSãoFilipeFarolimDeSPedro

Er ontbreekt een tegeltje bij dit naambordje dat verwijst naar een vuurtoren: Farolim de S. Pedro. Rechtsonder staat de naam van een stad in Portugal.


DSC_0185CaboVerdeFogoSãoFilipe

Volgend bericht, volgende avonturen.


Nog meer scheepswrakken

Naast voorwerpen uit het wrak van de Leijmuiden waren er
nog meer voorwerpen van allerlei scheepswrakken in het museum in Praia.
Het is er dus druk geweest bij de Kaapverdische Eilanden
maar tegelijk gevaarlijk.

DSC_0140CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumHartwellSilverReaalPiecesOfEight

Zilveren Realen of ‘Pieces of eight’. Spaanse munt die bekend stond als de Spaanse dollar. Afkomstig van het schip met de naam Hartwell. Het schip heeft een bewogen geschiedenis. Al op de eerste reis vond er muiterij plaats en verging het schip even later. Sindsdien zijn er drie pogingen gedaan de vracht (en aanwezig geld) veilig te stellen.


DSC_0141CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumHartwell1787

Hartwell, 1787 vergaan.


DSC_0142CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumHartwell1787BronzeLionEngland

Messing leeuw. Engels exportproduct. Afkomstig van de Hartwell.


DSC_0143CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumUnjnownC1850MilitairyBronzeBuckle

Gesp van een militair. Brons.


DSC_0145CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumLadyBurgessApril20th1806BrassShakoOrCapBadge

Dit is een ‘shako’. Een bronzen embleem voor op een hoofddeksel. Gevonden in het wrak van de Lady Burgess die op 20 april 1806 verging,


DSC_0147CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumLadyBurgessApril20th1806BrassStatue

Messing beeldje. Was waarschijnlijk verguld of verzilverd. Lady Burgess,


DSC_0148CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumLadyBurgessApril20th1806


DSC_0149CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumLadyBurgessApril20th1806BrassLugagePlateInscribedMissDixonNr7

Miss Dixon heeft de ondergang van het schip overleefd. Dit is een van de bagagelabels die aan boord was op de Lady Burgess. Dit was nummer 7 van de stukken bagage die ze bij zich had.


DSC_0151CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumDanishShipErnestVonSchimmelmannSwedischCopperPlateMoney1644-1759

Dit had ik niet eerder gezien: Zweedse, koperen munten. Dales werden die genoemd. Verschillende waardes, is grootte, liggen hier in een vitrine bij elkaar. Gevonden in het wrak van een Deens schip met de naam Ernest von Schimmelmann.

DSC_0151CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumDanishShipErnestVonSchimmelmannSwedischCopperPlateMoney1644-1759 2Daler

Een van de munten van de vorige foto, een 2 daler stuk.


DSC_0152CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumHartwellOrLeijmuidenSolidSilverBell

Zilveren bel afkomstig van de Leijmuiden of de Hartwell.


DSC_0154CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumVitrineEspecialPrataSpanishColonialCoins

Spaanse koloniale munten.


DSC_0155CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumVitrineEspecialPrataAstrolaboReplicaPortugueseSilverPlatedNivolaoRuffo1645

Dit is een replica van een astrolabium of astrolabe. Een meetinstrument dat wordt gebruikt in de zeevaart (voor-, voorloper van onze GPS). Het origineel was van Portugese afkomst, verzilverd en had als inscriptie Nicolao Ruffo, 1645.


Naast een speciale vitrine met vondsten van zilver
is er in het museum ook een vitrine met gouden voorwerpen.

DSC_0156CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumVitrineEspecialOuroDiamondAndEmeraldGoldCross

Diamond and emerald gold cross of een gouden kruis met diamanten en smaragden.

DSC_0158CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumVitrineEspecialOuro


DSC_0157CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseumVitrineEspecialOuroGoldCoins

Gouden munten. Dit waren waarschijnlijk munten die een van de passagiers bij zich had. Deze en de eerdere zilveren munten vertellen ook een bijzonder verhaal over het koloniale systeem. Het Westen verkende de wereld met als eerste doel handel te drijven. Om handel te drijven heb je middelen nodig om te ruilen of kopen. Maar toen westerse landen aan land gingen in delen van de wereld (waar ze niets te zoeken hadden) was er steeds meer behoefte aan een gereguleerd systeem van betrouwbare middelen om handel te drijven maar ook om te kunnen leven in een gebied ver van huis. Landen zetten daarvoor speciale monetaire systemen op met speciaal daarvoor ontwikkelde betaalmiddelen.


DSC_0159CaboVerdeSantiagoPraiaArcheologicalMuseum

In het archeologisch museum waren ook meer ‘traditionele’ voorwerpen te zien die we in verband brengen met een archeologisch museum. Alles bij elkaar een zeer interessante ervaring.


Het Archeologisch Museum in Praia (Santiago, Cabo Verde) is moeilijk te vinden.
Het gebouw maakt geen ‘open’ indruk en de poort is niet altijd open.
Met de mooie vondsten die binnen te zien zijn in dat te begrijpen.
Dus aanhouden en dan vind je een verzameling schatten
en spannende verhalen.

Nederlands VOC-schip in Kaapverdië

Het Archeologisch Museum in Praia is niet eenvoudig te vinden.
Denk je dat je het gevonden hebt dan moet je nog even extra
aanzetten. Het ziet er niet open of gastvrij uit maar
eenmaal binnen is het precies zo’n museum dat je
in de toekomst vaker hoopt tegen te komen.

Bij de eilandengroep Cabo Verde verging een schip en lading in 1770.
De meeste bemanningsleden wisten op tijd (al dan niet
de lading plunderend) het schip te verlaten.

DSC_0134CaboVerdeSantiagoPraiaLeijmuiden01

Het schip heeft de naam: de Leijmuiden. Voor ieder schip (er zijn vondsten van meerdere schepen te zien) was zo’n kaart gemaakt met algemene gegevens en per tentoongesteld voorwerp een toelichting. Die toelichting daar valt soms wel iets over te zeggen. Maar dat maakt het juist leuk.


DSC_0134CaboVerdeSantiagoPraiaLeijmuiden02 Overzicht

Steeds is er voor een schip een overzicht gemaakt in drie talen. Hieronder vat ik de informatie samen en vul ik het aan met gegevens die te vinden zijn op ‘de VOC-site‘.


Leijmuiden (Leimuiden) is de naam van het Hollandse schip.
Het zonk op 25 januari 1770 bij het eiland Boa Vista.
Daarbij vielen geen slachtoffers.
Het schip was onderweg van Holland naar India.
Op 29 december 1769 vertrok het schip van Texel en
strandde op 27 januari 1770.
Het werd uitgezonden door de ‘kamer’ Amsterdam en voer
onder gezag van J. H. Kinsbergen.
Het type schip is een Dutch East Indiaman, 1150 ton.

DSC_0137CaboVerdeSantiagoPraiaLeijmuidenKoperenBijbelAfsluitingevangelistenEnHemelvaart

Dit is een van de voorwerpen. Dit is gelijk heel grappig. Op de toelichting staat dat dit een ‘Bible lit’ is. Dat wil zoveel zeggen als een bijbeldeksel. Die term ken ik niet. Heb er naar gezocht op internet maar kwam niet veel verder.


Maar er staan duidelijk afbeeldingen en Hollandse teksten op:

Bovenaan: Christus gedoop(t)
Daaronder: De namen van de evangelisten Mattheus en Marcus
in een voor hen typische afbeelding (Marcus lezend bv).
Daaronder: De hemelvaarts onses Heylandt Handele IV 9-10-11
Daaronder: De namen van de evangelisten Lukas en Johannes
in een voor hen typische afbeelding.
Daaronder: Christus roept de 2 broeders

Toen ben ik gaan zoeken met de tekst ‘hemelvaarts onses Heylandt’
en kwam toen op de website van het Pijpmuseum in Amsterdam.
Daar is een messing Tabaksdoos te zien, zelfde vorm, zelfde afbeeldingen
en teksten:

AmsterdamPijpMuseumDekselVanTabaksdoosEvangelistenMattheusEnMarcus

Dit is de detailfoto van de Tabaksdoos uit het Pijpmuseum in Amsterdam. Dit zijn de twee evangelisten Mattheus en Marcus.


De beschrijving van de Tabaksdoos op de website:

Tabaksdoos van messing met langwerpig formaat met afgeronde einden,
deksel en bodem van messing, de opstaande wand van roodkoper,
vierkakige scharnier.
Deksel in reliëf gedrukt centraal de hemelvaart van Christus met
eronder “DE HEMELVAART ONZES HEYLANDT HANDELE I.V.9.10.11”,
erboven een medaillon waarin de doop van Christus met
eronder “CHRISTUS GEDOOP” en twee kleinere velden met
“MATTHEUS” en “MARCUS”, onder “LUCAS” en “IOHANNES”,
onder scène met onderlangs “CHRISTUS ROEPT DE 2 BROEDERS”.
Doos onderzijde centraal een tafereel met eronder
“DE UYTSTORTING DES HEYLILGEN GEES HANDELE 2 V 2.3.4”,
erboven veld met doop en eronder “PAULUS GEDOOPT” en
twee kleine velden met “ADAM” en de slang met “M..IS”,
onder “PAULUS LEERT TOT ATHENEN” en twee kleine
met “SIMSOM” en “ELIAS”. Vierkakige scharnier.

Collectienummer: APM 19.892
Deelcollectie: tabacologie
Kenmerken:
techniek: gestanst
materiaal: metaal (messing)
kleur: geel
Afmetingen:
hoogte: 3,1 cm
breedte: 4,6 cm
lengte: 15,6 cm
Productie:
land: Nederland ?
Datering:
periode: 1755 – 1770
Verwerving:
aanwinst: 2009
Commentaar: Een tabaksdoos in de stijl van Iserlohn
maar vermoedelijk toch van Hollandse makelij want
het plaatmateriaal is dunner dan bij de Iserlohner dozen.
Van deze doos zijn inmiddels meerder exemplaren bekend.
Literatuur:
Duco, Don, De Hollandse tabaksdoos. Amsterdam:
Stichting Pijpenkabinet, 2012. cat. 27. Dit exemplaar.

DSC_0138CaboVerdeSantiagoPraiaLeijmuidenLimSaPorseleinChina

Lim Sa porselein uit China. Eerlijk gezegd: de term ‘Lim Sa’ zegt me niets en ik kon er ook niets over vinden.


Maar bij de zoektocht naar de tabaksdoos op internet kwam ik
nog een ander interessant bericht tegen (Reformatorisch Dagblad):

VOC-goudstaaf uit museum gestolen

LEIDEN – Uit de beveiligde vitrine van Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet aan het Rapenburg in Leiden is gistermiddag rond vier uur een unieke VOC-goudstaaf gestolen. Het gaat om de enig overgebleven baar goud van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). De 5 kilo wegende staaf is zo’n 75.000 gulden waard. Het Rijksmuseum beheerde de staaf pas sinds 28 maart.

De dader sloeg rond vier uur de glasplaat van de vitrine kapot, greep de goudstaaf en koos het hazenpad. Vier beveiligingsmedewerkers probeerden de man vergeefs tegen te houden, maar hij gebruikte pepperspray en ontkwam. Hij ging er vandoor in een auto. De politie vond de auto korte tijd later. De wagen bleek gestolen.

Directeur M. Scharloo van het Koninklijk Penningkabinet noemt de diefstal „heel erg verschrikkelijk”. „De geldwaarde van de goudstaaf is 75.000 gulden, maar de historische waarde is niet te schatten. Het is een belangrijk stuk cultureel erfgoed dat we sinds 28 maart in ons beheer hadden.”

Het museum beheert de goudstaaf voor de Nederlandse staat, die hem heeft aangekocht. De goudstaaf maakte deel uit van de lading van VOC-schip Leimuiden dat in 1770 zonk bij de Kaapverdische eilanden. Zeven jaar geleden vond een speciaal duikteam de goudstaaf als enige van 37 goudstaven terug.

De Leimuiden was op weg naar Ceylon en liep op 25 januari 1770 vast op de rotsen van het Kaapverdische eiland Boa Vista. Het aan boord hebben van goudstaven was destijds goed gebruik: van het edelmetaal werden op de plaats van bestemming munten gemaakt, waarmee bijvoorbeeld specerijen werden betaald.